საქართველოს უზენაესი სასამართლო

გ ა ნ ჩ ი ნ ე ბ ა

საქართველოს სახელით

№ბს-1051(2კ-22) 11 ივლისი, 2023 წელი ქ. თბილისი

ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

გოჩა აბუსერიძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

მაია ვაჩაძე, ბიძინა სტურუა

საქმის განხილვის ფორმა - ზეპირი მოსმენის გარეშე

კასატორები (მოპასუხეები) - საქართველოს ფინანსთა სამინისტრო, სსიპ შემოსავლების სამსახური

პროცესუალური მოწინააღმდეგე (მოსარჩელე) - დ.მ-ე

გასაჩივრებული განჩინება - თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2022 წლის 21 აპრილის განჩინება

კასატორების მოთხოვნა - გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღება

დავის საგანი - ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტების ბათილად ცნობა

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

2019 წლის 20 თებერვალს დ.მ-ემ სარჩელით მიმართა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიას, მოპასუხეების - საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსა და სსიპ შემოსავლების სამსახურის მიმართ. მოსარჩელემ დ.მ-ის 2018 წლის 8 ოქტომბრის საჩივრის განუხილველად დატოვების შესახებ სსიპ შემოსავლების სამსახურის 2018 წლის 3 დეკემბრის №34168 ბრძანების ბათილად ცნობა და საჩივრის განხილვის ვადის გაგრძელება, აგრეთვე, №7411/2/2019 საჩივარზე საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებული დავების განხილვის საბჭოს 2019 წლის 23 იანვრის გადაწყვეტილების ბათილად ცნობა მოითხოვა.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2019 წლის 12 დეკემბრის გადაწყვეტილებით დ.მ-ის სარჩელი დაკმაყოფილდა; ბათილად იქნა ცნობილი სსიპ შემოსავლების სამსახურის 2018 წლის 3 დეკემბრის №34168 ბრძანება დ.მ-ის 2018 წლის 8 ოქტომბრის საჩივრის განუხილველად დატოვების შესახებ; ბათილად იქნა ცნობილი №7411/2/2019 საჩივარზე საქართველოს ფინანსთა სამინიტროსთან არსებულ დავების განხილვის საბჭოს 2019 წლის 23 იანვრის გადაწყვეტილება, რაც მოპასუხეებმა სააპელაციო წესით გაასაჩივრეს.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2022 წლის 21 აპრილის განჩინებით, საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსა და სსიპ შემოსავლების სამსახურის სააპელაციო საჩივრები არ დაკმაყოფილდა; თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2019 წლის 12 დეკემბრის გადაწყვეტილება დარჩა უცვლელად.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2022 წლის 21 აპრილის განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრეს საქართველოს ფინანსთა სამინისტრომ და სსიპ შემოსავლების სამსახურმა, რომლებმაც გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და სასარჩელო მოთხოვნის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა მოითხოვეს.

კასატორები მიუთითებენ საგადასახადო კოდექსის 44-ე მუხლზე, 299-ე მუხლის მე-4 ნაწილზე, 301-ე მუხლის „ე“ ქვეპუნქტზე და აღნიშნავენ, რომ დ.მ-ე არ წარმოადგენდა შემოსავლების სამსახურის ოფიციალური ვებ-გვერდის (www.rs.ge) ავტორიზებულ მომხმარებელს, ამიტომ მის მიმართ შედგენილი 2018 წლის 11 აპრილის საგადასახადო შემოწმების აქტი, მის საფუძველზე გამოცემული 2018 წლის 17 აპრილის №8838 ბრძანება და 2018 წლის 17 აპრილის №002-51 ,,საგადასახადო მოთხოვნა“ ორჯერ - 2018 წლის 24 აპრილს და 2018 წლის 1 მაისს გაეგზავნა საფოსტო დაწესებულების საშუალებით რეგისტრაციის მისამართზე: ქ. თბილისი, ...ის გამზ 89, ბინა №15, მაგრამ დოკუმენტების ჩაბარება ვერ მოხერხდა. საფოსტო გზავნილებზე დაბრუნების მიზეზად ორივე შემთხვევაში მითითებულია: „ბრუნდება მისამართზე არ ყოფნის გამო“. კასატორთა განმარტებით, ვინაიდან ვერ მოხერხდა ზემოაღნიშნული საფოსტო გზავნილების გადამხდელისთვის ჩაბარება, საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 44-ე მუხლის მე-10 ნაწილის „ა“ და „ბ“ ქვეპუნქტების თანახმად, განხორციელდა აღნიშნული აქტების საჯაროდ გავრცელება 2018 წლის 25 მაისს და განთავსებიდან მე-20 დღეს (2018 წლის 14 ივნისს) გზავნილი გადამხდელისთვის ჩაბარებულად ჩაითვალა. შესაბამისად, სადავო აქტის გასაჩივრების ვადა ამოიწურა 2018 წლის 14 ივლისს, ხოლო საჩივარი შემოსავლების სამსახურში წარდგენილია 2018 წლის 8 ოქტომბერს.

