საქართველოს უზენაესი სასამართლო

გ ა ნ ჩ ი ნ ე ბ ა

საქართველოს სახელით

საქმე ბს-N634(კ-22) 19 სექტემბერი, 2023 წელი ქ. თბილისი

ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

გოჩა აბუსერიძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

მაია ვაჩაძე, ბიძინა სტურუა

საქმის განხილვის ფორმა - ზეპირი მოსმენის გარეშე

კასატორი (მოსარჩელე) - ლ. დ-ნ (ჟ. დ-ნის უფლებამონაცვლე)

პროცესუალური მოწინააღმდეგეები (მოპასუხეები) - საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტო, საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს სამცხე-ჯავახეთის რეგიონული ოფისი

მესამე პირი - ვ. დ-ნ

გასაჩივრებული განჩინება - თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2022 წლის 14 მარტის განჩინება

კასატორის მოთხოვნა - გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება

დავის საგანი - ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის ბათილად ცნობა, ახალი ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემის დავალება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

ჟ. დ-ნმა 2019 წლის 13 თებერვალს სარჩელით მიმართა ახალქალაქის რაიონულ სასამართლოს მოპასუხეების - საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოსა და ამავე სააგენტოს სამცხე-ჯავახეთის რეგიონული ოფისის მიმართ, მესამე პირად მიუთითა ვ. დ-ნი და მოითხოვა სამცხე-ჯავახეთის რეგიონული ოფისის 2018 წლის 06 დეკემბრის N... გადაწყვეტილების, ჟ. დ-ნის ადმინისტრაციული საჩივრის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის შესახებ საქართველოს იუსტიციის სამინისტროს საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს 2019 წლის 31 იანვრის N... გადაწყვეტილების ბათილად ცნობა და საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს ქონების რეგისტრაციის დეპარტამენტის რეგიონული რეგისტრაციის მართვის სამსახურის სამცხე-ჯავახეთის რეგიონულ ოფისის დავალდებულება, გამოეცა ახალი ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ სამართლებრივი აქტი, რომლის მიხედვით ქ. ახალქალაქში, ...ის ქუჩის N...-ში მდებარე საცხოვრებელ სახელზე, საკადასტრო კოდით ..., ა. დ-ნის და ვ. დ-ნის სახელზე თანასაკუთრების შესახებ რეგისტრირებულ უფლებაში შევიდოდა ცვლილება, შიდა აზომვითი ნახაზის შესაბამისად, ა. დ-ნის ნაცვლად ჟ. დ-ნის სახელზე 87,90 კვ.მ წილის მითითებით.

ახალქალაქის რაიონული სასამართლოს 2020 წლის 22 ივნისის განჩინებით ჟ. დ-ნის უფლებამონაცვლედ ჩართულ იქნა მისი მეუღლე ლ. დ-ნი.

ახალქალაქის რაიონული სასამართლოს 2021 წლის 23 აპრილის გადაწყვეტილებით სარჩელი არ დაკმაყოფილდა; აღნიშნული გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა მოსარჩელემ.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2022 წლის 14 მარტის განჩინებით, ლ. დ-ნის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა; უცვლელად დარჩა ახალქალაქის რაიონული სასამართლოს 2021 წლის 23 აპრილის გადაწყვეტილება.

