საქმე №ბს-601(კ-22) 11 სექტემბერი, 2023 წელი

ქ. თბილისი

ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

გოჩა აბუსერიძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

მაია ვაჩაძე, ბიძინა სტურუა

საქმის განხილვის ფორმა - ზეპირი მოსმენის გარეშე

კასატორი (მოსარჩელე) - ლ. ქ-ი

პროცესუალური მოწინააღმდეგეები (მოპასუხეები) - სსიპ შემოსავლების სამსახური; საქართველოს ფინანსთა სამინისტრო

გასაჩივრებული განჩინება - თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2022 წლის 07 მარტის განჩინება

კასატორის მოთხოვნა - გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღება

დავის საგანი - ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტების ბათილად ცნობა

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

ლ. ქ-იმა 2020 წლის 03 ნოემბერს სარჩელით მიმართა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიას მოპასუხეების - სსიპ შემოსავლების სამსახურისა და საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს მიმართ, რომლითაც მოითხოვა სსიპ შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტის 2019 წლის 22 ნოემბრის №40624 ბრძანების, სსიპ შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტის 2019 წლის 28 ნოემბრის №... საგადასახადო შემოწმების აქტის, სსიპ შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტის 2019 წლის 03 დეკემბრის №42127 ბრძანების, სსიპ შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტის 2019 წლის 04 დეკემბრის №... ,,საგადასახადო მოთხოვნის“, სსიპ შემოსავლების სამსახურის 2020 წლის 07 მაისის №12459 ბრძანების, სსიპ შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტის 2020 წლის 11 ივნისის №15271 ბრძანების, სსიპ შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტის 2020 წლის 12 ივნისის №... ,,საგადასახადო მოთხოვნის“, საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებული დავების განხილვის საბჭოს 2020 წლის 31 ივლისის №10758/2/2020 გადაწყვეტილების, სსიპ შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტის 2020 წლის 16 სექტემბრის №27881 ბრძანებისა და სსიპ შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტის 2020 წლის 16 სექტემბრის №... ,,საგადასახადო მოთხოვნის“ ბათილად ცნობა.

მოსარჩელის მითითებით, შპს „ი...ს“-ის მიერ 2016 წელს ხელფასის სახით გადახდილი 5262 ლარიდან, საგადასახადო შემოწმების შედეგად არასწორად დაეკისრა საშემოსავლო გადასახადის სახით 1066.38 ლარის გადახდა, რადგანაც მისთვის უცნობი იყო აღნიშნული კომპანიის თავისუფალი ინდუსტრიული ზონის ტერიტორიაზე საქმიანობის შესახებ.

მოსარჩელის წარმომადგენელმა თბილისის საქალაქო სასამართლოს 2021 წლის 07 ივლისის მოსამზადებელ სხდომაზე დააზუსტა სარჩელი და სასარჩელო მოთხოვნად განსაზღვრა სსიპ შემოსავლების სამსახურის 2020 წლის 16 სექტემბრის №... ,,საგადასახადო მოთხოვნისა“ და ადმინისტრაციული საჩივრის არ დაკმაყოფილების ნაწილში საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებული დავების განხილვის საბჭოს 2020 წლის 31 ივლისის №10758/2/2020 გადაწყვეტილების ბათილად ცნობა.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2021 წლის 07 ივლისის განჩინებით ლ. ქ-ის წარმომადგენლის შუამდგომლობა დაკმაყოფილდა; სარჩელზე უარის თქმის გამო, სსიპ შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტის 2019 წლის 22 ნოემბრის №40624 ბრძანების, სსიპ შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტის 2019 წლის 28 ნოემბრის №... საგადასახადო შემოწმების აქტის, სსიპ შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტის 2019 წლის 03 დეკემბრის №42127 ბრძანების, სსიპ შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტის 2019 წლის 04 დეკემბრის №... ,,საგადასახადო მოთხოვნის“, სსიპ შემოსავლების სამსახურის 2020 წლის 07 მაისის №12459 ბრძანების, სსიპ შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტის 2020 წლის 11 ივნისის №15271 ბრძანების, სსიპ შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტის 2020 წლის 12 ივნისის №... ,,საგადასახადო მოთხოვნისა“ და სსიპ შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტის 2020 წლის 16 სექტემბრის №27881 ბრძანების ბათილად ცნობის ნაწილში შეწყდა საქმის წარმოება.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2021 წლის 07 ივლისის გადაწყვეტილებით ლ. ქ-ის სარჩელი არ დაკმაყოფილდა, რაც სააპელაციო წესით გაასაჩივრა მოსარჩელე მხარემ.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2022 წლის 07 მარტის განჩინებით სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, უცვლელად დარჩა გასაჩივრებული გადაწყვეტილება. აღნიშნული განჩინება საკასაციო წესით გასაჩივრდა ლ. ქ-ის მიერ.

