საქმე №ბს-467(კ-23) 10 ოქტომბერი, 2023 წელი

ქ. თბილისი

ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

გოჩა აბუსერიძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

მაია ვაჩაძე, ბიძინა სტურუა

საქმის განხილვის ფორმა - ზეპირი მოსმენის გარეშე

კასატორი (მოპასუხე) - სსიპ ჯანმრთელობის ეროვნული სააგენტო (სსიპ სოციალური მომსახურების სააგენტოს უფლებამონაცვლე)

მოწინააღმდეგე მხარე (მოსარჩელე) - შპს „...“

გასაჩივრებული განჩინება - ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2023 წლის 02 მარტის განჩინება

კასატორის მოთხოვნა - გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღება

დავის საგანი - ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტების ბათილად ცნობა

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

შპს „...მ“ 2018 წლის 27 ივლისს სარჩელით მიმართა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიას მოპასუხე სსიპ სოციალური მომსახურების სააგენტოს მიმართ და მოითხოვა სსიპ სოციალური მომსახურების სააგენტოს 2018 წლის 28 ივნისის №04/37474 და 2018 წლის 13 ივლისის №04/40660 ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტების ბათილად ცნობა, ამავდროულად იშუამდგომლა საქმეზე საბოლოო გადაწყვეტილების მიღებამდე სსიპ სოციალური მომსახურების სააგენტოს 2018 წლის 28 ივნისის №04/37474 ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის შეჩერება.

მოსარჩელე აღნიშნავდა, რომ გასაჩივრებული ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტების გამოცემის საფუძველი იყო საქართველოს მთავრობის 2013 წლის 21 თებერვლის №36 დადგენილებით დამტკიცებული ,,საყოველთაო ჯანმრთელობის დაცვის სახელმწიფო პროგრამის“ მე-19 მუხლის 22-ე პუნქტის ისეთი რედაქცია, რომელიც 2017 წლის 01 მარტის ხელშეკრულების მოქმედების პერიოდში არ მოქმედებდა, რითაც დაირღვა გასაჩივრებული ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტების კანონიერება, რადგან გასაჩივრებული აქტები დაეფუძნა ნორმას, რომელიც სადავო სამართლებრივი ურთიერთობის დროს არ მოქმედებდა. მოსარჩელე დამატებით აღნიშნავდა, რომ გასაჩივრებული ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტების ნორმატიული საფუძვლის არსებობის შემთხვევაშიც, მასში მითითებული ჯარიმის ოდენობა იყო შეუსაბამოდ მაღალი და ექვემდებარებოდა მინიმუმამდე შემცირებას, რადგან კლინიკის მიერ მომსახურება რეალურად გაწეული იყო და დამკვეთმა მიიღო სრულფასოვანი მომსახურება, ხოლო ჯეროვანი მომსახურების გაწევისთვის საერთოდ ჯარიმის (პირგასამტეხლოს) და, მით უფრო, დიდი ოდენობით, დაკისრებას შეუსაბამოდ მიიჩნევდა.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2018 წლის 30 ივლისის განჩინებით საქმე განსჯადობით გადაეგზავნა ქუთაისის საქალაქო სასამართლოს.

ქუთაისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2018 წლის 01 აგვისტოს განჩინებით შპს „...ის“ შუამდგომლობა დაკმაყოფილდა; საქმეზე შემაჯამებელი გადაწყვეტილების მიღებამდე შეჩერდა სსიპ სოციალური მომსახურების სააგენტოს 2018 წლის 28 ივნისის №04/37474 ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის მოქმედება.

შპს „...მ“ 2018 წლის 05 სექტემბერს დაზუსტებული სარჩელით მიმართა ქუთაისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიას მოპასუხე სსიპ სოციალური მომსახურების სააგენტოს მიმართ და მოითხოვა სსიპ სოციალური მომსახურების სააგენტოს 2018 წლის 27 აპრილის №04/24527 ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის, 2018 წლის 28 ივნისის №04/37474 ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის, 2018 წლის 13 ივლისის №04/40477 ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტისა და 2018 წლის 22 აგვისტოს №04/46294 გადაწყვეტილების ბათილად ცნობა, აგრეთვე იშუამდგომლა სადავო აქტების შეჩერების თაობაზე.

ქუთაისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2018 წლის 06 სექტემბრის განჩინებით შპს „...ის“ შუამდგომლობა სსიპ სოციალური მომსახურების სააგენტოს 2018 წლის 27 აპრილის №04/24527, 2018 წლის 28 ივნისის №04/37477, 2018 წლის 13 ივლისის №04/40477 წერილებისა და 2018 წლის 22 აგვისტოს №04/46294 გადაწყვეტილების შეჩერების შესახებ არ დაკმაყოფილდა.

ქუთაისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2018 წლის 01 აგვისტოს განჩინება კერძო საჩივრით გასაჩივრდა სსიპ სოციალური მომსახურების სააგენტოს მიერ.

ქუთაისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2018 წლის 20 სექტემბრის განჩინებით სსიპ სოციალური მომსახურების სააგენტოს საჩივარი გამოყენებული სარჩელის უზრუნველყოფის გაუქმების შესახებ არ დაკმაყოფილდა; ამავე განჩინებით სსიპ სოციალური მომსახურების სააგენტოს საჩივარი საქმის მასალებთან ერთად გადაეგზავნა ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს.

ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2018 წლის 10 დეკემბრის განჩინებით სსიპ სოციალური მომსახურების სააგენტოს კერძო საჩივარი დაკმაყოფილდა; გაუქმდა თბილისის საქალაქო სასამართლოს 2018 წლის 01 აგვისტოს განჩინება.

ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2022 წლის 08 ივლისის განჩინებით სსიპ სოციალური მომსახურების სააგენტოს უფლებამონაცვლედ ცნობილ იქნა სსიპ ჯანმრთელობის ეროვნული სააგენტო.

ქუთაისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2022 წლის 08 ივლისის გადაწყვეტილებით შპს „...ის“ სარჩელი დაკმაყოფილდა; ბათილად იქნა ცნობილი სსიპ სოციალური მომსახურების სააგენტოს 2018 წლის 27 აპრილის №04/24527 და 2018 წლის №04/37477 ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტები და სსიპ ჯანმრთელობის ეროვნული სააგენტოს 2018 წლის 22 აგვისტოს №04/46294 გადაწყვეტილება. აღნიშნული გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გასაჩივრდა სსიპ ჯანმრთელობის ეროვნული სააგენტოს მიერ.

ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2023 წლის 02 მარტის განჩინებით სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, უცვლელად დარჩა ქუთაისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2022 წლის 08 ივლისის გადაწყვეტილება.

სააპელაციო პალატამ გაიზიარა პირველი ინსტანციის სასამართლოს შეფასება, რომლის თანახმად, სადავო გადაწყვეტილებით შპს „...ის“ დაჯარიმების საფუძველი გახდა „საყოველთაო ჯანმრთელობის დაცვის სახელმწიფო პროგრამის“ მე-19 მუხლის 22-ე პუნქტის ის რედაქცია, რომელიც 2017 წლის 28 თებერვლის ხელშეკრულების მოქმედების პერიოდში (01.03.2017-28.02.2018) არ მოქმედებდა, რითაც ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ დაირღვა გასაჩივრებული ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის მატერიალური კანონიერება, რადგან სსიპ სოციალური მომსახურების სააგენტოს 2018 წლის 27 აპრილის №04/24527 და 2018 წლის 2018 წლის 28 ივნისის №04/37474 ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტები არსებითად დაეფუძნა სამართლებრივ საფუძველს - ნორმას, რომელიც სადავო სამართალურთიერთობის დროს არ იყო მოქმედი. შესაბამისად, სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ პირველი ინსტანციის სასამართლომ მართებულად არ გაიზიარა ადმინისტრაციული საჩივრის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის შესახებ ამავე სააგენტოს დირექტორის 2018 წლის 22 აგვისტოს №04/46294 გადაწყვეტილებაში ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ განვითარებული მსჯელობა.

ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2023 წლის 02 მარტის განჩინება საკასაციო წესით გასაჩივრდა სსიპ ჯანმრთელობის ეროვნული სააგენტოს მიერ.

კასატორის, სსიპ ჯანმრთელობის ეროვნული სააგენტოს წარმომადგენელი მიიჩნევს, რომ განსახილველ შემთხვევაში ძირითად სამართლებრივ აქტს წარმოადგენს „საყოველთაო ჯანდაცვაზე გადასვლის მიზნით გასატარებელ ზოგიერთ ღონისძიებათა შესახებ“ საქართველოს მთავრობის 21.02.2013წ. №36 დადგენილება, რომლის მიზანია შექმნას ფინანსური უზრუნველყოფა სამედიცინო მომსახურების ხელმისაწვდომობისათვის. კასატორის წარმომადგენელი აღნიშნავს, რომ მიმწოდებლის მიმართ პროგრამის ზედამხედველობის ნებისმიერ ეტაპზე გამოყენებული საჯარიმო სანქციები განიხილება, როგორც სახელმწიფო ბიუჯეტის/სახელმწიფო პროგრამის ბიუჯეტის სასარგებლოდ შესრულებული ფულადი ვალდებულება. საჯარიმო სანქციების გადახდის ადმინისტრირება წარმოადგენს სახელმწიფო პროგრამაში მონაწილეობის პირობას. აღნიშნული გარემოებების გარდა, ადმინისტრაციული ორგანოს წარმომადგენელი ყურადსაღებად მიიჩნევს იმ გარემოებას, რომ სახელმწიფო პროგრამის დაფინანსება ხორციელდება ცენტრალური ბიუჯეტის მეშვეობით, რაც საქართველოს ცენტრალური, ხელისუფლებების ფუნქციებისა და ვალდებულებების შესრულების მიზნით მისაღები შემოსულობების, გასაწევი გადასახდელებისა და ნაშთის ცვლილებების ერთობლიობაა, შესაბამისად, სასამართლოს მიერ სოციალური მომსახურების სააგენტოსგან მომსახურების მიმწოდებლის მიმართ დაკისრებული საჯარიმო სანქციების ადმინისტრირების შეჩერება, საფრთხეს უქმნის პროგრამის არსებობას, ვინაიდან ჩერდება საბიუჯეტო შემოსავლების მიღება.

სსიპ ჯანმრთელობის ეროვნული სააგენტოს წარმომადგენელი დამატებით ყურადღებას ამახვილებს საქართველოს მთავრობის 21.02.20113წ. №36 დადგენილებით დამტკიცებულ „საყოველთაო ჯანმრთელობის დაცვის პროგრამაზე“, რომელიც მისი მოსაზრებით, ქვეყნის პრიორიტეტული პროგრამაა და არსებითად მნიშვნელოვანია საქართველოს მოსახლეობისათვის. მისი მიზანია უზრუნველყოს საქართველოს მოსახლეობა სამედიცინო, მათ შორის, გეგმიური ამბულატორიული მომსახურების გეოგრაფიული და ფინანსური ხელმისაწვდომობით. პროგრამა უშუალოდ გეგმიური ამბულატორიული მომსახურების კომპონენტით გათვალისწინებული მომსახურების ანაზღაურებას ითვალისწინებს ე.წ კაპიტაციური წესით, რაც გამოიხატება პროგრამის ამ კომპონენტის მიმწოდებლად აღრიცხული სამედიცინო დაწესებულებებისათვის მათთან სათანადო წესით რეგისტრირებულ თითოეულ მოსარგებლეზე, ყოველთვიურად გარკვეული თანხის გადახდაში, მოსარგებლის მიმართვისა და სერვისის მიწოდების მიუხედავად.

