საქმე Nბს-113 (2კ-კს-23) 02 ოქტომბერი, 2023 წელი
ქ. თბილისი
ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატამ
შემდეგი შემადგენლობით:
ნუგზარ სხირტლაძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),
მოსამართლეები: ქეთევან ცინცაძე, გიორგი გოგიაშვილი
საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლისა და 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის საფუძველზე, ზეპირი განხილვის გარეშე, განიხილა სსიპ შემოსავლების სამსახურისა და შპს „...-ს“ საკასაციო საჩივრების დასაშვებობის საფუძვლები თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 21.12.2022წ. გადაწყვეტილებაზე.
ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:
შპს „...-მ“ 02.11.2020წ. სარჩელით მიმართა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიას მოპასუხეების საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს დავების განხილვის საბჭოსა და სსიპ შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტის მიმართ, ხოლო 21.04.2021წ. მოსამზადებელი სხდომის ოქმით მოსარჩელემ დააზუსტა მოპასუხეთა წრე და მოპასუხეებად მიუთითა: სსიპ შემოსავლების სამსახური, სსიპ შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტი, სსიპ შემოსავლების სამსახურის დავების განხილვის საბჭო და საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს დავების განხილვის საბჭო. ამასთან, მოსარჩელემ სასარჩელო მოთხოვნების რამდენჯერმე დაზუსტების შედეგად მოითხოვა: ა) სსიპ შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტის 18.12.2020წ. N37722 ბრძანების ბათილად ცნობა; ბ) სსიპ შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტის 05.07.2018წ. N17203 ბრძანების ბათილად ცნობა; გ) სსიპ შემოსავლების სამსახურის 23.12.2020წ. N38377 ბრძანების ბათილად ცნობა; დ) სსიპ შემოსავლების სამსახურის 12.02.2021წ. N3162 ბრძანების ბათილად ცნობა; ე) სსიპ შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტის საგადასახადო შემოწმების შედეგების გადაანგარიშებაზე 26.10.2020წ. N978/2 დასკვნის ბათილად ცნობა; ვ) სსიპ შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტის საგადასახადო შემოწმების შედეგების გადაანგარიშებაზე 30.04.2018წ. N545 დასკვნის ბათილად ცნობა; ზ) სსიპ შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტის საგადასახადო შემოწმების 28.12.2017წ. N3769 აქტის ბათილად ცნობა; თ) სსიპ შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტის საგადასახადო შემოწმების შედეგების გადაანგარიშებაზე 23.07.2018წ. N865 დასკვნის ბათილად ცნობა; ი) საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებული დავების განხილვის საბჭოს კანონიერ ძალაში შესული 25.05.2018წ. გადაწყვეტილების აღსრულება; კ) საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებული დავების განხილვის საბჭოს კანონიერ ძალაში შესული 29.11.2019წ. გადაწყვეტილების აღსრულება; ლ) თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 28.06.2019წ. გადაწყვეტილების აღსრულება; მ) საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებული დავების განხილვის საბჭოს 09.10.2020წ. N10665/2/2020; N10725/2/2020 გადაწყვეტილების ბათილად ცნობა; ნ) როგორც სააღრიცხვო ბარათიდან ისე საბანკო ანგარიშებიდან მოსარჩელისათვის არაპირდაპირი წესით ჩამოჭრილი თანხების უკან დაბრუნების მოპასუხის დავალდებულება; ო) მოსარჩელისათვის დაზუსტებული საგადასახადო დეკლარაციის წარდგენის უფლების მოპასუხისათვის დავალდებულება.
თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 06.07.2021წ. გადაწყვეტილებით შპს ,,...-ს" სარჩელი არ დაკმაყოფილდა, რაც სააპელაციო წესით გასაჩივრდა შპს ,,...-ს" მიერ.
თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 21.12.2022წ. გადაწყვეტილებით შპს „...-ს" სააპელაციო საჩივარი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ, თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 06.07.2021წ. გადაწყვეტილების შეცვლით მიღებულ იქნა ახალი გადაწყვეტილება, შპს „...-ს“ სარჩელი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ, სადავო საკითხის გადაუწყვეტლად ბათილად იქნა ცნობილი სსიპ შემოსავლების სამსახურის 23.12.2020წ. N38377 ბრძანება და სსიპ შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტის საგადასახადო შემოწმების შედეგების გადაანგარიშებაზე 26.10.2020წ. N978/2 დასკვნა, სსიპ შემოსავლების სამსახურს დაევალა გარემოებების ხელახალი გამოკვლევისა და შეფასების შემდეგ ახალი ინიდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემა, კანონით დადგენილ ვადაში და წესით, შპს „...-ს" სარჩელი დანარჩენ ნაწილში არ დაკმაყოფილდა. სააპელაციო სასამართლომ მიუთითა, რომ დავის საფუძვლად არსებული მხარის იურიდიული ინტერესი უპირატესად მიმართულია მხარისათვის კონკრეტული სამართლებრივი შედეგის წარმოშობის მიზნისაკენ და ორ არსებით ელემენტს მოიცავს: 1) მხარეს სურს, მისთვის გასაგები გახდეს რა დაბეგვრითი ოპერაციები განხორციელდა მის მიმართ და რა სამართლებრივი საფუძველი გააჩნდა თითოეულ საგადასახადო დაბეგვრის ოპერაციას, რათა გამოიკვეთოს, ხომ არ ჰქონდა ადგილი მის უსაფუძვლოდ დაბეგვრას; 2) მხარეს სურს, მიეცეს დაზუსტებული დეკლარაციების წარდგენის შესაძლებლობა, რათა მან შეძლოს შემოწმებით მოცულ განვლილ პერიოდზე გადასახადის თანხის კორექტირება თანხის შემცირების თვალსაზრისით. სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნა, რომ თბილისის საქალაქო სასამართლოს 28.06.2019წ. გადაწყვეტილებით, რომელიც კანონიერ ძალაშია შესული, ბათილად იქნა ცნობილი საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს დავების განხილვის საბჭოს 03.10.2018წ. №6693/2/2018 გადაწყვეტილება და შემოსავლების სამსახურის 10.09.2018წ. №24945 ბრძანება. სადავო აქტები შეეხებოდა შემდეგ საკითხებს: სსიპ შემოსავლების სამსახურის 10.09.2018წ. №24945 ბრძანება გამოიცა საჩივართან დაკავშირებით, კერძოდ, შპს “...-ს" წარმომადგენელმა საჩივრით მიმართა სსიპ შემოსავლების სამსახურს და მოითხოვა სსიპ შემოსავლების სამსახურის 12.07.2018წ. №17971 ბრძანების აღსრულების საფუძველზე მიღებული სსიპ შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტის 27.07.2018წ. №007-216 საგადასახადო მოთხოვნის გაუქმება. სსიპ შემოსავლების სამსახურის 10.09.2018წ. №24945 ბრძანებით საჩივარი დარჩა განუხილველი. ბრძანების მიხედვით, სსიპ შემოსავლების სამსახურის დავების განხილვის საბჭომ მიიჩნია, რომ გადამხდელის საჩივარში გამოთქმული პრეტენზიები საფუძველს მოკლებულია, აუდიტის დეპარტამენტის მიერ სრულყოფილად განხორციელდა სსიპ შემოსავლების სამსახურის გადაწყვეტილების აღსრულება და დარიცხული თანხების კორექტირება (შემცირება). საბჭომ მიუთითა, რომ სსიპ შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტის 27.07.2018წ. №007-216 კორექტირებული საგადასახადო მოთხოვნა გამოცემულია სსიპ შემოსავლების სამსახურის 12.07.2018წ. №17971 ბრძანების აღსრულების მიზნით და გასაჩივრებული აქტის შინაარსი შეესაბამება დავის განხილვისას მიღებული გადაწყვეტილების შინაარს. ამდენად, საბჭომ მიიჩნია, რომ საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 301-ე მუხლის „თ“ ქვეპუნქტის საფუძველზე საჩივარი დატოვებულ უნდა იქნეს განუხილველად. შპს "...-ს" წარმომადგენელმა სსიპ შემოსავლების სამსახურის 10.09.2018წ. N24945 ბრძანებისა და სსიპ შემოსავლების სამსახურის 27.07.2018წ. N007-216 საგადასახადო მოთხოვნის გაუქმების მოთხოვნით მიმართა საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებულ დავების განხილვის საბჭოს. საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებული დავების განხილვის საბჭოს 03.10.2018წ. №6693/2/2018 გადაწყვეტილებით საჩივარი არ დაკმაყოფილდა. კანონიერ ძალაში შესული თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 28.06.2019წ. გადაწყვეტილებაში ზემოაღნიშნული აქტების ბათილად ცნობის საფუძვლად სასამართლომ მიუთითა, იმ გარემოებაზე, რომ არც სსიპ შემოსავლების სამსახურის 10.09.2018წ. №24945 ბრძანება და არც საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებული დავების განხილვის საბჭოს 03.10.2018წ. №6693/2/2018 გადაწყვეტილება არ ასახავდა მსჯელობას მოსარჩელის მოთხოვნებთან დაკავშირებით. გაურკვეველი იყო სასაქონლო ოპერაციების ორჯერ ჩათვლისა და ქვითრების დუბლირების თაობაზე მოსარჩელის მითითებების გამოკვლევის საკითხი - შესაბამისად, სასამართლომ ვერ დაადგინა, რამდენად სწორად იქნა უარყოფილი მოსარჩელის მოთხოვნები მისი ანგარიშიდან თანხების ზედმეტად ჩამოჭრასა და უკან დაუბრუნებლობასთან დაკავშირებით.
