№ბს-208(2კ-22) 15 სექტემბერი, 2023 წელი ქ. თბილისი

ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატა

შემდეგი შემადგენლობა:

გენადი მაკარიძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

ქეთევან ცინცაძე, თამარ ოქროპირიძე

საქმის განხილვის ფორმა - ზეპირი მოსმენის გარეშე

კასატორი (მოსარჩელე) - სს „...ა“

კასატორი (მოპასუხე) - გ. გ-ე

მოწინააღმდეგე მხარე (მოპასუხე) - ქუთაისის მუნიციპალიტეტის მერიის ფიზიკური და კერძო სამართლის იურიდიული პირების მფლობელობაში (სარგებლობაში) არსებულ მიწის ნაკვეთებზე საკუთრების უფლების აღიარების კომისია

მოწინააღმდეგე მხარე (მოპასუხე) - სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტო

მესამე პირი - სსიპ სახელმწიფო ქონების ეროვნული სააგენტო

მესამე პირი - გი. გ-ე

მესამე პირი - მ. კ-ე

დავის საგანი - ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტების ბათილად ცნობა, ახალი აქტის გამოცემის დავალება

გასაჩივრებული გადაწყვეტილება - ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2021 წლის 22 ივლისის გადაწყვეტილება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

1. სს „...ამ“ სარჩელით მიმართა ქუთაისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიას ქუთაისის მუნიციპალიტეტის მერიის ფიზიკური და კერძო სამართლის იურიდიული პირების მფლობელობაში (სარგებლობაში) არსებულ მიწის ნაკვეთებზე საკუთრების უფლების აღიარების კომისიისა და გ. გ-ის მიმართ (საქმე №3/390-18).

მოსარჩელემ მოითხოვა (დაზუსტებული სასარჩელო მოთხოვნები): ა) ბათილად იქნეს ცნობილი ქუთაისის მუნიციპალიტეტის მერიის ფიზიკური და კერძო სამართლის იურიდიული პირების მფლობელობაში (სარგებლობაში) არსებულ მიწის ნაკვეთებზე საკუთრების უფლების აღიარების კომისიის 2017 წლის 11 მაისის №10 სხდომის ოქმის მე-9 პუნქტი; ბ) ბათილად იქნეს ცნობილი ქუთაისის მუნიციპალიტეტის მერიის ფიზიკური და კერძო სამართლის იურიდიული პირების მფლობელობაში (სარგებლობაში) არსებულ მიწის ნაკვეთებზე საკუთრების უფლების აღიარების კომისიის 2017 წლის 18 მაისის განკარგულება გ. გ-ისათვის 1125 კვ.მ. მიწის ნაკვეთის და მასზე განთავსებული შენობა-ნაგებობების გადაცემის ნაწილში; გ) ბათილად იქნეს ცნობილი 2017 წლის 20 ივნისს გ. გ-ის სახელზე გაცემული №24 საკუთრების უფლების მოწმობა გ. გ-ისათვის 1125 კვ.მ. მიწის ნაკვეთის და მასზე განთავსებული შენობა-ნაგებობების გადაცემის ნაწილში.