სასამართლოს განმარტებით, საზიარო უფლების მოწილეებს უფლებები და ვალდებულებები კანონიდან წარმოეშობათ და მათ შორის ურთიერთობები კანონით წესრიგდება. მოცემულ შემთხვევაში, საქმის მასალებით დგინდებოდა, რომ უძრავი ქონების თანამესაკუთრეები არიან ა. დ-ნი და ვ. დ-ნი, რომლებიც ერთმანეთთან კანონისმიერ ვალდებულებითსამართლებრივ ურთიერთობაში იმყოფებიან. სამოქალაქო კოდექსის 953-ე მუხლისა და 961-ე მუხლის პირველი ნაწილის საფუძველზე, საზიარო უფლების მქონე პირს ნებისმიერ დროს შეუძლია მოითხოვოს თავისი იდეალური წილის რეალურად გამოყოფა. ერთადერთი შეზღუდვა, რასაც კანონმდებელი აღნიშნული უფლების რეალიზაციის მიზნებისათვის აწესებს არის ის, რომ საზიარო უფლების მქონე პირის უფლებით, გააუქმოს საზიარო საკუთრება, სხვა თანაზიარი მესაკუთრის საკუთრების უფლების ხელშეუვალობა არ უნდა შეილახოს. სწორედ ამიტომ, ამავე კოდექსის 963-ე მუხლი, ნატურით გაყოფის გზით, საზიარო უფლების გაუქმებას დასაშვებად მიიჩნევს მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუ საზიარო საგანი შეიძლება დაიყოს ერთგვაროვან ნაწილებად ღირებულების შემცირების გარეშე. საზიარო უფლების გაუქმება, როდესაც ეს ხდება ნატურით გაყოფის გზით, ნიშნავს თანასაკუთრების რეჟიმიდან ინდივიდუალური საკუთრების რეჟიმზე გადასვლას, ანუ დაუშვებელია საზიარო საგანი ისე გაიყოს, რომ ნივთის გარკვეულ ნაწილზე ინდივიდუალური საკუთრება, ხოლო სხვა ნაწილზე საერთო საკუთრება ვრცელდებოდეს.

მოცემულ შემთხვევაში აღსანიშნავია, რომ მიუხედავად მხარეთა მორიგებისა, რაც დასტურდება საქმეში წარმოდგენილი ახალქალაქის რაიონული სასამართლოს 2012 წლის 2 მარტის კანონიერ ძალაში შესული განჩინებით, თანამესაკუთრეთა შორის ქონების გაყოფას (საზიარო საგნის გაუქმებას) ადგილი არ ჰქონია, რამეთუ საქმეში წარმოდგენილი საჯარო რეესტრის ამონაწერის თანახმად, ს/კ ... საკადასტრო კოდით რეგისტრირებული უძრავი ნივთი კვლავ რეგისტრირებულია თანასაკუთრების სახით. შესაბამისად, არც საქმეში წარმოდგენილი ჩუქების ხელშეკრულება და არც სხვა რაიმე მტკიცებულება არ ადასტურებს, რომ ლ. დ-ნის მიერ მოთხოვნილი საცხოვრებელი სახლი, მით უფრო, მიწის ნაკვეთის გარეშე, მის ინდივიდუალურ საკუთრებას წარმოადგენს.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2022 წლის 14 მარტის განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა მოსარჩელემ, გასაჩივრებული განჩინების გაუქმებისა და საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილების მოთხოვნით.