კასატორის წარმომადგენელი დამატებით აღნიშნავს, რომ მიმწოდებელი სამედიცინო დაწესებულებების მხრიდან ნებისმიერი მიზეზით არამიზნობრივად და პროგრამის პირობების დარღვევით განმახორციელებლისათვის მოთხოვნილი თანხა არსებით საფრთხეს შეუქმნის აღნიშნული პროგრამის ფინანსურ უზრუნველყოფას, რაც, თავის მხრივ, განაპირობებს მოსახლეობის ჯანმრთელობის დაცვის გარანტიების დაუცველობას. ამ პროგრამის მე-4 მუხლის თანახმად, ურთიერთობა პროგრამის განმახორციელებელსა და პროგრამის მიმწოდებელ სამედიცინო დაწესებულებას შორის განხილულია, როგორც სახელშეკრულებო ურთიერთობა, რომლის პირობებსაც მოიცავს უშუალოდ აღნიშნული პროგრამა. ამ პირობებს შორის, კანონმდებელმა გაითვალისწინა, როგორც საჯარიმო სანქციები, ასევე სანქციების ადმინისტრირების პირობები.

კასატორის წარმომადგენელი საქართველოს მთავრობის 21.02.2013წ. №36 დადგენილების მე-19 მუხლის 22-ე პუნქტზე მითითებით აღნიშნავს, რომ ამ პროგრამის მე-4 მუხლის პირველი პუნქტის „ა“ ქვეპუნქტით განსაზღვრულ დაწესებულებებში ხელშეკრულების გაფორმებიდან წლიური ანალიზის საფუძველზე, თუ მშობიარობათა საერთო რაოდენობაში საკეისრო კვეთების ხვედრითი წილი გადააჭარბებს ხელშეკრულებით გათვალისწინებულ შესაბამის მაჩვენებელს, მიმწოდებელს დაეკისრება ჯარიმა ხელშეკრულების მოქმედების პერიოდში, პროგრამის ფარგლებში, საკეისრო კვეთების რაოდენობის (გარდა 23-ე მუხლის მე-18 პუნქტით განსაზღვრული მოსარგებლის მოთხოვნის საფუძველზე ჩატარებული საკეისრო კვეთისა) საკეისრო კვეთის ლიმიტსა (800 ლარი) და მშობიარობის ლიმიტს (500 ლარი) შორის სხვაობაზე ნამრავლით მიღებული ოდენობით, რომლის აღსრულება განხორციელდება დანართი №1-ის 19¹ მუხლის მე-5 პუნქტის შესაბამისად. საკასაციო საჩივრის ავტორი მიიჩნევს, რომ მოცემულ შემთხვევაში მხარეთა შორის გაფორმებულ კონტრაქტში მშობიარობების საერთო რაოდენობაში საკეისროთა ხვედრითი წილის შემცირების პროპორცია განსაზღვრულია 7 პროცენტით. 2016 წლის განმავლობაში მშობიარეების საერთო რაოდენობაში საკეისროთა ხვედრითმა წილმა შეადგინა 46 პროცენტი, ხოლო, განსახილველი ხელშეკრულების მოქმედების პერიოდში ამ მაჩვენებელმა შეადგინა დაახლოებით 52 პროცენტი. მოცემულ შემთხვევაში სამედიცინო დაწესებულების მხრიდან დაირღვა, როგორც ხელშეკრულების, ასევე, საქართველოს მთავრობის 2013 წლის 21 თებერვლის №36 დადგენილების ნორმები, რომელიც ასევე თავის მხრივ წარმოადგენს ხელშეკრულებას სამედიცინო დაწესებულებასა და პროგრამის განმახორციელებელს შორის.

კასატორის დასკვნით, შპს ...ის მიერ დაირღვა ხელშეკრულების პირობები, რაც გახდა მისთვის ჯარიმის დაკისრების საფუძველი. შესაბამისად, საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის მიერ, სსიპ ჯანმრთელობის ეროვნული სააგენტოს საკასაციო საჩივარი მიჩნეულ უნდა იქნეს დასაშვებად და მიღებულ იქნეს ახალი გადაწყვეტილება, რომლითაც გაუქმდება ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის გადაწყვეტილება და სააგენტოს საკასაციო საჩივრის დაკმაყოფილდება.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2023 წლის 03 ივლისის განჩინებით, ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, სსიპ ჯანმრთელობის ეროვნული სააგენტოს საკასაციო საჩივარი დასაშვებობის შესამოწმებლად წარმოებაში იქნა მიღებული.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლისა და საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ სსიპ ჯანმრთელობის ეროვნული სააგენტოს საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მოთხოვნებს და არ ექვემდებარება დასაშვებად ცნობას შემდეგ გარემოებათა გამო:

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილი განსაზღვრავს საკასაციო საჩივრის განსახილველად დასაშვებობის ამომწურავ საფუძვლებს, კერძოდ, აღნიშნული ნორმის თანახმად, საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მიერ საკასაციო საჩივარი დაიშვება, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ: ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია; გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება; დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოთ მითითებული საფუძვლით.

საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სააპელაციო სასამართლოს განჩინების საკასაციო სასამართლოს მიერ დამკვიდრებული პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით და ამასთან, არ არსებობს საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღების ვარაუდი. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება არ ეწინააღმდეგება ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს. ამასთან, საქმის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს მიერ საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების თვალსაზრისით.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ კასატორი ვერ ასაბუთებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვას მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით. კასატორი საკასაციო საჩივარში ვერ აქარწყლებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებსა და დასკვნებს.

საკასაციო სასამართლო იზიარებს მოცემულ საქმეზე ქვედა ინსტანციის სასამართლოების მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს და ამ გარემოებებთან დაკავშირებით სააპელაციო პალატის მიერ გაკეთებულ სამართლებრივ შეფასებებს და მიიჩნევს, რომ სასამართლოებმა არსებითად სწორად გადაწყვიტეს მოცემული დავა.

საქმის მასალებით დადგენილია, რომ საქართველოს მთავრობის 21.02.2013წ. №36 დადგენილებით დამტკიცებული „საყოველთაო ჯანმრთელობის დაცვის სახელმწიფო პროგრამის“ მე-3 და მე-4 მუხლების საფუძველზე, 2017 წლის 28 თებერვალს სსიპ სოციალური მომსახურების სააგენტოს, როგორც პროგრამის განმახორციელებელსა და შპს „...ს“, როგორც მიმწოდებელს შორის გაფორმდა სამედიცინო მომსახურების გაწევის შესახებ ხელშეკრულება. ხელშეკრულების მოქმედების პერიოდად განისაზღვრა 2017 წლის 01 მარტიდან 2018 წლის 28 თებერვლამდე პერიოდი.

2018 წლის 27 აპრილს სსიპ სოციალური მომსახურების სააგენტომ მიიღო №04/24527 გადაწყვეტილება, რომლითაც შპს „...“, პროგრამისა და ხელშეკრულების პირობების დარღვევის მოტივით, დაჯარიმდა 85 000 ლარით. პროგრამისა და ხელშეკრულების პირობების დარღვევად მიჩნეულ იქნა მშობიარობათა საერთო რაოდენობაში საკეისრო კვეთების ხვედრითი წილის შემცირების ტენდენციის დაუფიქსირებლობა. გასაჩივრებული აქტის გამოცემის ნორმატიულ საფუძვლად მიეთითა საქართველოს მთავრობის 21.02.2013წ. №36 დადგენილებით დამტკიცებული „საყოველთაო ჯანმრთელობის დაცვის სახელმწიფო პროგრამის“ მე-19 მუხლის 22-ე პუნქტი. ადმინისტრაციულმა ორგანომ ამავე გადაწყვეტილებაში აღნიშნა, რომ პროგრამისა და ხელშეკრულების პირობების დარღვევა დადგინდა სამედიცინო დაწესებულებაში ხელშეკრულების გაფორმებიდან ერთი წლის განმავლობაში მშობიარობათა საერთო რაოდენობაში საკეისრო კვეთების ხვედრითი წილის, მისი შემცირების ხელშეკრულებით გათვალისწინებულ სათანადო მაჩვენებელთან შესაბამისობისა და საყოველთაო ჯანმრთელობის დაცვის პროგრამის ფარგლებში ზემოაღნიშნულ პერიოდში ჩვენებით ჩატარებული საკეისრო კვეთების რაოდენობის თაობაზე სსიპ სოციალური მომსახურების სააგენტოს ინფორმაციული ტექნოლოგიების დეპარტამენტიდან გამოთხოვილი მონაცემების საფუძველზე.