კასატორის მითითებით, ყველა დასაქმებულთან, მათ შორის, ლ. ქ-ითან, შპს „ი...ს“-ს ჰქონდა აღებული ვალდებულება გადაეხადა საშემოსავლო გადასახადი. კომპანიასთან დადებული შრომითი ხელშეკრულება და ასევე მხარეთა შორის ზეპირსიტყვიერი შეთანხმება ითვალისწინებდა საშემოსავლო გადასახადის კომპანიის მიერ გადახდის ვალდებულებას და სხვა სახის ვალდებულებების შესახებ დამსაქმებელს მოსარჩელე არ ჩაუყენებია საქმის კურსში, თუმცა, ვინაიდან დამსაქმებელმა კომპანიამ ფიზიკურად ვერ მოიძია ლ. ქ-ითან გაფორმებული შრომითი ხელშეკრულება, შესაბამისად, ვერც სასამართლოში წარადგინა, რომლითაც უტყუარად დაადასტურებდა კომპანიის მიერ საშემოსავლო გადასახადის დაკავების ვალდებულებას. ამასთან, გაურკვევლად მიიჩნევს, თუ რატომ არ იქნა პირველი ინსტანციის სასამართლოს სხდომაზე მოწმედ დასაკითხად მოწვეული შპს „ი...ს“-ის დირექტორი, რომელიც დაადასტურებდა კომპანიის მიერ საშემოსავლო გადასახადის დაკავების ვალდებულებას.

კასატორის მოსაზრებით, მისთვის, როგორც დაქირავებული პირისთვის, უცნობი იყო და არც დამქირავებელს განუმარტავს, რომ შპს „ი...ს“-ი იყო თავისუფალი ინდუსტრიული ზონის საწარმო, რომ მასთან მიმართებაში არსებობდა განსხვავებული ტიპის მოთხოვნები დაქირავებულის მიერ მიღებული ხელფასის დაბეგვრასთან დაკავშირებით, გარდა ამისა, საქმეში არ არის იმის დამადასტურებელი მტკიცებულება, რომ შპს „ი...ს“-ი (ს/ნ - ...) არის თავისუფალი ინდუსტრიული ზონის საწარმო.

