საქმე ბს-859(კ-20) 25 ოქტომბერი, 2023წ.

ქ. თბილისი

ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატამ

შემდეგი შემადგენლობით:

ნუგზარ სხირტლაძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

ქეთევან ცინცაძე, გიორგი გოგიაშვილი

საქმის განხილვის ფორმა - ზეპირი მოსმენის გარეშე

კასატორი (მოსარჩელე) - ზ. მ-ი

მოწინააღმდეგე მხარეები (მოპასუხეები) - ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის მუნიციპალური ინსპექცია, ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერია

გასაჩივრებული გადაწყვეტილება - თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 14.11.2019წ. გადაწყვეტილება

დავის საგანი - სამშენებლო სამართალდარღვევის საქმეზე მიღებული ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტების ბათილად ცნობა

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

ზ. მ-მა 12.02.2019წ. სარჩელით მიმართა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიას მოპასუხეების ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის ზედამხედველობის საქალაქო სამსახურისა და ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის მიმართ ზედამხედველობის საქალაქო სამსახურის 01.08.2017წ. დადგენილებისა და მერიის 09.01.2019წ. ბრძანების ბათილად ცნობის მოთხოვნით.

მოსარჩელემ აღნიშნა, რომ ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის ზედამხედველობის საქალაქო სამსახურის მიერ 09.03.2017წ. შედგა მითითება ქ. თბილისში, ...ის გამზ. N70, კორპ. N4-ის მიმდებარედ არსებულ მიწის ნაკვეთზე ავტოფარეხის უნებართვო მშენებლობის ფაქტზე და დაევალა ნაგებობის დემონტაჟი. 01.06.2017წ. შემოწმების აქტით დაფიქსირდა მითითების შეუსრულებლობა, ხოლო ზედამხედველობის სამსახურის 01.08.2017წ. დადგენილებით უნებართვო მშენებლობისათვის ზ. მ-ი დაჯარიმდა 8000 ლარით და დაევალა ნაგებობის დემონტაჟი. აღნიშნული დადგენილება გასაჩივრდა ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიაში, რომლის 09.01.2019წ. ბრძანებით ადმინისტრაციული საჩივარი არ დაკმაყოფილდა. მოსარჩელე მიიჩნევს, რომ სადავო აქტებით არასწორად მოხდა მისი სამართალდარღვევის ჩამდენ სუბიექტად მიჩნევა. ზ. მ-მა აღნიშნული ქონება არსებული სახით 2013 წელს იყიდა. ვინაიდან შესყიდვის მომენტში ობიექტი აშენებული იყო, ზ. მ-ის უნებართვო მშენებლობისთვის დაჯარიმება არ არის დასაბუთებული. ადმინისტრაციულმა ორგანოებმა არ დაადგინეს მშენებლობის განმახორციელებელი პირი, ხოლო სამართალდამრღვევი სუბიექტის დადგენის გარეშე სანქციის შეფარდება დაუშვებელია. ადმინისტრაციულმა ორგანომ სანქციის დაკისრებამდე უნდა სცადოს მშენებლობის მწარმოებელი პირის დადგენა, მოძიება და მხოლოდ აღნიშნულის შეუძლებლობის შემთხვევაში დააკისროს მესაკუთრეს პასუხისმგებლობა. სადავო ქონებაზე ზ. მ-ის საკუთრება საჯარო რეესტრშია აღრიცხული, მისი დემონტაჟი ხელყოფს მოსარჩელის საკუთრების უფლებას სათანადო გამართლების გარეშე.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 24.04.2019წ. განჩინებით ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის ზედამხედველობის საქალაქო სამსახურის უფლებამონაცვლედ ცნობილი იქნა ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის მუნიციპალური ინსპექცია.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 30.11.2019წ. გადაწყვეტილებით ზ. მ-ის სარჩელი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა, ბათილად იქნა ცნობილი ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის 09.01.2019წ. N3 ბრძანება ადმინისტრაციული საჩივრის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის თაობაზე, სადავო საკითხის გადაუწყვეტლად ბათლად იქნა ცნობილი ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის ზედამხედველობის საქალაქო სამსახურის 01.08.2017წ. N002406 დადგენილება და ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის მუნიციპალურ ინსპექციას დაევალა საქმისათვის არსებითი მნიშვნელობის მქონე გარემოებების სრულყოფილად გამოკვლევისა და შეფასების შემდეგ, კანონით დადგენილ ვადაში ახალი ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემა.

სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს 27.06.2013წ. ამონაწერის მიხედვით, ქ. თბილისში, ...ის გამზ. N70-ში, კორპუსი N4-ის მიმდებარედ არსებულ ავტოფარეხზე (შენობა N9, საერთო ფართი 21,74 კვ.მ. ს/კ ..., ნაკვეთის წინა ნომერი: ...) ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობა „...-ის“ კრების ოქმის საფუძველზე აღირიცხა ე. ხ-ის საკუთრების უფლება. ნასყიდობის ხელშეკრულების საფუძველზე 13.07.2013წ. ავტოფარეხზე აღირიცხა ზ. მ-ის საკუთრება. ქ.თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის ზედამხედველობის საქალაქო სამსახურის მიერ 09.03.2017წ. შედგა N002406 მითითება ზ. მ-ის მიმართ ქ.თბილისში, ...ის გამზ. N70, კორპუსი N4-ის მიმდებარედ N... საკადასტრო კოდით რეგისტრირებულ მიწის ნაკვეთზე დაფიქსირებული მსუბუქი კონსტრუქციის ნაგებობის უნებართვოდ განთავსების ფაქტზე, ზ. მ-ს დაევალა განხორციელებული სამშენებლო სამუშაოების კანონიერების დამადასტურებელი დოკუმენტაციის წარდგენა ან ობიექტის დემონტაჟი. 28.03.2017წ. ზ. მ-მა განცხადებით მიმართა სსიპ თბილისის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურის სამსახურს ავტოფარეხის ლეგალიზაციის მოთხოვნით. სსიპ ქ.თბილისის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურის სამსახურის 25.04.2017წ. N3182248 ბრძანებით ზ. მ-ის განცხადება არ დაკმაყოფილდა. ზედამხედველობის საქალაქო სამსახურის 01.06.2017წ. შემოწმების აქტით დადგინდა მითითების პირობების შეუსრულებლობა. ზედამხედველობის საქალაქო სამსახურში 15.06.2017წ. გამართულ ზეპირი მოსმენის სხდომაზე, ზ. მ-ის წარმომადგენელმა დაადასტურა მითითებისა და შემოწმების აქტის ჩაბარება და განმარტა, რომ ზ. მ-მა სადავო ობიექტი შეიძინა 2013 წელს არსებული სახით, მას არ უწარმოებია სამშენებლო სამუშაოები, იგი არ არის სამარათალდამრღვევი სუბიექტი. 01.08.2017წ. ზედამხედველობის საქალაქო სამსახურის მიერ მიღებული იქნა N002406 დადგენილება, რომლითაც ზ. მ-ი დაჯარიმდა 8000 ლარით ქ.თბილისში, ...ის გამზ. N70, კორპ. N4-ის მიმდებარედ მსუბუქი კონსტრუქციის ნაგებობის განთავსებისათვის და მასვე დაევალა ნაგებობის დემონტაჟი. აღნიშნული დადგენილება ზ. მ-მა ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიაში გაასაჩივრა, რომლის 09.01.2019წ. N3 ბრძანებით ადმინისტრაციული საჩივარი არ დაკმაყოფილდა. სასამართლომ აღნიშნა, რომ პროდუქტის უსაფრთხოებისა და თავისუფალი მიმოქცევის კოდექსის 24.15 მუხლის შესაბამისად, ზემოაღნიშნული დადგენილება ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტია და იგი უნდა აკმაყოფილებდეს ასეთი აქტისათვის ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსით (53-ე მუხლი) დადგენილ მოთხოვნებს, რაც კონკრეტულ შემთხვევაში დაცული არ არის. სასამართლომ მიუთითა პროდუქტის უსაფრთხოებისა და თავისუფალი მიმოქცევის კოდექსის 14.2 მუხლზე და აღნიშნა, რომ სამშენებლო სამართალდარღვევის ჩადენისათვის პასუხისმგებლობა პირველ რიგში ეკისრება უშუალოდ უნებართვო მშენებლობის მწარმოებელ პირს, ხოლო ასეთი პირის დაუდგენლობის შემთხვევაში - სამშენებლო მიწის ნაკვეთის მესაკუთრეს/მოსარგებლეს. ამასთანავე, ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსის ზოგადი მუხლები (მე-2, მე-10, 33-ე) ადგენენ ადმინისტრაციული გადაცდომისათვის კანონით გათვალისწინებული სანქციის გამოყენების საერთო წესს, დაუშვებელია სამართალდამრღვევი სუბიექტის დადგენის გარეშე სამართალდარღვევისთვის სანქციის შეფარდება (სუსგ Nბს-149-146(3კ-14)). სასამართლომ მიიჩნია, რომ ზედამხედველობის სამსახურმა სამშენებლო სამართალდარღვევის საქმის განხილვისას სათანადოდ არ გამოიკვლია საქმისათვის განმსაზღვრელი მნიშვნელობის მქონე გარემოებები. მოსარჩელე უთითებდა, რომ ავტოფარეხი შეიძინა 2013 წელს არსებული სახით, სამშენებლო სამუშაოები არ უწარმოებია, რის გამო იგი არ არის დარღვევის ჩამდენი სუბიექტი, თუმცა გასაჩივრებულ აქტში არ არის ასახული ამ გარემოების უარყოფის შესაბამისი დასაბუთება, ადმინისტრაციულ ორგანოს სადავო გადაწყვეტილების მიღებისას არ დაუდგენია სადავო მშენებლობის განმახორციელებული სუბიექტი, ასევე ნაგებობის მოწყობის დრო. ავტოფარეხის აშენების დროიდან გამომდინარე გარკვევას საჭიროებდა აგრეთვე ის სამართლებრივი რეგულაცია, რომელშიც ექცეოდა სადავო მშენებლობა. სასამართლომ ყურადღება გაამახვილა იმ გარემოებაზე, რომ ზ. მ-ის საკუთრების უფლების წარმოშობამდე ავტოფარეხზე ვრცელდებოდა ჯერ ამხანაგობის, შემდგომ კი სხვა ფიზიკური პირის საკუთრების უფლება. ზ. მ-ის მიერ ნაგებობის დემონტაჟის პროდუქტის უსაფრთხოებისა და თავისუფალი მიმოქცევის კოდექსის ნორმებთან შესაბამისობის დასაბუთება გასაჩივრებულ დადგენილებაში არ არის ასახული. ამდენად, სასამართლომ მიიჩნია, რომ ზედამხედველობის სამსახურის მიერ სადავო აქტის გამოცემა მოხდა საქმისათვის არსებითი მნიშვნელობის მქონე გარემოებების გამოკვლევის გარეშე. სასამართლომ აღნიშნა, რომ საქმისათვის მნიშვნელობის მქონე ფაქტობრივი გარემოებების გამოკვლევის ვალდებულება ჰქონდა აგრეთვე ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიას ადმინისტრაციული საჩივრის განხილვის ფარგლებში, რაც ასევე არ განხორციელდა.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 30.11.2017წ. გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გასაჩივრდა ზ. მ-ის, ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის და ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის მუნიციპალური ინსპექციის მიერ.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 14.11.2019წ. გადაწყვეტილებით ზ. მ-ის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიისა და ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის მუნიციპალური ინსპექციის სააპელაციო საჩივრები დაკმაყოფილდა, გაუქმდა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 01.05.2019წ. გადაწყვეტილება და მიღებულ იქნა ახალი გადაწყვეტილება, რომლითაც ზ. მ-ის სარჩელი არ დაკმაყოფილდა. სააპელაციო პალატამ გაიზიარა საქალაქო სასამართლოს მიერ დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებები, თუმცა არ დაეთანხმა მათ სამართლებრივ შეფასებას. პალატამ აღნიშნა, რომ მშენებლობა უნდა განხორციელდეს კანონით დადგენილი პროცედურის დაცვით, პირმა მშენებლობის განხორციელებისათვის სათანადო წესით უნდა მოიპოვოს ნებართვა, ხოლო I კლასის ნაგებობის მშენებლობა საჭიროებს დადასტურებას. კონკრეტულ შემთხვევაში ავტოფარეხის მოწყობა სამშენებლო დოკუმენტაციის საფუძველზე არ დასტურდება. პალატამ აღნიშნა, რომ უფლებამოსილი ორგანოს მიერ სამართალდარღვევის ფაქტის გამოვლენა წარმოშობს კანონით დადგენილ ვადაში სამართალდარღვევაზე პასუხისმგებელი პირის გამოვლენისა და სანქციის დაკისრების მოვალეობას. მართალია საქმის მასალების მიხედვით, ზ. მ-ის საკუთრების უფლების წარმოშობამდე სადავო უძრავ ნივთზე ვრცელდებოდა ჯერ ამხანაგობის, ხოლო შემდგომ სხვა ფიზიკური პირის საკუთრების უფლება, თუმცა იმ პირობებში, როდესაც საქმეში წარმოდგენილი მტკიცებულებებით უტყუარად ვერ დგინდება მშენებლობის მწარმოებელი პირის ვინაობა, ზ. მ-ს პასუხისმგებლობა უნდა დაეკისროს როგორც უძრავი ნივთის მესაკუთრეს. ამასთანავე, არქიტექტურის სამსახურის 25.04.2017 წ. ბრძანებით არ დაკმაყოფილდა ზ. მ-ის განცხადება ავტოფარეხის ლეგალიზაციის შესახებ იმ საფუძვლით, რომ სალეგალიზაციო ობიექტი ანაკრები მასალისაგან შემდგარი მსუბუქი კონსტრუქციის ნაგებობაა, რომელიც არ ექვემდებარება ლეგალიზებას, ასევე აღინიშნა, რომ განცხადებაზე გადაწყვეტილების გამოტანამდე ობიექტმა შეიცვალა მანამდე არსებული იერსახე და ავტოფარეხი აღარ წარმოადგენს მსუბუქი კონტრუქციის ნაგებობას, ვინაიდან იგი ამოშენებულია ბლოკით. ამდენად, პალატამ მიჩნია, რომ სადავო ობიექტზე ზ. მ-მა აწარმოა გარკვეული სამშენებლო/სარეკონსტრუქციო სამუშაოები. უძრავი ნივთის მესაკუთრის ვალდებულებაა უზრუნველყოს სამშენებლო სფეროში მოქმედი კანონმდებლობით დადგენილი მოთხოვნების სრული დაცვა, შესაბამისად, მესაკუთრის, ზ. მ-ის მოვალეობაში შედიოდა სამშენებლო საქმიანობის მომწესრიგებელი ნორმებითა და სამშენებლო რეგლამენტებით გათვალისწინებულ მოთხოვნებთან შესაბამისობის უზრუნველყოფა, რაც გამოხატული უნდა ყოფილიყო ზედამხედველობის სამსახურის მიერ გაცემული მითითების შესრულებასა და უძრავ ქონებაზე არსებული დარღვევების გამოსწორებაში. ამდენად, პალატამ მიიჩნია, რომ განსახილველ შემთხვევაში ზ. მ-ისათვის პასუხისმგებლობის დაკისრების საფუძველი წარმოიშვა მისივე ქმედებებით, კერძოდ, ზ. მ-მა მითითების მოთხოვნების შესრულების ნაცვლად შეცვალა ობიექტის (ავტოფარეხის) იერსახე და ანაკრები მასალისაგან შემდგარი, მსუბუქი კონსტრუქცია ჩაანაცვლა ბლოკით ამოშენებული ავტოფარეხით, ისე რომ არ გააჩნდა მშენებლობის კანონიერად განხორციელების დამადასტურებელი შესაბამისი სანებართვო დოკუმენტაცია. ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, პალატამ ჩათვალა, რომ არსებობდა გასაჩივრებული დადგენილების გამოცემის დროისათვის მოქმედი რედაქციის პროდუქტის უსაფრთხოებისა და თავისუფალი მიმოქცევის კოდექსის 44-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ბ“ ქვეპუნქტის შემადგენლობა.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 14.11.2019წ. გადაწყვეტილება საკასაციო წესით გაასაჩივრა ზ. მ-მა, რომელმაც გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და სარჩელის სრულად დაკმაყოფილება მოითხოვა. კასატორი თვლის, რომ სასამართლომ არ გამოიკვლია საქმისათვის არსებითი მნიშვნელობის მქონე გარემოებები. საქმის მასალებით ერთმნიშვნელოვნად დგინდება, რომ ზ. მ-მა ავტოფარეხი 13.07.2013წ. შეიძინა არსებული სახით, იგი უძრავი ნივთის კეთილსინდისიერი შემძენია. ასევე დგინდება, რომ 2013 წლამდე ავტოფარეხი უკვე იყო აშენებული და კონკრეტულ ნაკვეთზე განთავსებული, ზ. მ-ს სამშენებლო სამუშაოები არ განუხორციელებია. თავდაპირველად ავტოფარეხი იყო ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის, ხოლო შემდგომში სხვა ფიზიკური პირის საკუთრება. ამდენად, სრულიად დაუსაბუთებელია სამართალდამრღვევ სუბიექტად ზ. მ-ის მიჩნევა. კასატორი ენდობოდა საჯარო რეესტრის ჩანაწერს, მან კანონით დადგენილი წესით გაფორმებული გარიგების საფუძველზე შეიძინა ავტოფარეხი. ფართის მესაკუთრეს მხოლოდ იმ შემთხვევაში ეკისრება პასუხისმგებლობა, უკეთუ უნებართვო მშენებლობის მწარმობელი პირი ვერ დგინდება, განსახილველ შემთხვევაში ადმინისტრაციულ ორგანოს არ უცდია მშენებლობის მწარმოებელი პირის მოძიება ან დადგენა. პალატის მითითება, რომ ვინაიდან საქმის მასალებით არ დგინდება მშენებლობის მწარმოებელი პირი, ამიტომ პასუხისმგებლობა ზ. მ-ს უნდა დაეკისროს, მოკლებულია ყოველგვარ დასაბუთებას, რადგან ადმინისტრაციული წარმოების ფარგლებში, სზაკ-ის მოთხოვნების შესაბამისად, არ მომხდარა საქმის გარემოებათა სრულყოფილი გამოკვლევა, მშენებლობის მწარმოებელი პირის მოძიება. საქმის მასალებით არ დასტრუდება მშენებლობის მწარმოებელი სუბიექტის მოძიების შეუძლებელობა, რის გამო ზ. მ-ისთვის პასუხისმგებლობის დაკისრება არ არის დასაბუთებული. მხარეთა შორის მტკიცების ტვირთი არასწორად გადანაწილდა, ადმინისტრაციულ ორგანოს უნდა დაედასტურებინა, რომ მშენებლობის მწარმოებელი პირის მოძიება იყო შეუძლებელი ან მშენებლობა ზ. მ-მა აწარმოა. სააპელაციო პალატის განმარტება, რომ ზ. მ-მა შეცვალა ობიექტის იერსახე და ანაკრები მასალებისგან შემდგარი მსუბუქი კონსტრუქცია ჩაანაცვლა ბლოკით ამოშენებული ავტოფარეხით, ასევე არ ეფუძნება სათანადო მტკიცებულებებს, აღნიშნული გარემოება ადმინისტრაციული ორგანოსა და სასამართლოს მიერ არ გამოკვლეულა. ნაგებობის დემონტაჟის განხორციელება დაარღვევს ზ. მ-ის საკუთრების უფლებას.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლო საქმის მასალების გაცნობის, საკასაციო საჩივრის საფუძვლების შესწავლისა და გასაჩივრებული გადაწყვეტილების კანონიერება-დასაბუთებულობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ ზ. მ-ის საკასაციო საჩივარი ნაწილობრივ უნდა დაკმაყოფილდეს, უნდა გაუქმდეს სააპელაციო პალატის გასაჩივრებული გადაწყვეტილება და საქმე ხელახალი განხილვისთვის დაუბრუნდეს იმავე სასამართლოს შემდეგ გარემოებათა გამო:

საქმის მასალების მიხედვით, ქ. თბილისში, ...ის გამზ. N70, კორპ. N4-ის მიმდებარედ არსებული 21,74 კვ.მ. (N...) ავტოფარეხი (N9 შენობა) 27.06.2013წ. აღირიცხა ე. ხ-ის საკუთრებაში ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობა „...-ის“ 07.06.2013წ. კრების ოქმის საფუძველზე. ამავე წლის ივლისში ე. ხ-ესა და ზ. მ-ს შორის დაიდო ავტოფარეხის ნასყიდობის ხელშეკრულება, რომლის საფუძველზეც ზ. მ-ი 12.07.2013წ. საჯარო რეესტრში დარეგისტრირდა N9 ავტოფარეხის მესაკუთრედ. 09.03.2017წ. ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის ზედამხედველობის საქალაქო სამსახურის მიერ ზ. მ-ის მიმართ გაიცა N002406 მითითება სანებართვო დოკუმენტაციის გარეშე მსუბუქი კონსტრუქციის ნაგებობის - ავტოფარეხის მოწყობის ფაქტზე. ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურის სამსახურის 25.04.2017წ. ბრძანებით ზ. მ-ს უარი ეთქვა მის საკუთრებაში არსებული ავტოფარეხის ლეგალიზებაზე. 01.06.2017წ. ზედამხედველობის საქალაქო სამსახურის მიერ შედგა შემოწმების აქტი, რომლითაც დაფიქსირდა მითითების პირობების შეუსრულებლობა. ზედამხედველობის საქალაქო სამსახურის 01.08.2017წ. დადგენილებით, პროდუქტის უსაფრთხოებისა და თავისუფალი მიმოქცევის კოდექსის 44-ე მუხლის 1-ლი ნაწილის „ბ“ ქვეპუნქტის საფუძველზე, ზ. მ-ი დაჯარიმდა 8 000 ლარით ქ. თბილისში, ...ის გამზ. N70, კორპ. N4-ის მიმდებარედ არსებული მსუბუქი კონსტრუქციის - ავტოფარეხის განთავსებისთვის და დაევალა მისი დემონტაჟი. აღნიშნულ დადგენილებაზე წარდგენილი ადმინისტრაციული საჩივარი ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის 09.01.2019წ. ბრძანებით არ დაკმაყოფილდა. ზ. მ-ი სადავო აქტებს არამართლზომიერად მიიჩნევს იმ დასაბუთებით, რომ მან ავტოფარეხი არსებული სახით 2013 წელს შეიძინა, სამშენებლო სამუშაოები არ განუხორციელებია, რის გამო არ წარმოადგენს სამშენებლო სამართალდარღვევაზე პასუხისმგებელ სუბიექტს. ამის საწინააღმდეგოდ ადმინისტაციული ორგანოები თვლიან, რომ არსებობს ზ. მ-ის დაჯარიმების საფუძველი, რადგან ზ. მ-მა თავადვე დაადასტურა ნაგებობის სახურავის შეცვლა, ამასთანავე სამშენებლო სამართალდარღვევა დენადი ხასიათისაა, რის გამო მართალია ვერ დგინდება მშენებლობის წარმოების დრო და მშენებლობის მწარმოებელი პირი, თუმცა მესაკუთრე პასუხს აგებს თავისი უმოქმედობისთვის, მითითების წარდგენის მიუხედავად ზ. მ-მა არ მოახდინა დარღვევის გამოსწორება. სააპელაციო პალატამ გაიზიარა ადმინისტრაციული ორგანოების მოსაზრება ზ. მ-ის დაჯარიმების საფუძვლების არსებობის შესახებ იმ დასაბუთებით, რომ უტყუარად ვერ დგინდება მშენებლობის მწარმოებელი პირის ვინაობა, რის გამო ზ. მ-ს პასუხისმგებლობა უნდა დაეკისროს როგორც უძრავი ნივთის მესაკუთრეს. ამასთანავე, სააპელაციო პალატამ ყურადღება გაამახვილა ავტოფარეხის ლეგალიზაციის შესახებ ზ. მ-ის განცხადების დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის თაობაზე არქიტექტურის სამსახურის 25.04.2017წ. ბრძანებაზე, რომლის მიხედვით სალეგალიზაციო ობიექტი წარმოადგენს ანაკრები მასალისაგან შემდგარ მსუბუქი კონსტრუქციის ნაგებობას, რომელიც არ ექვემდებარება ლეგალიზებას, გადაწყვეტილების გამოტანამდე ობიექტმა შეიცვალა მანამდე არსებული იერსახე და ავტოფარეხი აღარ წარმოადგენს მსუბუქი კონტრუქციის ნაგებობას, ვინაიდან იგი ამოშენებულია ბლოკით. აღნიშნულიდან გამომდინარე პალატამ დადგენილად მიიჩნია სადავო ობიექტზე ზ. მ-ის მიერ გარკვეული სამშენებლო/სარეკონსტრუქციო სამუშაოების წარმოება, კერძოდ, პალატის მოსაზრებით მითითების მოთხოვნების შესრულების ნაცვლად ზ. მ-მა შეცვალა ავტოფარეხის იერსახე და ანაკრები მასალისაგან შემდგარი მსუბუქი კონსტრუქცია უნებართვოდ ჩაანაცვლა ბლოკით ამოშენებული ავტოფარეხით, რაც ქმნიდა პროდუქტის უსაფრთხოებისა და თავისუფალი მიმოქცევის კოდექსის (გასაჩივრებული დადგენილების გამოცემის დროისათვის მოქმედი რედაქცია) 44.1 მუხლის „ბ“ ქვეპუნქტის შემადგენლობას.

საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ სამშენებლო სამართალდარღვევის ფაქტის გამოვლენისას უნებართვოდ მოწყობილი ნაგებობის მესაკუთრისათვის სანქციის დაკისრება შეიძლება მოხდეს ორ შემთხვევაში, კერძოდ, თუ ნაგებობის უნებართვოდ მოწყობის სამუშაოები მის მიერ განხორციელდა ან თუ ვერ დგინდება უშუალო სამართალდამრღვევი სუბიექტი. პროდუქტის უსაფრთხოებისა და თავისუფალი მიმოქცევის კოდექსის მე-14 მუხლის "გ" ქვეპუნქტის თანახმად სამშენებლო საქმიანობაზე ზედამხედველობის სფეროში ამ თავის მოქმედება (თავი IV და მაშასადამე კოდექსის ამ თავში შემავალი 44-ე მუხლით გათვალისწინებული სანქცია) ვრცელდება სამშენებლო მიწის ნაკვეთის მესაკუთრეზე ან მოსარგებლეზე, თუ დაუდგენელია მშენებლობის მწარმოებელი პირი. ამ უკანასკნელ შემთხვევაში მესაკუთრე პასუხს აგებს თავისი ბრალისთვის, რომელიც მის უმოქმედობაში ვლინდება: სწორედ მესაკუთრეს ეკისრება სამშენებლო ნორმების დაცვის, ზედამხედველობის ორგანოს მითითების შესრულების, ნაგებობის კანონშესაბამისი ექსპლუატაციის ვალდებულება (სუსგ 06.06.2013წ. Nბს-215-213(კ-12)). ამასთანავე, მესაკუთრის ბრალი იკვეთება იმ შემთხვევაში უკეთუ მესაკუთრეს ობიექტურად აქვს მითითების შესრულების შესაძლებლობა, შესაბამისად, მხოლოდ ის ფაქტი, რომ პირი ნაგებობის მესაკუთრეა არ ქმნის მისი პასუხისმგებლობის საკმარის საფუძველს, აუცილებელია დადგინდეს მესაკუთრის ბრალეულობა, რომელიც თუნდაც მის უმოქმედობაში ვლინდება. მოცემულ შემთხვევაში სააპელაციო პალატამ მიიჩნია, რომ ზ. მ-ს პასუხისმგებლობა უნდა დაკისრებოდა ორივე საფუძვლით, კერძოდ, ერთი მხრივ ის იყო უნებართვო ნაგებობის მესაკუთრე, ხოლო მეორე მხრივ მან უნებართვოდ აწარმოა სამშენებლო/სარეკონსტრუქციო სამუშაოები. ამასთანავე, ერთი მხრივ შეფასებული არ ყოფილა დემონტაჟის დასაშვებობა, ზ. მ-ის, როგორც მესაკუთრის, ბრალეულობა სამართალდარღვევის შედეგად შექმნილი ნივთის შენარჩუნებაში, ხოლო მეორე მხრივ არ დადგენილა ზ. მ-ის მიერ უნებართვოდ წარმოებული სამუშაოების შინაარსი, სამუშაოების შედეგად ნაგებობის თავდაპირველი გაბარიტების ცვლილება და სხვ.. ამდენად, საკასაციო სასამართლო თვლის, რომ დაუსაბუთებელია სადავო აქტების მართლზომიერების შესახებ სააპელაციო სასამართლოს ზემოაღნიშნული მოსაზრებები შემდეგი გარემოებების გამო:

არ დასტურდება მოსარჩელის მიერ სამშენებლო/სარეკონსტრუქციო სამუშაოების ჩატარება, რომლის შედეგად მსუბუქი კონსტრუქციის ნაგებობა ამოშენდა ბლოკებით. საქმეში დაცულია ნაგებობისათვის 2017 წლის მარტში - მითითების შედგენისას (ტ.1, ს.ფ. 88, 91, 145, 146), ივნისში - შემოწმების აქტის შედგენისას (ტ.1, ს.ფ. 87, 144) და აგვისტოში - სადავო დადგენილების გამოცემის პერიოდში (ტ.1, ს.ფ.73, 143) გადაღებული ფოტოები, რომლებზეც ასახულია მხოლოდ ნაგებობის გარე ფასადი, ავტოფარეხის კარი დაკეტილია, რის გამო აღნიშნული ფოტოებიდან არ დგინდება ავტოფარეხის შიდა მდგომარეობა, ბლოკით კი ავტოფარეხი სწორედ შიგნიდან არის ამოშენებული. ამდენად, მართალია 09.03.2017წ. მითითებაში აღნიშნულია უნებართვოდ მსუბუქი კონსტრუქციის ავტოფარეხის მოწყობის ფაქტის გამოვლენის შესახებ, თუმცა გაურკვეველია რას დაეფუძნა მითითების შემდგენი პირი ავტოფარეხის მსუბუქი კონსტრუქციის ნაგებობად მიჩნევისას. მართალია ავტოფარეხის გარე ფასადი ლითონის ფურცლებით არის დაფარული, თუმცა ეს იმთავითვე არ ადასტურებს ნაგებობის მსუბუქ კონსტრუქციად მიჩნევის შესაძლებლობას. ამ კუთხით რაიმე გარემოების გამოკვლევა ადმინისტრაციული თუ სასამართლო წარმოების ფარგლებში არ დასტურდება. სააპელაციო პალატამ გაიზიარა ლეგალიზებაზე უარის თქმის შესახებ სსიპ არქიტექტურის სამსახურის 25.04.2017წ. ბრძანებაში ასახული მოსაზრება, რომ სალეგალიზაციო ობიექტზე ფიზიკურ პირთა N AR1297360, N AR1212119 განცხადებების წარდგენის შემდეგ განხორციელდა რეკონსტრუქცია, ზ. მ-ის AR 1490212 განცხადებით სალეგალიზაციოდ წარდგენილმა ობიექტმა შეიცვალა მანამდე არსებული იერსახე, იგი აღარ წარმოადგენს მსუბუქ კონსტრუქციას, შიგნიდან ამოშენებულია ბლოკით. საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ მართალია განსახილველ დავაში სასამართლო არ მსჯელობს ლეგალიზებაზე უარის თქმის შესახებ გადაწყვეტილების მართლზომიერების საკითხზე, თუმცა მიმდინარე დავის გადაწყვეტის მიზნებისათვის სასამართლო არ არის შეზღუდული აღნიშნული ბრძანების, როგორც მტკიცებულების სარწმუნოობის შეფასებაში. სააპელაციო პალატამ სრულად უგულებელყო ის გარემოება, რომ არქიტექტურის სამსახურის მიერ თავდაპირველად ავტოფარეხის მსუბუქ კონსტრუქციად მიჩნევას საფუძვლად დაედო 09.03.2017წ. მითითების ჩანაწერი. თავის მხრივ 09.03.2017წ. მითითება სადავო 01.08.2017წ. დადგენილების მისაღებად მიმდინარე ადმინისტრაციული წარმოების ფარგლებში გამოცემული შუალედური აქტია, რომლის კანონიერების შემოწმება ასევე შეადგენს განსახილველი დავის საგანს. მართალია სამშენებლო სამართალდარღვევის საქმეზე მიღებული მითითება სზაკ-ის 2.1 მუხლის „დ“ ქვეპუნქტის დანაწესიდან გამომდინარე არ არის ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი, რადგან დამოუკიდებელ სამართლებრივ შედეგს პირისათვის არ წარმოშობს, თუმცა იგი არის ადმინისტრაციული წარმოების საბოლოო პროდუქტის - სამშენებლო სამართალდარღვევის საქმეზე მიღებული დადგენილების გამოცემის ერთ-ერთი საფუძველი, შესაბამისად მითითების, როგორც შუალედური აქტის კანონიერება მოწმდება სამშენებლო სამართალდარღვევის საქმეზე მიღებული დადგენილების მართლზომიერების შეფასების ფარგლებში, რაც განსახილველ შემთხვევაში არ მომხდარა. ზედამხედველობის სამსახურის სადავო დადგენილება, რომელიც 09.03.2017წ. მითითების საფუძველზეა გამოცემული, სააპელაციო პალატამ კანონიერად მიიჩნია ლეგალიზებაზე უარის თქმის შესახებ ბრძანების დასაბუთების საფუძველზე, უკანასკნელი ზ. მ-ის საკუთრებაში რიცხული ავტოფარეხის მსუბუქ კონტრუქციად მიჩნევისას თავის მხრივ ასევე 09.03.2017წ. მითითებას დაეყრდნო. შედეგად სააპელაციო პალატამ სადავო დადგენილების კანონიერების შეფასების ფარგლებში მითითებისა და შემოწმების აქტის მართლზომიერებაზე მსჯელობის ნაცვლად, ყოველგვარი შეფასების გარეშე გაიზიარა ამავე მითითებაში ასახული ფაქტების საფუძველზე გამოცემულ ლეგალიზებაზე უარის თქმის შესახებ ბრძანებაში ასახული მსჯელობა, ამდენად, სააპელაციო პალატამ სადავო აქტის კანონიერება დაადგინა სადავო აქტის გამოცემისას ჩატარებული ადმინისტრაციული წარმოების ფარგლებში მიღებული შუალედური აქტის - მითითების საფუძველზე. გასათვალისწინებელია, რომ როგორც განსახილველ საქმეში დაცულ ფოტოებზე, ასევე არქიტექტურის სამსახუში წარდგენილ 27.03.2015წ. N AR1297360, 13.04.2014წ. N AR1212119 განცხადებებზე თანდართულ ფოტოებზე ავტოფარეხი გადაღებულია მხოლოდ გარედან, ფოტოებზე არ არის ასახული ავტოფარეხის შიდა მდგომარეობა, შესაბამისად, არ დგინდება N AR1297360, N AR1212119 განცხადებების წარდგენისას ან მითითების შედგენისას ავტოფარეხის მსუბუქ კონსტრუქციად მიჩნევის საფუძვლები, რის გამო დაუსაბუთებელია მოსაზრება, რომ ზ. მ-მა მოგვიანებით მოახდინა შიგნიდან ავტოფარეხის ბლოკით ამოშენება, რადგან ავტოფარეხის შიდა ინტერიერის ფოტოები პირველად ზ. მ-ის მიერ ობიექტის ლეგალიზების მიზნით სსიპ არქიტექტურის სამსახურში წარდგენილ განცხადებას დაერთო. ამდენად, სააპელაციო პალატის მოსაზრება, რომ მსუბუქი კონსტრუქციის ნაგებობა - ავტოფარეხი ამჟამად აღარ არის მსუბუქი კონსტრუქციის ნაგებობა ზ. მ-ის მიერ წარმოებული სამშენებლო/სარეკონსტრუქციო სამუშაოების გამო, არ არის დასაბუთებული, აღნიშნული დასკვნა მიღებულია საქმის გარემოებათა სათანადო გამოკვლევის გარეშე. ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის ზედამხედველობის საქალაქო სამსახურის N4-6/ო-278-17 დათვალიერების ოქმში არსებული ჩანაწერი, რომ ნაგებობა არის ცხაურის ტიპის, აგრეთვე არ ადასტურებს სააპელაციო პალატის მსჯელობის მართებულობას, რადგან ერთი მხრივ აღნიშნული ტერმინის („ცხაური“) ნორმატიული შინაარსი არ დგინდება, ხოლო მეორე მხრივ დათვალიერების აქტით არ დასტურდება ნაგებობის შიდა მდგომარეობის დათვარიელება, ხოლო მხოლოდ ის, რომ ნაგებობის გარეთა ფასადი მოწყობილია ლითონის ფურცლებისა და ლითონის ბადისგან, იმთავითვე არ ასაბუთებს ავტოფარეხის მსუბუქ კონსტრუქციად მიჩნევის შესაძლებლობას, ზ. მ-ის მიერ ნაგებობის შიგნიდან ამოშენების მიზნით სამუშაოების განხორციელებას. საქმეში არსებული მასალების გათვალისწინებით არ გამოირიცხება, რომ ავტოფარეხი ზ. მ-ის საკუთრებაში გადასვლამდეც იყო შიგნიდან ამოშენებული. ამ მიმართულებით სააპელაციო პალატას სათანადოდ არ გამოუკვლევია საქმის გარემოებები.

