ბს-1335 (2კ-22) 21 დეკემბერი, 2023 წელი
ქ. თბილისი
ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატამ
შემდეგი შემადგენლობით:
ნუგზარ სხირტლაძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),
მოსამართლეები: ქეთევან ცინცაძე, გიორგი გოგიაშვილი
საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლისა და 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის საფუძველზე, ზეპირი განხილვის გარეშე, განიხილა ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის და ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის მუნიციპალური ინსპექციის საკასაციო საჩივრების დასაშვებობის საფუძვლები თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 06.06.2019წ. გადაწყვეტილებაზე.
ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:
ლ. გ-ემ 25.05.2017წ. სარჩელით მიმართა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიას მოპასუხეების ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიისა და ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის ზედამხედველობის საქალაქო სამსახურის მიმართ. მოსარჩელემ მოითხოვა ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის ზედამხედველობის საქალაქო სამსახურის 14.02.2017წ. N002221 დადგენილების და ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის 05.05.2017წ. N1-1022 ბრძანების ბათილად ცნობა.
თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 12.10.2018წ. განჩინებით ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის ზედამხედველობის საქალაქო სამსახურის უფლებამონაცვლედ ცნობილ იქნა ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის მუნიციპალური ინსპექცია.
თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 16.10.2018წ. გადაწყვეტილებით ლ. გ-ის სარჩელი არ დაკმაყოფილდა, რაც სააპელაციო წესით გასაჩივრდა ლ. გ-ის მიერ.
თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 06.06.2019წ. გადაწყვეტილებით ლ. გ-ის სააპელაციო საჩივარი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ, გაუქმდა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 16.10.2018წ. გადაწყვეტილება და მიღებულ იქნა ახალი გადაწყვეტილება, ლ. გ-ის სარჩელი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ, სადავო საკითხის გადაუწყვეტლად ბათილად იქნა ცნობილი ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის ზედამხედველობის საქალაქო სამსახურის 14.02.2017წ. N002221 დადგენილება და ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის 05.05.2017წ. N1-1022 ბრძანება, ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის მუნიციპალურ ინსპექციას დაევალა საქმისათვის არსებითი მნიშვნელობის მქონე გარემოებების გამოკვლევისა და შეფასების შემდეგ ახალი ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემა კანონით დადგენილ ვადაში. სააპელაციო სასამართლომ ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსის მე-10 მუხლზე, ასევე პროდუქტის უსაფრთხოებისა და თავისუფალი მიმოქცევის კოდექსის 14.2 მუხლზე მითითებით აღნიშნა, რომ უკანონო მშენებლობის განხორციელებისას სამართალდამრღვევს წარმოადგენს მშენებლობის მწარმოებელი პირი, რომლის ქმედებამაც გამოიწვია კანონის მოთხოვნათა დარღვევა. ამასთან, თუკი მშენებლობის მწარმოებელი პირის დადგენა შეუძლებელია, სანქცია შესაძლებელია დაეკისროს ნაგებობის მესაკუთრეს/მოსარგებლეს. შესაბამისად, სანქციის დაკისრებამდე ადმინისტრაციულმა ორგანომ უნდა სცადოს მშენებლობის მწარმოებელი პირის დადგენა, მოძიება და მხოლოდ აღნიშნულის შეუძლებლობა წარმოშობს სამშენებლო მიწის ნაკვეთის მესაკუთრეზე ან მოსარგებლეზე პასუხისმგებლობის გავრცელების შესაძლებლობას. სადავო შემთხვევაში შენობა- ნაგებობის მესაკუთრე არ არის ლ. გ-ე, არამედ მას როგორც მშენებლობის განმახორციელებელ პირს, ისე დაეკისრა პასუხისმგებლობა. სააპელაციო პალატა მიიჩნევს, რომ მოცემულ შემთხვევაში, საქმეში არსებული მტკიცებულებებით ადმინისტრაციულ ორგანოთა მიერ მშენებლობის მოსარჩელის მიერ წარმოების ფაქტი სათანადოდ არ გამოკვლეულა და შეფასებულა.