2018 წლის 28 ივნისს სსიპ სოციალური მომსახურების სააგენტოს მიერ მიღებულ იქნა №04/37474 გადაწყვეტილება, რომლითაც მოსარჩელეს საქართველოს მთავრობის 21.02.2013წ. №36 დადგენილებით დამტკიცებული „საყოველთაო ჯანმრთელობის დაცვის სახელმწიფო პროგრამის“ მე-19 მუხლის 22-ე პუნქტსა და 2017 წლის 28 თებერვლის სამედიცინო მომსახურების გაწევის შესახებ ხელშეკრულების 5.2 პუნქტზე მითითებით განემარტა, რომ მხარეთა შორის გაფორმებული კონტრაქტით მშობიარობების საერთო რაოდენობაში საკეისრო კვეთების ხვედრითი წილის შემცირების პროპორცია განისაზღვრებოდა 7%-ით, 2016 წლის განმავლობაში მშობიარობების საერთო რაოდენობაში საკეისრო კვეთების ხვედრითი წილი შეადგენდა 46%-ს, ხოლო განსახილველი ხელშეკრულების მოქმედების პერიოდში კი ამ მაჩვენებელმა შეადგინა დაახლოებით 52%, რის გამოც სახეზე იყო ხელშეკრულების პირობის დარღვევა და ზემოხსენებული ნორმით მიმწოდებლის მიმართ საჯარიმო სანქციის დაკისრების საფუძველი. ამასთან, შპს „...ს“ ეცნობა, რომ საჯარიმო სანქციის დაკისრების თაობაზე სააგენტოს 2018 წლის 27 აპრილის №04/24527 გადაწყვეტილების მიღების შემდეგ, სტატისტიკური მონაცემების მხრივ გარკვეული ხარვეზის დაფიქსირების გამო, გადაიხედა საჯარიმო სანქციის ოდენობა, რის შედეგადაც მან შეადგინა 94 800 ლარი (ხელშეკრულების მოქმედების პერიოდში დაფიქსირებული შეტყობინებების მიხედვით, გადაცემული საკეისრო კვეთების (გარდა 23-ე მუხლის მე-18 პუნქტით განსაზღვრული მოსარგებლის მოთხოვნის საფუძველზე ჩატარებული საკეისრო კვეთისა) რაოდენობის (316) ნამრავლი საკეისრო კვეთის ლიმიტისა (800 ლარი) და მშობიარობის ლიმიტს (500 ლარი) შორის სხვაობაზე (300 ლარი).

საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ საქართველოს მთავრობის 2018 წლის 16 აპრილის №180 დადგენილებით ცვლილება შევიდა „საყოველთაო ჯანდაცვაზე გადასვლის მიზნით გასატარებელ ზოგიერთ ღონისძიებათა შესახებ“ საქართველოს მთავრობის 2013 წლის 21 თებერვლის №36 დადგენილებაში; კერძოდ, საქართველოს მთავრობის 2018 წლის 16 აპრილის №180 დადგენილების პირველი მუხლის მე-2 პუნქტის „გ.ბ“ ქვეპუნქტი ეხება პროგრამის მე-19 მუხლის 22-ე პუნქტში განხორციელებულ ცვლილებას, რომლითაც დადგინდა, რომ ამ პროგრამის მე-4 მუხლის პირველი პუნქტის „ა“ ქვეპუნქტით განსაზღვრულ დაწესებულებებში ხელშეკრულების გაფორმებიდან 12 თვის ანალიზის საფუძველზე რომელიც განხორციელდება ხელშეკრულების გაფორმებიდან მე-13 თვეს, თუ მშობიარობათა საერთო რაოდენობაში საკეისრო კვეთების ხვედრითი წილი გადააჭარბებს ხელშეკრულებით გათვალისწინებულ შესაბამის მაჩვენებელს, მიმწოდებელს დაეკისრება ჯარიმა ხელშეკრულების მოქმედების პერიოდში, პროგრამის ფარგლებში, საკეისრო კვეთების რაოდენობის (გარდა 23-ე მუხლის მე-18 პუნქტით განსაზღვრული მოსარგებლის მოთხოვნის საფუძველზე ჩატარებული საკეისრო კვეთისა) საკეისრო კვეთის ლიმიტსა (800 ლარი) და მშობიარობის ლიმიტს (500 ლარი) შორის სხვაობაზე ნამრავლით მიღებული ოდენობით, რომლის აღსრულება განხორციელდება ამ დანართის 19¹ მუხლის შესაბამისად.