თბილისის საქალაქო სასამართლოს კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილების
მიღების შემდგომ, ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ ადმინისტრაციული წარმოების ფარგლებში გამოცემული იქნა სსიპ შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტის საგადასახადო შემოწმების შედეგების გადაანგარიშებაზე 26.10.2020წ. N978/2 დასკვნა და სსიპ შემოსავლების სამსახურის 23.12.2020წ. N38377 ბრძანება, რომელიც დასახელებულ დასკვნას ეყრდნობა. ორივე ზემოაღნიშნული ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი სადავოდაა გამხდარი მოცემული დავის ფარგლებში. სააპელაციო სასამართლომ მიუთითა, რომ უმთავრესი სადავო საკითხი უკავშირდება მოსარჩელის კუთვნილი სააღრიცხვო ბარათიდან და საბანკო ანგარიშებიდან მის მიერ მითითებული თანხების ჩამოჭრის საკითხის გარკვევას, ხოლო თანხების ჩამოჭრის შემთხვევაში გამოსარკვევია უსაფუძვლოდ განხორციელებული ოპერაციების შედეგად წარმოშობილი შედეგების ფაქტობრივი უკუქცევის საკითხი. სააპელაციო სასამართლომ „გადასახადის გადამხდელთა პირადი აღრიცხვის ბარათების წარმოების წესის შესახებ“ მეთოდური მითითების დამტკიცების თაობაზე“ შემოსავლების სამსახურის უფროსის 18.05.2016წ. №13446 ბრძანებაზე მითითებით აღნიშნა, რომ სსიპ შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტის საგადასახადო შემოწმების შედეგების გადაანგარიშებაზე 26.10.2020წ. N978/2 დასკვნა, რომელიც გამოიცა სასაქონლო ოპერაციების ორჯერ ჩათვლისა და ქვითრების დუბლირების, ასევე თანხების ჩამოჭრასთან დაკავშირებით მოსარჩელის მითითებათა საფუძვლიანობის შესწავლის მიზნით, არ შეიცავს სათანადო მასალებს, დასაბუთებას და ინსტრუქციით გათვალისწინებულ დებულებებზე დაყრდნობით დოკუმენტურ აღწერას, თუ რატომ მიიჩნია ადმინისტრაციულმა ორგანომ, რომ ბიუჯეტში დამატებითი თანხის გადახდას ადგილი არ ჰქონია. სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნა, რომ საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტის 26.10.2020წ. N978/2 დასკვნა და ამ დასკვნაზე მითითებით გამოცემული სსიპ შემოსავლების სამსახურის 23.12.2020წ. N38377 ბრძანება არ სცემს პასუხს კითხვაზე - რატომ და რის საფუძველზე იქნა მიჩნეული, რომ არ მომხდარა გადამხდელის ბარათიდან თანხების ზედმეტად გადახდა. ადმინისტრაციული ორგანოს მხოლოდ მითითება, რომ ადმინისტრაციულმა ორგანომ სათანადო წესით შეისწავლა და გამოიკვლია მოსარჩელის მითითებები, არ ხდის სარწმუნოს სათანადო შემოწმების ჩატარებას. სააპელაციო სასამართლოს მითითებით არც ერთი დასახელებული აქტი არ შეიცავს დეტალურ და კონკრეტულ დასაბუთებას. არ იკვეთება ბარათზე განხორციელებული ოპერაციების შესწავლის პროცესში იმ სპეციალისტების და იმ დეპარტამენტთა უფლებამოსილი თანამშრომლების ჩართვის საკითხი, რომლებსაც გააჩნიათ სათანადო სპეციალური ცოდნა ბარათზე განხორციელებული ოპერაციების გაშიფვრის თვალსაზრისით (მაგალითად, არ დგინდება ბარათების წარმოების დეპარტამენტის ჩართულობა საკითხის შესწავლის პროცესში). სასამართლომ მიუთითა, რომ არ დგინდება: სადავო პერიოდში გადასახადის გადამხდელის ბარათიდან სახელმწიფო ბიუჯეტში გადარიცხული თანხის ოდენობა; არ დგინდება სახელმწიფო ბიუჯეტში თანხის გადარიცხვის ტრანზაქციების ოდენობა და თარიღი; არ დგინდება თითოეული გადარიცხვის საფუძველი. სააპელაციო სასამართლომ დამატებით აღნიშნა, რომ ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ გამოცემული აქტის დასაბუთებულობას მნიშვნელობა აქვს არა მხოლოდ სასამართლოს მიერ აქტის კანონიერების შეფასების მიზნებისათვის, დასაბუთება გავლენას ახდენს პირის უფლებაზე - მისთვის გამჭვირვალე, განჭვრეტადი და ცხადი უნდა იყოს, თუ რამდენად სწორად და კანონმდებლობის მოთხოვნათა შესაბამისად ხდება მის მიერ დაყენებულ მოთხოვნათა განხილვა და გადაწყვეტილების მიღება. სააპელაციო სასამართლომ სზაკ-ის 96-ე და 97-ე მუხლებზე მითითებით აღნიშნა, რომ სსიპ შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტის საგადასახადო შემოწმების შედეგების გადაანგარიშებაზე 26.10.2020წ. N978/2 დასკვნა და სსიპ შემოსავლების სამსახურის 23.12.2020წ. N38377 ბრძანება მიღებული იქნა საქმის გარემოებების სათანადო გამოკვლევის გარეშე, ხოლო იმისათვის რომ ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ მიღებული გადაწყვეტილება იყოს კანონშესაბამისი, ინდივიდუალურ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემის მნიშვნელოვანი და სავალდებულო წინაპირობაა საქმისათვის მნიშვნელობის მქონე ყველა გარემოების გამოკვლევა, გაანალიზება, შესწავლა და გადაწყვეტილების მიღება ამ გარემოებათა შეფასების შედეგად, რათა თავიდან იქნეს აცილებული ადმინისტრაციული ორგანოს წინააღმდეგობრივი და დაუსაბუთებელი დასკვნის საფუძველზე ადმინისტრაციული აქტის გამოცემა. ასეთი გამოკვლევის არარსებობის შემთხვევაში სასამართლო ვერ იმსჯელებს იმ მტკიცებულებებზე და გარემოებებზე, რაც ადმინისტრაციული ორგანოს მხრიდან შეფასებისა და გამოკვლევის საგანი არ ყოფილა, რის გამოც სასამართლო უფლებამოსილია სადავო საკითხის გადაუწყვეტლად ბათილად ცნოს გასაჩივრებული ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტები და დაავალოს ადმინისტრაციულ ორგანოს ამ გარემოებათა გამოკვლევისა და შეფასების შემდეგ ახალი ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემა. რაც შეეხება აპელანტის დანარჩენ სასარჩელო მოთხოვნებს, რომელიც ემსახურება აპელანტის ინტერესს - მიეცეს დაზუსტებული დეკლარაციების წარდგენის შესაძლებლობა, რათა მან შეძლოს შემოწმებით მოცულ განვლილ პერიოდზე გადასახადის თანხის კორექტირება თანხის შემცირების თვალსაზრისით - აღნიშნულ სასარჩელო მოთხოვნებთან დაკავშირებით, საქმეში არსებული მტკიცებულებებისა და მხარის მოთხოვნის გათვალისწინებით სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნა, რომ ამ მიმართებით არ არსებობს აპელანტის არგუმენტების გაზიარების საფუძველი და აღნიშნულ ნაწილში სასარჩელო მოთხოვნების დაკმაყოფილებაზე უარი შეესაბამება კანონმდებლობის მოთხოვნებს.
თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 21.12.2022წ. გადაწყვეტილება საკასაციო წესით გასაჩივრდა სსიპ შემოსავლების სამსახურის და შპს „...-ს" მიერ.