სააპელაციო პალატამ ყურადღება გაამახვილა აპელანტის (მოსარჩელის) განმარტებაზე, რომ მშენებლობის განხორციელებისას იგი სადავო მისამართზე არ ცხოვრობდა და მშენებლობის განხორციელების თაობაზე იგი არ ყოფილა ინფორმირებული, მშენებლობა განახორციელეს მისმა ყოფილმა მეუღლემ - გ. ვ-მა და სიმამრმა. ამასთან, გ. ვ-ის წერილობითი და მოწმის სახით დაკითხვისას მიცემული განმარტების შესაბამისად, მშენებლობა ლ. გ-ეს არ უწარმოებია, არამედ მან თავად განახორციელა. საქმეში დაცული სააღსრულებო მოქმედების განხორციელების შესახებ 21.05.2018წ. ოქმით დასტურდება სადავო ნაგებობის დემონტაჟი, ხოლო გ. ვ-ი ოქმის შენიშვნაში მიუთითებს, რომ შენობა იყო მისი სახსრებით აშენებული. სააპელაციო პალატის მითითებით ადმინისტრაციული ორგანო ძირითადად აპელირებს მითითების, ოქმისა და დადგენილების სადავო მისამართზე ლ. გ-ის მიერ ჩაბარებაზე და მის მიერ ერთხელ სამართალდარღვევის აღიარებაზე, თუმცა ერთი მხრივ, მხარის განმარტებით, მას დოკუმენტები სადავო მისამართზე არ ჩაუბარებია და ერთხელ შეხვდა ადმინისტრაციული ორგანოს წარმომადგენელს სადავო ტერიტორიაზე მას შემდეგ, რაც ტელეფონით დაუკავშირდნენ და ამ მისამართზე დაიბარეს, მეორე მხრივ, მოპასუხეს არ შეუფასებია საწინააღმდეგო შინაარსის მატარებელი განცხადებები, არ შეუსწავლია, სადავო პერიოდში - მშენებლობის განხორციელებისას სადავო მისამართზე ლ. გ-ის ცხოვრების და მის მიერ მშნებელობის განხორციელების საკითხი. ადმინისტრაციულ ორგანოს საქმის გარემოებების სრულყოფილი გამოკვლევისთვის საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 97-ე მუხლი აძლევს საშუალებას, გამოითხოვოს დოკუმენტები, შეაგროვოს ცნობები, მოუსმინოს დაინტერესებულ მხარეებს, დაათვალიეროს მოვლენის ან შემთხვევის ადგილი, დანიშნოს ექსპერტიზა, გამოიყენოს აუცილებელი დოკუმენტები და აქტები, მტკიცებულებათა შეგროვების, გამოკვლევის და შეფასების მიზნით მიმართოს კანონმდებლობით გათვალისწინებულ სხვა ზომებს.
სააპელაციო პალატის მითითებით აუცილებელია ასევე სამართალდარღვევის ზუსტი კვალიფიკაცია. პროდუქტის უსაფრთხოებისა და თავისუფალი მიმოქცევის კოდექსის 44-ე მუხლი სანქციის ოდენობის განსაზღვრის კუთხით ერთმანეთისაგან განასხვავებს სახელმწიფოს და კერძო საკუთრებაში არსებულ უძრავ ქონებაზე მშენებლობის განხორციელების ფაქტს. განსახილველ შემთხვევაში საქმეში წარმოდგენილი მტკიცებულებებით არ დასტურდება, რომ სადავო ტერიტორია სახელმწიფოს საკუთრებაშია, თუმცა საჯარო რეესტრიდან ამონაწერის თანახმად, არასასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის ნაკვეთი, მდებარე - ქ. თბილისი, ...ის ქუჩის მიმდებარედ, ს/კ N..., დაზუსტებული ფართობი - 482 კვ.მ., 2016 წლის 26 ივლისიდან საკუთრების უფლებით აღრიცხულია ნ. ზ-ის სახელზე. ამრიგად, ადმინისტრაციულმა ორგანომ უნდა დაადგინოს სადავო მიწის ნაკვეთის მესაკუთრე და ისე მიიღოს გადაწყვეტილება სანქციის განსაზღვრის შესახებ. გარდა ამისა, სანქციის დაკისრებისას ადმინისტრაციულმა ორგანომ უნდა გაითვალისწინოს ის ფაქტი, რომ დღეის მდგომარეობით სადავო ნაგებობის დემონტაჟი განხორციელებულია.
თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 06.06.2019წ. გადაწყვეტილება საკასაციო წესით გასაჩივრდა ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიისა და ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის მუნიციპალური ინსპექციის მიერ.