აღსანიშნავია, რომ საქართველოს მთავრობის 2018 წლის 16 აპრილის №180 დადგენილების მე-2 მუხლში პირდაპირ არის მითითებული, რომ პირველი მუხლის მე-2 პუნქტის „ა“, „გ.ბ“, „დ.ა“ და „დ.დ“ ქვეპუნქტების მოქმედება ვრცელდება 2018 წლის 01 აპრილიდან წარმოშობილ ურთიერთობებზე. ამდენად, ცალსახაა, რომ სადავო გადაწყვეტილებაში მითითებული „საყოველთაო ჯანმრთელობის დაცვის სახელმწიფო პროგრამის“ მე-19 მუხლის 22-ე პუნქტის რედაქცია ვრცელდება მხოლოდ 2018 წლის 01 აპრილიდან წარმოშობილ ურთიერთობებზე. ამდენად, იმის გათვალისწინებით, რომ სსიპ სოციალური მომსახურების სააგენტოსა და შპს „...ს“ შორის ურთიერთობა წარმოიშვა 2017 წლის 28 თებერვლის ხელშეკრულების გაფორმებით, შპს „...ის“ დაჯარიმება განხორციელდა არა ხელშეკრულების მოქმედების პერიოდში არსებული, არამედ სადავო აქტების მიღების დროს მოქმედი ნორმის საფუძველზე.

საკასაციო პალატა ყურადღებას ამახვილებს საქართველოს მთავრობის 2018 წლის 16 აპრილის №180 დადგენილებამდე მოქმედ „საყოველთაო ჯანმრთელობის დაცვის სახელმწიფო პროგრამის“ მე-19 მუხლის 22-ე პუნქტის დანაწესზე, რომლის თანახმად, ამ პროგრამის მე-4 მუხლის პირველი პუნქტის „ა“ ქვეპუნქტით განსაზღვრულ დაწესებულებებში ხელშეკრულების გაფორმებიდან ყოველი 6 თვის დასრულებისა და შესაბამისი მონაცემების ანალიზის საფუძველზე, თუ მშობიარობათა საერთო რაოდენობაში საკეისრო კვეთების ხვედრითი წილი გადააჭარბებს ხელშეკრულებით გათვალისწინებულ შესაბამის მაჩვენებელს, მიმწოდებელს დაეკისრება ჯარიმა ზემოაღნიშნულ 6 თვეში, პროგრამის ფარგლებში, საკეისრო კვეთების რაოდენობის (გარდა 23-ე მუხლის მე-18 პუნქტით განსაზღვრული მოსარგებლის მოთხოვნის საფუძველზე ჩატარებული საკეისრო კვეთისა) საკეისრო კვეთის ლიმიტსა (800 ლარი) და მშობიარობის ლიმიტს (500 ლარი) შორის სხვაობაზე ნამრავლით მიღებული ოდენობით, რომლის აღსრულება განხორციელდება დანართი №1-ის 191 მუხლის მე-5 პუნქტის შესაბამისად.