კასატორმა - სსიპ შემოსავლების სამსახურმა აღნიშნა, რომ სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება არის დაუსაბუთებელი და უსაფუძვლო. კასატორმა საგადასახადო კოდექსის 243-ე მუხლზე მითითებით აღნიშნა, რომ საინკასო დავალების წარდგენა ხდება აღიარებული საგადასახადო დავალიანების შემთხვევაში და მის ფარგლებში, საინკასო დავალება ეგზავნება გადასახადის გადამხდელს ელექტრონულად. კასატორის მოსაზრებით სააპელაციო სასამართლო დაეყრდნო შპს „...-ს" აბსურდულ და მტკიცებულებებით გაუმყარებელ განცხადებას საბანკო ანგარიშებიდან თანხის ჩამოჭრის თაობაზე და არ გადაუმოწმებია თანხის ჩამოჭრასთან დაკავშირებით მტკიცებულებების არსებობის საკითხი, ასევე აღიარებული საგადასახადო დავალიანების და საბანკო ანგარიშიდან გადასახადის თანხის ჩამოწერის შესახებ საგადასახადო ორგანოს გადაწყვეტილების მხარისათვის გაგზავნის საკითხი. კასატორის მითითებით საბანკო ამონაწერში და პირადი აღრიცხვის ბარათზე თითოეულ ოპერაციას აქვს თავისი შინაარსი, თუ რის საფუძველზეა ჩანაწერი გაკეთებული და კონკრეტულად რა ოპერაციაა განხორციელებული. გადამხდელის პირადი აღრიცხვის ბარათზე შეუზღუდავი წვდომა აქვს თვითონ გადამხდელს. კასატორი აღნიშნავს, რომ სააპელაციო სასამართლოში შპს „...-ს“ მხრიდან არც პირადი აღრიცხვის ბარათზე გატარებულ კონკრეტულ ოპერაციაზე ყოფილა მითითება არასწორად გატარების თაობაზე და არც შესაბამისი მტკიცებულება ყოფილა წარმოდგენილი, შპს „...“ შემოიფარგლა მხოლოდ აბსტრაქტული განმარტებებით საგადასახადო ორგანოს მხრიდან თანხების ჩამოჭრის თაობაზე, ხოლო სააპელაციო სასამართლომ სათანადო მტკიცებულებების შემოწმების გარეშე გაიზიარა მხარის განმარტება. კასატორმა „გადასახადის გადამხდელთა პირადი აღრიცხვის ბარათების წარმოების წესის შესახებ“ მეთოდური მითითების დამტკიცების თაობაზე შემოსავლების სამსახურის უფროსის 18.05.2016წ. №13446 ბრძანებაზე და სასკ-ის მე-17 მუხლზე მითითებით აღნიშნა, რომ შპს „...-მ“ ვერ მიუთითა ვერცერთ კონკრეტულ მტკიცებულებაზე, რომლითაც დადასტურდებოდა თანხების ჩამოჭრა საბანკო ანგარიშიდან ან პირადი აღრიცხვის ბარათიდან, შესაბამისად ადმინისტრაციულ ორგანოს არ შეიძლება მოეთხოვოს პასუხი ჰიპოთეტურ ფაქტებთან დაკავშირებით. კასატორი მიუთითებს სსკ-ის 102-ე მუხლზე და აღნიშნავს, რომ თანხის ჩამოჭრა საბანკო ანგარიშიდან/ბარათიდან უნდა დადასტურებულიყო შესაბამისი მტკიცებულებებით, რაც განსახილველ შემთხვევაში ვერ დადასტურდა, ხოლო სააპელაციო სასამართლო დაეყრდნო მხოლოდ მხარის ახსნა-განმარტებას, რაც სსკ-ის 102-ე მუხლის დარღვევას წარმოადგენს.
კასატორი - შპს „...” მიუთითებს, რომ თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 28.06.2019წ. გადაწყვეტილებით აუდიტის დეპარტამენტს დაევალა ჩამოჭრილი თანხების გადამხდელისათვის დაბრუნების საკითხზე მსჯელობა. კასატორი შპს „...-ს“ წარმომადგენელი მ.ა-ი მიუთითებს, რომ მას საქმის განხილვაში მონაწილეობა არ მიუღია, საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებული დავების განხილვის საბჭოს 09.10.2020წ. გადაწყვეტილება მან მიიღო ელექტრონული ფოსტით. კასატორი მიუთითებს, რომ როგორც პირველმა ინსტანციამ, ასევე სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილეს ზეპირი მოსმენის გარეშე, სადაც არ მონაწილეობდნენ მოპასუხეები და არ გამოკითხულან მოწმეები. სააპელაციო სასამართლო ვალდებული იყო საგადასახადო ორგანოსთვის დაევალებინა დეკლარაციების დაზუსტება. კასატორი მიუთითებს, რომ ხელოვნურად არის გაზრდილი ბრუნვა და სასამართლოების მიერ არ გამოკვლეულა თუ რის საფუძველზე ეთქვა უარი შპს „...-ს“ ზედმეტად დარიცხული თანხების დაბრუნებაზე და დეკლარაციების დაზუსტებაზე. ასევე არ არის გამოკვლეული და შესწავლილი 16.12.2020წ. დასკვნის ნამდვილობა. კასატორი მიუთითებს, რომ საბანკო ანგარიშებიდან ზედმეტად ჩამოჭრილი თანხები შეადგენს 104 000 ლარს. კასატორი აღნიშნავს, რომ საქმეში წარმოდგენილი აქვს საბანკო ანგარიშები და გადამხდელის ინდივიდუალური ბარათი, რაც სასამართლოებმა ყურადღების მიღმა დატოვეს და არ შეისწავლეს. ასევე არ არის შესწავლილი და გამოკვლეული ყალბი გადაწყვეტილებები და ბრძანებები. საქმეში მოწმის სახით არ გამოკითხულან მათი მიმღები პირები. კასატორი მიუთითებს, რომ საქმის განხილვისას ვერ ისარგებლა შეჯიბრებითობის პრინციპით. მას არ მიეცა შესაძლებლობა დასწრებოდა სხდომებს შემოსავლების სამსახურსა და ფინანსთა სამინისტროში. კასატორი აღნიშნავს, რომ სზაკ-ის 96-97-ე მუხლების თანახმად, საქმე ადმინისტრაციულ ორგანოებში გადამხდელის მონაწილებით უნდა განხილულიყო, რაც არ განხორციელებულა, ადმინისტრაციულ ორგანოებში სხდომები არ გამართულა. ადმინისტრაციულ ორგანოებს უნდა დაესაბუთებინათ მიღებული გადაწყვეტილებები, მათი ნამდვილობა, რაც გამოკვლევის გარეშე დატოვეს სასამართლოებმა და ზეპირი მოსმენის გარეშე მიიღეს გადაწყვეტილება. კასატორის მითითებით მას არ ჰქონდა შუამდგომლობების დაყენების შესაძლებლობა, ხოლო სასამართლო სხდომებზე ცხადდებოდნენ არაუფლებამოსილი პირები, რაზეც სასამართლოს ყურადღება არ გაუმახვილებია. კასატორის მოსაზრებით გაუქმებული გადაწყვეტილებებით და ბრძანებებით მას მიადგა ზიანი, ზემოაღნიშნული გაუქმებული გადაწყვეტილებები და ბრძანებები სათანადო წესით არ გამოქვეყნებულა. კასატორი აღნიშნავს, რომ საგადასახადო ორგანოში დეკლარაციები ზუსტდება ელექტრონული ზედნადებებით ყოველი თვის 15 რიცხვისათვის. გადამხდელი იბეგრება ელექტრონული ზედნადებების გამოწერის მომენტში, დაუშვებელია კონსიგნაციით მიღებული თანხის მიღების შემთხვევაში გადამხდელი განმეორებით დაიბეგროს საკასო აპარატზე ამობეჭდილი ჩეკებით ან ინვოისის გამოწერის დროს მიღებული თანხის შემთხვევაში. ამდენად, საგადასახადო ორგანო ვალდებული იყო დაეზუსტებინა დეკლარაციები ელექტრონული ზედნადებების მიხედვით.
კასატორი აღნიშნავს, რომ აუდიტორებმა განზრახ, მიზანმიმართულად მიაყენეს მას ზიანი, რომლის ანაზღაურებასაც ითხოვს სასკ-ის 207-209-ე მუხლების თანახმად, ასევე ითხოვს საგადასახადო ორგანოს თანამშრომლების ცრუმაგიერ პირებად ცნობას. კასატორის მითითებით გადამხდელს ზიანი მიადგა გაუქმებული აქტებით, რომელიც ფორმალურად გაუქმებულია, ხოლო ფიზიკურად არ არის გაუქმებული და გამოქვეყნებული. კასატორის მითითებით 275 000 ლარი არის აუდიტორების მიერ ყალბი ბრაძანებებითა და გადაწყვეტილებებით მოპარული. კასატორის მოსაზრებით სააპელაციო სასამართლომ არასწორად განმარტა საგადასახადო კოდექსის 41-ე მუხლის „ე“ და „ი“ ქვეპუნქტები, ასევე ამავე კოდექსის 61-ე და 69 მუხლები. ყალბმა აქტებმა: 28.12.2017წ. N3769 ბრძანებამ, ასევე 29.12.2017წ. N36221 ბრძანებამ და 29.12.2017წ. N007-528 საგადასახადო მოთხოვნამ, რომლებიც გაუქმებულია, ასევე არაპირდაპირი მეთოდის გამოყენებამ გამოიწვია დეკლარაციების ცვლილებები და თანხების დარიცხვა.