კასატორმა - ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მუნიციპალურმა ინსპექციამ აღნიშნა, რომ საქმისწარმოების მიმდინარეობისას ლ. გ-ე აღიარებდა სამშენებლო სამუშაოების მის მიერ განხორციელების ფაქტს. ლ. გ-ის მოსაზრება სამშენებლო სამუშაოების გ. ვ-ის მიერ გახორციელების შესახებ, არ არის დადასტურებული საქმის მასალებით. ადმინისტრაციულმა ორგანომ გადაწყვეტილება დააფუძნა სადავო დადგენილების გამოცემის დროს არსებულ ფაქტობრივ გარემოებეზე. ლ. გ-ე დაჯარიმებულ იქნა კერძო საკუთრებაში არსებული მიწის ნაკვეთის მიმდებარედ სახელმწიფო საკუთრებაში არსებულ მიწაზე უნებართვო მშენებელობისათვის, ხოლო შენობა-ნაგებობის დემონტაჟი, როგორც ახლად გამოვლენილი შემამსუბუქებელი გარემოება უნდა გაეთვალისწინებინა სასამართლოს და ისე მიეღო გადაწყვეტილება, სასამართლოს საქმე გარემოებათა ხელახალი გამოკვლევისათვის ადმინისტრაციული ორგანოსათვის არ უნდა დაებრუნებინა. კასატორმა უზენაესი სასამართლოს 14.07.2015წ. Nბს-311-307(2კ-14) განჩინებაში გაკეთებულ განმარტებაზე მითითებით აღნიშნა, რომ სასკ-ის 32.4 მუხლით მინიჭებულ უფლებამოსილებას სასამართლო იყენებს მხოლოდ იმ შემთხვევაში, როდესაც სამართალწარმოების ფარგლებში ვერ ხერხდება სადავო ფაქტობრივი გარემოებების დადგენა და შეფასება, რაც თავის მხრივ შეუძლებელს ხდის სადავო ადმინისტრაციული აქტის კანონიერებაზე მსჯელობას. მოცემულ შემთხვევაში კასატორი თვლის, რომ სააპელაციო სასამართლოს ჰქონდა გარემოებების დადგენის და აქტის კანონიერებაზე მსჯელობის შესაძლებლობა. საქმის მტკიცებულებები იძლეოდა საკითხის არსებითად გადაწყვეტის შესაძლებლობას.
კასატორმა - ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიამ საქართველოს მთავრობის 24.03.2009წ. N57 დადგენილების 36-ე, 65-ე და 66-ე მუხლებზე მითითებით აღნიშნა, რომ ლ. გ-ემ სანებართვო დოკუმენტაციის გარეშე განახორციელა კაპიტალური შენობა-ნაგებობის და მსუბუქი კონსტრუქციის ღობის მშენებლობა, რომელსაც შენობა-ნაგებობის ნაწილში ესაჭიროებოდა უფლებამოსილი ადმინისტრაციული ორგანოს თანხმობა, ხოლო ღობის მოწყობის ნაწილში - შესაბამისი ადმინისტრაციული ორგანოს დასტური. ლ. გ-ეს პასუხისმგებლობა დაეკისრა როგორც სამშენებლო სამუშაოების მწარმოებელ პირს. უნებართვო სამშენებლო სამუშაოების წარმოების ფაქტი დაადასტურა თავად ლ. გ-ემ ზედემხედველობის საქალაქო სამსახურის მიერ გამართულ ზეპირი მოსმენის სხდომაზე. პროდუქტის უსაფრთხოებისა და თავისუფალი მიმოქცევის კოდექსის 25.4 მუხლზე მითითებით კასატორმა აღნიშნა, რომ ვინაიდან ლ. გ-ის მიერ მშენებლობა სახელმწიფოს ტერიტორიაზე განხორციელდა, სამსახური ვალდებული იყო მისთვის ჯარიმის დაკისრებასთან ერთად დაევალებინა უნებართვოდ აშენებული ობიექტის დემონტაჟი. რაც შეეხება მხარის აპელირებას მისი სოციალურად დაუცველობის გამო დაკისრებული ჯარიმის გაუქმების თაობაზე, კასატორმა ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის ზედამხედველობის საქალაქო სამსახურის დებულებაზე მითითებით აღნიშნა, რომ სამშენებლო სამართალდარღვევის ფაქტების გამოვლენა წარმოადგენს ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის ზედამხედველობის საქალაქო სამსახურის ვალდებულებას, შესაბამისად სამსახური ვერ გაითვალისწინებდა მხარის სოციალურ მდგომარეობას.