კასატორები აღნიშნავენ, რომ საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 44-ე მუხლის მე-10 ნაწილი დოკუმენტის საჯარო გავრცელებისათვის ითვალისწინებს საგადასახადო ორგანოს მიერ გადამხდელისათვის დოკუმენტის წერილობითი ფორმით ორჯერ გაგზავნის/წარდგენის წინაპირობას და არ ავალდებულებს საგადასახადო ორგანოს სხვადასხვა საშუალებებით გადამხდელთან დაკავშირებას. შესაბამისად, ვინაიდან, დარღვეულია 2018 წლის 17 აპრილის №002-51 ,,საგადასახადო მოთხოვნის“ გასაჩივრების კანონმდებლობით დადგენილი ვადა, საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 301-ე მუხლის „ე“ ქვეპუნქტის საფუძველზე, საჩივრის განუხილველად დატოვება მართლზომიერია.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2022 წლის 23 სექტემბრის განჩინებით საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად წარმოებაში იქნა მიღებული საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსა და სსიპ შემოსავლების სამსახურის საკასაციო საჩივრები.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლო საქმის მასალების შესწავლის და საკასაციო საჩივრების დასაშვებობის საკითხის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსა და სსიპ შემოსავლების სამსახურის საკასაციო საჩივრები არ აკმაყოფილებს საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მოთხოვნებს და არ ექვემდებარება დასაშვებად ცნობას შემდეგ გარემოებათა გამო:

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილი განსაზღვრავს საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის ამომწურავ საფუძვლებს, კერძოდ, აღნიშნული ნორმის თანახმად, საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მიერ საკასაციო საჩივარი დაიშვება, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ: ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია; გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება; დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივრები არ არის დასაშვები საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოთ მითითებული საფუძვლით.

საქმეზე დადგენილადაა ცნობილი, რომ სსიპ შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტის 2017 წლის 9 მარტის №6161 ბრძანებით დაინიშნა ფ/პ დ.მ-ის საქმიანობის კამერალური საგადასახადო შემოწმება 2015 და 2016 წლების ქონების გადასახადით დასაბეგრი ობიექტიდან (გარდა მიწისა) გამომდინარე ქონების გადასახადის (გარდა მიწის) საგადასახადო ვალდებულებების სისწორის დადგენის მიზნით. შემოწმების შედეგად გამოიცა 2018 წლის 11 აპრილის კამერალური საგადასახადო შემოწმების აქტი, სსიპ შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტის 2018 წლის 17 აპრილის №8838 ბრძანება და №002-51 ,,საგადასახადო მოთხოვნა“, რომლითაც დ.მ-ეს დამატებით დაერიცხა სულ 9 092.68 ლარი, მათ შორის ძირითადი გადასახადი - 4 936 ლარი, ჯარიმა - 2 468 ლარი და საურავი - 1 688.68 ლარი.