დაზუსტებული სარჩელის თანახმად, სს „...ა“ დაფუძნდა 1996 წლის დამფუძნებელთა კრების გადაწყვეტილებით, „მეწარმეთა შესახებ“ საქართველოს რესპუბლიკის კანონის, საქართველოს პარლამენტის 1994 წლის 28 ოქტომბრის დადგენილებისა და ... „...ას“ თანამშრომელთა ამხანაგობის კრების გადაწყვეტილების შესაბამისად. 1996 წლის 17 იანვარს საქართველოს რესპუბლიკის ქონების მართვის სამინისტროსთან გაფორმდა სახელმწიფო ქონების ნასყიდობის ხელშეკრულება და კომპანიას გადაეცა საკუთრების დამადასტურებელი მოწმობა. მიღება-ჩაბარების აქტში ჩამოთვლილია ქონება, რომელიც შრომითმა კოლექტივმა შეიძინა სახელმწიფოსგან, მათ შორის, ...ი და დამხმარე ნაგებობა. აღსანიშნავია, რომ 1987 წელს ... „...ას“ ...ს აღმასკომის გადაწყვეტილებით გამოეყო მიწის ნაკვეთი ...ისა და ...ისათვის დამხმარე მეურნეობის მოსაწყობად. გარდა ამისა, ამავე მიწაზე აშენდა პატარა შენობა, სადაც ინახებოდა ინვენტარი და სასოფლო-სამეურნეო პროდუქტი. მოსარჩელემ გააფორმა ხელშეკრულება ...ის კოოპერატივ „ა...თან“, რომელმაც ააშენა ...ი და დამხმარე შენობა. 1996 წლის იანვარში მოხდა მთლიანად საწარმოს პრივატიზება, მათ შორის, შენობა-ნაგებობების, დაზგა-დანადგარების, მოწყობილობების, ...ის და დამხმარე შენობის. მიიჩნეოდა, რომ აღნიშნული ქონების მიმდებარედ არსებული მიწის ნაკვეთი არის სს „...ას“ მართლზომიერ მფლობელობაში. მოსარჩელის სარგებლობასა და საკუთრებაში არსებული მიწის ნაკვეთი მასზე არსებული შენობა-ნაგებობით ქუთაისის მუნიციპალიტეტის მერიის ფიზიკური და კერძო სამართლის იურიდიული პირების მფლობელობაში (სარგებლობაში) არსებულ მიწის ნაკვეთებზე საკუთრების უფლების აღიარების კომისიის 2017 წლის 11 მაისის სხდომის ოქმითა და ამავე კომისიის 2017 წლის 18 მაისის განკარგულებით საკუთრებაში გადაეცა გ. გ-ეს. მოსარჩელის მიერ პრივატიზების გზით შეძენილი საკუთრება შეადგენს 1127 კვ.მ-ს, რომელიც გ. გ-ემ დაირეგისტრირა 2017 წლის 5 დეკემბერს და იმ დღესვე გაასხვისა სიძეზე - ს. ლ-ეზე, რომელმაც თავის მხრივ, 2018 წლის 8 იანვარს უძრავი ქონება გაასხვისა გ. გ-ის შვილზე - გი. გ-ეზე.

2. ქუთაისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2019 წლის 25 ივნისის საოქმო განჩინებით საქმეში სსიპ სახელმწიფო ქონების ეროვნული სააგენტო ჩაბმულ იქნა მესამე პირად საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის მე-16 მუხლის მე-2 ნაწილის შესაბამისად (ტ.3. ს.ფ. 249).

3. სს „...ამ“ სარჩელით მიმართა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიას მოპასუხე სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს მიმართ.

მოსარჩელემ მოითხოვა: ა) ბათილად იქნეს ცნობილი სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს 2018 წლის 24 ოქტომბრის №... გადაწყვეტილება; ბ) დაევალოს სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნულ სააგენტოს „სახელმწიფო პროექტის ფარგლებში მიწის ნაკვეთებზე უფლებათა სისტემური და სპორადული რეგისტრაციის სპეციალური წესისა და საკადასტრო მონაცემების სრულყოფის შესახებ“ საქართველოს კანონის საფუძველზე დაარეგისტრიროს სს „...ას“ საკუთრებად, 2018 წლის 4 აპრილის №..., №..., №... განცხადებებით მოთხოვნილი ...ის ნაკვეთები - 551 კვ.მ; 548 კვ.მ და 26.00 კვ.მ - მდებარე ქ. ქუთაისი, ...ას VII ჩიხი №1 (ყოფ. ...ას IX ჩიხი №1).