ავტოფარეხის მსუბუქი კონტრუქციის ნაგებობად მიჩნევის კუთხით გასათვალისწინებელია აგრეთვე ის გარემოება, რომ 27.06.2013წ. ავტოფარეხზე, როგორც ცალკე უფლების ობიექტზე - N9 შენობაზე საჯარო რეესტრში აღირიცხა ე. ხ-ის საკუთრების უფლება, ხოლო შემდგომში, ნასყიდობის ხელშეკრულების საფუძველზე - ზ. მ-ის საკუთრება. საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ „საჯარო რეესტრის შესახებ“ კანონის მიხედვით, საჯარო რეესტრისათვის სარეგისტრაციო ობიექტი არის უძრავი ან მოძრავი ნივთი და არამატერიალური ქონებრივი სიკეთე (მე-2 მუხ. „გ“ ქვ.პ.), ხოლო უძრავი ნივთი არის მიწის ნაკვეთი მასზე არსებული შენობა-ნაგებობით ან მის გარეშე, შენობა-ნაგებობა (მშენებარე, აშენებული ან დანგრეული), შენობა-ნაგებობის ერთეული (მშენებარე, აშენებული ან დანგრეული) და ხაზობრივი ნაგებობა (მე-2 მუხ. „ა“ ქვ.პ.), რეგისტრაციის მიზნებისთვის უძრავ ნივთად არ მიიჩნევა მცირე არქიტექტურული ფორმები, დროებითი ნაგებობები (საქართველოს იუსტიციის მინისტრის 15.01.2010წ. N4 ბრძანებით დამტკიცებული „საჯარო რეესტრის შესახებ ინსტრუქციის“ 14.2 მუხ. (ძალადაკარგულია 2020 წლის 1 იანვრიდან იუსტიციის მინისტრის 31.12.2019წ. N 87 ბრძანებით)). „მშენებლობის ნებართვის გაცემის წესისა და სანებართვო პირობების შესახებ“ საქართველოს მთავრობის 24.03.2009წ. N57 დადგენილების (ე. ხ-ისა და ზ. მ-ის საკუთრების უფლების რეგისტრაციის პერიოდში მოქმედი რედაქციის) მიხედვით (ძალადაკარგულია საქართველოს მთავრობის 02.03.2020წ. N139 დადგენილებით) შენობა იყო ნაგებობა, რომელიც ქმნიდა გადახურულ სივრცეს, შემოსაზღვრული იყო კედლებით, კოლონებით ან/და სხვა შემომზღუდავი კონსტრუქციებით (3.78 მუხ.), ხოლო ნაგებობა განიმარტებოდა როგორც სამშენებლო მასალებისა და ნაკეთობებისაგან შექმნილი კონსტრუქციული სისტემა, რომელიც გრუნტთან უძრავად იყო დაკავშირებული (3.47 მუხ.). ამასთანავე, საჯარო რეესტრში რეგისტრირებულ მონაცემთა მიმართ მოქმედებს უტყუარობის პრეზუმფცია, ვიდრე ისინი კანონმდებლობით დადგენილი წესით ძალადაკარგულად, ბათილად ან არარად არ იქნება ცნობილი („საჯარო რეესტრის შესახებ“ კანონის მე-5 მუხ.). განსახილველ შემთხვევაში განხორციელებული რეგისტრაციების საეჭვოობის შესახებ რაიმე ინფორმაცია წარმოდგენილი არ არის, სათანადო წესით საჯარო რეესტრის მონაცემების შედავება არ დასტურდება, საქმეში დაცული ამონაწერებიდან გამომდინარე კი დგინდება, რომ ავტოფარეხს უძრავი ნივთის მახასიათებლები სულ ცოტა 2013 წლის ივნისიდან აქვს. გასათვალისწინებელია აგრეთვე, რომ სააპელაციო პალატას „მსუბუქი კონსტრუქციის ნაგებობის“ ნორმატიული შინაარსი არ გამოუკვლევია, არ დადგენილა ნაგებობის მსუბუქი კონსტრუქცია რამდენად ქმნის ნაგებობის უძრავ ნივთად მიჩნევის გამომრიცხავ საფუძვლებს. ლეგალიზებაზე უარის თქმის შესახებ სსიპ არქიტექტურის სამსახურის 25.04.2017წ. ბრძანების თანახმად, მსუბუქი კონსტრუქციის ნაგებობა გატოლებულია დროებით ნაგებობასთან და მიჩნეულია, რომ ავტოფარეხი იყო მსუბუქი ან ანაკრები მასალისგან შედგენილი დროებითი და არა კაპიტალური ნაგებობა (დროებითი შენობა არის ანაკრები ელემენტებისაგან შედგენილი, ასაწყობ-დასაშლელი ან/და მობილური სისტემა, რომელიც მიწასთან დაკავშირებულია საკუთარი წონით ან/და მშრალი არამონოლითური ჩამაგრებით და რომელსაც არ გააჩნია მიწისქვეშა სათავსები ("ფიზიკური და კერძო სამართლის პირების მფლობელობაში (სარგებლობაში) არსებულ მიწის ნაკვეთებზე საკუთრების უფლების აღიარების შესახებ" კანონის მე-2 მუხ. "ბ" ქვ.პ.)), თუმცა მსუბუქი კონსტრუქციის ნაგებობისა და დროებითი ნაგებობის იდენტურ ცნებებად მიჩნევის ნორმატიული და ფაქტობრივი საფუძვლები არ არის დასაბუთებული, არ გამოირიცხება მიწასთან მყარად დაკავშირებული, კაპიტალური ნაგებობის მშენებლობისას მსუბუქი კონსტრუქციის გამოყენების შესაძლებლობა. აღნიშნულის მიუხედავად, სააპელაციო პალატამ სრულად გაიზიარა ლეგალიზებაზე უარის თქმის შესახებ სსიპ არქიტექტურის სამსახურის 25.04.2017წ. ბრძანებაში განვითარებული მოსაზრებები, რაც საქმის გარემოებათა გამოკვლევის გარეშე გადაწყვეტილების მიღებას დამატებით ადასტურებს. საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ სასამართლო დავის განხილვისას ადმინისტრაციული ორგანოს ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტით დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს არ აქვს პრეიუდიციული მნიშვნელობა. სასკ-ის 1.2 მუხლის თანახმად, თუ ამ კოდექსით სხვა რამ არ არის დადგენილი, ადმინისტრაციულ სამართალწარმოებაში გამოიყენება სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის დებულებანი. თავის მხრივ სსკ-ის 106-ე მუხლი ამომწურავად ჩამოთვლის ისეთი ფაქტების კატეგორიას, რომლებიც მტკიცებას არ საჭიროებენ, კერძოდ, სსკ-ის 106-ე მუხლის მიხედვით, მხარეები თავისუფლდებიან მტკიცებულებათა წარმოდგენისაგან ისეთი ფაქტების დასადასტურებლად, რომლებსაც სასამართლო საყოველთაოდ ცნობილად მიიჩნევს ან რომლებიც დადგენილია ერთ სამოქალაქო საქმეზე სასამართლოს კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილებით, თუ სხვა სამოქალაქო საქმეების განხილვისას იგივე მხარეები მონაწილეობენ. განსახილველ შემთხვევაში არც ერთი ზემოაღნიშნული შემთხვევა არ არის სახეზე, შესაბამისად, დავის გადაწყვეტისათვის არსებითი მნიშვნელობის მქონე გარემოებების გამოკვლევისას, საქმეში დაცული მტკიცებულებების შეფასებისას ადმინისტრაციული საქმის განმხილველ სასამართლოს არ ზღუდავს ძალაში მყოფი ადმინისტრაციული აქტით დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებები, უფრო მეტიც, ადმინისტრაციულ პროცესში მოქმედი ინკვიზიციურობის პრინციპის გათვალისწინებით სასამართლო რიგ შემთხვევებში ვალდებულია მიიღოს ზომები დავის გადაწყვეტისათვის მნიშვნელობის მქონე გარემოებების დადგენის მიზნით. განსახილველ შემთხვევაში სააპელაციო პალატა სრულად დაეყრდნო ლეგალიზებაზე უარის თქმის შესახებ სსიპ არქიტექტურის სამსახურის 25.04.2017წ. ბრძანებით დადგენილ ფაქტებსა და სამართლებრივ შეფასებებს ისე, რომ არ უმსჯელია მათ მართებულობასთან დაკავშირებით, არ მომხდარა მტკიცებულებათა ყოველმხრივი, სრული და ობიექტური განხილვა (სკ-ის 105.2 მუხ.), სააპელაციო პალატამ უგულებელყო საქმეში დაცული ფოტო-მასალა, საჯარო რეესტრის ამონაწერები, საჯარო რეესტრში ნივთის დარეგისტრირების წინაპირობები, არ განმარტა მსუბუქი კონსტრუქციის მახასიათებლები და სხვ., რამაც ზ. მ-ის მიერ სამშენებლო სამუშაოების განხორციელებასთან დაკავშირებით დაუსაბუთებელი დასკვნის მიღება განაპირობა.