კასატორის განმარტებით, ა. დ-ნმა, ქ. ახალქალაქში, ...ის ქუჩის N...-ში მდებარე თავისი წილი საცხოვრებელი სახლი - 87.9 კვ.მ აჩუქა ჟ. დ-ნს, მიწის ნაკვეთი კი დაიტოვა ისევ თავის საკუთრებაში. ჩუქების ხელშეკრულების დადების შემდეგ, რომელიც შედგა 2012 წლის 05 იანვარს, ვ. დ-ნმა სარჩელი აღძრა ა. დ-ნის წინააღმდეგ მათ თანასაკუთრებაში არსებული მიწის ნაკვეთის გამიჯვნისა და რეალური საზღვრების დადგენის მოთხოვნით, რაც ახალქალაქის რაიონული სასამართლოს 2012 წლის 02 მარტის განჩინებით(საქმე N2/15-12) მხარეთა მორიგების საფუძველზე გადაწყდა. აღნიშნულ დავაში ჟ. დ-ნი არ მონაწილეობდა, ვინაიდან ის არ წარმოადგენდა არც მხარეს და არც დაინტერესებულ პირს. მიუხედავად ამ გარემოებისა, სასამართლო მაინც იზიარებს მოპასუხის არგუმენტებს, რომ „საზიარო უფლებიდან გამომდინარე შენობის მეპატრონე არის მიწის ნაკვეთის (სადაც დგას შენობა) მესაკუთრეც, წილის პროპორციულად, ხოლო შენობის ჩუქების მიმღებიც გახდება მიწის ნაკვეთის მესაკუთრედ საზიარო უფლებით“. ასეთი განმარტებით გამოდის, რომ 2012 წლის 05 იანვრის ჩუქების ხელშეკრულებით ა. დ-ნმა ჟ. დ-ნს აჩუქა არა მარტო მისი წილი 87.9 კვ.მ ფართის საცხოვრებელი სახლი, არამედ 540 კვ.მ მიწის ნაკვეთიდან მისი წილი მიწის ნაკვეთიც; ანუ ა. დ-ნს უფლება არ ჰქონდა ეჩუქებინა საცხოვრებელი სახლი მიწის ნაკვეთის გარეშე და რომ ჩუქების ხელშეკრულების საფუძველზე ჟ. დ-ნი გახდა არა საცხოვრებელი სახლის მესაკუთრე, არამედ მიწის ნაკვეთის მესაკუთრეც, მაშინ როდესაც მარტო ჩუქების ხელშეკრულებაში მიწის ნაკვეთის ჩუქებაზე არაფერია ნათქვამი. ჩუქების ხელშეკრულების შემდეგაც მიწის ნაკვეთის მესაკუთრედ რომ დარჩა ა. დ-ნი იქიდანაც ჩანს, რომ ამ მიწის ნაკვეთის თაობაზე მას სასამართლოში ვ. დ-ნთან ჰქონდა დავა.

კასატორის განმარტებით, გასაჩივრებულ გადაწყვეტილებაში სააპელაციო სასამართლო მიუთითებს იმის შესახებ, რომ ჯერ ჟ. დ-ნმა, შემდეგ კი მისმა უფლებამონაცვლემ ლ. დ-ნმა თითქოსდა სასამართლოში ვერ წარადგინეს ყველა საჭირო სარეგისტრაციო და უფლებადამდგენი დოკუმენტი, რაც საჭიროა უფლების რეგისტრაციის განსახორციელებლად, მაგრამ სასამართლო არ მიუთითებს თუ კიდევ დამატებით რომელი დოკუმენტის წარდგენა იყო საჭირო, არადა მოსარჩელის მიერ სასამართლოში წარდგენილ იქნა ყველა აუცილებელი დოკუმენტი, რომელთა წარდგენასაც ითხოვს კანონი. კერძოდ, სასამართლოში წარდგენილ იქნა ა. დ-ნსა და ჟ. დ-ნს შორის დადებული ჩუქების ხელშეკრულება, უძრავი ნივთის ტექნიკური პასპორტი, ჟ. დ-ნისათვის ნაჩუქარი უძრავი ნივთის, კონკრეტულად კი 87,9კვ.მ ფართის შენობის შიდა აზომვითი ნახაზი. ჩუქების ხელშეკრულება მხარეებს სადავოდ არ გაუხდიათ. სასარჩელო მოთხოვნის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის საფუძვლად, როგორც პირველი ინსტანციის, ასევე სააპელაციო სასამართლოსაც მიაჩნიათ ის გარემოება, რომ თანასაკუთრებაში არსებული ნივთის ერთ-ერთი თანამესაკუთრე ვ. დ-ნი არ არის თანახმა რეგისტრირებულ უფლებაში ცვლილების განხორციელებაზე და მიუთითებენ საქართველოს იუსტიციის მინისტრის 2010 წლის 15 იანვრის N4 ბრძანებით დამტკიცებული „საჯარო რეესტრის შესახებ“ ინსტრუქციის მე-14 მუხლის 23-ე პუნქტზე, თუმცა მოცემულ შემთხვევაში, სააპელაციო სასამართლოს უნდა ეხელმძღვანელა ,,საჯარო რეესტრის შესახებ ინსტრუქციის“ მე-14 მუხლის მე-9 პუნქტით, სადაც გარკვევით წერია: თუ აგეგმვითი/აზომვითი ნახაზის შესაბამისად შენობა-ნაგებობის ან მისი ერთეულის ფართობი სარეგისტრაციო დოკუმენტში მითითებულ, საჯარო რეესტრში რეგისტრირებულ ან ტექნიკური აღრიცხვის სააღრიცხვო ბარათში დაფიქსირებულ დაუზუსტებელ ფართობზე მეტი ან ნაკლებია, თანამესაკუთრეთა/ბინათმესაკუთრეთა რეგისტრაცია წარმოებს საკადასტრო აგეგმვითი/აზომვითი ნახაზით დადგენილი ფართობის წევრთა თანხმობის შემთხვევაში. მაგრამ იმ შემთხვევაში, თუკი წარმოდგენილი აზომვითი ნახაზით დგინდება, რომ უძრავი ნივთი წარმოადგენს ერთ სისტემაში გაერთიანებულ, ურთიერთდაკავშირებულ და იზოლირებულ ფართს, მაშინ რეგისტრაციის განსახორციელებლად ამხანაგობის წევრთა თანხმობა არ მოითხოვება. საქმეში არსებული აბსოლუტურად ყველა ბინათმესაკუთრეთა დოკუმენტით უტყუარად დასტურდება ის ფაქტი, რომ ჟ. დ-ნისათვის ჩუქებით გადაცემული უძრავი ნივთი - 87,9კვ.მ ფართის საცხოვრებელი სახლი და ვ. დ-ნის საკუთრებაში არსებული საცხოვრებელი სახლი მთლიანობაში წარმოადგენს ერთ სისტემაში, ერთ სივრცეში მოქცეულ და გაერთიანებულ, ურთიერთდაკავშირებულ და იზოლირებულ ფართს, რაც სასამართლომ გამოკვლევისა და შეფასების გარეშე დატოვა. რეგისტრაციაზე მოთხოვნა ეფუძნება ,,საჯარო რეესტრის შესახებ ინსტრუქციის“ მე-14 მუხლის მე-9 პუნქტის დანაწესს, რომელიც არსებულ პირობებში ითვალისწინებს რეგისტრაციის დასაშვებობას თანამესაკუთრეთა თანხმობის გარეშე, შესაბამისად ნათლად ჩანს, რომ სადავო საკითხის გადასაწყვეტად სასამართლომ არ გამოიყენა კანონი, რომელიც უნდა გამოეყენებინა და მიიღო უკანონო და სამართლებრივად დაუსაბუთებელი გადაწყვეტილება, რაც განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან (სუსგ Nბს-805-797(კ-16), 4.04.2017 წელი).