კასატორი თვლის, რომ კანონიერ ძალაში შესული სასამართლოს გადაწყვეტილება (საქმე N3/3458-18) დარჩა აღუსრულებელი. სააპელაციო სასამართლო ვალდებული იყო გამოეკვლია კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილების შემდეგ ვინ და რის საფუძველზე გამოსცა ყალბი აქტები, ბრძანებები, გადაწყვეტილებები და საგადასახადო მოთხოვნები, გამოეკვლია მათი ნამდვილობა, მათზე შესრულებული ხელმოწერების ნამდვილობა. ადმინისტრაციულმა ორგანომ არ შეასრულა სასამართლოს დავალება და არ წარმოადგინა საქმის სრულყოფილი მასალები. სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება დაუსაბუთებელია, დასაბუთება იმდენად არასრულია, რომ გაუგებარია რას ავალებს სასამართლო ადმინისტრაციულ ორგანოებს. სააპელაციო სასამართლო ვალდებული იყო მოპასუხეებისათვის დაევალებინა გაუქმებული აქტების გამოქვეყნება, ასევე ელექტრონული ზედნადებების მიხედვით დეკლარაციების დაზუსტება. საგადასახადო მონიტორინგის დეპარტამენტი ვალდებული იყო დაეზუსტებინა დეკლარაციები 2013 წლის 10 იანვრიდან, რაც არ განხორციელებულა, შესაბამისად არ შესრულდა სასამართლოს 28.06.2019წ. გადაწყვეტილება. კასატორი თვლის, რომ საქმე ხელახლა სრულყოფილი გამოკვლევისათვის უნდა დაუბრუნდეს სააპელაციო სასამართლოს, საქმე განხილულ უნდა იქნას მოპასუხეთა და სავალდებულო მოწვევის მესამე პირების ჩართულობით. კასატორი მიუთითებს, რომ სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის ხელახლა განხილვისას, მოწმეების გამოკითხვით უნდა დადგინდეს ხელმოწერების ნამდვილობა გამოცემულ აქტებზე, ბრძანებებზე და გადაწყვეტილებებზე.
ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:
საკასაციო სასამართლო გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაცნობის, საქმის მასალების შესწავლის, საკასაციო საჩივრების დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ სსიპ შემოსავლების სამსახურის და შპს „...-ს“ საკასაციო საჩივრები არ აკმაყოფილებს საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მოთხოვნებს და არ ექვემდებარება დასაშვებად ცნობას შემდეგ გარემოებათა გამო:
საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილი განსაზღვრავს საკასაციო საჩივრის განსახილველად დაშვების ამომწურავ საფუძვლებს, კერძოდ, აღნიშნული ნორმის თანახმად, საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მიერ საკასაციო საჩივარი დაიშვება, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ: ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია; გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება; დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს.
საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივრები არ არის დასაშვები საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოთ მითითებული საფუძვლით.
საკასაციო საჩივრები არ არის დასაშვები სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების საკასაციო სასამართლოს მიერ დამკვიდრებული პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით და ამასთან, არ არსებობს საკასაციო საჩივრების განხილვის შედეგად მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღების ვარაუდი. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული გადაწყვეტილება არ ეწინააღმდეგება ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს. ამასთან, საქმის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს მიერ საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების თვალსაზრისით.
საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ კასატორები ვერ ასაბუთებენ სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვას მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, ვერ აქარწყლებენ სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებსა და დასკვნებს.
საკასაციო სასამართლო იზიარებს მოცემულ საქმეზე სააპელაციო ინსტანციის სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს და მიიჩნევს, რომ სააპელაციო სასამართლომ არსებითად სწორად გადაწყვიტა მოცემული დავა.
საქმის მასალების მიხედვით, სსიპ შემოსავლების სამსახურის 19.05.2017წ. №მ-13306 ბრძანების საფუძველზე ჩატარდა შპს „...-ს“ საქმიანობის საგადასახადო შემოწმება. შემოწმების შედეგებზე გამოიცა 28.12.2017წ. საგადასახადო შემოწმების აქტი, სსიპ შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტის 29.12.2017წ. №36221 ბრძანება და №007-528 საგადასახადო მოთხოვნა, რომლის საფუძველზე შპს „...-ს“ დაერიცხა 29 952 ლარი, მათ შორის, ძირითადი გადასახადი - 13 821 ლარი, ჯარიმა 14 248 ლარი და საურავი 1 883 ლარი. ფინანსთა სამინისტროს სისტემაში დარიცხვის კანონიერების საკითხზე არაერთგზის მსჯელობის შემდგომ (აღნიშნული განხილვის პერიოდში მიღებულ იქნა: სსიპ შემოსავლების სამსახურის 16.03.2018წ. N5788 ბრძანება, შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტის 30.04.2018წ. N545 დასკვნა, საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს დავების განხილვის საბჭოს 25.05.2018წ. გადაწყვეტილება, შემოსავლების სამსახურის 12.07.2018წ. N17971 ბრძანება, შემოსავლების სამსახურის 23.07.2018წ. N865 დასკვნა, აუდიტის დეპარტამენტის 26.07.2018წ. N19629 ბრძანება, 27.07.2018წ. №007-216 საგადასახადო მოთხოვნა) დარიცხული თანხა შემცირდა და შპს „...-ს“ საგადასახადო დავალიანებამ შეადგინა 8 ლარი, მათ შორის, ქონების გადასახადი 7 ლარი და ჯარიმა 1 ლარი, თუმცა შპს „...-მ“ კვლავ წარადგინა საჩივარი, რომელიც სსიპ შემოსავლების სამსახურის 10.09.2018წ. №24945 ბრძანებით განუხილველად იქნა დატოვებული. ბრძანების მიხედვით, სსიპ შემოსავლების სამსახურის დავების განხილვის საბჭომ მიიჩნია, რომ გადამხდელის საჩივარში გამოთქმული პრეტენზიები საფუძველს მოკლებული იყო, აუდიტის დეპარტამენტის მიერ სათანადოდ იყო კორექტირებული (შემცირებული) დარიცხული თანხები, 27.07.2018წ. №007-216 კორექტირებული საგადასახადო მოთხოვნა გამოიცა სსიპ შემოსავლების სამსახურის 12.07.2018წ. №17971 ბრძანებაში ასახული მითითებების საფუძველზე და მათ შესაბამისად. ამდენად, მიჩნეულ იქნა, რომ არსებობდა საგადასახადო კოდექსის 301-ე მუხლის „თ“ ქვეპუნქტის საფუძველზე საჩივრის განუხილველად დატოვების წინაპირობა. წარდგენილი საჩივრის განუხილველად დატოვების შესახებ სსიპ შემოსავლების სამსახურის 10.09.2018წ. №24945 ბრძანება შპს „...-ს“ წარმომადგენელმა საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებულ დავების განხილვის საბჭოში გაასაჩივრა. საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებული დავების განხილვის საბჭოს 03.10.2018წ. №6693/2/2018 გადაწყვეტილებით საჩივარი არ დაკმაყოფილდა. გადაწყვეტილებაში აღინიშნა, რომ აუდიტის დეპარტამენტის მიერ არაპირდაპირი მეთოდის გამოყენებით დარიცხული თანხები სრულად გაუქმდა. ამასთანავე, საბჭომ მიიჩნია, რომ საჩივრის განუხილველად დატოვების თაობაზე სსიპ შემოსავლების სამსახურის ბრძანება მართლზომიერი იყო და არ არსებობდა მისი გაუქმების სამართლებრივი საფუძველი.