კასატორმა სსკ-ის 102 და სასკ-ის მე-17 მუხლებზე მითითებით აღნიშნა, რომ როდესაც დავის საგანს წარმოადგენს ადმინისტრაციულ-სამართელბრივი აქტის კანონიერების შემოწმება, მტკიცების ტვირთი გადადის ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამომცემ ადმინისტრაციულ ორგანოზე, თუმცა მტკიცების ტვირთის ამგვარი განაწილება არ გულისხმობს, რომ მოსარჩელე საერთოდ თავისუფლდება სარჩელის დასაბუთების ვალდებულებისაგან, ანუ იმ გარემოებების შესაბმისი მტკიცებულებებით დადასტურების მოვალეობისაგან, რითაც მისი მოთხოვნა ფაქტობრივად და სამართლებრივად გამართული აღმოჩნდება. კასატორმა უზენაესი სასამართლოს 14.07.2015წ. Nბს-311-307(2კ-14) განჩინებაში გაკეთებულ განმარტებაზე მითითებით აღნიშნა, რომ სასკ-ის 32.4 მუხლით მინიჭებულ უფლებამოსილებას სასამართლო იყენებს მხოლოდ იმ შემთხვევაში, როდესაც სამართალწარმოების ფარგლებში ვერ ხერხდება სადავო ფაქტობრივი გარემოებების დადგენა და შეფასება, რაც თავის მხრივ შეუძლებელს ხდის სადავო ადმინისტრაციული აქტის კანონიერებაზე მსჯელობას. ამდენად, კასატორი თვლის, რომ უნდა გაუქმდეს სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელი არ უნდა დაკმაყოფილდეს.
ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:
საკასაციო სასამართლო გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაცნობის, საქმის მასალების შესწავლის, საკასაციო საჩივრების დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის და ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის მუნიციპალური ინსპექციის საკასაციო საჩივრები არ აკმაყოფილებს საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მოთხოვნებს და არ ექვემდებარება დასაშვებად ცნობას შემდეგ გარემოებათა გამო:
საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილი განსაზღვრავს საკასაციო საჩივრის განსახილველად დაშვების ამომწურავ საფუძვლებს, კერძოდ, აღნიშნული ნორმის თანახმად, საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მიერ საკასაციო საჩივარი დაიშვება, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ: ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია; გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება; დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს.
საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივრები არ არის დასაშვები საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოთ მითითებული საფუძვლით.
საკასაციო საჩივრები არ არის დასაშვები სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების საკასაციო სასამართლოს მიერ დამკვიდრებული პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით და ამასთან, არ არსებობს საკასაციო საჩივრების განხილვის შედეგად მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღების ვარაუდი. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული გადაწყვეტილება არ ეწინააღმდეგება ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს. ამასთან, საქმის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს მიერ საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების თვალსაზრისით.
საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ კასატორები ვერ ასაბუთებენ სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვას მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, ვერ აქარწყლებენ სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებსა და დასკვნებს.
საკასაციო სასამართლო იზიარებს მოცემულ საქმეზე სააპელაციო ინსტანციის სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს და მიიჩნევს, რომ სააპელაციო სასამართლომ არსებითად სწორად გადაწყვიტა მოცემული დავა.
საქმის მასალების მიხედვით ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის 21.12.2019წ. N002221 მითითების თანახმად, ქ. თბილისში, ...ის ქუჩის მიმდებარედ (ს/კ N...) განხორციელებულია კაპიტალური შენობა-ნაგებობის მშენებლობა და ტერიტორია მსუბუქი კონსტრუქციის ღობით (მავთულბადით) ნაწილობრივ შემოღობილია. ლ. გ-ეს დაევალა მშენებლობის კანონიერების დამადასტურებელი დოკუმენტაციის წარდგენა ან ობიექტის დემონტაჟი უსაფრთოების წესების დაცვით. მითითებით გათვალისწინებული პირობების შეუსრულებლობის გამო ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის ზედამხედველობის საქალაქო სამსახურის 14.02.2017წ. N002221 დადგენილებით პროდუქტის უსაფრთხოებისა და თავისუფალი მიმოქცევის კოდექსის 44-ე მუხლის 1-ლი ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტის საფუძველზე ლ. გ-ე დაჯარიმდა 10 000 ლარით და დაევალა სანებართვო დოკუმენტაციის გარეშე განთავსებული კაპიტალური შენობა-ნაგებობის და მსუბუქი კონსტრუქციის ღობის დემონტაჟი.