კასატორის მითითებით, სამუშაო პრაქტიკისა და ზოგადი გამოცდილების გათვალისწინებით იცოდა, რომ თანამშრომლებზე გაცემული ხელფასები იბეგრება გადასახადის წყაროსთან საწარმოს მიერ, ვინაიდან იგი ასრულებს საგადასახადო აგენტის როლს და შემდგომ დაბეგვრას აღარ ექვემდებარება. ბუნებრივად მიიჩნევს, რომ მას ვერ ეცოდინებოდა სად იყო რეგისტრირებული დამსაქმებელი კომპანია და ყოველ კონკრეტულ შემთხვევაში იმის გარკვევას ვერ შეძლებდა, არსებობდა თუ არა თანამშრომლებზე გაცემული ხელფასების დაბეგვრის განსხვავებული წესი, მით უფრო, მაშინ, როდესაც დამსაქმებელი თავად კისრულობდა მის გადახდას. იგი, როგორც დასაქმებული მოქმედებდა ზოგადი გამოცდილების გათვალისწინებით და უსამართლოა მისთვის, როგორც სუსტი მხარისთვის, შეუსაბამოდ დიდი პასუხისმგებლობის დაკისრება. მსგავსი ტიპის გადაწყვეტილებამ ლ. ქ-ის მოსაზრებით, შესაძლოა ძალიან საშიში პრაქტიკის დამკვიდრებას შეუწყოს ხელი, რომლითაც ორგანიზაციული სტრუქტურის მქონე საწარმოსგან განსხვავებით, არც იურისტი ჰყავთ დ არც შესაბამისი ცოდნა გააჩნიათ.

ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, კომპანიასთან დადებული შრომითი ხელშეკრულებისა და მხარეთა შორის გაფორმებული ზეპირსიტყვიერი შეთანხმების გათვალისწინებით, რომელიც ითვალისწინებდა საშემოსავლო გადასახადის კომპანიის მიერ გადახდის ვალდებულებას, კასატორი მიიჩნევს, რომ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტები გამოცემულია საქმისათვის არსებითი მნიშვნელობის მქონე გარემოებების გამოკვლევის გარეშე, საგადასახადო მოთხოვნა არის უსამართლო და ექვემდებარება გაუქმებას.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2022 წლის 01 ივნისის განჩინებით, ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, ლ. ქ-ის საკასაციო საჩივარი დასაშვებობის შესამოწმებლად წარმოებაში იქნა მიღებული.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლისა და საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ ლ. ქ-ის საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მოთხოვნებს და არ ექვემდებარება დასაშვებად ცნობას შემდეგ გარემოებათა გამო:

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილი განსაზღვრავს საკასაციო საჩივრის განსახილველად დასაშვებობის ამომწურავ საფუძვლებს, კერძოდ, აღნიშნული ნორმის თანახმად, საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მიერ საკასაციო საჩივარი დაიშვება, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ: ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია; გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება; დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოთ მითითებული საფუძვლით.

საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სააპელაციო სასამართლოს განჩინების საკასაციო სასამართლოს მიერ დამკვიდრებული პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით და ამასთან, არ არსებობს საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღების ვარაუდი. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება არ ეწინააღმდეგება ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს. ამასთან, საქმის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს მიერ საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების თვალსაზრისით.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ კასატორი ვერ ასაბუთებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვას მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით. კასატორი საკასაციო საჩივარში ვერ აქარწყლებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებსა და დასკვნებს.

საკასაციო სასამართლო იზიარებს მოცემულ საქმეზე ქვედა ინსტანციის სასამართლოების მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს და ამ გარემოებებთან დაკავშირებით სააპელაციო პალატის მიერ გაკეთებულ სამართლებრივ შეფასებებს და მიიჩნევს, რომ სასამართლოებმა არსებითად სწორად გადაწყვიტეს მოცემული დავა.

საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ განსახილველ შემთხვევაში შესაფასებელია სსიპ შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტის 2020 წლის 16 სექტემბრის №... ,,საგადასახადო მოთხოვნისა“ და საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებული დავების განხილვის საბჭოს 2020 წლის 31 ივლისის №10758/2/2020 გადაწყვეტილების კანონიერება საშემოსავლო გადასახადით დაბეგვრის ნაწილში.