2017წ. შემოწმების აქტის საფუძველზე განხორციელებული დარიცხვის შემდგომ გამოცემული რიგი აქტები, მათ შორის, საჩივრის განუხილველად დატოვების შესახებ სსიპ შემოსავლების სამსახურის 10.09.2018წ. N24945 ბრძანება და ამ ბრძანებაზე წარდგენილი ადმინისტრაციული საჩივრის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის შესახებ საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს დავების განხილვის საბჭოს 03.10.2018წ. N6693/2/2018 გადაწყვეტილება შპს „...-ს“ მიერ თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიაში გასაჩივრდა. თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის კანონიერ ძალაში მყოფი 28.06.2019წ. გადაწყვეტილებით შპს „...-ს" სარჩელი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ, ბათილად იქნა ცნობილი სსიპ შემოსავლების სამსახურის 10.09.2018წ. №24945 ბრძანება და საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებული დავების განხილვის საბჭოს 03.10.2018წ. №6693/2/2018 გადაწყვეტილება, დანარჩენ ნაწილში სარჩელი არ დაკმაყოფილდა. ბათილად ცნობის საფუძვლად სასამართლომ მიუთითა, რომ სსიპ შემოსავლების სამსახურის 10.09.2018წ. №24945 ბრძანება და საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებული დავების განხილვის საბჭოს 03.10.2018წ. №6693/2/2018 გადაწყვეტილება არ ასახავდა მსჯელობას მოსარჩელის მოთხოვნებთან დაკავშირებით, გაურკვეველი იყო სასაქონლო ოპერაციების ორჯერ ჩათვლისა და ქვითრების დუბლირების თაობაზე მოსარჩელის მითითებების გამოკვლევის საკითხი, სადავო აქტებში სათანადო მსჯელობის არარსებობის გამო სასამართლომ ვერ დაადგინა გადასახადის გადამხდელის ანგარიშიდან თანხების ზედმეტად ჩამოჭრასა და უკან დაუბრუნებლობასთან დაკავშირებით შპს „...-ს“ წარმომადგენლის მოსაზრებების უარყოფის საფუძვლები და მათი კანონშესაბამისობა. თბილისის საქალაქო სასამართლოს კანონიერ ძალაში მყოფი გადაწყვეტილების აღსრულების მიზნით ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ ადმინისტრაციული წარმოების ფარგლებში გამოიცა საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებული დავების განხილვის საბჭოს 29.11.2019წ. გადაწყვეტილება, რომლითაც სსიპ შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტს დაევალა სასამართლოს გადაწყვეტილების აღსრულება, შედეგად, სსიპ შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტის მიერ საგადასახადო შემოწმების შედეგების გადაანგარიშებაზე შედგა 26.10.2020წ. N978/2 დასკვნა და გამოიცა სსიპ შემოსავლების სამსახურის 23.12.2020წ. N38377 ბრძანება, რომელიც დასახელებულ დასკვნას ეყრდნობოდა. დასკვნის თანახმად, სასამართლოს გადაწყვეტილების აღსრულების მიზნით დამატებით შესწავლილ იქნა ორმაგი დაბეგვრის საკითხი, გაანგარიშდა საქონლის მოძრაობიდან და რეალიზაციიდან მიღებული შემოსავლები, შეფასდა ფინანსთა სამინისტროს ერთიანი ელექტრონული ბაზის მონაცემები და გადამხდელის პირადი აღრიცხვის ბარათი თითოეული ოპერაციის მიხედვით, რის შედეგადაც დადგინდა, რომ შემოსავლების ორმაგად დაბეგვრას ადგილი არ ჰქონია, ბიუჯეტში დამატებითი თანხა არ გადახდილა. ზემოაღნიშნული დასკვნა და მის საფუძველზე გამოცემული ბრძანება სადავოდ არის გამხდარი განსახილველი დავის ფარგლებში საგადასახადო ორგანოს სხვა აქტებთან ერთად, თუმცა მოსარჩელის ძირითად მოთხოვნას შეადგენს მისთვის ზედმეტად ჩამოჭრილი და შესაბამისად, ბიუჯეტში ზედმეტად გადახდილი თანხის დაბრუნება.
საკასაციო პალატა ეთანხმება სააპელაციო სასამართლოს მოსაზრებას და აღნიშნავს, რომ მითითებული დასკვნა და ბრძანება არ ხასიათდებიან იმგვარი კონკრეტიკით, რაც შესაძლებელს გახდიდა სასამართლო გადაწყვეტილებით დავალებული მითითებების შესრულების გადამოწმების შესაძლებლობას. ადმინისტრაციულ სამართლებრივი აქტი უნდა შეიცავდეს კონკრეტულ და დეტალიზებულ აღწერას, რომლის მეშვეობითაც თვალსაჩინო გახდება, როგორც შესაბამისი გამოკვლევის ჩატარების ფაქტი, ასევე გამოკვლევის შედეგად მიღებული დასკვნების სისწორე. საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ კანონმდებლობა ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის მიმართ ადგენს დასაბუთების მოთხოვნას (სზაკ-ის 53-ე მუხ. 1-ლი ნაწ.). აქტის დასაბუთების კანონიერი ვალდებულება განპირობებულია ადმინისტრაციული ორგანოს სამართლით შებოჭვით, მისი თვითკონტროლის ფარგლებში მოქცევით, რამდენადაც გადაწყვეტილების მიღება უნდა ეფუძნებოდეს კონკრეტულ გარემოებებს და ფაქტებს, რომელთა სწორ შეფასებასაც ადმინისტრაციული ორგანო მიჰყავს საკითხის ამა თუ იმ გადაწყვეტამდე, ანუ სწორედ კონკრეტული გარემოებები განსაზღვრავს გადაწყვეტილების იურიდიულ შედეგს და არა პირიქით. ამასთანავე, სწორედ დასაბუთების გაცნობის შედეგად ეძლევათ მესამე პირებს, მათ შორის აქტის ადრესატსა და სასამართლოს, ადმინისიტრაციული აქტის კანონიერების, დამდგარი სამართლებრივი შედეგის მართებულობის შეფასების შესაძლებლობა. აქტის გაცნობის შედეგად მის ადრესატს უნდა გაუჩნდეს რწმენა, რომ მასთან დაკავშირებული საკითხი ნამდვილად იქნა სრულყოფილად გამოკვლეული და შესწავლილი, აქტით დამდგარი შედეგი უნდა იყოს არგუმენტირებული და დასაბუთებული, დასაბუთებიდან უნდა ირკვეოდეს, თუ რა გარემოებებმა და შეხედულებებმა მოახდინეს გავლენა გადაწყვეტილების მიღებაზე, თვალსაჩინო უნდა იყოს თუ რა ფაქტობრივ და სამართლებრივ საფუძვლებს ემყარება ადმინისტრაციული აქტი. მოცემულ შემთხვევაში შესწავლილი და გამოკვლეული უნდა ყოფილიყო გადასახადის გადამხდელის როგორც დროებითი აღრიცხვის ბარათზე, ასევე ძირითად ბარათზე არსებული სადავო პერიოდში მოქცეული თითოეული ჩანაწერი, ადმინისტრაციული ორგანოს შესაბამისი უფლებამოსილებისა და კომპეტენციის მქონე წარმომადგენელთა ჩართულობით უნდა შეესწავლა გადამხდელის ბარათიდან და საბანკო ანგარიშიდან თანხების გადინების საკითხი. გამოკვლევის შედეგად გამოცემულ აქტში ასახული უნდა ყოფილიყო თავდაპირველი - სსიპ შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტის 29.12.2017წ. №36221 ბრძანების და შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტის 29.12.2017წ. №007-528 საგადასახადო მოთხოვნის გამოცემის შემდგომ რა თანხები იყო აკუმულირებული გადამხდელის აღრიცხვის ბარათებზე, რა ოდენობის თანხის გადარიცხვა მოხდა სახელმწიფო ბიუჯეტში და რა სამართლებრივი საფუძველი გააჩნდა თითოეულ გადარიცხვას. იმ პირობებში, როდესაც ადმინისტრაციული აქტი შეიცავს მხოლოდ სიტყვიერ მითითებას სათანადო გამოკვლევის ჩატარების შესახებ, ხოლო გადასახადის გადამხდელი არა მხოლოდ არ ეთანხმება აღნიშნულ განმარტებას, არამედ წარმოადგენს გარკვეულ დოკუმენტაციას, რომელიც მისი აზრით თანხის არასწორ გაანგარიშებას ადასტურებს, სწორედ ადმინისტრაციულ ორგანოს ეკისრება ვალდებულება, დაასაბუთოს და სარწმუნო გახადოს მის მიერ ჩატარებული მოქმედებების საკმარისობა, სათანადოობა და კანონშესაბამისობა. მსგავსი დასაბუთების ადმინისტრაციულ-სამართლებრივ აქტში ასახვისა და დადასტურების, შესაბამისად, სათანადო მტკიცების ტვირთი ეკისრება უფლებამოსილ ადმინისტრაციულ ორგანოს. კასატორ სსიპ შემოსავლების სამსახურის განმარტებები, ასევე სადავო დასკვნასა და ბრძანებაში ასახული მითითება საქმის გარემოებათა სრულყოფილი გამოკვლევის, დარიცხვის კანონშესაბამისად განხორციელების