საკასაციო სასამართლო ყურადღებას ამახვილებს ლ. გ-ის ახსნა- განმარტებაზე, რომლის მიხედვითაც მშენებლობის განხორციელებისას იგი სადავო მისამართზე არ ცხოვრობდა და მშენებლობის განხორციელების თაობაზე არ ყოფილა ინფორმირებული, მშენებლობა განახორციელა მისმა ყოფილმა მეუღლემ გ. ვ-მა და ასევე მისმა სიმამრმა. 25.07.2018წ. სასამართლო სხდომაზე მოწმის სტატუსით დაკითხული გ. ვ-ის ახსნა-განმარტების თანახმად, ქ. თბილისში ...ის ქუჩის მიმდებარედ მშენებლობა განახორციელა მან, მამის და მეზობლების დახმარებით. მისივე განმარტებით მშენებლობის პროცესში ლ. გ-ესთან ჰქონდა დაძაბული ურთიერთობა და მისი ყოფილი მეუღლე მხოლოდ ბავშვებს აქცევდა ყურადღებას. აღსანიშნავია, რომ გ. ვ-ი საქმის პირველ ინსტანციაში განხილვის დროს საქმეში მესამე პირად ჩაბმას ითხოვდა, სწორედ იმ საფუძვლით, რომ სამშენებლო სამუშაოების მწარმოებელ პირს თავად წარმოადგენდა, თუმცა სასამართლომ მისი მოთხოვნა არ დააკმაყოფილა. ამასთან, საქმეში დაცულია სააღსრულებო მოქმედების განხორციელების შესახებ 21.05.2018წ. ოქმი, რომლის მიხედვითაც დასტურდება სადავო ნაგებობის დემონტაჟი, დემონტაჟს ესწრებოდა გ. ვ-ი, ხოლო გ. ვ-ი ოქმის შენიშვნაში მიუთითებს, რომ შენობა იყო მისი სახსრებით აშენებული. საქმეში დაცულია აგრეთვე მოწმეთა ნატორიულად დამოწმებული განცხადება, რომლებიც სადავო ტერიტორიის გ. ვ-ის მიერ 2000 წლიდან ფლობის და სარგებლობის ფაქტს ადასტურებენ.
საკასაციო საამართლო პროდუქტის უსაფრთხოებისა და თავისუფალი მიმოქცევის კოდექსის 14.2 მუხლზე მითითებით აღნიშნავს, რომ სამშენებლო სამართალდარღვევის ჩადენისათვის პასუხისმგებლობა პირველ რიგში ეკისრება უშუალოდ იმ პირს, ვინც აწარმოა უნებართვო მშენებლობა, ხოლო ასეთი პირის დაუდგენლობის შემთხვევაში კი პასუხისმგებლობა ეკისრება სამშენებლო მიწის ნაკვეთის მესაკუთრეს ან მოსარგებლეს. მოცემულ შემთხვევაში ზედამხედველობის სამსახურმა და ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიამ ისე განიხილეს ლ. გ-ის მიმართ ადმინისტრაციული სამართალდარღვევის საქმე და ისე გადაწყვიტეს მისთვის ადმინისტრაციული სამართალდარღვევის შეფარდების საკითხი, რომ არ გამოუკვლევიათ და სამართლებრივად არ შეუფასებიათ ვის მიერ და როდის იქნა აღნიშნული სამუშაოები ნაწარმოები. იმ პირობებში, როდესაც საქმეში მოიპოვება მხარეთა განსხვავებული განმარტებები, გამოკვლევას და დადგენას საჭიროებდა მშენებლობის მწარმოებელი პირის ვინაობა.
საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ ადმინისტრაციულ ორგანოს, მათ შორის სამართალდარღვევის საქმის წარმოებისას, უწევს ორმაგი ფუნქციის შესრულება, ერთი მხრივ, იგი არის საჯარო ინტერესების გამტარებელი, სამართალდარღვევაზე რეაგირების განმახორციელებელი, სანქციის დამკისრებელი სუბიექტი, ხოლო მეორე მხრივ, მას ეკისრება აქტის ადრესატის ინტერესების დაცვის ვალდებულება. ამდენად, ადმინისტრაციულმა ორგანომ, როგორც საჯარო მმართველობის განმახორციელებელმა სუბიექტმა, უნდა გაითვალისწინოს როგორც საჯარო, ასევე კერძო პირის ინდივიდუალური ინტერესები. ადმინისტრაციულმა ორგანომ ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტების გამოცემა უნდა უზრუნველყოს თანაზომიერების პრინციპის დაცვით, საჯარო და კერძო ინტერესების ურთიერთშეპირისპირების შედეგად. ადმინისტრაციული წარმოების ჩატარება უნდა განხორციელდეს არა მხოლოდ ფორმალური წესების დაცვით, არამედ მიზნად უნდა ისახავდეს საქმის გარემოებათა ყოველმხრივ გამოკვლევას, სადავო საკითხზე შესაბამისი, დასაბუთებული გადაწყვეტილების მიღებას. ადმინისტრაციული ორგანო უფლებამოსილი არ არის თავისი გადაწყვეტილება დააფუძნოს იმ გარემოებებზე, ფაქტებზე, მტკიცებულებებზე ან არგუმენტებზე, რომლებიც არ იქნა სათანადო წესით გამოკვლეული ადმინისტრაციული წარმოების დროს, ამდენად, მართებულია ქვედა ინსტანციის სასამართლოების მოსაზრება სასკ-ის 32.4 მუხლის საფუძველზე სადავო აქტის ბათილად ცნობის შესახებ, რადგან ადმინისტრაციულ პროცესში მოქმედი ინკვიზიციურობის პრინციპის გათვალისწინებით (სასკ-ის მე-4, მე-19 მუხ.) მართალია სასამართლოს აქვს შესაძლებლობა ფაქტობრივი გარემოებების სრულყოფილად გამოკვლევის მიზნით შეაგროვოს დამატებითი მტკიცებულებები, თუმცა აღნიშნული უზრუნველყოფს ადმინისტრაციული წარმოების ფარგლებში დაშვებული ხარვეზების აღმოფხვრას და არა ორგანოში განსახორციელებელი წარმოების ჩანაცვლებას. განსახილველ შემთხვევაში სადავო აქტები ვერ აკმაყოფილებს აღნიშნულ სტანდარტს.
ამდენად, ახალი ადმინისტრაციული წარმოების ფარგლებში ადმინისტრაციული ორგანო ვალდებულია სათანადოდ შეაფასოს საქმის ფაქტობრივი გარემოებები, დაადგინოს მშენებლობის მწარმოებელი პირი. ამასთან, გასათვალისწინებელია ის გარემოება, რომ სადავო ნაგებობის დემონტაჟი განხორციელებულია. ადმინისტრაციული წარმოების პროცესში გარკვევას საჭიროებს აგრეთვე „ადმინისტრაციული სახდელისაგან გათავისუფლების შესახებ“ 18.09.2019წ. კანონის გამოყენების და ამდენად, დაკისრებული სანქციისაგან დამრღვევის გათავისუფლების შესაძლებლობა.
ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებების გათვალისწინებით საკასაციო პალატა თვლის, რომ კასატორების მიერ მითითებული გარემოებები არ ქმნის საკასაციო საჩივრების დასაშვებად ცნობის საფუძველს. საკასაციო სასამართლო თვლის, რომ მოცემულ საქმეს არ გააჩნია პრინციპული მნიშვნელობა სასამართლო პრაქტიკისათვის, ხოლო საკასაციო საჩივარს - წარმატების პერსპექტივა. ამდენად, არ არსებობს საკასაციო საჩივრების დასაშვებობის საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით რეგლამენტირებული არც ერთი საფუძველი, რის გამოც ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის და ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის მუნიციპალური ინსპექციის საკასაციო საჩივრები არ უნდა იქნეს დაშვებული განსახილველად.
ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:
საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლით, 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლით და
დ ა ა დ გ ი ნ ა:
1. ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის და ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის მუნიციპალური ინსპექციის საკასაციო საჩივრები მიჩნეულ იქნეს დაუშვებლად;
2. უცვლელად დარჩეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 06.06.2019წ. გადაწყვეტილება;
3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.
თავმჯდომარე ნ. სხირტლაძე
მოსამართლეები: ქ. ცინცაძე
გ. გოგიაშვილი