სარჩელის თანახმად, სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნულ სააგენტოში სს „...ას“ მიერ 2018 წლის 4 აპრილს წარდგენილ იქნა №..., №..., №... განცხადებები, რომლებითაც მოთხოვნილ იქნა სახელმწიფო პროექტის ფარგლებში პრივატიზაციის გზით მიღებული მიწის ნაკვეთების - 551 კვ.მ; 548 კვ.მ; 26.00 კვ.მ და მასზე განთავსებული ...ის დამხმარე ნაგებობაზე საკუთრების უფლების რეგისტრაცია. მოსარჩელის მიერ წარდგენილ იქნა საკუთრების მოწმობა და სახელმწიფო ქონების ყიდვა-გაყიდვის ხელშეკრულება ქონებრივი ნუსხის ჩამონათვალით, რომელშიც მე-9 პუნქტად აღნიშნულია ...ი. საპრივატიზაციო კომისიის დასკვნაში მითითებულია, რომ საწარმოს დაკავებული აქვს სულ 24647 კვ.მ, აქედან განაშენიანების ფართი შეადგენს 5944.5 კვ.მ-ს, გაუშენებელი კი - 18698.5 კვ.მ-ს. 5944.5 კვ.მ ფართობის მქონე მიწის ნაკვეთზე მდებარეობს ...ი და დამხმარე ნაგებობა, რომელიც ფიქსირდება ცნობა-დახასიათებასა და საინვენტარიზაციო გეგმაში. სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს მიერ მოსარჩელეს უარი ეთქვა რეგისტრაციაზე, მათ შორის, იმ საფუძვლით, რომ ვერ მოხდა იდენტიფიკაცია საპრივატიზებო გეგმასთან. მიწის ნაკვეთი, რომელზეც მდებარეობს ...ი და დამხმარე ნაგებობა, აღიარების კომისიამ საკუთრებაში გადასცა გ. გ-ეს კანონდარღვევით, რომელსაც სადავო მიწის ნაკვეთი 2007 წლამდე არ ჰქონია თვითნებურად დაკავებული.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2018 წლის 30 ნოემბრის განჩინებით სს „...ას“ სარჩელი სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს მიმართ ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის ბათილად ცნობისა და ახალი აქტის გამოცემის თაობაზე გადაეგზავნა განსჯად ქუთაისის საქალაქო სასამართლოს (საქმე №3/750-18).

4. ქუთაისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2020 წლის 1 სექტემბრის განჩინებით ერთ წარმოებად გაერთიანდა ადმინისტრაციული საქმეები №3/750-18 და №3/390-18 და მიენიჭა სარეგისტრაციო ნომერი №3/390-18.

5. ქუთაისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2020 წლის 3 სექტემბრის განჩინებით ადმინისტრაციულ საქმეში სს „...ას“ სარჩელისა გამო მოპასუხე სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს მიმართ, ინდივიდუალური ადმინისტრაციული აქტის ბათილად ცნობის შესახებ, მესამე პირად საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის მე-16 მუხლის მე-2 ნაწილის საფუძველზე ჩაბმულ იქნა გი. გ-ე (ტ.4. ს.ფ. 256-259).

6. ქუთაისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2020 წლის 10 სექტემბრის განჩინებით ადმინისტრაციულ საქმეში სს „...ას“ სარჩელისა გამო მოპასუხე სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს მიმართ, ინდივიდუალური ადმინისტრაციული აქტის ბათილად ცნობის შესახებ, მესამე პირად საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის მე-16 მუხლის მე-2 ნაწილის საფუძველზე ჩაბმულ იქნა მ. კ-ე (ტ.4. ს.ფ. 275-278).

7. ქუთაისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2020 წლის 20 ოქტომბრის გადაწყვეტილებით სს „...ას“ (დირექტორი ლ. ნ-ე), სარჩელი არ დაკმაყოფილდა.

სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია შემდეგი ფაქტობრივი გარემოებები: ა) სს „...ა“ (საიდენტიფიკაციო ნომერი: ...; იურიდიული მისამართი: საქართველო, ქ. ქუთაისი, ...ას ქ. მე-9 ჩიხი №1; დირექტორი - ლ. ნ-ე) რეგისტრირებულია 1996 წლის 16 სექტემბერს, რეგისტრაციის №...; ბ) სს „...ას“ ფასიანი ქაღალდების რეესტრის თანახმად: მარეგისტრირებელი ორგანო - ქ. ქუთაისის სასამართლო, საიდენტიფიკაციო ნომერი: ..., №..., 16/09/96, მისამართი: ქ. ქუთაისი, ...ას ქ. მე-9 ჩიხი №1, საწესდებო კაპიტალი - 48546 ლარი; გამოშვებული ფასიანი ქაღალდების რაოდენობა - 48546 ცალი, განთავსებული ფასიანი ქაღალდების რაოდენობა - 48546 ლარი, 1 ფასიანი ქაღალდის ნომინალური ღირებულება - 1 ლარი. ფასიანი ქაღალდების კლასი: ჩვეულებრივი. ნ-ე ლ. პირადი ანგ. №სრ-..., საიდენტიფიკაციო მონაცემები: ... პ/ნ ..., მფლობელობის ტიპი: რეგისტრირებული მესაკუთრე, მისამართი: თბილისი, ...ას 29/32 (წყალტუბოს რ-ნი, სოფ. ...ი), ფასიანი ქაღალდების რაოდენობა: 48546, წილი 100%, სულ 48546 ფასიანი ქაღალდი; დოკუმენტის გაცემის თარიღი: 2016 წლის 22 ნოემბერი; გ) საქართველოს რესპუბლიკის სახელმწიფო ქონების მართვის სამინისტროს საკუთრების დამადასტურებელი №...-„პ“ მოწმობიდან ირკვევა, რომ მოწმობა ეძლევა ...ი „...ას“ შრომითი კოლექტივის ამხანაგობას, მისამართი: ქ. ქუთაისი, ...ას ქ. მე-9 ჩიხი №1. მას გადაეცა ...ი „...ა“. მიწის ფართობი - 5944,5 კვ.მ. საფუძველს წარმოადგენს სახელმწიფო ქონების ყიდვა-გაყიდვის 1996 წლის 17 იანვრის №160 ხელშეკრულება და მიღება-ჩაბარების აქტი. მოწმობა შედგენილია სამ ეგზემპლარად, ერთი გადაეცა ამხანაგობის წარმომადგენელს - ნ-ე ლ., მეორე ინახება საქართველოს რესპუბლიკის სახელმწიფო ქონების მართვის სამინისტროში, მესამე კი - საგადასახადო ინსპექციაში. მოწმობა ძალაშია ხელშეკრულებასთან და მიღება-ჩაბარების აქტთან ერთად, რომლებიც წარმოადგენს მოწმობის განუყოფელ ნაწილს. მოწმობა გაცემულია 1996 წლის 25 იანვარს სახელმწიფო ქონების მართვის სამინისტროს ქუთაისის სამმართველოს უფროსის მიერ; დ) საქართველოს რესპუბლიკის მრეწველობის სამინისტროს 1992 წლის 23 ივნისის №115 ბრძანებით, ...ს შეეცვალა სახელწოდება და ეწოდა „...ი „...ა“, ასევე დამტკიცდა წესდება; ე) საქართველოს რესპუბლიკის მრეწველობის სამინისტროს 1992 წლის 8 ივნისის №98 ბრძანებიდან ირკვევა, რომ საქართველოს რესპუბლიკის მინისტრთა კაბინეტის 1992 წლის 17 მარტის „საქართველოს რესპუბლიკაში სამეურნეო საქმიანობის დემონოპოლიზაციის ზოგიერთი ღონისძიების შესახებ“ №323 დადგენილების შესრულების სამეურნეო პრაქტიკაში გაერთიანების სახით ადმინისტრაციული მმართველობის სისტემის როგორც ძველი შუალედური მმართველობითი რგოლის გაუქმების, პირველადი სამეურნეო ერთეულების ეკონომიკური თავისუფლების უზრუნველყოფის, საწარმოთა დამოუკიდებელი ფუნქციონირებისათვის წინაპირობების მომზადების მიზნით, ...