ასევე დადგენილია, რომ დ.მ-ემ 2018 წლის 5 ოქტომბერს №205596/21-11 საჩივრით მიმართა სსიპ შემოსავლების სამსახურს და მოითხოვა სსიპ შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტის 2018 წლის 17 აპრილის №002-51 ,,საგადასახადო მოთხოვნის“ გაუქმება. სსიპ შემოსავლების სამსახურის 2018 წლის 3 დეკემბრის №34168 ბრძანებით, საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 301-ე მუხლის „ე“ ქვეპუნქტის საფუძველზე, საჩივარი დარჩა განუხილველი. ბრძანების თანახმად, სსიპ შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტის 2018 წლის 17 აპრილის №8838 ბრძანება და №002-51 ,,საგადასახადო მოთხოვნა“ შემოსავლების სამსახურის ვებ-გვერდზე საჯაროდ გავრცელდა 2018 წლის 25 მაისს და მხარისათვის ჩაბარებულად ჩაითვალა განთავსებიდან მე-20 დღეს; ხოლო გადამხდელს უფლება ჰქონდა, მისი ჩაბარებიდან 30 დღის ვადაში გაესაჩივრებინა საგადასახადო ორგანოს გადაწყვეტილება. კონკრეტულ შემთხვევაში დ.მ-ის მიერ საჩივარი წარდგენილია 30-დღიანი გასაჩივრების ვადის გასვლის შემდგომ, შესაბამისად, არსებობდა საჩივრის განუხილველად დატოვების საფუძველი. სსიპ შემოსავლების სამსახურის ხსენებული დასკვნა გაიზიარა საქართველოს ფინანსთა სამინისტრომაც, რომლის 2019 წლის 23 იანვრის გადაწყვეტილებით, არ დაკმაყოფილდა დ.მ-ის საჩივარი.

წინამდებარე დავის ფარგლებში სასამართლოს მსჯელობის საგანს შემოსავლების სამსახურის 2018 წლის 3 დეკემბრის №34168 ბრძანებისა და საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს 2019 წლის 23 იანვრის გადაწყვეტილების კანონიერების შეფასება წარმოადგენს. ამდენად, უნდა დადგინდეს დ.მ-ის 2018 წლის 5 ოქტომბრის №205596/21-11 საჩივრის განუხილველად დატოვების ფაქტობრივი და სამართლებრივი საფუძვლების არსებობა.

საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 44-ე მუხლის პირველი ნაწილის შესაბამისად, საგადასახადო ორგანო დოკუმენტს პირს უგზავნის ან/და წარუდგენს წერილობითი ან ელექტრონული ფორმით. ამავე მუხლის მე-10 ნაწილის თანახმად, შემოსავლების სამსახურს ან აღსრულების ეროვნულ ბიუროს უფლება აქვს, დოკუმენტი საჯაროდ გაავრცელოს, თუ შესრულებულია შემდეგი პირობები: ა) პირს 2-ჯერ მაინც გაეგზავნა/წარედგინა დოკუმენტი წერილობითი ფორმით და ადრესატისათვის მისი ჩაბარება ვერ მოხერხდა; ბ) პირი არ არის შემოსავლების სამსახურის ოფიციალური ვებგვერდის ავტორიზებული მომხმარებელი ან ავტორიზებული მომხმარებლის გვერდზე განთავსებიდან 30 დღის განმავლობაში ადრესატი დოკუმენტს არ გასცნობია. ამასთან, საგადასახადო კოდექსის 299-ე მუხლის მე-10 ნაწილის შესაბამისად, საგადასახადო ორგანოს გადაწყვეტილება შეიძლება გასაჩივრდეს საჩივრის წარდგენის ვადის გასვლის შემდეგაც, თუ მომჩივანი დაამტკიცებს, რომ გასაჩივრების ვადის დარღვევა მისგან დამოუკიდებელი მიზეზით იყო გამოწვეული.