საგულისხმოა, რომ სააპელაციო პალატა არ უთითებს ზ. მ-ის მიერ განხორციელებული სამუშაოების შინაარსზე, იგი აღნიშნავს, რომ ზ. მ-მა აწარმოა გარკვეული სამშენებლო/სარეკონსტრუქციო სამუშაოები და შედეგად დადგენილად მიიჩნევს, რომ სახეზეა პროდუქტის უსაფრთხოებისა და თავისუფალი მიმოქცევის კოდექსის 44-ე მუხლის 1-ლი ნაწილის „ბ“ ქვეპუნქტის შემადგენლობა. საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ პროდუქტის უსაფრთხოებისა და თავისუფალი მიმოქცევის კოდექსის 44-ე მუხლის 1-ლი ნაწილის „ბ“ ქვეპუნქტის სადავო 01.08.2017წ. დადგენილების გამოცემისას მოქმედი რედაქციის მიხედვით, კერძო საკუთრებაში არსებულ უძრავ ქონებაზე უნებართვო მშენებლობის ან/და რეკონსტრუქციის წარმოება ქალაქ თბილისის ტერიტორიაზე, რაც იწვევდა შენობა-ნაგებობის გაბარიტების ცვლილებას, ქმნიდა პირის 8 000 ლარით დაჯარიმების საფუძველს. ამდენად, კოდექსის 44.1 მუხლის „ბ“ ქვეპუნქტის საფუძველზე პირისათვის სანქციის დაკისრებისთვის სახეზე უნდა ყოფილიყო რამდენიმე წინაპირობა: უნებართვო მშენებლობა/რეკონსტრუქცია უნდა განხორციელებულიყო ქ. თბილისის ტერიტორიაზე, სამშენებლო მიწის ნაკვეთი უნდა ყოფილიყო კერძო საკუთრებაში და უნებართვო მშენებლობას/რეკონსტრუქციას უნდა გამოეწვია შენობა-ნაგებობის გაბარიტის ცვლილება. ის, რომ სადავო ავტოფარეხი მოწყობილია ქ. თბილისის ტერიტორიაზე, ზ. მ-ის საკუთრებაში არსებულ მიწაზე სათანადო სანებართვო დოკუმენტაციის გარეშე სადავო არ არის, თუმცა არ გამოკვლეულა ზ. მ-ის მიერ განხორციელებული სამუშაოების შედეგად ნაგებობის გაბარიტის ცვლილება. უკეთუ უნებართვოდ განხორციელებულმა სამუშაოებმა ნაგებობის გაბარიტის ცვლილება არ გამოიწვია, გამოირიცხება ზ. მ-ის მიმართ კოდექსის 44.1 მუხლის „ბ“ ქვეპუნქტის საფუძველზე სანქციის დაკისრების შესაძლებლობა. კოდექსის 44.2 მუხლის მიხედვით, უნებართვო მშენებლობის/რეკონსტრუქციის წარმოება შენობა-ნაგებობის გაბარიტების შეუცვლელად იწვევდა პირის დაჯარიმებას 4 000 და არა 8000 ლარით, ამასთანავე, ამავე მუხლის მეორე შენიშვნის თანახმად, გაბარიტის ცვლილებად განიხილებოდა ისეთი სამშენებლო საქმიანობა, რომლის დროსაც იცვლებოდა შენობა-ნაგებობის საძირკვლის, გარე შემომზღუდავი კონსტრუქციების ან/და სახურავის პარამეტრები (მიშენება, დაშენება, შენობა-ნაგებობის სიმაღლის გაზრდა და ა. შ.).

პროდუქტის უსაფრთხოებისა და თავისუფალი მიმოქცევის კოდექსი ადგენს სამშენებლო სამართალდარღვევის სახეებს და მათი წარმოების წესს. მითითებულ კოდექსში 20.07.2018წ. შეტანილი ცვლილებით (ამოქმედდა 2019 წლის 3 ივნისიდან) დადგინდა, რომ ამ კოდექსის IV თავით ("ტექნიკური საფრთხის კონტროლი") გათვალისწინებული ნორმები გამოიყენება V კლასის შენობა-ნაგებობების მიმართ, ხოლო I-IV კლასის შენობა-ნაგებობები ამ თავის რეგულირების სფეროში არ შედის (14.1² მუხ., 14.4 მუხ. "გ" ქვ.პ.). 20.07.2018წ. მიღებული იქნა საქართველოს სივრცის დაგეგმარების, არქიტექტურული და სამშენებლო საქმიანობის კოდექსი, რომლითაც მოწესრიგდა I-IV კლასის შენობა-ნაგებობებთან დაკავშირებული საკითხები, კერძოდ, განისაზღვრა მშნებლობის ნებართვის გაცემის, მშენებლობის ზედამხედველობის, სამშენებლო სამართალდარღვევათა სახეები, პასუხისმგებლობის ზომები, სამშენებლო სამართალდარღვევის განხილვასთან დაკავშირებული ადმინისტრაციული წარმოების წესები (1.1 მუხ. "გ" ქვ.პ.). აღნიშნული კოდექსის 131-ე მუხლით დადგინდა, რომ უნებართვო მშენებლობა ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციულ საზღვრებში კერძო საკუთრებაში არსებულ ქონებაზე იწვევს დაჯარიმებას 8 000 ლარის ოდენობით (131.1 მუხ. "ბ" ქვ.პ.), ხოლო უნებართვო რეკონსტრუქცია, რომელიც არ იწვევს შენობა-ნაგებობის გაბარიტების შეცვლას გამოიწვევს დაჯარიმებას 4 000 ლარის ოდენობით (131.2 მუხ.), შენობა-ნაგებობის გაბარიტების შეცვლის გარეშე რეკონსტრუქციად მიჩნეულ იქნა ისეთი რეკონსტრუქცია, რომლის დროს არ იცვლება შენობა-ნაგებობის საძირკვლის, გარე შემომზღუდავი კონსტრუქციებისა და სახურავის პარამეტრები (131.5 მუხ.). ამდენად, საქართველოს სივრცის დაგეგმარების, არქიტექტურული და სამშენებლო საქმიანობის კოდექსის 131-ე მუხლმა გაითვალისწინა პროდუქტის უსაფრთხოებისა და თავისუფალი მიმოქცევის კოდექსის სადავო პერიოდში მოქმედი 44-ე მუხლის მსგავსი მოწესრიგება, საკანონმდებლო ნოვაციით არ მომხდარა სანქციის შემცირება, შესაბამისად მოცემულ შემთხვევაში არ ისმევა სადავო სამართალურთიერთობის მიმართ ახალი კოდექსის გამოყენების შესაძლებლობის საკითხი. განსახილველ შემთხვევაში სააპელაციო პალატამ ზ. მ-ის მიერ განხორციელებული საქმიანობის შედეგად ავტოფარეხის გაბარიტის ცვლილების გარკვევის გარეშე დაადგინა ზ. მ-ის ქმედების კოდექსის 44-ე მუხლის 1-ლი ნაწილის „ბ“ ქვეპუნქტის საფუძველზე კვალიფიცირების მართებულობა. საქმის მასალებით, მათ შორის საჯარო რეესტრიდან ამონაწერებით ერთმნიშვნელოვნად დგინდება, რომ ზ. მ-მა ზ. ხ-ისგან 12.07.2013წ. ნასყიდობის ხელშეკრულებით შეიძინა 21,74 კვ.მ. ფართის N9 შენობა - ავტოფარეხი. ამდენად, უდავოა, რომ ნასყიდობის ხელშეკრულების დადებისას 21,74 კვ.მ. ფართის ავტოფარეხი უკვე არსებობდა, შესაბამისად, ავტოფარეხის პირველადი უნებართვო მშენებლობა, რაც იმთავითვე მოიაზრებს ახალი გაბარიტის შექმნას, ზ. მ-ს არ უწარმოებია. ზ. მ-ის სახელზე გაცემული ამონაწერის მიხედვით ავტოფარეხის ფართი კვლავ 21,74 კვ.მ. არის. ამასთანავე, სადავო აქტები არ შეიცავენ მითითებას ზ. მ-ის მიერ ავტოფარეხის ფართობის გაზრდის ან მასზე დაშენების განხორციელების შესახებ, მითითება ხდება ავტოფარეხის იერსახის ცვლილებაზე. საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ არქიტექტურის სამსახურში წარდგენილ 27.03.2015წ. NAR1297360, 13.04.2014წ. NAR1212119 განცხადებებზე თანდართული ფოტოებისა და სამშენებლო სამართლადარღვევის საქმის წარმოებისას გადაღებული ფოტოების ურთიერთშედარების შედეგად მართლაც იკვეთება არსებული ნაგებობის ვიზუალური ცვლილება, კერძოდ, განსხვავებულია ნაგებობის ფასადის ფერი და სახურავის ვიზუალური მხარე. ამდენად, დასტურდება, რომ ავტოფარეხის ზ. მ-ის საკუთრებაში არსებობის შემდგომ მოხდა მისი გარე ფასადის შეღებვა. ზ. მ-ის განმარტების (ტ.1, ს.ფ. 100) თანახმად კი, მან გაწია ხარჯი სახურავთან დაკავშირებით. NAR1297360 და NAR1212119 განცხადებებზე თანდართულ ფოტოებზე არსებული სახურავის ვიზუალური მხარე განსხვავდება სამშენებლო სამართალდარღვევის წარმოებისას არსებული სახურავის ვიზუალური მხარისგან. NAR1297360 და NAR1212119 განცხადებებზე თანდართულ ფოტოებზე ჩანს სადავო ავტოფარეხის სახურავის ფრაგმენტი, ხოლო სახურავის წინა ნაწილი ლურჯი ქსოვილით არის დაფარული. საქმეში დაცულ 2017 წლის ფოტოებზე კი, ლურჯი ქსოვილი სახურავზე აღარ ფიქსირდება, ავტოფარეხი სრულად არის გადახურული ერთგვაროვანი მასალით, თუმცა საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ სახურავზე განხორციელებული ყველა სამუშაო არ ახდენს ნაგებობის სიმაღლის გაზრდას და შესაბამისად მისი გაბარიტის ცვლილებას. განსახილველ შემთხვევაში არ დადგენილა ზ. მ-ის მიერ განხორციელებული ქმედებების შედეგად ნაგებობის გაბარიტის გაზრდა, შესაბამისად, სააპელაციო პალატის მოსაზრება, რომ დასტურდება კოდექსის 44.1 მუხლის „ბ“ ქვეპუნქტის შემადგენლობის არსებობა, არ ეფუძნება სათანადო ფაქტობრივ და სამართლებრივ საფუძვლებს.

საქმის მასალებით დასტურდება, რომ ზ. მ-ი ავტოფარეხის მესაკუთრეა 2013 წლის ივლისიდან, ხოლო მითითება შედგა 2017 წლის მარტში, შესაბამისად, ზ. მ-ს ავტოფარეხის სახურავზე გარკვეული სამუშაოების განხორციელება შეეძლო მხოლოდ ამ პერიოდში. მითითებულ პერიოდში მშენებლობის ნებართვის გაცემის პროცესს აწესრიგებდა „მშენებლობის ნებართვის გაცემის წესისა და სანებართვო პირობების შესახებ“ საქართველოს მთავრობის 24.03.2009წ. N57 დადგენილება (საქართველოს მთავრობის 24.03.2009წ. N57 დადგენილება "მშენებლობის ნებართვის გაცემის წესისა და სანებართვო პირობების შესახებ" ძალადაკარგულია საქართველოს მთავრობის 02.03.2020წ. N139 დადგენილებით.), რომლის თანახმად, შენობის ფასადისა და სახურავის შეცვლა მხოლოდ მაშინ განიხილებოდა რეკონსტრუქციად, თუ ხდებოდა არქიტექტურული ნაწილების/ელემენტების გაბარიტების შეცვლა 2%-ზე და 0.1 მეტრზე მეტად ან/და არქიტექტურული ნაწილების/ელემენტების, კონსტრუქციების, ტექნიკური საშუალებების დამატება/მოკლება და აღნიშნული არსებითად ცვლიდა შენობის ექსტერიერს (4.3 მუხ. „ბ“ ქვ.პ.). განსახილველ შემთხვევაში ავტოფარეხის გაბარიტის ან ექსტერიერის არსებითი ცვლილების ფაქტი სააპელაციო პალატას არ დაუდგენია, რის გამო მოსაზრება, რომ ზ. მ-მა განახორციელა სარეკონსტრუქციო სამუშაოები არ არის დასაბუთებული. N57 დადგენილების მიხედვით, ყველა სახის სარემონტო და მოპირკეთებითი, მათ შორის, ფასადისა და სახურავის სამუშაოთა შესრულება, გაბარიტებისა და იერსახის არსებითად შეცვლის გარეშე მიიჩნეოდა სარემონტო-მოსაპირკეთებელ სამუშაოებად (4.4 მუხ. „ე“ ქვ.პ.), რომელიც არ საჭიროებდა ნებართვას (4.1 მუხ. „გ“ ქვ.პ., 36.2 მუხ.). შენობა-ნაგებობის ფასადისა და სახურავის ისეთი სარემონტო და მოპირკეთებითი სამუშაოები, რომელთა დროსაც ხდებოდა შენობა-ნაგებობის ფერის ან მოსაპირკეთებელი მასალის ცვლილება, განიხილებოდა პირველი კლასის სამუშაოებად (65.1 მუხ. „პ“ ქვ.პ.), რომელთან მიმართებით კანონმდებლობა ადგენდა დაგეგმილი სამუშაოების შესახებ უფლებამოსილი ორგანოსათვის შეტყობინების ვალდებულებას (66.2 მუხ.), ამასთანავე N57 დადგენილების მოთხოვნათა დარღვევით I კლასის სამუშაოების განხორციელება განიხილებოდა უნებართვო მშენებლობად (66.10 მუხ.). განსახილველ შემთხვევაში სააპელაციო პალატას არ დაუდგენია ზ. მ-ის მიერ წარმოებული სამუშაოების კონკრეტული ხასიათი და მათ შედეგად ნაგებობის გაბარიტის ცვლილება. აღნიშნული გარემოებების გამოკვლევას მნიშვნელობა ჰქონდა დაჯარიმების სამართლებრივი საფუძვლის და ამდენად, ჯარიმის ოდენობის მართებულად განსაზღვრისათვის.