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2022 წლის 1 ივლისის განჩინებით, ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, ლ. დ-ნის საკასაციო საჩივარი დასაშვებობის შესამოწმებლად წარმოებაში იქნა მიღებული.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლისა და საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ ლ. დ-ნის საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მოთხოვნებს და არ ექვემდებარება დასაშვებად ცნობას შემდეგ გარემოებათა გამო:

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილი განსაზღვრავს საკასაციო საჩივრის განსახილველად დასაშვებობის ამომწურავ საფუძვლებს, კერძოდ, აღნიშნული ნორმის თანახმად, საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მიერ საკასაციო საჩივარი დაიშვება, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ: ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია; გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება; დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოთ მითითებული საფუძვლით.

საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების საკასაციო სასამართლოს მიერ დამკვიდრებული პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით და ამასთან, არ არსებობს საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღების ვარაუდი. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება არ ეწინააღმდეგება ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს. ამასთან, საქმის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს მიერ საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების თვალსაზრისით.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ კასატორი ვერ ასაბუთებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვას მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით. კასატორი საკასაციო საჩივარში ვერ აქარწყლებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებსა და დასკვნებს, შესაბამისად, საქმეზე არ იქმნება საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით განსაზღვრული საკასაციო საჩივრის განსახილველად დაშვების წინაპირობა. ამასთან, საკასაციო სასამართლო იზიარებს მოცემულ საქმეზე დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს, ამ გარემოებებთან დაკავშირებით გამოთქმულ სამართლებრივ შეფასებებს და მიიჩნევს, რომ ქვედა ინსტანციის სასამართლოებმა არსებითად სწორად გადაწყვიტეს მოცემული დავა.