საქმეზე დადგენილია, რომ სსიპ შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტის 2019 წლის 28 ნოემბერს შედგა ლ. ქ-ის საგადასახადო შემოწმების №... აქტი. აღნიშნულის საფუძველზე სსიპ შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტის მიერ გამოიცა 2019 წლის 03 დეკემბრის №42127 ბრძანება, ხოლო 2019 წლის 04 დეკემბრის №... ,,საგადასახადო მოთხოვნა“, რომლითაც ლ. ქ-ის გადასახდელად დაერიცხა ჯამში 6 694 ლარი და 72 თეთრი, მათ შორის, საშემოსავლო გადასახადი 3 939 ლარის ოდენობით, ჯარიმა 1 970 ლარის ოდენობით და საურავი 785 ლარისა და 72 თეთრის ოდენობით. სსიპ შემოსავლების სამსახურის დავების განხილვის საბჭოს 2020 წლის 07 მაისის №12459 ბრძანებით ლ. ქ-ი, საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 269-ე მუხლის მე-7 ნაწილის შესაბამისად, გათავისუფლდა 2019 წლის 04 დეკემბრის №... ,,საგადასახადო მოთხოვნაში“ ასახული სანქციისგან. აღნიშნული ბრძანების საფუძველზე გამოიცა სსიპ შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტის 2020 წლის 11 ივნისის №15271 ბრძანება, რომლის საფუძველზე ლ. ქ-ის შეუმცირდა ჯარიმა 1970 ლარით, შესაბამისად სსიპ შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტის 2020 წლის 12 ივნისის №... ,,საგადასახადო მოთხოვნით“ ლ. ქ-ის გადასახდელად დაერიცხა ჯამში 3 994 ლარი და 60 თეთრი, მათ შორის, საშემოსავლო გადასახადი 3 939 ლარის ოდენობით და საურავი 55 ლარისა და 60 თეთრის ოდენობით. აღნიშნულის შედეგად ლ. ქ-იმა საჩივრით მიმართა საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებულ დავების განხილვის საბჭოს და მოითხოვა შპს „ი...ს“-ისგან ხელფასის სახით მიღებული შემოსავლისა და უპროცენტო სესხად ჩათვლილი თანხიდან სარგებლის დაბეგვრის გაუქმება. საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებული დავების განხილვის საბჭოს 2020 წლის 31 ივლისის №10758/2/20 გადაწყვეტილებით ლ. ქ-ის საჩივარი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ; უპროცენტო სესხად ჩათვლილი თანხიდან სარგებლის დაბეგვრის ნაწილში გაუქმდა აუდიტის დეპარტამენტის 2019 წლის 04 დეკემბრის №... ,,საგადასახადო მოთხოვნა“ და შემოსავლების სამსახურის 2020 წლის 07 მაისის №12459 ბრძანება, დანარჩენ ნაწილში საჩივარი არ დაკმაყოფილდა. აღნიშნული გადაწყვეტილების საფუძველზე გამოიცა სსიპ შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტის 2020 წლის 16 სექტემბრის №27881 ბრძანება, რომლითაც ლ. ქ-ის ძირითადი გადასახადი შეუმცირდა 2 886 ლარის ოდენობით, შესაბამისად, სსიპ შემოსავლების სამსახურის 2020 წლის 16 სექტემბრის №... საგადასახადო მოთხოვნით ლ. ქ-ის გადასახდელად დაერიცხა ჯამში 1 053 ლარი, მათ შორის, საშემოსავლო გადასახადი 1 053 ლარის ოდენობით და საურავი 13 ლარისა და 38 თეთრის ოდენობით.

საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ საგადასახადო კანონმდებლობა არეგულირებს საქართველოში გადასახადების დაწესებასთან, შემოღებასთან და გადახდასთან დაკავშირებულ ურთიერთობებს, ასევე საგადასახადო კონტროლის, საგადასახადო პასუხისმგებლობის, უფლებამოსილი ორგანოსა და მისი თანამდებობის პირების არამართლზომიერ ქმედებათა გასაჩივრების, საგადასახადო დავის გადაწყვეტის პროცესში წარმოშობილ ურთიერთობებს.