ამდენად, მართებულია ქვედა ინსტანციის სასამართლოთა მოსაზრება, რომ ზემოხსენებული რედაქციით ცალსახად იყო დადგენილი, რომ ხელშეკრულების გაფორმებიდან ყოველი 6 თვის დასრულებისა და შესაბამისი მონაცემების ანალიზის საფუძველზე, თუ მშობიარობათა საერთო რაოდენობაში საკეისრო კვეთების ხვედრითი წილი გადააჭარბებდა ხელშეკრულებით გათვალისწინებულ შესაბამის მაჩვენებელს, მიმწოდებელს დაეკისრებოდა ჯარიმა მითითებულ 6 თვეში. ამდენად, ცალსახაა, რომ სსიპ სოციალური მომსახურების სააგენტოს შპს „...ის“ შემოწმება და შესაბამისი მონაცემების ანალიზი უნდა განეხორციელებინა მასთან ხელშეკრულების გაფორმებიდან 6 თვის დასრულების და არა 12 თვის გასვლის შემდგომ. აგრეთვე მართებულია სააპელაციო პალატის მსჯელობა, რომ შემოწმების პერიოდის მოცულობის ზუსტი დადგენა აუცილებელია როგორც დარღვევის გამოვლენის, ისე საჯარიმო სანქციის განსაზღვრისა და წინა შემოწმების შედეგებთან შედარების კუთხითაც, ვინაიდან თუნდაც ერთი დღით მეტი ან ნაკლები პერიოდის მონაცემების შეჯამებამ შესაძლოა განსხვავებული სურათი შექმნას, რაც საბოლოოდ ასახვას პოვებს სააგენტოს გადაწყვეტილებაში და შესაძლოა პირდაპირი და უშუალო ზიანი მიაყენოს მიმწოდებლის კანონიერ უფლებას ან ინტერესს (სუსგ №ბს-581(კ-20), 25.03.2021 წელი).

ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო იზიარებს სააპელაციო სასამართლოს შეფასებას, რომ განსახილველ შემთხვევაში, გასაჩივრებული აქტები სსიპ სოციალური მომსახურების სააგენტოს მიერ გამოცემულ იქნა არასწორ სამართლებრივ ნორმებზე დაყრდნობით, რაც ქმნიდა მათი ბათილად ცნობისა და შესაბამისად, შპს „...ის“ სარჩელის დაკმაყოფილების სამართლებრივ საფუძველს.

ამდენად, საკასაციო სასამართლო მიუთითებს, რომ მოცემულ საქმეს არ გააჩნია არავითარი პრინციპული მნიშვნელობა სასამართლო პრაქტიკისათვის, ხოლო საკასაციო საჩივარს - წარმატების პერსპექტივა. შესაბამისად საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ არ არსებობს საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით რეგლამენტირებული არც ერთი საფუძველი, რის გამოც საკასაციო საჩივარი არ უნდა იქნეს დაშვებული განსახილველად.

საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მე-4 ნაწილის თანახმად, საკასაციო საჩივრის დაუშვებლად ცნობის შემთხვევაში პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70 პროცენტი. საკასაციო სასამართლო მიუთითებს, რომ სსიპ ჯანმრთელობის ეროვნულ სააგენტოს, საკასაციო საჩივარზე 22.05.2023წ. №14569 და 19.06.2023წ. №17337 საგადახდო მოთხოვნებით გადახდილი აქვს სახელმწიფო ბაჟი 4740 ლარის ოდენობით, შესაბამისად, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მე-4 ნაწილის თანახმად, კასატორს უნდა დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70 პროცენტი - 3318 ლარი შემდეგი ანგარიშიდან: ქ. თბილისი, სახელმწიფო ხაზინა, ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის №200122900, სახაზინო კოდი №300773150.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლით, 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მე-4 ნაწილით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. სსიპ ჯანმრთელობის ეროვნული სააგენტოს საკასაციო საჩივარი მიჩნეულ იქნეს დაუშვებლად;

2. უცვლელად დარჩეს ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2023 წლის 02 მარტის განჩინება;

3. სსიპ ჯანმრთელობის ეროვნულ სააგენტოს (ს/ნ 200294519) დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე 22.05.2023წ. №14569 და 19.06.2023წ. №17337 საგადახდო მოთხოვნებით გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 4 740 ლარის 70 პროცენტი - 3 318 ლარი შემდეგი ანგარიშიდან: ქ. თბილისი, სახელმწიფო ხაზინა, ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის №200122900, სახაზინო კოდი №300773150;

4. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.

მოსამართლეები: გ. აბუსერიძე

მ. ვაჩაძე

ბ. სტურუა