„საჯარო რეესტრის შესახებ“ საქართველოს კანონის 4.1 მუხლის თანახმად, საჯარო რეესტრი არის უძრავ ნივთებზე უფლებათა, საჯარო-სამართლებრივი შეზღუდვის, საგადასახადო გირავნობის/იპოთეკის, მოძრავ ნივთებსა და არამატერიალურ ქონებრივ სიკეთეზე უფლებათა, მეწარმეთა და არასამეწარმეო (არაკომერციული) იურიდიული პირების და სამისამართო რეესტრების ერთობლიობა.

ამავე კანონის მე-5 მუხლის მიხედვით, საჯარო რეესტრში რეგისტრირებულ მონაცემთა მიმართ მოქმედებს უტყუარობის პრეზუმფცია, ვიდრე ისინი საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი წესით ძალადაკარგულად, ბათილად ან არარად არ იქნება ცნობილი.

პალატა განმარტავს, რომ საჯარო რეესტრი არის საჯარო-სამართლებრივი ინსტიტუტი, რომელშიც ხდება ცალკეულ კერძო-სამართლებრივ უფლებათა რეგისტრაცია, კერძოდ, უძრავ ნივთებზე საკუთრება, იპოთეკა, გირავნობა, ყადაღა და სხვა სამართლებრივი უფლებები. საჯარო რეესტრი არის არა უბრალოდ უფლების ფიქსაციის ინსტიტუტი, არამედ ამ უფლების შექმნის საფუძველი - უფლება წარმოიშობა მხოლოდ საჯარო რეესტრში მისი რეგისტრაციის მომენტიდან. საჯარო რეესტრის მნიშვნელოვანი თვისება მისი საჯარო ხასიათია და იგი არსებითად სამოქალაქო ბრუნვის მონაწილეთა ინტერესების დაცვას ემსახურება. საჯარო რეესტრის უმთავრესი დანიშნულებაა - სწორად ასახოს რეგისტრაციას დაქვემდებარებული ყოველგვარი უფლება, მათ შორის საკუთრების უფლება და მათი მდგომარეობა, იყოს რეესტრში რეგისტრირებული საკუთრების უფლების დაცვის გარანტი.

საკასაციო პალატა მიუთითებს „საჯარო რეესტრის შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-2 მუხლის „კ“ ქვეპუნქტზე, რომლის თანახმად, სარეგისტრაციო დოკუმენტი განმარტებულია, როგორც სამართლებრივი აქტი, რომელიც უშუალოდ წარმოშობს ამ კანონით განსაზღვრული რეგისტრაციის მოთხოვნის უფლებას. ამავე კანონის მე-8 მუხლის თანახმად, სარეგისტრაციო წარმოება იწყება სწორედ სარეგისტრაციო დოკუმენტაციის წარდგენით, რა დროსაც მარეგისტრირებელი ორგანო უფლებამოსილია კონკრეტულ შემთხვევაში დამატებით მოითხოვოს სარეგისტრაციო წარმოებასთან დაკავშირებული ნებისმიერი დოკუმენტის ან ინფორმაციის წარმოდგენა, რომელიც აუცილებელია განცხადებით მოთხოვნილ საკითხზე გადაწყვეტილების მისაღებად. მითითებული კანონის 21-ე მუხლის პირველი პუნქტი ადგენს შემთხვევათა იმ ჩამონათვალს, რა დროსაც სარეგისტრაციო წარმოება შეჩერდება; კერძოდ, „ა“ ქვეპუნქტის მიხედვით, იმ შემთხვევაში თუ განცხადებას არ ერთვის საქართველოს კანონმდებლობით განსაზღვრული დოკუმენტი ან ინფორმაცია, რომელიც აუცილებელია განცხადებით მოთხოვნილ საკითხზე გადაწყვეტილების მისაღებად, მარეგისტრირებელი ორგანო იღებს გადაწყვეტილებას სარეგისტრაციო წარმოების შეჩერების შესახებ. ამავე მუხლის მე-2 პუნქტით თანახმად, სარეგისტრაციო წარმოების შეჩერების ვადაა 30 კალენდარული დღე. იმ შემთხვევაში, თუ სარეგისტრაციო წარმოების შეჩერების ვადაში არ იქნა წარდგენილი სარეგისტრაციო წარმოების შეჩერების საფუძვლის აღმოფხვრის დამადასტურებელი ინფორმაცია ან დოკუმენტი „საჯარო რეესტრის შესახებ“ საქართველოს კანონის 22-ე მუხლის „ბ“ ქვეპუნქტის თანახმად, მარეგისტრირებელი ორგანო იღებს გადაწყვეტილებას სარეგისტრაციო წარმოების შეწყვეტის შესახებ.