მოცემულ შემთხვევაში, სადავო გარემოებას არ წარმოადგენს, რომ დ.მ-ე არ არის შემოსავლების სამსახურის ოფიციალური ვებგვერდის ავტორიზებული მომხმარებელი. რაც შეეხება, ადრესატისათვის დოკუმენტაციის ორჯერ გაგზავნას, სსიპ შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტის 2018 წლის 17 აპრილის №8838 ბრძანება და №002-51 ,,საგადასახადო მოთხოვნა“ დ.მ-ეს რეგისტრაციის მისამართზე (ქ. თბილისი, ...ის გამზ. 89, ბინა 15) გაეგზავნა ორჯერ - 2018 წლის 24 აპრილს და 2018 წლის 1 მაისს. ორივე შემთხვევაში წერილობითი კორესპონდენცია დაბრუნდა სსიპ შემოსავლების სამსახურში იმ მიზეზით, რომ ადრესატი არ იმყოფებოდა მისამართზე. საფოსტო უკუგზავნილების თანახმად, ადრესატის მისამართზე არყოფნას ერთ შემთხვევაში ადასტურებდა გ.ქ-ე, ხოლო მეორე შემთხვევაში - თ.მ-ე. აღსანიშნავია, რომ ამ პირების ვინაობა მოსარჩელისთვის უცნობია. ამასთან, არც უკუგზავნილები შეიცავს მითითებულ პირებსა და დ.მ-ეს შორის ნათესაური კავშირის (ნაცნობობის) არსებობის შესახებ ინფორმაციას. პალატა აგრეთვე ყურადღებას მიაქცევს იმ გარემოებასაც, რომ მოსარჩელის განმარტებით იგი ცხოვრობს ჩეხეთში.

საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ მართალია, ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ მიღებული ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გასაჩივრება შემოსაზღვრულია კანონით გათვალისწინებული კონკრეტული ვადით, თუმცა ამ შემთხვევაში მნიშვნელოვანია სწორად დადგინდეს გასაჩივრების ვადის ათვლის მომენტი, რასაც უკავშირდება ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის ადრესატისათვის ოფიციალურად გაცნობა.

საკასაციო პალატა განმარტავს, რომ აქტის ადრესატისათვის ოფიციალურად გაცნობის მოთხოვნა კანონმდებლობის კატეგორიული იმპერატივია, ვინაიდან აქტის გამოქვეყნება, მისი ადრესატისთვის გაცნობა არის ადმინისტრაციული წარმოების ფინალი და მისი ნაყოფი - წარმოების შედეგად გამოცემული გადაწყვეტილება ძალაში შედის მხარისათვის ოფიციალური გაცნობით. აქტის ძალაში შესვლის განსაზღვრა კი მნიშვნელოვანია აქტის გასაჩივრებისათვის დადგენილი ვადების დასაცავად. სწორედ აქტის ძალაში შესვლის, ანუ მხარისათვის კანონით დადგენილი წესით გაცნობით იწყება მისი გასაჩივრების ვადების ათვლა, გაცნობის შემდეგ ხდება შესაბამისი ადრესატის უფლებამოვალეობების წარმოშობა, შეცვლა ან შეწყვეტა, შესაბამისად, ამ მომენტიდან პირს ეძლევა გასაჩივრების შესაძლებლობა. სწორედ ამიტომ, კანონმდებლობით დოკუმენტის საჯაროდ გავრცელება წარმოადგენს გადასახადის გადამხდელისთვის დოკუმენტის გაცნობის უკიდურეს შემთხვევას, რის დასაბუთებულად მიჩნევისთვის ამოწურული უნდა იყოს ადმინისტრაციული ორგანოს მხრიდან პირისთვის დოკუმენტის გადაცემის კანონით გათვალისწინებული ყველა სხვა საშუალება. აღნიშნული ემსახურება გადასახადის გადამხდელის კანონიერი უფლებების დაცვასა და მათი რეალიზაციის რეალური შესაძლებლობის მინიჭებას.