შესახებ, არ ასაბუთებს სააპელაციო პალატის გაასჩივრებული გადაწყვეტილების უსწორობას. საგადასახადო ორგანოს ახსნა-განმარტებას მის უფლებამოსილებას მიკუთვნებულ საკითხთან დაკავშირებით არ აქვს უტყუარი მტკიცებულების ძალა. საგადასახადო ორგანო ისევეა ვალდებული წარმოადგინოს თავისი დასკვნების საფუძვლიანობის დამადასტურებელი სათანადო მტკიცებულებები, როგორც პროცესში მონაწილე ნებისმიერი სხვა პირი. მხარეთა შეჯიბრებითობის პრინციპის მიხედვით, მტკიცების საგნის განსაზღვრა და ამ საგანში შემავალი ფაქტების დამტკიცების ტვირთი მხარეებზეა გადატანილი. ადმინისტრაციულ პროცესში მოქმედი ინკვიზიციურობის პრინციპი პროცესის მხარეებს, მით უფრო ადმინისტრაციულ ორგანოს, არ ათავისუფლებს მის მიერ მითითებული ფაქტების სათანადო მტკიცებულებებით დადასტურების ვალდებულებისაგან. განსახილველ შემთხვევაში საგადასახადო დოკუმენტაციის სრულყოფილად გამოკვლევასა და შესწავლასთან დაკავშირებით საგადასახადო ორგანოებს არ წარმოუდგენიათ რაიმე მტკიცებულება და მხოლოდ ზეპირი თუ წერილობითი ახსნა-განმარტებებით შემოიფარგლნენ, რაც ცხადია, არ ქმნის ამ მოსაზრებების გაზიარების ფაქტობრივ და სამართლებრივ საფუძველს. მართალია სადავო ფაქტობრივი გარემოებების დადასტურება შესაძლებელია მხარის ახსნა-განმარტებით, თუმცა უკეთუ განმარტებებს არ ეთანხმება მოწინააღმდეგე მხარე, განმარტება მხოლოდ იმ შემთხვევაში შეიძლება ჩაითვალოს სადავო სამართლებრივი ურთიერთობისა თუ საქმისათვის მნიშვნელობის მქონე ფაქტობრივ გარემოებათა დამადასტურებელ მტკიცებულებად, თუ იგი დასტურდება საქმეში არსებული სხვა მტკიცებულებებით, ასეთი მტკიცებულებები განსახილველ შემთხვევაში არ წარმოდგენილა. ადმინისტრაციული ორგანოს ზოგადი მითითება საქმის გარემოებათა ყოველმხრივ გამოკვლევაზე არ ქმნის გასაჩივრებული დასკვნისა და ბრძანების საკმარის დასაბუთებას. შპს „...-ს“ წარმომადგენელი მიიჩნევს, რომ არასწორად განხორციელდა მისი დაბეგვრა, შემოსავლისა და ხარჯის გაანგარიშება, ასევე ზედმეტად ჩამოეჭრა გარკვეული თანხები, აღნიშნული გარემოებების დასადასტურებლად ქვედა ინსტანციის სასამართლოებში მოსარჩელე მხარე უთითებდა გარკვეულ დოკუმენტაციაზე. ასევე საქმეში დაცულ მასალებში ზოგ შემთხვევაში აღნიშნულია, რომ თანხა ჩამოჭრილია არა დეკლარაციით, არამედ აქტით, იკვეთება აგრეთვე გადასახადის გადამხდელის სახელზე რიცხული ზედმეტობის ოდენობის ცვლილებები. ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ ამ მტკიცებულებათა და საქმეში დაცული სხვა საგადასახადო დოკუმენტაციის სათანადო შეფასება არ დასტურდება, არ დგინდება აგრეთვე ადმინისტრაციული წარმოების გადასახადის გადამხდელის ჩართულობით ჩატარება. საგადასახადო კოდექსის 302-ე მუხლით განსაზღვრული ზოგადი წესის მიხედვით საჩივარი განიხილება მომჩივანის მონაწილეობით (მე-5 ნაწ.). მართალია ამ ნორმიდან დადგენილი საგამონაკლისო წესის მიხედვით, საგადასახადო ორგანოს უფლება აქვს საჩივარი განიხილოს მომჩივნის დაუსწრებლად, თუმცა აღნიშნული დაშვებულია მხოლოდ იმ შემთხვევაში, როდესაც საქმეში არსებული მასალებიდან სრულად დგინდება დავის საგანთან დაკავშირებული ფაქტობრივი გარემოებები (მე-6 ნაწ.). განსახილველ შემთხვევაში სათანადო წესით გამოკვლევასა და დადგენას საჭიროებს სწორედ დავის გადაწყვეტისათვის არსებითი მნიშვნელობის მქონე ფაქტობრივი გარემოებები. ამდენად, საკასაციო პალატა თვლის, რომ სადავო საკითხების გამოკვლევა და შეფასება უნდა მოხდეს გადასახადის გადამხდელის - შპს „...-ს“ ჩართულობით, მით უფრო იმის გათვალისწინებით, რომ შპს ვალდებულია მიუთითოს არამრთლზომიერად განხორციელებულ კონკრეტულ ოპერაციებსა თუ გაანგარიშებაზე, არასწორად ჩამოჭრილ თანხებზე, ხოლო აღნიშნულის განხორციელება მასალის კომპლექსურობისა და სპეციალური ცოდნის საჭიროების გათვალისწინებით, შესაძლოა გადასახადის გადამხდელმა დამოუკიდებლად ვერც შეძლოს.
საკასაციო პალატა ყურადღებას ამახვილებს აგრეთვე იმ გარემოებაზე, რომ საგადასახადო შემოწმების შედეგების გადაანგარიშებაზე 26.10.2020წ. N978/2 დასკვნა და 23.12.2020წ. N38377 ბრძანება გამოცემულია სასამართლოს კანონიერ ძალაში მყოფი გადაწყვეტილების აღსრულების მიზნით, ხოლო სასამართლოს კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილებები შესასრულებლად სავალდებულოა საქართველოს მთელ ტერიტორიაზე ყველა სახელმწიფო, საზოგადოებრივი თუ კერძო საწარმოსათვის, დაწესებულებისათვის, ორგანიზაციისათვის, თანამდებობის პირისა თუ მოქალაქისათვის (საქართველოს კონსტიტუციის 62.1 მუხ., სსკ-ის მე-10 მუხ.). მართალია სასამართლოს კანონიერ ძალაში მყოფი გადაწყვეტილების შინაარსის გათვალისწინებით ადმინისტრაციული ორგანო არ იყო შეზღუდული ამ გადაწყვეტილების აღსრულების მიზნით ჩატარებული ადმინისტრაციული წარმოების ფარგლებში დაედგინა გაანგარიშების სისწორე, მოსარჩელის პრეტენზიების უსაფუძვლობა, თუმცა აღნიშნული საჭიროებდა სათანადო დასაბუთებას, სასამართლოს გადაწყვეტილებაში ასახული მითითებების გათვალისწინებას, საქმის გარემოებათა სრულყოფილად გამოკვლევას, რაც განსახილველ შემთხვევაში არ დასტურდება.
ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო პალატა თვლის, რომ მართებულია სააპელაციო სასამართლოს მოსაზრება, სასამართლოს კანონიერ ძალაში მყოფი გადაწყვეტილების აღსრულების მიზნით გამოცემული დასკვნისა და ბრძანების სადავო საკითხის გადაუწყვეტლად ბათილად ცნობის, ადმინისტრაციული ორგანოსთვის წარმოების ხელახლა ჩატარების და შედეგად დასაბუთებული აქტის გამოცემის დავალების შესახებ, რადგან სადავო აქტების აბსტრაქტული ხასიათის გამო, განსახილველი დავის ფარგლებში სასამართლო მოკლებულია მოსარჩელის პრეტენზიების მართლზომიერებისა და დასაბუთებულობის შეფასების შესაძლებლობას. ამასთანავე, საკასაციო პალატა მხედველობაში იღებს იმ გარემოებას, რომ შპს „...-ს“ გარკვეული სასარჩელო მოთხოვნები (თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 28.06.2019წ. გადაწყვეტილების აღსრულების დავალება, საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებული დავების განხილვის საბჭოს 29.11.2019წ. გადაწყვეტილების აღსრულების დავალება, საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებული დავების განხილვის საბჭოს 09.10.2020წ. გადაწყვეტილების ბათილად ცნობა) იმავე მიზანს ემსახურება, რასაც ზემოაღნიშნული სადავო დასკვნისა და ბრძანების ბათილად ცნობა, რის გამო საკასაციო პალატა იზიარებს სააპელაციო სასამართლოს მოსაზრებას, რომ აღარ არსებობს ამ მოთხოვნებზე ინდივიდუალური მსჯელობის თუ მათი დაკმაყოფილების საჭიროება.
რაც შეეხება, გადასახადის გადამხდელისთვის ზედმეტად ჩამოჭრილი თანხების დაბრუნების შესახებ სასარჩელო მოთხოვნას, საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ ამ ეტაპზე სათანადო წესით დადგენილი არ არის არა მხოლოდ ზედმეტად ჩამოჭრილი თანხის ოდენობა, არამედ ასევე შპს „...-თვის“ გარკვეული თანხების არამართლზომიერად, ზედმეტად ჩამოჭრისა და დაუბრუნებლობის ფაქტი. აღნიშნული გარემოების გამოკვლევის მიზნით საქმის გარემოებათა სათანადოდ შეფასების საჭიროება საგადასახადო ორგანოსათვის ადმინისტრაციული წარმოების ხელახლა ჩატარების დავალების ერთ-ერთ საფუძველს შეადგენს. ამდენად, ამ ეტაპზე სასამართლო მოკლებულია აღნიშნული მოთხოვნის საფუძვლიანობის შეფასების შესაძლებლობას.