საკასაციო პალატა თვლის, რომ ზ. მ-ის მიერ არაარსებითი, სარემონტო-მოსაპირკეთებელი სამუშაოების განხორციელების დადასტურების შემთხვევაში სააპელაციო პალატას უნდა ემსჯელა აგრეთვე სადავო სამართალურთიერთობის მიმართ ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსის 22-ე მუხლის გამოყენების შესაძლებლობაზე, რომლის თანახმად მცირემნიშვნელოვანი სამართალდარღვევის შემთხვევაში შესაძლებელია დამრღვევის ადმინისტრაციული პასუხისმგებლობისაგან გათავისუფლება. ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსის ზოგად ნაწილში მოცემული მოწესრიგება ზოგადია ყველა სამართალდარღვევისათვის. მართალია სამშენებლო სამართალდარღვევები ცალკე კანონებითაა მოწესრიგებული, თუმცა ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსში მოცემული მოწესრიგება არ არის სხვაგვარად მოწესრიგებული სპეციალურ კანონმდებლობაში, რის გამო ზოგადი წესი, რომელიც მცირე მნიშვნელობის სამართალდარღვევას აწესრიგებს, ვრცელდება ყველა სამშენებლო სამართალდარღვევაზეც (სუსგ 20.12.2019წ. Nბს-638-634(2კ-17)). პროდუქტის უსაფრთხოებისა და თავისუფალი მიმოქცევის კოდექსის 25.1 მუხლის თანახმად სამშენებლო სამართალდარღვევის საქმის წარმოებისას სამშენებლო საქმიანობაზე სახელმწიფო ზედამხედველობის ორგანო ხელმძღვანელობს ამ კანონითა და საქართველოს სხვა საკანონმდებლო აქტებით. საქართველოს ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსის მე-2 მუხლის თანახმად, ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა შესახებ საქართველოს კანონმდებლობა შედგება ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა შესახებ კოდექსისა და საქართველოს სხვა საკანონმდებლო აქტებისაგან. სამშენებლო სამართალდარღვევა არის ადმინისტრაციული სამართალდარღვევის ერთ-ერთი სპეციფიური სახე, რომელზეც ვრცელდება ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსის ზოგადი ნორმები.

საკასაციო პალატა არ იზიარებს სააპელაციო სასამართლოს მოსაზრებას ავტოფარეხის მესაკუთრის ზ. მ-ის პასუხისმგებელ სუბიექტად მიჩნევასთან დაკავშირებით, რადგან „პროდუქტის უსაფრთხოებისა და თავისუფალი მიმოქცევის“ კოდექსის (სადავო 01.08.2017წ. დადგენილების მიღებისას მოქმედი რედაქცია) 14.2 მუხლის „გ“ ქვეპუნქტის მიხედვით სამშენებლო მიწის მესაკუთრეზე ან მოსარგებლეზე კოდექსის მოქმედება ვრცელდება არა უპირობოდ, არამედ მხოლოდ იმ შემთხვევაში, როდესაც დაუდგენელია მშენებლობის მწარმოებელი პირი (ანალოგიურ დებულებას შეიცავს ამჟამად მოქმედი "საქართველოს სივრცის დაგეგმარების, არქიტექტურული და სამშენებლო საქმიანობის კოდექსის 122-ე მუხ.). უკეთუ ცნობილია სამშენებლო სამართალდარღვევის ჩამდენი კონკრეტული პირი, პასუხისმგებლობა ნაგებობის მესაკუთრეს არ ეკისრება. ამასთანავე, დარღვევის ჩამდენი სუბიექტის დადგენა ადმინისტრაციული ორგანოს ვალდებულებაა იმ შემთხვევაში, როდესაც მესაკუთრის მიერ წარდგენილი მტკიცებულებები ქმნის სამართალდამრღვევ პირად მისი მიჩნევის გამომრიცხავ გონივრულ ვარაუდს. განსახილველ შემთხვევაში დგინდება, რომ ზ. მ-ი არ არის ნაგებობის პირველადი მესაკუთრე, მის სახელზე საკუთრების უფლების აღრიცხვამდე, საჯარო რეესტრში მესაკუთრედ რეგისტრირებული იყო სხვა კერძო პირი, ავტოფარეხს მინიჭებული ჰქონდა საკადასტრო კოდი, შესაბამისად დგინდება, რომ ავტოფარეხი ზ. მ-ს არ აუშენებია. ადმინისტრაციული ორგანო და სააპელაციო პალატა აღნიშნავენ, რომ არ დგინდება უშუალოდ მშენებლობის მწარმოებელი პირი, თუმცა აღნიშნული მოსაზრება არ არის დასაბუთებული. მშენებლობის მწარმოებელი პირის დადგენის მიზნით საქმის გარემოებათა გამოკვლევა საქმის მასალებით არ დასტურდება, არც ადმინისტრაციული და არც სასამართლო წარმოებისას ამ მიმართულებით საქმის გარემოებები არ შეფასებულა, ავტოფარეხის წინა მესაკუთრე წარმოებაში არ ჩართულა, მისი განმარტებები სამშენებლო სამუშაოების მწარმოებელ სუბიექტთან დაკავშირებით არ მოსმენილა, ამასთანავე, იმის გათვალისწინებით, რომ ავტოფარეხი მოწყობილია მრავალსართულიანი საცხოვრებელი კორპუსის მიმდებარედ, შესაძლოა ავტოფარეხის მოწყობის პერიოდისა და სამშენებლო სამუშაოების მწარმოებელი პირის შესახებ ინფორმაცია ჰქონოდათ აგრეთვე აღნიშნული კორპუსის მაცხოვრებლებს. მნიშვნელოვანია, რომ არ შეფასებულა ასევე სხვადასხვა პერიოდის, მათ შორის ზ. მ-ის საკუთრების უფლების წარმოშობამდე არსებული ვითარების ამსახველი ორთოფოტოები. საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ სამართალდარღვევის ჩამდენი პირის დადგენის მცდელობა უნდა იყოს რეალური, სათანადო გულისხმიერებით უნდა გატარდეს ობიექტურად შესაძლებელი ყველა ღონისძიება უნებართვო სამშენებლო საქმიანობის მწარმოებელი პირის დასადგენად და მხოლოდ მას შემდეგ რაც ყველა მსგავსი მცდელობა უშედეგო აღმოჩნდება, დაიშვება პასუხისმგებლობის მესაკუთრეზე დაკისრება. განსახილველ შემთხვევაში ამ კუთხით საქმის გარემოებათა სათანადო გამოკვლევა არ მომხდარა.