საკასაციო სასამართლო მიუთითებს საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 154-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ა.ა“ ქვეპუნქტზე, რომლის თანახმად, გადახდის წყაროსთან გადასახადის დაკავება ევალება საგადასახადო აგენტს, რომელიც არის იურიდიული პირი, საწარმო/ორგანიზაცია ან მეწარმე ფიზიკური პირი, კერძოდ პირი, რომელიც დაქირავებულს უხდის ხელფასს, გარდა თავისუფალი ინდუსტრიული ზონის საწარმოს მიერ საქართველოს რეზიდენტი დაქირავებულისათვის გადახდილი ხელფასისა. ამავე კოდექსის 153-ე მუხლის მე-9 ნაწილის შესაბამისად, თავისუფალი ინდუსტრიული ზონის საწარმოს მიერ დაქირავებულისათვის გადახდილი ხელფასის დაბეგვრის წესს განსაზღვრავს საქართველოს მთავრობა. საქართველოს მთავრობის 2008 წლის 27 ივნისის №144 დადგენილებით დამტკიცებულია თავისუფალი ინდუსტრიული ზონის საწარმოს მიერ დაქირავებულისათვის გადახდილი ხელფასის დაბეგვრის წესი. აღნიშნული წესის მე-3 მუხლის თანახმად, ამ წესით განსაზღვრული ხელფასის მიმართ თავისუფალი ინდუსტრიული ზონის საწარმოს არ ეკისრება საგადასახადო კანონმდებლობით დადგენილი საგადასახადო აგენტის ფუნქციის შესრულება; დაქირავებულის მიერ საწარმოში მიღებულ შემოსავალზე საშემოსავლო გადასახადი გადახდას ექვემდებარება ყოველთვიურად, არა უგვიანეს საანგარიშო თვის მომდევნო თვის 15 რიცხვისა და საშემოსავლო გადასახადის გადახდა უნდა განხორციელდეს გადასახადის გადამხდელის საგადასახადო აღრიცხვის ადგილის მიხედვით.

საქმეზე დადგენილად არის ცნობილი, რომ შპს „ი...ს“-ის მიერ ლ. ქ-ის 2016 წელს ხელფასის სახით მიღებული აქვს 5 262 ლარი, ამასთან საქმის მასალებით, მათ შორის შემოწმების აქტით და ადმინისტრაციული წარმოების მასალებით დადგენილია, რომ შპს „ი...ს“-ი საქმიანობას ახორციელებდა თავისუფალ ინდუსტრიულ ზონაში. საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ, მართალია, კანონმდებლობის ზოგადი დანაწესით დაქირავებით მუშაობის შედეგად მიღებული ნებისმიერი საზღაურიდან ან სარგებლიდან საშემოსავლო გადასახადის დაკავება დამქირავებლის ანუ საგადასახადო აგენტის ვალდებულებაა, თუმცა სპეციალური დანაწესის მიხედვით, როდესაც საწარმო საქმიანობას ახორციელებს თავისუფალი ინდუსტრიული ზონის ტერიტორიაზე, იგი არ ასრულებს საგადასახადო აგენტის როლს და ამ ამპლუაში გვევლინებიან დასაქმებულები. საგადასახადო დეკლარაცია არის პირის ანგარიშგება საგადასახადო კოდექსით დადგენილი გადასახადის გამოანგარიშების შესახებ, იგი არ არის მხოლოდ საგადასახადო აგენტის წერილობითი ანგარიშგება, საგადასახადო დეკლარაცია წარმოადგენს გადასახადის გადამხდელის, საგადასახადო აგენტის ან სხვა ვალდებული პირის წერილობითი ანგარიშგებას მიღებული შემოსავლებისა და გაწეული ხარჯების, შემოსავლის წყაროებისა და გადახდასთან დაკავშირებული სხვა მონაცემების შესახებ. ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ, ვინაიდან ლ. ქ-იმა თავისუფალი ინდუსტრიული ზონის ტერიტორიაზე საქმიანობის განმახორციელებელი საწარმოსგან ხელფასის სახით 2016 წელს მიიღო შემოსავალი, შესაბამისად, ხელფასის სახით მიღებულ შემოსავალზე საშემოსავლო გადასახადის დეკლარირება და გადახდაც სწორედ მისი ვალდებულებას წარმოადგენდა. დამსაქმებელსა და დასაქმებულს შორის სახელშეკრულებო ურთიერთობის არსებობა კი ვერ ჩაანაცვლებს კანონის იმპერატიულ მოთხოვნას გადასახადის გადახდის ვალდებულების შესახებ.