კასატორ შპს „...-ს“ მოსაზრებით, დაზუსტებას საჭიროებს საგადასახადო ორგანოში დაცული დეკლარაციები. ამ მიზნით იგი სარჩელით ითხოვს იმ აქტების ბათილად ცნობას, რომლითაც უარი ეთქვა შემოწმებულ პერიოდზე წარდგენილი დაზუსტებული დეკლარაციების გადამხდელის პირადი აღრიცხვის ბარათზე ასახვაზე (სსიპ შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტის 18.12.2020წ. N37722 ბრძანება, 05.07.2018წ. N 17203 ბრძანება, სსიპ შემოსავლების სამსახურის 12.02.2021წ. N3162 ბრძანება). საგადასახადო კოდექსის 69.3 მუხლის თანახმად, იმ პერიოდზე ან საკითხზე, რომელზედაც საგადასახადო ორგანომ უკვე განახორციელა საგადასახადო შემოწმება ან დარიცხვა, პირის მიერ საგადასახადო დეკლარაციის (მათ შორის, შესწორებული საგადასახადო დეკლარაციის) წარდგენის შემთხვევაში საგადასახადო ორგანოს უფლება აქვს აღრიცხვა განახორციელოს ამ საგადასახადო დეკლარაციის (მათ შორის, შესწორებული საგადასახადო დეკლარაციის) მიხედვით. აღნიშნულის შესახებ საგადასახადო ორგანოს უფლებამოსილი პირი გამოსცემს მოტივირებულ ბრძანებას. ამდენად, ზემოაღნიშნული მუხლი ადგენს საგადასახადო ორგანოს უფლებამოსილებას გადამხდელის მიერ წარდგენილი დაზუსტებული საგადასახადო დეკლარაციის მიხედვით დარიცხვის განხორციელების და არა საკუთარი ინიციატივით დეკლარაციის დაზუსტების შესახებ. გასათვალისწინებელია, რომ არაერთგზის დაზუსტების მიუხედავად, ამ მიმართულებით სასარჩელო მოთხოვნის სათანადოდ ჩამოყალიბება შპს „...-ს“ წარმომადგენელმა ვერ უზრუნველყო, კერძოდ, ზოგ შემთხვევაში იგი ითხოვს საგადასახადო ორგანოს მიერ მისთვის დაზუსტებული დეკლარაციების წარდგენის უფლების მიცემას, ხოლო სხვა განცხადებებში მის მოთხოვნას შეადგენს საგადასახადო ორგანოს მიერ დეკლარაციების დაზუსტება ზედნადებებისა და სხვა დოკუმენტაციის შესაბამისად. საკასაციო საჩივარში გადასახადის გადამხდელი მოთხოვნას სწორედ ამ უკანასკნელი სახით აყალიბებს, იგი ითხოვს სასამართლომ საგადასახადო ორგანოს დაავალოს დეკლარაციების დაზუსტება, რაც რაიმე ნორმატიულ საფუძველს არ ეფუძნება. საგადასახადო ორგანოს მინიჭებული აქვს უფლებამოსილება, რომ დარიცხვა განახორციელოს წარდგენილი დაზუსტებული დეკლარაციის მიხედვით, რაც არ მოიაზრებს მის მიერ დეკლარაციების დაზუსტების შესაძლებლობას. საგადასახადო დეკლარაცია არის პირის ანგარიშგება ამ კოდექსით დადგენილი გადასახადის გამოანგარიშების შესახებ, შესაბამისად დეკლარაციის წარდგენას ახდენს თავად გადასახადის გადამხდელი (საგადასახადო კოდექსის 67-ე მუხ.). საქმის მასალების მიხედვით, დაზუსტებული დეკლარაციები მოსარჩელის მიერ შემოსავლების სამსახურში წარდგენილია უკვე შემოწმებულ პერიოდზე და მათი მხედველობაში მიღების შემთხვევაში მოხდება თავდაპირველი დეკლარაციით და 28.12.2017წ. საგადასახადო შემოწმების აქტით განსაზღვრული თანხების კორექტირება. ამასთანავე მნიშვნელოვანია, რომ შპს „...-ს“ არ წარუდგენია კორექტირების საფუძვლები, სათანადოდ არ დაუსაბუთებია კორექტირების საჭიროება. გადასახადის გადამხდელის ზოგადი მოსაზრება შემოწმებულ პერიოდზე დაზუსტებული დეკლარაციების წარდგენის აუცილებლობის შესახებ, არ წარმოშობს საგადასახადო ორგანოს უპირობო ვალდებულებას შემოწმების შედეგად განხორციელებული დარიცხვების კორექტირების შესახებ. შემოწმებულ პერიოდზე დაზუსტებული დეკლარაციის წარდგენისას გადამხდელმა სათანადოდ, მათ შორის შესაბამის მტკიცებულებებზე მითითებით, უნდა დაასაბუთოს დაზუსტებულ მონაცემთა სისწორე, რაც განსახილველ შემთხვევაში არ მომხდარა. ამდენად, საკასაციო პალატა ეთანხმება ქვედა ინსტანციის სასამართლოების შეფასებას, რომ ამ მიმართებით არ არსებობს შპს-ს წარმომადგენლის არგუმენტების გაზიარების საფუძველი და აღნიშნულ ნაწილში სასარჩელო მოთხოვნების დაკმაყოფილებაზე უარი კანონშესაბამისია.
კასატორის მოთხოვნას შეადგენს აგრეთვე ზიანის ანაზღაურება და გარკვეული პირების ცრუმაგიერ პირებად ცნობა. საკასაციო პალატა ყურადღებას ამახვილებს იმ გარემოებაზე, რომ ზიანის ანაზღაურების დაკისრების საფუძველს შპს „...-ს“ მოსაზრებით შეადგენს გადასახადების არასწორად გაანგარიშების შედეგად ზედმეტად ჩამოჭრილი თანხების გამო მეწარმე სუბიექტის საქმიანობის შეფერხება, რამაც შესაბამისი ზიანი წარმოშვა, ამასთანავე, შპს არ უთითებს ასანაზღაურებელი ზიანის კონკრეტულ ოდენობაზე, განმარტებები ზიანის დადგომასთან მიმართებით არ არის დასაბუთებული, რაიმე მტკიცებულება გადასახადების კონკრეტული ოდენობით დარიცხვის შედეგად შპს „...-ს“ საქმიანობის გაგრძელების შეუძლებლობის შესახებ არ წარმოდგენილა, ხოლო მხოლოდ მხარის ახსნა-განმარტება ვერ იქნება მიჩნეული საკმარის და სათანადო მტკიცებულებად. ამასთანავე, ხაზგასასმელია ის გარემოება, რომ ამ ეტაპზე დადგენილი არ არის საგადასახადო ორგანოს მიერ დარიცხვის არამართლზომიერად განხორციელება, არასწორი გაანგარიშება, ბიუჯეტში დამატებითი თანხების ჩარიცხვა და დაუბრუნებლობა. სწორედ აღნიშნული გარემოებების გამოკვლევასა და დადგენას ისახავს მიზნად დავის სასკ-ის 32.4 მუხლის საფუძველზე გადაწყვეტა, საგადასახადო ორგანოსთვის წარმოების ხელახლა ჩატარების, საკითხის შპს „...-ს“ წარმომადგენლის ჩართულობით განხილვის, საქმის გარემოებათა სრულყოფილად გამოკვლევის და შედეგად დასაბუთებული აქტის გამოცემის დავალება. ამდენად, ამ ეტაპზე ზიანის ანაზღაურების შესახებ მოსარჩელის მოთხოვნა მოკლებულია ყოველგვარ ფაქტობრივ და სამართლებრივ დასაბუთებას.
რაც შეეხება ცრუმაგიერობის დადგენის საკითხს, საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ პირის ცრუმაგიერად აღიარება ხდება გადასახადის გადამხდელთან მიმართებით, თუ ეს პირი მოსალოდნელი ან არსებული საგადასახადო დავალიანების გადახდევინების უზრუნველყოფის ღონისძიებისათვის თავის არიდების მიზნით გამოიყენება (საგადასახადო კოდექსის 246.1 მუხ.), ამასთანავე, ცრუმაგიერად აღიარებას ახდენს სასამართლო, თუმცა მხოლოდ საგადასახადო ორგანოს შუამდგომლობის საფუძველზე ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსით დადგენილი პროცედურის შესაბამისად (საგადასახადო კოდექსის 246-ე, სასკ-ის VII16 თავი). ამდენად, მეწარმე სუბიექტი, კერძო სამართლის იურიდიული პირი თუ მისი წარმომადგენელი არ არის აღნიშნული მოთხოვნით სასამართლოსადმი მიმართვაზე უფლებამოსილი სუბიექტი. მით უფრო იმის გათვალისწინებით, რომ გადასახადის გადამხდელი არის თავად შპს „...“, ხოლო მოთხოვნილია საგადასახადო შემოწმების ჩამტარებელი პირების ცრუმაგიერობის დადგენა. მსგავს შესაძლებლობას მოქმედი ნორმატიული მოწესრიგება არ ითვალისწინებს. მხედველობაშია მისაღები, რომ შპს „...-ს“ მიერ აღნიშნული მოთხოვნის დაყენების დაუშვებლობის შესახებ მას განმარტებები მიეცა ჯერ კიდევ პირველი ინტანციის სასამართლოში საქმის განხილვისას. შპს „...-ს“ მიერ აღნიშნული მოთხოვნის დაყენება შეუთავსებელია აგრეთვე თავად ცრუმაგიერობის ინსტიტუტის შინაარსთან, მის ფუნქციასთან, დანიშნულებასთან და მოქმედ ნორმატიულ მოწესრიგებასთან.