სააპელაციო პალატამ აღნიშნა, რომ ზ. მ-ი არ არის ავტოფარეხის პირველადი მესაკუთრე, თუმცა არ შეაფასა ამ ფაქტობრივი გარემოების თანამდევი სამართლებრივი შედეგები. საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ გამიჯვნას საჭიროებს რეგისტრირებული საკუთრების უფლების მატარებელი სუბიექტი: უშუალო სამართალდამრღვევის მიერ ობიექტის რეგისტრაცია და პირველადი მესაკუთრისგან ქონების შემძენი პირის მესაკუთრედ რეგისტრაცია არ იწვევს იდენტურ სამართლებრივ შედეგებს. „საჯარო რეესტრის შესახებ“ კანონის მე-5, სკ-ის 312.1 მუხლების თანახმად, საჯარო რეესტრის მონაცემების მიმართ მოქმედებს უტყუარობისა და სისრულის პრეზუმფცია, ე. ი. რეესტრის ჩანაწერები ითვლება სწორად, ვიდრე არ დამტკიცდება მათი უზუსტობა. შემძენის ინტერესებიდან გამომდინარე, გამსხვისებელი ითვლება მესაკუთრედ, თუ იგი ასეთად არის რეგისტრირებული საჯარო რეესტრში, გარდა იმ შემთხვევებისა, როცა შემძენმა იცოდა, რომ გამსხვისებელი არ იყო მესაკუთრე (სკ-ის 185-ე მუხ.). განსახილველ შემთხვევაში საქმის მასალებით არ დგინდება ე. ხ-ისა და ზ. მ-ის სახელზე განხორციელებული რეგისტრაციების, მათ შორის დადებული ნასყიდობის ხელშეკრულების სადავოობა, როგორც რეგისტრაციები, ძალაშია ასევე მათი უფლებადამდგენი დოკუმენტები. უდავოა, რომ ზ. მ-მა ავტოფარეხზე საკუთრების უფლება შეიძინა ე. ხ-ისგან ამ უკანასკნელის სახელზე საჯარო რეესტრის ძალაში მყოფი ამონაწერის გათვალისწინებით. საჯარო რეესტრის ამონაწერის მიხედვით, ავტოფარეხზე ე. ხ-ის საკუთრების უფლების დამდგენი დოკუმენტია ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობა „...-ის“ 07.06.2013წ. კრების ოქმი. საკასაციო პალატა ყურადღებას ამახვილებს იმ გარემოებაზე, რომ საქართველოს უზენაესმა სასამართლომ ე. ხ-ის მიმართ მიმდინარე სამშენებლო სამართალდარღვევის საქმესთან დაკავშირებით მიღებულ გადაწყვეტილებაში შეაფასა აღნიშნული უფლებადამდგენი დოკუმენტის მნიშვნელობა იმავე მისამართზე მდებარე სხვა, კერძოდ N11 ავტოფარეხთან მიმართებით და მიიჩნია, რომ ვინაიდან ე. ხ-ის საკუთრების უფლების რეგისტრაციას საფუძვლად დაედო არა ნასყიდობის ხელშეკრულება, არამედ ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის კრების ოქმი (გაფორმებული ე. ხ-ის მიმართ მითითების შედგენის შემდეგ), გამოირიცხება ე. ხ-ის სახელზე საჯარო რეესტრში არსებული საკუთრების უფლების რეგისტრაციის მიმართ კეთილსინდისიერების პრინციპის გავრცელების შესაძლებლობა (სუსგ 10.03.2022წ. Nბს-1145(კ-19)). საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ მართლწინააღმდეგობა ობიექტური კატეგორიია, ქმედების არამართლზომიერად მიჩნევისთვის ფასდება განხორციელებული ქმედების სათანადო ნორმატიულ მოწესრიგებასთან შესაბამისობა და არა მართლსაწინააღმდეგო ქცევის შესახებ დამრღვევის ცოდნა, თუმცა სხვადასხვა ლეგიტიმური ინტერესის დაცვის მიზნით აღნიშნული ზოგადი წესიდან დადგენილია ისეთი საგამონაკლისო შემთხვევები, როდესაც მართლწინააღმდეგობის არსებობის მიუხედავად პირი თავისუფლდება თანამდევი ნეგატიური შედეგებისგან სუბიექტური ფაქტორების, მათ შორის, მისი კეთილსინდისიერების მხედველობაში მიღებით. საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ სანივთო უფლების კეთილსინდისიერი შეძენა, ობიექტურად არამართლზომიერი ხასიათის მიუხედავად, საკანონმდებლო დაცვას მოკლებული არ არის. კეთილსინდისიერი არამართლზომიერი შემძენი მიიჩნევა ნივთზე უფლებამოსილ პირად სამოქალაქო ბრუნვის მონაწილეების ინტერესების დაცვის მიზნით. კეთილსინდისიერად არ მიიჩნევა შემძენი, თუ მისთვის ცნობილია ისეთი გარემოებები, რომლებიც ბრუნვის საშუალო მონაწილეს ეჭვს აღუძრავდა უფლების ნამდვილობასთან დაკავშირებით. აღნიშნულ საკითხთან მიმართებით მოქმედებს წინდახედულობის გონივრული მასშტაბი: შემძენს არ შეიძლება მოეთხოვოს ისეთი გარემოებების ცოდნა, რომელიც სცილდება მისი შესაძლებლობის ფარგლებს. ეს ფარგლები მოძრავ და უძრავ ნივთებთან დაკავშირებით სხვადასხვაა. სკ-ის 185-ე მუხლი უფლების შემძენს მხოლოდ საჯარო რეესტრის ჩანაწერის შემოწმების ვალდებულებას აკისრებს და ადგენს, რომ შემძენის ინტერესებიდან გამომდინარე, გამსხვისებელი ითვლება უძრავი ნივთის მესაკუთრედ, თუ იგი ასეთად არის რეგისტრირებული საჯარო რეესტრში, გარდა იმ შემთხვევებისა, როცა შემძენმა იცოდა, რომ გამსხვისებელი არ იყო მესაკუთრე. დამატებითი მოთხოვნები უძრავ ნივთზე სანივთო უფლების შემძენს არ წაეყენება, გამსხვისებლის საჯარო რეესტრში მესაკუთრედ რეგისტრაცია საკმარისია შემძენის მიერ გამსხვისებლის მესაკუთრედ ჩათვლისთვის. სკ-ის 312-ე მუხლით განმტკიცებული საჯარო რეესტრის ჩანაწერის უტყუარობისა და სისრულის პრეზუმფციიდან გამომდინარე, რეესტრის ჩანაწერის სწორად მიჩნევისათვის საკმარისია გამსხვისებელი რეესტრში რეგისტრირებული იყოს უძრავ ნივთზე უფლების მესაკუთრედ, რეესტრის ჩანაწერის სისწორის გამომრიცხავ გარემოებად მითითებულია შემთხვევა, როდესაც ჩანაწერის საწინააღმდეგოდ შეტანილია საჩივარი ან შემძენმა იცოდა, რომ ჩანაწერი უზუსტოა (სუსგ 03.06.2014წ. ბს-287-279(კ-13)). ამდენად, ვინაიდან ე. ხ-ე ნასყიდობის ხელშეკრულების დადებისას საჯარო რეესტრში აღრიცხული იყო უძრავი ნივთის მესაკუთრედ და საქმეზე არ დადგენილა საკუთრების ხარვეზიანობის შესახებ ზ. მ-ისთვის ინფორმაციის მიწოდება, ზ. მ-ი მიიჩნევა კეთილსინდისიერად, რაც განაპირობებს კეთილსინდისიერი მესაკუთრის დაჯარიმებას იმ შემთხვევაში, უკეთუ არ დგინდება ობიექტის ამშენებელი. კეთილსინდისიერი შემძენის ასეთი უფლებრივი მდგომარეობა გამოწვეულია საჯარო რეესტრის სპეციფიკური დანიშნულებით სამოქალაქო ბრუნვის მექანიზმში. საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ საჯარო რეესტრის მონაცემების უტყუარობისა და სიზუსტის პრეზუმფცია ემყარება სამართალში დამკვიდრებული ნდობისა და კეთილსინდისიერების პრინციპს. პრეზუმფცია თავისი ბუნებით არის იურიდიული ფიქცია, ვარაუდი რეგისტრაციის სისრულის და სისწორის შესახებ. ამ ვარაუდს არ აუქმებს რეგისტრაციის ხარვეზის შესახებ შემდგომში დადგენილი ფაქტი, აგრეთვე ის, რომ ზ. მ-ისთვის მოგვიანებით გახდა ცნობილი ნაგებობის უნებართვოდ მოწყობის შესახებ. ხსენებული პრეზუმფციიდან გამომდინარე, ზ. მ-ს არ ეკისრებოდა დამატებითი წინდახედულობის გამოჩენის ვალდებულება. კეთილსინდისიერების გამომრიცხავ სხვა რაიმე გარემოებაზე, გარდა იმისა, რომ ჩანაწერის საწინააღმდეგოდ შეტანილია საჩივარი ან შემძენმა გარიგების დადებამდე იცოდა ჩანაწერის უზუსტობის შესახებ, კანონმდებელი არ უთითებს, ამასთანავე, შემძენის კეთილსინდისიერად მიჩნევის სპეციალური წესი უნებართვოდ მოწყობილ ნაგებობებთან მიმართებით ნორმატიულად განსაზღვრული არ არის, კანონმდებლობა არ ითვალისწინებს აგრეთვე შემძენის მიერ უძრავი ნივთის შეძენამდე მშენებლობის მართლზომიერების დამდგენი სანებართვო დოკუმენტაციის გაცნობის ვალდებულებას, რის გამო შემძენის კეთილსინიდისიერების ზოგადი კრიტერიუმების გამოყენება უნდა მოხდეს მათ შორის უნებართვოდ მოწყობილი შენობა-ნაგებობის შემძენთან მიმართებით, რადგან შემძენისთვის ნეგატიური სამართლებრივი შედეგი - სანქციის დაკისრების ან დემონტაჟის დავალების სახით, შეიძლება დადგეს მხოლოდ კანონით განსაზღვრულ შემთხვევებში, ნორმატიულად დაკისრებული ვალდებულებების შეუსრულებლობის ან არაჯეროვანი შესრულებისას, რაც განსახილველ შემთხვევაში არ დასტურდება. ამასთანავე, საკასაციო პალატა ყურადღებას ამახვილებს იმ გარემოებაზე, რომ საჯარო რეესტრში უნებართვოდ მოწყობილი ნაგებობის რეგისტრაცია არ ქმნის უნებართვო მშენებლობის მწარმოებელი პირის, ნაგებობის პირველადი მესაკუთრის კეთილსინდისიერად მიჩნევის საფუძველს, რადგან სამუშაოების განმახორციელებელი პირისათვის იმთავითვე ცნობილია ნაგებობის კანონდარღვევით მოწყობა, ასეთი ნაგებობის საჯარო რეესტრის რეგისტრაციის ერთ-ერთი მიზანი სწორედ სანებართვო წარმოების გვერდის ავლით ნაგებობის სამოქალაქო ბრუნვაში ჩართვა, ჩადენილი სამართალდარღვევისთვის ნორმატიულად დადგენილი პასუხისმგებლობის თავიდან აცილებაა. ამდენად, პირველადი მესაკუთრე მოქმედებს არაკეთილსინდისიერად, განზრახ ქმნის მესამე პირების შეცდომაში შემყვან ვითარებას. ე. ხ-ის საკუთრების აღრიცხვა 27.06.2013წ. მოხდა, ხოლო ამავე წლის ივლისში (12.07.2013წ.) ე. ხ-ემ ავტოფარეხი მიჰყიდა ზ. მ-ს, რომლის კეთილსინდისიერება სათანადო წესით სადავო არ გამხდარა. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული გადაწყვეტილებით არ დადგენილა ნასყიდობის ხელშეკრულების დადებამდე ე. ხ-ის სახელზე არსებული ჩანაწერის საწინააღმდეგოდ საჩივრის არსებობა, აღნიშნულის ან ჩანაწერის ხარვეზების შესახებ ზ. მ-ის ცოდნა, საქმეში არ არის დაცული იმის დამადასტურებელი მტკიცებულება, რომ კასატორმა უძრავი ნივთის შეძენისას იცოდა უფლების ნაკლის შესახებ.

საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ საჯარო რეესტრის მონაცემთა უტყუარობის პრეზუმფცია არ მოიაზრებს შემძენის ნდობას მხოლოდ რეგისტრირებული მესაკუთრის ვინაობის, უძრავი ნივთის მახასიათებლების: ფართობის, მისამართის, უფლებრივი ტვირთის და სხვ. დაკავშირებით. რეესტრის უტყუარობის პრეზუმფცია პირველ რიგში კონკრეტულ უძრავი ნივთზე რეგისტრირებული საკუთრების უფლების ნამდვილობას ადასტურებას, რაც თავის მხრივ რეგისტრირებული ობიექტის (განსახილველ შემთხვევაში - ავტოფარეხის) ბრუნვაში ჩართულ ობიექტად მოაზრებას გულისხმობს, რადგან კერძოსამართლებრივი ურთიერთობის ობიექტი შეიძლება იყოს ქონებრივი ან არაქონებრივი ღირებულების მატერიალური და არამატერიალური სიკეთე, რომელიც კანონით დადგენილი წესით ბრუნვიდან არ არის ამოღებული (სკ-ის მე-7 მუხ.). შესაბამისად, მესამე პირებისათვის მიიჩნევა, რომ მარეგისტრირებელ ორგანოში აღრიცხული ქონება სამოქალაქო ბრუნვაში ჩართული ობიექტია. სამოქალაქო ბრუნვა იურიდიული ფაქტების და მათ საფუძველზე წარმოშობილი სამართლურთიერთობების ერთობლიობაა, რომელთა ძალით ხდება ქონების სამართლის ერთი სუბიექტიდან მეორეზე გადასვლა. ქონება, სამოქალაქო კოდექსის მიხედვით, არის ყველა ნივთი და არამატერიალური ქონებრივი სიკეთე, რომელთა ფლობაც, სარგებლობა და განკარგვა შეუძლიათ ფიზიკურ და იურიდიულ პირებს და რომელთა შეძენაც შეიძლება შეუზღუდავად, თუკი ეს აკრძალული არ არის კანონით ან არ ეწინააღმდეგება ზნეობრივ ნორმებს (სკ-ის 147-ე მუხ.). საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ სამშენებლო წესრიგის მნიშვნელოვანი ინსტრუმენტია უნებართვო მშენებლობის აკრძალვა, როგორც საფრთხის თავიდან აცილების მნიშვნელოვანი პრევენციული ღონისძიება. სამშენებლო საქმიანობა ექვემდებარება ნებართვის მოპოვების ვალდებულებას, რაც აძლევს მშენებლობაზე ზედამხედველობის განმახორციელებელ ორგანოს მშენებლობის კანონმდებლობასთან შესაბამისობის შემოწმების შესაძლებლობას. მშენებლობის ნებართვის მოპოვების ვალდებულება გამოიხატება მშენებლობის სფეროში დადგენილი საქმიანობის პრევენციული აკრძალვით, მოქმედებს პრევენციული აკრძალვის მოდელი ნებართვის გაცემის დათქმით, ნებართვის გაცემით პირს ექმნება სამშენებლო საქმიანობის განხორციელების ფორმალური საფუძველი. მშენებლობის განხორციელების სამართლებრივი საფუძველია სათანადო წესით მიღებული მშენებლობის ნებართვა, შესაბამისად, მშენებლობის აკრძალვის საფუძველი - უნებართვო მშენებლობა ფორმალურად სახეზეა, როდესაც ის ხორციელდება სამშენებლო ნებართვის ან (გარკვეული კატეგორიის შენობისათვის) შეტყობინების გარეშე (სუსგ 29.12.2021წ. Nბს-160(კ-19)). უდავოა, რომ ავტოფარეხის პირველადი რეგისტრაცია, ისევე როგორც ამ რეგისტრაციის უფლებადამდგენი დოკუმენტის - ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის ოქმის გაცემა განხორციელდა ისე, რომ მის მოწყობაზე სანებართვო დოკუმენტაცია არ არსებულა. ამდენად, ე. ხ-ის სახელზე უფლებადამდგენი დოკუმენტის გაცემა და საკუთრების პირველადი რეგისტრაცია მოხდა ისეთ ნივთზე, რომელიც წარმოშობილი იყო სამშენებლო სამართალდარღვევის ჩადენის შედეგად. საკასაციო პალატა თვლის, რომ კანონით აკრძალული საქმიანობის შედეგად წარმოშობილი ნივთი არ უნდა იქნეს მიჩნეული სამოქალაქო ბრუნვის ობიექტად. პირველად არაკეთილსინდისიერ მესაკუთრესთან მიმართებით აღნიშნულ ხარვეზს საჯარო რეესტრში ნაგებობის რეგისტრაცია ვერ აღმოფხვრის, რადგან საჯარო რეესტრის უტყუარობის პრეზუმფცია იცავს ნაგებობის უნებართვოდ მოწყობის შესახებ ინფორმაციის არმქონე კეთილსინდისიერ შემძენს და არა პირს, რომელმაც თავდაპირველად ნაგებობა მოაწყო ნორმატიულად დადგენილი სავალდებულო პირობების დარღვევით, ხოლო შემდგომში სანებართვო წარმოებისა თუ ჩადენილ დარღვევაზე პაუხისმგებლობის აცილების მიზნით მოახდინა უნებართვო ნაგებობის მარეგისტრირებელ ორგანოში აღრიცხვა. ამდენად, უნებართვო ნაგებობაზე საკუთრების საჯარო რეესტრში რეგისტრაცია მესამე პირს, კეთილსინდისიერ შემძენს უქმნის ნდობას ნაგებობის სამოქალაქო ბრუნვაში ჩაბმის და შესაბამისად, მისი კანონიერად მოწყობის შესახებ. შესაძლოა რეგისტრაციის განხორციელების მომენტში საჯარო რეესტრის ეროვნულ სააგენტოს არ ეკისრებოდა დასრულებული ნაგებობის სანებართვო დოკუმენტაციის საფუძველზე მოწყობის ფაქტის გამორკვევის პირდაპირი ვალდებულება, თუმცა ეს არ გულისხმობს უნებართვო ნაგებობის აღრიცხვის თანამდევი ნეგატიური შედეგების კეთილსინდისიერ შემძენზე იმთავითვე გავრცელების შესაძლებლობას, რადგან აღნიშნული ცდება უძრავი ნივთის შემძენის კანონმდებლობით დადგენილ პასუხისმგებლობის ფარგლებს. სახელმწიფოა ვალდებული უზრუნველყოს ისეთი ნორმატიული წესრიგის შექმნა, რომელიც უნებართვოდ მოწყობილი, სამართალდარღვევის ჩადენის შედეგად წარმოქმნილი ნივთის საჯარო რეესტრში აღრიცხვას გამორიცხავს. ამასთანავე, სათანადო ნორმატიული წესების შემოღება სახელმწიფოს ექსკლუზიური ვალდებულებაა, შესაბამისად, ის, რომ საკანონმდებლო ხარვეზი თუ მარეგისტრირებელი ორგანოს მიერ რეგისტრაციის განხორციელებისას საქმის გარემოებათა არასათანადოდ გამოკვლევა სამართალდარღვევის შედეგად წარმოქმნილი ნივთის სამოქალაქო ბრუნვაში ჩაბმის შესაძლებლობას იძლევა, არ შეიძლება გახდეს იმთავითვე კეთილსინდისიერი შემძენისათვის ჯარიმის დაკისრების საფუძველი.