განსახილველ შემთხვევაში, საქმეზე დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებების გათვალისწინებით, პალატა იზიარებს ქვედა ინსტანციის სასამართლოების მოსაზრებას, რომ კონკრეტულ შემთხვევაში, საგადასახადო ორგანოს უნდა ემსჯელა საგადასახადო კოდექსის 299-ე მუხლის მე-10 ნაწილის გამოყენების წინაპირობების არსებობასთან დაკავშირებით. საქმეზე დადგენილად ცნობილი ფაქტობრივი გარემოებების გათვალისწინებით, უნდა დადგენილიყო, ჰქონდა თუ არა დ.მ-ეს მისთვის გაგზავნილი კორესპონდენციის გაცნობის ფაქტობრივი შესაძლებლობა. გასაზიარებელია სააპელაციო პალატის მსჯელობა, რომ საჩივრის წარდგენის შემდგომ ნათელი გახდა, რომ დ.მ-ე წლებია არ იმყოფება საქართველოში და მისთვის ობიექტურად შეუძლებელი იყო გზავნილის ჩაბარება. მხედველობაში მისაღებია ის გარემოებაც, რომ გადამხდელს საკუთარი მისამართი თვითონ არ მიუწოდებია საგადასახადო ორგანოსთვის და მას კორესპონდენცია ეგზავნებოდა არა ფაქტობრივ, არამედ რეგისტრირებულ მისამართზე. ამასთან, 10 დღიანი შუალედით საფოსტო სამსახურის კურიერის ორჯერადი ვიზიტი და დაუდგენელი პირების განმარტება ადრესატის არ ყოფნასთან დაკავშირებით, არ ადასტურებს ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ ყველა შესაძლებლობის გამოყენებას. ამდენად, კონკრეტული საქმის ფაქტობრივი გარემოებების თავისებურებიდან გამომდინარე, პალატა მიიჩნევს, რომ არ არსებობდა დ.მ-ის საჩივრის განუხილველად დატოვების შესაბამისი საფუძვლები.

გარდა ამისა აღსანიშნავია ისიც, რომ საქმის მასალებით არ დასტურდება სსიპ შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტის 2018 წლის 17 აპრილის №8838 ბრძანებასა და №002-51 ,,საგადასახადო მოთხოვნასთან“ ერთად 2018 წლის 11 აპრილის კამერალური საგადასახადო შემოწმების აქტის შემოსავლების სამსახურის ვებ-გვერდზე საჯაროდ გავრცელების და შესაბამისად მოსარჩელისათვის მისი ოფიციალურად ჩაბარების ფაქტი.

საკასაციო პალატა, ამ საკითხთან დაკავშირებით დადგენილი მყარი პრაქტიკის გათვალისწინებით, დამატებით განმარტავს, რომ აქტის გასაჩივრების ვადის ათვლა შესაძლებელია მოხდეს მხოლოდ იმ მომენტიდან, როდესაც პირს შეექმნება ობიექტური შესაძლებლობა მიიღოს ინფორმაცია აქტის შინაარსის შესახებ. აქტის ოფიციალურად გაცნობით პირისთვის ცნობილი ხდება, თუ რა გახდა აქტის გამოცემის საფუძველი და შესაბამისად, ექნება თუ არა პერსპექტივა მის საჩივარს, აგრეთვე ის, თუ რა სამართლებრივი საშუალებებით შეძლებს თავისი უფლებებისა და ინტერესების დაცვას, რა არგუმენტებით უნდა დაუპირისპირდეს გადაწყვეტილებას. იმ მომენტამდე გასაჩივრების ვადის დინების ათვლის დაწყება, ვიდრე პირს არ მისცემია აქტის შინაარსის ოფიციალური წყაროს მეშვეობით გაცნობის შესაძლებლობა, უხეშად არღვევს პირის უფლებას საჩივარზე. პირს უნდა ჰქონდეს ფაქტზე რეაგირების ეფექტური, ქმედითი და არა ილუზორული მექანიზმი და საჩივრის განხილვის გამართული პროცედურა ასეთი მექანიზმის არსებობის, ადმინისტრირების მაღალი ხარისხის დადასტურება უნდა იყოს.

საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ დაუშვებელია პირს დაეკისროს გასაჩივრების ვადის ათვლა იმ თარიღიდან, როდესაც მისთვის ჯერ კიდევ ცნობილი არ გამხდარა აქტის შინაარსი და მისი საფუძვლები. თუკი ადმინისტრაციული ორგანოს მხრიდან განხორციელდება აქტის ისეთი სახით გაგზავნა ადმინისტრაციული წარმოების მონაწილე პირისთვის, რომ ცნობილი არ იქნება ამ აქტის საფუძვლების შესახებ, აღნიშნული მიუთითებს მხოლოდ ადმინისტრაციული წარმოების არასრულყოფილებაზე, რაც შედეგობრივად არ უნდა აისახოს დაინტერესებული პირის კანონიერ უფლებებზე, არ უნდა შეიზღუდოს ამ უფლებების რეალიზებით. საგადასახადო ორგანოს გადაწყვეტილება საგადასახადო დავალიანების ან საჯარიმო სანქციის დაკისრების შესახებ არის საგადასახადო დავალიანების დარიცხვის ბრძანება, რომელიც თავის მხრივ გამოცემულია შემოწმების აქტის საფუძველზე. მართალია, ,,საგადასახადო მოთხოვნა“ შეიცავს მითითებას გადასახდელი თანხის შესახებ, თუმცა შემოწმების აქტი იძლევა საგადასახადო მოთხოვნაში ასახული, გადასახდელად დარიცხული თანხების სისწორის, დავალიანების წარმოშობის გარკვევის დადგენის შესაძლებლობას. საგადასახადო ორგანოს ეკისრება გადასახადის გადამხდელისათვის დარიცხვების შესახებ შემოწმების აქტის, გადაწყვეტილებისა და ,,საგადასახადო მოთხოვნის“ ერთობლივად გადაცემის ვალდებულება, რამეთუ საგადასახადო შემოწმების აქტი და მის საფუძველზე მიღებული გადაწყვეტილება (ბრძანება) საჩივრდება ამ დოკუმენტების საფუძველზე გამოცემულ ,,საგადასახადო მოთხოვნასთან“ ერთად. ადმინისტრაციული აქტის გასაჩივრების კანონით დადგენილი ვადის დენა იწყება მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუ ადმინისტრაციულ ორგანოს დაცული აქვს ამ აქტის ადრესატისათვის წარდგენის კანონით გათვალისწინებული მოთხოვნები. შესაბამისად, იმის მხედველობაში მიღებით, რომ გადაწყვეტილება საჩივრდება შემოწმების აქტის და გადაწყვეტილების (ბრძანების) საფუძველზე გამოცემულ ,,საგადასახადო მოთხოვნასთან“ ერთად, საგადასახადო ორგანო ვალდებულია უზრუნველყოს მითითებული დოკუმენტების გადასახადის გადამხდელისათვის ერთდროულად წარდგენა, წინააღმდეგ შემთხვევაში პირის საჩივარი განხილვას უნდა დაექვემდებაროს დოკუმენტის მოგვიანებით ჩაბარებიდან კანონით გათვალისწინებულ ვადაში გასაჩივრების შემთხვევაშიც.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო იზიარებს მოცემულ საქმეზე სააპელაციო სასამართლოს მიერ გაკეთებულ სამართლებრივ შეფასებებს, რომელიც თავის მხრივ არსებითად ეყრდნობა პირველი ინსტანციის სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს და მიიჩნევს, რომ სააპელაციო სასამართლომ სწორად გადაწყვიტა დავა.

ამასთან, არ არსებობს საკასაციო საჩივრების განხილვის შედეგად მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღების ვარაუდი. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული გადაწყვეტილება ასევე არ ეწინააღმდეგება ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს. ამასთან, საქმის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს მიერ საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების თვალსაზრისით.

ამდენად, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ მოცემულ საქმეს არ გააჩნია არავითარი პრინციპული მნიშვნელობა სასამართლო პრაქტიკისათვის, ხოლო საკასაციო საჩივრებს - წარმატების პერსპექტივა, რის გამოც საკასაციო საჩივრები არ უნდა იქნეს დაშვებული განსახილველად.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლით, 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსა და სსიპ შემოსავლების სამსახურის საკასაციო საჩივრები მიჩნეულ იქნეს დაუშვებლად;

2. უცვლელად დარჩეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2022 წლის 21 აპრილის განჩინება;

3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.

მოსამართლეები: გ. აბუსერიძე

მ. ვაჩაძე

ბ. სტურუა