საკასაციო პალატა ყურადღებას ამახვილებს იმ გარემოებაზე, რომ შპს „...-ს“ როგორც პირველი, ასევე სააპელაციო ინსტანციის სასამართლოში არაერთგზის მიეცა სასარჩელო მოთხოვნათა დაზუსტების შესაძლებლობა. საქმეში დაცულია მოსარჩელის ათობით განცხადება, რომელთაგან უმრავლესობა შეიცავს სასარჩელო მოთხოვნებზე მითითებას, თუმცა ფორმულირების ბუნდოვანების, დასაბუთების არათანმიმდევრულობის და მოთხოვნათა წრის ხშირი ცვლილების გამო, გარკვეულ შემთხვევებში რთულდება კონკრეტულ სასარჩელო მოთხოვნათა იდენტიფიცირება, მაგ.: რიგ განცხადებებში შპს „...-ს“ წარმომადგენელი ჩამოთვლის არაერთ ინდივიდუალურ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივ აქტს, რომელთა ბათილად ცნობასაც ითხოვს, თუმცა სხვა განცხადებებში (იხ. მაგ.: ტ 4, ს.ფ. 232; ტ.8, ს.ფ. 157) აღნიშნავს, რომ მსჯელობა უნდა მოხდეს მხოლოდ არაპირდაპირი მეთოდით ჩამოჭრილი თანხების დაბრუნებასა და დეკლარაციების დაზუსტებაზე, ხოლო სარჩელი სხვა ნაწილში არ უნდა დაკმაყოფილდეს, რადგან გადამხდელს არანაირი იურიდიული მოთხოვნა არ გააჩნია, მისი ინტერესია ჩამოჭრილი თანხის უკან დაბრუნება. ზოგ შემთხვევაში შპს „...-ს“ წარმომადგენელი ითხოვს 2017 წლის შემოწმების აქტისა და მის შემდეგ გამოცემული ყველა ბრძანების ბათილად ცნობას, სხვა განცხადებებში აღნიშნავს, რომ ითხოვს 2019 წლის ნოემბრის შემდეგ გამოცემული აქტების ბათილად ცნობას, ზოგ განცხადებაში აქცენტი კეთდება მხოლოდ სასამართლოს კანონიერ ძალაში მყოფი გადაწყვეტილების აღსრულების საჭიროებაზე და სხვ.. ამდენად, სასარჩელო მოთხოვნათა არაერთგზის დაზუსტების მიუხედავად მოთხოვნათა ზუსტი იდენტიფიცირება გართულებულია, თუმცა განცხადებათა ურთიერთშეჯერების შედეგად ერთმნიშვნელოვნად ირკვევა, რომ მოსარჩელის ძირითადი ინტერესია ზედმეტად ჩამოჭრილი თანხების დაბრუნება, რა მიზნითაც ითხოვს: სასამართლოს კანონიერ ძალაში მყოფი გადაწყვეტილების აღსრულებას, დეკლარაციების დაზუსტებას, სასამართლოს გადაწყვეტილების აღსრულების მიზნით განხორციელებული გაანგარიშების შედეგად გამოცემული დასკნისა და მის საფუძველზე გამოცემული ბრძანების ბათილად ცნობას. მართალია გარკვეულ განცხადებებში შპს „...-ს“ წარმომადგენელი ითხოვს აგრეთვე 2017 წლის შემოწმების აქტისა და სასამართლოს კანონიერ ძალაში მყოფი გადაწყვეტილების მიღებამდე გამოცემული აქტების ბათილად ცნობას, თუმცა ამ მოთხოვნებთან დაკავშირებით საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ თბილისის საქალაქო სასამართლოში მიმდინარე წარმოებისას, რასაც 28.06.2019 წ. კანონიერ ძალაში მყოფი გადაწყვეტილების მიღება მოჰყვა, სასამართლომ უკვე იმსჯელა როგორც 28.12.2017წ. შემოწმების აქტზე, ასევე 29.12.2017წ. ბრძანებაზე, საგადასახადო მოთხოვნასა და სხვა თანამდევ აქტებზე, რის შედეგადაც მიიჩნია, რომ სარჩელის დაკმაყოფილების საფუძველი არსებობდა მხოლოდ საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს დავების განხილვის საბჭოს 03.10.2018წ. გადაწყვეტილებასა და სსიპ შემოსავლების სამსაურის 10.09.2018წ. ბრძანებასთან მიმართებით, სხვა მოთხოვნების ნაწილში სარჩელი არ დაკმაყოფილდა. საკასაციო პალატა ყუღდღებას ამახვილებს იმ გარემოებაზე, რომ განსახილველი დავის ფარგლებში სასამართლო ვერ იმსჯელებს იმ სასარჩელო მოთხოვნათა საფუძვლიანობასთან დაკავშირებით, რომლებზეც მიღებულია სასამართლოს კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილება იმავე მხარეებს შორის, იმავე საგანზე და იმავე საფუძვლით.
ამასთან, უსაფუძვლოა კასატორის შპს „...-ს“ მითითება იმ გარემოებაზე, რომ ქვედა ინსტანციის სასამართლოებმა საქმე განიხილეს ზეპირი მოსმენის გარეშე, ხოლო მას არ მიეცა შუამდგომლობების წარდგენის უფლება და შეჯიბრებითობის პრინციპით სარგებლობის შესაძლებლობა. საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ ქვედა ინსტანციის სასამართლოებმა აღნიშნულ საქმესთან დაკავშირებით არაერთი სხდომა ჩაატარეს, სადაც შპს „...-ს“ წარმომადგენელმა მ.ა-მა ისარგებლა საპროცესო კანონმდებლობით მისთვის მინიჭებული ყველა უფლებით, მათ შორის შუამდგომლობების დაყენების შესაძლებლობით. ის, რომ მის მიერ დაყენებული ყველა შუამდგომლობა არ დაკმაყოფილდა, იმთავითვე არ ადასტურებს სასამართლო განხილვის არამართლზომიერებას ან მხარეთა შეჯიბრებითობის შეზღუდვას. აღსანიშნავია, რომ საქმე განხილულია იმ მოპასუხეთა ჩართულობით, რომელთა წრე თავად კასატორმა დააზუსტა საქალაქო სასამართლოში გამართულ მოსამზადებელ სხდომაზე. მოსარჩელი მოსაზრება, რომ მოპასუხე ადმინისტრაციულ ორგანოებს წარმოადგენდნენ არაუფლებამოსილი პირები, მოკლებულია რაიმე დასაბუთებას. საქმეში დაცულია ადმინისტრაციული ორგანოს წარმომადგენელთა წარმომადგენლობითი უფლებამოსილების დამადასტურებელი დოკუმენტები. ამასთან 28.05.2021წ. და 14.06.2021წ. სასამართლო სხდომაზე მოწმის სახით დაიკითხნენ აუდიტორები, შესაბამისად, კასატორის მითითება საქმის მოპასუხეების და მოწმეთა გარეშე განხილვის თაობაზე უსაფუძვლოა. რაც შეეხება კასატორის აპელირებას საქმეში არსებულ ყალბ გადაწყვეტილებებზე, ბრძანებებზე და მათზე შესრულებული ხელმოწერების სიყალბეზე, საკასაციო პალატა მიუთითებს, რომ სიყალბე უნდა დასტურდებოდეს კანონმდებლობით დადგენილი წესით, სასამართლოს განაჩენით ან ექსპერტიზის დასკვნით, რაც არ წარმოდგენილია.
ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებების გათვალისწინებით საკასაციო პალატა თვლის, რომ კასატორების მიერ მითითებული გარემოებები არ ქმნის საკასაციო საჩივრების დასაშვებად ცნობის საფუძველს. საკასაციო სასამართლო თვლის, რომ მოცემულ საქმეს არ გააჩნია პრინციპული მნიშვნელობა სასამართლო პრაქტიკისათვის, ხოლო საკასაციო საჩივრებს - წარმატების პერსპექტივა. ამდენად, არ არსებობს საკასაციო საჩივრების დასაშვებობის საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით რეგლამენტირებული არც ერთი საფუძველი, რის გამოც სსიპ შემოსავლების სამსახურის და შპს „...-ს“ საკასაციო საჩივრები არ უნდა იქნეს დაშვებული განსახილველად.
ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:
საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლით, 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლით და
დ ა ა დ გ ი ნ ა:
1. სსიპ შემოსავლების სამსახურის და შპს „...-ს“ საკასაციო საჩივრები მიჩნეულ იქნეს დაუშვებლად;
2. უცვლელად დარჩეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 21.12.2022წ. გადაწყვეტილება;
3. მ.ა-ს (პ/ნ ...) დაუბრუნდეს შპს „...-ს“ საკასაციო საჩივარზე 16.02.2023წ. N... საგადახდო დავალებით გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 300 ლარის 70%, _ 210 ლარი, შემდეგი ანგარიშიდან: ქ. თბილისი, სახელმწიფო ხაზინა, ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის N200122900, სახაზინო კოდი N300773150;
3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.
თავმჯდომარე ნ. სხირტლაძე
მოსამართლეები: ქ. ცინცაძე
გ. გოგიაშვილი