ამდენად, ზემოაღნიშნულ ნორმათა საფუძველზე დგინდება, რომ საკუთრების უფლების რეგისტრაციის ძირითადი იურიდიული საფუძველია უფლების დამადასტურებელი დოკუმენტი, რომელიც განმცხადებელმა უნდა დაურთოს სარეგისტრაციო განაცხადს ან წარადგინოს სარეგისტრაციო წარმოების შეჩერების ვადაში, წინააღმდეგ შემთხვევაში, მარეგისტრირებელი ორგანო მოკლებულია შესაძლებლობას განახორციელოს საკუთრების უფლების/მასში ცვლილების რეგისტრაცია.

პალატა დამატებით მიუთითებს სადავო გადაწყვეტილების მიღებისას მოქმედ საქართველოს იუსტიციის მინისტრის 2010 წლის 15 იანვრის №4 ბრძანებით (ძალადაკარგულია 2020 წლის 1 იანვრიდან) დამტკიცებული „საჯარო რეესტრის შესახებ ინსტრუქციის“ მე-14 მუხლის 23-ე პუნქტზე, რომლის მიხედვით, საერთო საკუთრებაში არსებული უძრავი ნივთის ფართობის დაყოფა ან სხვაგვარად განკარგვა შესაძლებელი იყო მხოლოდ უძრავი ნივთის ყველა მესაკუთრის/მართლზომიერი მოსარგებლის/მფლობელის თანხმობით. აღნიშნული საკითხი ანალოგიურადაა მოწესრიგებული საქართველოს იუსტიციის მინისტრის 31.12.2019წ. №487 ბრძანებით დამტკიცებული „საჯარო რეესტრის შესახებ ინსტრუქციით“, რომლის მე-17 მუხლის მე-3 პუნქტის თანახმად, საერთო საკუთრებაში არსებული უძრავი ნივთის ფართობის დაყოფა ან სხვაგვარად განკარგვა შესაძლებელია მხოლოდ უძრავი ნივთის ყველა მესაკუთრის/მართლზომიერი მოსარგებლის/მფლობელის თანხმობით. ასეთ შემთხვევაში, რეგისტრაციის მიზნებისთვის, მესაკუთრედ/მართლზომიერ მოსარგებლედ/მფლობელად მიიჩნევა მხოლოდ ტექნიკური აღრიცხვის, არქივისა და საჯარო რეესტრში აღრიცხული/რეგისტრირებული პირი. სხვა მესაკუთრეთა/მართლზომიერ მოსარგებლეთა/მფლობელთა თაობაზე ინფორმაციას სააგენტოს წარუდგენენ უძრავი ნივთის დაყოფაზე/განკარგვაზე გადაწყვეტილების მიმღები პირები.

ამდენად, კანონმდებელი ადგენ, რომ როდესაც ადგილი აქვს უძრავი ნივთის ფართობის დაყოფას ან სხვაგვარად განკარგვას, მარეგისტრირებელი ორგანოს მიერ რეგისტრირებულ უფლებაში არსებითი ხასიათის ცვლილების შეტანისას თანამესაკუთრეთა თანხმობის წარდგენა სავალდებულოა, რაც თავის მხრივ შესაბამისობაშია საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 956-ე მუხლის პირველი ნაწილის შინაარსთან, რომლის თანახმად საზიარო საგანს მოწილენი ერთობლივად მართავენ.