ადმინისტრაციულმა ორგანომ, როგორც საჯარო ინტერესების გამტარებელმა უნდა გაითვალისწინოს როგორც საჯარო ინტერესები, ისე აქტის ადრესატის კერძო ინტერესებიც. ადმინისტრაციული ორგანოს ეს ორმაგი, ამბივალენტური ფუნქციის შესრულების ვალდებულება განაპირობებს ორგანოს მიერ მიღებული გადაწყვეტილების დაფუძნებას თანაზომიერების პრინციპზე, რაც გულისხმობს საჯარო და კერძო ინტერესებს შორის პროპორციულობის დადგენას. ორგანო ყოველთვის გადაწყვეტილებას იღებს "საკუთარ საქმეში", კერძოდ იმ საჯარო ინტერესების თაობაზე, რომელთა წარმოდგენა და დაცვა მასვე აკისრია, საჯარო და კერძო ინტერესებს შორის ასიმეტრიის საფრთხის ასაცილებლად სზაკ-ის 96-ე მუხლი ადგენს ადმინისტრაციული ორგანოს ვალდებულებას ადმინისტრაციული წარმოებისას გამოიკვლიოს საქმისათვის მნიშვნელობის მქონე ყველა გარემოება, ხოლო 97-ე მუხლი მოითხოვს გადაწყვეტილების მიღებას მტკიცებულებების შეფასებისა და ურთიერთშეჯერების საფუძველზე.

საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ შენობის დემონტაჟის, როგორც სამშენებლო წესრიგის დაცვის ინსტრუმენტის, გამოყენების საფუძველი შეიძლება გახდეს ფორმალურად და მატერიალურად უკანონო მშენებლობა. შემოწმების აქტში დარღვევის დაფიქსირების შემთხვევაში, აქტის საფუძველზე სამშენებლო საქმიანობაზე სახელმწიფო ზედამხედველობის ორგანოს შეუძლია მიიღოს დადგენილება არამხოლოდ დამრღვევის დაჯარიმების, არამედ აგრეთვე კანონმდებლობის დარღვევით აშენებული შენობა-ნაგებობის დემონტაჟის შესახებ (პროდუქტის უსაფრთხოებისა და თავისუფალი მიმოქცევის კოდექსის 25-ე მუხ. მე-9 ნაწ., "გ" ქვ.პ.). დაჯარიმება დამრღვევს არ ათავისუფლებს დარღვევის გამოსწორებისაგან (53.1 მუხ.), ამასთანავე კანონმდებლობა ითვალისწინებს პასუხისმგებლობას იმ ავარიული შენობა-ნაგებობის რეკონსტრუქციისა ან დემონტაჟის განუხორცილებელობისათვის, რომლის რეკონსტრუქციის ან დემონტაჟის გარეშე არსებობა უშუალო საფრთხეს უქმნის ადამიანის სიცოცხლეს ან/და ჯანმრთელობას (52-ე მუხ.). მშენებლობის ნებართვის გარეშე განხორციელებული მშენებლობა, რომელიც შეესაბამება საკანონმდებლო მოთხოვნებს, მატერიალური კანონიერების თვალსაზრისით შესაძლოა იყოს ლეგალური მიუხედავად ფორმალური კანონიერების კრიტერიუმის დარღვევისა. თუ წარმოებულია უნებართვო მშენებელობა, რომელიც შეესაბამება კანონმდებლობით დადგენილ მოთხოვნებს ადმინისტრაციული ორგანო უფლებამოსილია დაინტერესებული პირის განცხადებისა და აუცილებლად წარსადგენი დოკუმენტების საფუძველზე განიხილოს განხორციელებული მშენებლობის კანონმდებლობის მატერიალურ მოთხოვნებთან შესაბამისობის საკითხი. შენობის დემონტაჟი, რომლის კანონმდებლობით დადგენილ მატერიალურ მოთხოვნებთან (მიწის ნაკვეთის კერძო საკუთრებაში არსებობა, განაშენიანების მაქსიმალური კოეფიციენტი, განაშენიანების ინტენსივობის მაქსიმალური კოეფიციენტი, გამწვანების მინიმალური კოეფიციენტი, შენობის დაშვებული ფუნქციური დანიშნულება და სხვ. მსგავსი პირობები) სრულად შესაბამისობა დადასტურებულია ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ, შესაძლოა დაირღვეს თანაზომიერების პრინციპი. ფორმალურად და მატერიალურად არალეგალური შენობა-ნაგებობა წინააღმდეგობაში მოდის საჯარო-სამართლებრივ სამშენებლო წესრიგთან და ქმნის შენობის დემონტაჟის შესახებ გადაწყვეტილების მიღების საფუძველს, თუმცა მართლწესრიგის დაცვის ღონისძიების შერჩევა ხდება თანაზომიერების პრინციპის საფუძველზე. თითოეული შემზღუდავი ხასიათის ღონისძიება უნდა იყოს თანაზომიერი, რაც კრძალავს მმართველობითი ღონისძიების ადრესატის შეუსაბამო შეზღუდვას. თანაზომიერების პრინციპის საფუძველზე მოწმდება ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ გამოყენებულ საშუალებასა და მისაღწევ მიზანს შორის არსებული დამოკიდებულება. მოცემულ შემთხვევაში არც ადმინისტრაციული წარმოების და არც სასამართლო წარმოების პროცესში არ შეფასებულა ობიექტის შესაბამისობა კანონმდებლობის მატერიალურ მოთხოვნებთან (სუსგ 29.12.2021წ. Nბს 160(კ-19)). სადავო აქტების კანონიერების შემოწმება საჭიროებს აგრეთვე აქტების გამოცემის შემდეგ სადავო სამართალურთიერთობის მიმართ მიღებული საკანონმდებლო ნოვაციების გამოყენების შესაძლებლობის გარკვევას, კანონმდებლობაში შეტანილი ცვლილებები დემონტაჟისაგან ობიექტის გათავისუფლების შესაძლებლობას ქმნიდა, კერძოდ "საქართველოს სივრცის დაგეგმარების, არქიტექტურული და სამშენებლო საქმიანობის კოდექსში" 12.07.21წ. კანონით კოდექსს დაემატა 141³ მუხლი, რომელიც ითვალისწინებს იმ შენობის ექსპლუატაციაში მიღების შესაძლებლობას, რომელზედაც ნებართვა გაცემული არ არის, თუმცა იგი დამკვიდრებული განაშენიანების გეგმის არეალშია განთავსებული. გარკვევას საჭიროებს აგრეთვე "ადმინისტრაციული სახდელისაგან გათავისუფლების შესახებ" 18.09.2019წ. კანონის 2.1 მუხლში მითითებულ სუბიექტებს შორის მოსარჩელის მოქცევის და ამდენად დაკისრებული სანქციისაგან მისი გათავისუფლების შესაძლებლობა.

ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ

სათანადო დასაბუთებას მოკლებულია ზ. მ-ისათვის, როგორც ნაგებობის მესაკუთრისთვის, უნებართვო ნაგებობის მოწყობის ფაქტზე სანქციისა და დემონტაჟის დაკისრება. საკასაციო სასამართლო თვლის, რომ სააპელაციო პალატის გასაჩივრებული გადაწყვეტილება არ არის დასაბუთებული, სასამართლომ სრულყოფილად არ გამოიკვლია საქმის ფაქტობრივი გარემოებები და არ მისცა მათ სწორი სამართლებრივი შეფასება, გადაწყვეტილება მოკლებულია სათანადო სამართლებრივ და ფაქტობრივ წანამძღვრებს, გადაწყვეტილების დასაბუთება იმდენად არასრულია, რომ მისი სამართლებრივი საფუძვლიანობის შემოწმება შეუძლებელია,რაც სსკ-ის 394-ე მუხლის ,,ე¹“ ქვეპუნქტის თანახმად საკასაციო საჩივრის აბსოლუტურ საფუძველს ქმნის, აღნიშნული თავის მხრივ გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმებისა და სსკ-ის 412-ე მუხლის საფუძველზე ხელახალი განხილვისათვის დაბრუნების წინაპირობაა. საქმის ხელახალი განხილვისას სასამართლომ სრულყოფილად უნდა გამოიკვლიოს საქმის ფაქტობრივი გარემოებები, საქმეზე შეკრებილი მტკიცებულებები და მისცეს მათ სწორი სამართლებრივი შეფასება საკასაციო პალატის წინამდებარე განჩინებაში ასახული მითითებების გათვალისწინებით.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 1-ლი მუხლის მე-2 ნაწილით, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 399-ე, 390-ე, 412-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. ზ. მ-ის საკასაციო საჩივარი დაკმაყოფილდეს ნაწილობრივ;

2. გაუქმდეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 14.11.2019წ. გადაწყვეტილება და საქმე ხელახალი განხილვისათვის დაუბრუნდეს იმავე სასამართლოს;

3. მხარეთა შორის სასამართლო ხარჯების განაწილების საკითხი გადაწყდეს საქმეზე საბოლოო გადაწყვეტილების მიღებისას;

4. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.

თავმჯდომარე: ნ. სხირტლაძე

მოსამართლეები: ქ. ცინცაძე

გ. გოგიაშვილი