ლ. ქ-ი მის მიერ საშემოსავლო გადასახადის გადაუხდელობას უკავშირებს იმ გარემოებას, რომ მისთვის უცნობი იყო, როგორც შპს „ი...ს“-ის მიერ საქმიანობის თავისუფალ ინდუსტრიულ ზონაში განხორციელება, ასევე საშემოსავლო გადასახადის სპეციალური მოწესრიგება, რომელიც თიზ-ის ზონაში საქმიანობის განმახორციელებელი საწარმოს დასაქმებულს ავალდებულებს საშემოსავლო გადასახადის გადახდას. კასატორი მიიჩნევს, რომ ზოგადი გამოცდილების გათვალისწინებით მას არ შეიძლებოდა სცოდნოდა კანონმდებლობის ამგვარი დანაწესის შესახებ. აღნიშნულთან დაკავშირებით საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ სამართლებრივი შეცდომა შეუძლებელია გავაიგივოთ კანონის არცოდნასთან, რომელსაც ადგილი აქვს იმ შემთხვევაში, თუ პირმა საერთოდ არ იცოდა საქართველოს პარლამენტის მიერ მიღებული და კანონით დადგენილი წესით ძალაში შესული კანონის არსებობის შესახებ მაშინ, როდესაც უნდა სცოდნოდა და ობიექტურად შეეძლო სცოდნოდა ამის შესახებ (სუსგ 07.10.2014წ. №ბს-222-219(კ-14)). კანონის არცოდნა, როგორც წესი, არ ათავისუფლებს პირს პასუხისმგებლობისაგან (Ignoratia legis non excusat). მართალია, საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 269-ე მუხლის მე-7 ნაწილი ითვალისწინებს კეთილსინდისიერი გადამხდელის სანქციისგან გათვალისწინებას, თუ სამართალდარღვევა გამოწვეულია გადასახადის გადამხდელის შეცდომით ან არცოდნით, თუმცა აღნიშნული არ შეიძლება გაიგივდეს კანონის არცოდნასთან. ლ. ქ-ი ვალდებული იყო სცოდნოდა და ობიექტურად შეეძლო სცოდნოდა, რომ საშემოსავლო გადასახადის გადახდა მის ვალდებულებას წარმოადგენდა.

საკასაციო პალატა იზიარებს სააპელაციო პალატის მოსაზრებას იმის შესახებ, რომ განსახილველ შემთხვევაში სადავო აქტი გამოიცა საკითხის გადაწყვეტისათვის არსებითი მნიშვნელობის მქონე გარემოებებისა და მტკიცებულებების გამოკვლევის საფუძველზე. შესაბამისად მიიჩნევს, რომ არ არსებობდა სადავო აქტის ბათილად ცნობის ფაქტობრივი და სამართლებრივი საფუძველი, ხოლო კასატორის მიერ მითითებული გარემოებები არ ქმნის საკასაციო საჩივრის დასაშვებად ცნობის საფუძველს და არ არსებობს საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით რეგლამენტირებული არც ერთი საფუძველი, რის გამოც საკასაციო საჩივარი არ უნდა იქნეს დაშვებული განსახილველად.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლით, 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. ლ. ქ-ის საკასაციო საჩივარი მიჩნეულ იქნეს დაუშვებლად;

2. უცვლელად დარჩეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2022 წლის 07 მარტის განჩინება;

3. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.

მოსამართლეები: გ. აბუსერიძე

მ. ვაჩაძე

ბ. სტურუა