საქმის მასალებით დადგენილია, რომ ახალქალაქში, ...ის ქუჩის N...-ში მდებარე არასასოფლო-სამეურნეო მიწის ნაკვეთი დაუზუსტებელი 540 კვ.მ ფართით, ს/კ ..., წარმოადგენს ა. დ-ნის (აწ. გარდაცვლილი) და ვ. დ-ნის თანასაკუთრებას. აღნიშნული ქონება საჯარო რეესტრში არსებული მდგომარეობით რეგისტრირებულია 2007 წლის 18 მაისიდან. მითითებულ მიწის ნაკვეთზე მდებარეობს შენობა-ნაგებობა - ორსართულიანი საცხოვრებელი სახლი, საიდანაც ა. დ-ნის წილი შეადგენს საცხოვრებელი სახლის პირველი სართულის ნაწილს 87.90 კვ.მ ფართით, ხოლო ვ. დ-ნის წილი შეადგენს პირველი სართულის ნაწილს - 44.3 კვ.მ ფართს და მეორე სართულის 49.6 კვ.მ ფართს. აღნიშნული წილები საჯარო რეესტრში ნატურით არ არის გამოყოფილი, შესაბამისად N... საკადასტრო კოდით რეგისტრირებულ უძრავ ქონებაზე მხარეებს გააჩნიათ საზიარო უფლება.

2012 წლის 05 იანვარს პირველ სართულზე მდებარე 87.90 კვ.მ უძრავი ქონება ა. დ-ნმა აჩუქა ჟ. დ-ნს. საკუთრების ტიპად მითითებულია: თანასაკუთრება. მიწის ნაკვეთის ჩუქებაზე რაიმე სახის ჩანაწერი ჩუქების ხელშეკრულებაში არ ფიქსირდება.

2018 წლის 30 ოქტომბერს ჟ. დ-ნმა წარმომადგენლის მეშვეობით მიმართა საჯარო რეესტრის ეროვნულ სააგენტოს ახალქალაქში, ...ის ქუჩის N...-ში მდებარე, საკადასტრო კოდით ... რეგისტრირებული უძრავი ნივთის მონაცემებში ცვლილების რეგისტრაციის მოთხოვნით; კერძოდ, განმცხადებელმა მოითხოვა დაუზუსტებელი საკადასტრო მონაცემებით რეგისტრირებული მიწის ნაკვეთის საზღვრების დაზუსტება ჩუქების ხელშეკრულების საფუძველზე (იხ. განცხადება, ტ.1, ს.ფ. 166).

ჟ. დ-ნის განცხადებაზე საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს 2018 წლის 05 ნოემბრის N... გადაწყვეტილებით სარეგისტრაციო წარმოება შეჩერებული იქნა და ჟ. დ-ნს ,,საჯარო რეესტრის შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-8 მუხლის მე-3 პუნქტის თანახმად მოეთხოვა დამატებითი მტკიცებულებების, კერძოდ, აზომვითი ნახაზით ცვლილების რეგისტრაციისათვის, უძრავი ნივთის თანამესაკუთრის, ვ. დ-ნის თანხმობის წარდგენა, რაზეც ვ. დ-ნმა უარი განაცხადა, შესაბამისად ხარვეზის შეუვსებლობის მოტივით, სარეგისტრაციო წარმოება შეწყდა.

ახალქალაქის რაიონული სასამართლოს 2012 წლის 2 მარტის კანონიერ ძალაში შესული განჩინებით, დამტკიცდა ვ. დ-ნს და ა. დ-ნს შორის მორიგება, რომელიც შეეხება მიწის ნაკვეთის, საზაფხულო სამზარეულოს მხარეთა შორის გაყოფას, კომპენსაციის გადახდას. გადაწყვეტილება საჯარო რეესტრში განაცხადზე წარდგენილი არ ყოფილა.

მესამე პირის, ვ. დ-ნის განმარტებით, მოსარჩელის მიერ სარეგისტრაციოდ წარმოდგენილი აზომვითი ნახაზი არ შეესაბამება სახლის ტექპასპორტს და არსებობს დავა სადავო ქონების მდგომარეობასთან და მიწასთან დაკავშირებით. არ ეთანხმება წარდგენილი აზომვითი ნახაზით მიწის ნაკვეთის საკადასტრო მონაცემების დაზუსტებას. საცხოვრებელი სახლის ტექპასპორტის გეგმის შედარებით, შიდა საკადასტრო აზომვითი ნახაზის გეგმა და საკადასტრო აზომვითი ნახაზის 04/1 ნაწილი დაახლოებით შეესაბამება მთელი პირველი სართულის შუა ნაწილს, თუმცა მონაცემები (ფართი, სიგრძე და სიგანე) განსხვავდება. ამასთან, არ არის მითითებული კედლების სიგანე.

საკასაციო სასამართლოს მოსაზრებით, ვინაიდან სახეზეა უძრავ ქონებაზე ა. დ-ნისა და ვ. დ-ნის სახელზე თანასაკუთრების უფლება, მარეგისტრირებელი ორგანოს მიერ რეგისტრაციის დაზუსტებისას თანამესაკუთრის თანხმობის მოთხოვნა შესაბამისობაშია საკითხის მომწესრიგებელ სამართლებრივ ნორმებთან, რაც თავის მხრივ გამორიცხავს საკუთრების უფლების რეგისტრაციასთან დაკავშირებით მოსარჩელის ინტერესის დაკმაყოფილების შესაძლებლობას თანამესაკუთრეთა თანხმობის არარსებობის პირობებში. აღსანიშნავია, რომ კონკრეტულ შემთხვევაში სახეზე არ არის კასატორის მიერ მითითებული ,,საჯარო რეესტრის შესახებ ინსტრუქციის“ მე-14 მუხლის მე-9 პუნქტით გათვალისწინებული შემთხვევა.

ყოველივე ზემოაღნიშნულის გათვალისწინებით, საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ მოცემულ შემთხვევაში ადგილი არ ჰქონია საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 60¹ მუხლით გათვალისწინებულ კანონის დარღვევას, რაც გამორიცხავს გასაჩივრებული ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის ბათილად ცნობის შესაძლებლობას.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, განსახილველ საქმეზე სასამართლოების მიერ დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებების გათვალისწინებით, საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ კასატორის მიერ მითითებული გარემოებები არ ქმნის საკასაციო საჩივრის დასაშვებად ცნობის საფუძველს და არ არსებობს საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით რეგლამენტირებული არც ერთი საფუძველი, რის გამოც საკასაციო საჩივარი არ უნდა იქნეს დაშვებული განსახილველად.

საკასაციო სასამართლო მიუთითებს საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მე-4 ნაწილზე და აღნიშნავს, რომ თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება მიჩნეული, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70 პროცენტი.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ ვინაიდან, კასატორს საკასაციო საჩივარზე 16.06.2022წ. №28601321 გადახდის ქვითრით გადახდილი აქვს სახელმწიფო ბაჟი 300 ლარის ოდენობით, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მე-4 ნაწილის თანახმად, აღნიშნული თანხის 70 პროცენტი - უნდა დაუბრუნდეს კასატორს.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლით, 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მე-4 ნაწილით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. ლ. დ-ნის საკასაციო საჩივარი მიჩნეულ იქნეს დაუშვებლად;

2. უცვლელად დარჩეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2022 წლის 14 მარტის განჩინება;

3. ლ. დ-ნს (პ/ნ ...) დაუბრუნდეს 16.06.2022წ. №28601321 გადახდის ქვითრით მ. დ-ნის (პ/ნ...) მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის - 300 ლარის 70% - 210 ლარი, შემდეგი ანგარიშიდან: ქ. თბილისი, სახელმწიფო ხაზინა, ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის №200122900, სახაზინო კოდი №300773150;

4. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.

მოსამართლეები: გ. აბუსერიძე

მ. ვაჩაძე

ბ. სტურუა