ზე (მდებარე: ქუთაისი, ...ას მე-9 ჩიხი №1) გავრცელდა საქართველოს რესპუბლიკის კანონი „სამეწარმეო საქმიანობის საფუძვლების შესახებ“ და საწარმოთა შესახებ საქართველოს რესპუბლიკაში მოქმედი შესაბამისი კანონები; ვ) ქუთაისის დეპუტატთა საქალაქო საბჭოს აღმასრულებელი კომიტეტის 1990 წლის 13 ივნისის სხდომის №12.79.693 ოქმის ამონაწერიდან ირკვევა, რომ საქალაქო საბჭოს აღმასრულებელმა კომისიამ გადაწყვიტა: დაკმაყოფილდეს ქუთაისის ...ის ადმინისტრაციის თხოვნა და ...ის მოსაწყობად ...ას ქუჩის მე-9 ჩიხში მათი ტერიტორიის აღმოსავლეთის მხრიდან დროებით სარგებლობაში შეემატოს მიწის ნაკვეთი ფართით 0,2 ჰექტარამდე. პროექტი შეთანხმდეს ქალაქის მთავარ არქიტექტორთან; ზ) 1990 წლის 29 მაისს ქუთაისის ...ის ...ის დირექტორსა და ...ის ...ის განყოფილებასთან არსებულ კოოპერატივ „ა...ს“ შორის დადებული №150 ხელშეკრულებიდან ირკვევა, რომ ხელშეკრულების საგანს წარმოადგენს კაპიტალური, სტანდარტული ზომის ...ის მშენებლობა ქუთაისის ...ის ...ის ტერიტორიაზე 1000 მ² ფართობზე (ორი 500 მ² ცალ-ცალკე). შემსრულებელი ვალდებულია ხელშეკრულების დადებიდან 10 დღის ვადაში შეუდგეს სამუშაოების წარმოებას და ჩააბაროს დამკვეთს შენობა ექსპლუატაციისათვის არა უგვიანეს 1990 წლის 25 აგვისტოსათვის. შესასრულებელი სამუშაოების ღირებულება შეადგენს 180000 მანეთს. დამკვეთი ვალდებულია ეს თანხა ჩარიცხოს ორ ნაწილად: სამუშაოების დაწყების წინ თანხის 50%, ხოლო დანარჩენი - სამუშაოების დამთავრების, შესრულებული აქტის შედგენის შემდეგ 5 დღის განმავლობაში; თ) საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს ცნობა-დახასიათებიდან ირკვევა, რომ ქ. ქუთაისში, ...ას VII ჩიხი (ყოფ. ...ას IX ჩიხი) №1 სახელმწიფო საკუთრებაშია 23829 კვ.მ, კანონიერ სარგებლობაში არსებული მიწის ფართი უ.დ.დ-ს გარეშე: 23829 კვ.მ. შენიშვნა: საგადასახადო დეპარტამენტის ქუთაისის საოლქო საგადასახადო ინსპექციის განცხადებებით უძრავი ქონების იპოთეკარად ითვლებიან; 1. შპს „...ა“ 12.11.2001წ. №03/974 განცხადებით 01.09.2001 წლის მდგომარეობით; 2. შპს „ბ...ი“ 12.11.2001წ. წლის №03/974 განცხადებით 01.09.2001 წლის მდგომარეობით; 3. შპს „ბა...“ 12.11.2001 წლის №03/97 განცხადებით 01.09.2001 წლის მდგომარებით; 4. ინდ. მეწარმე გი. გ-ე 22.04.2002 წლის №03/902 განცხადებით 01.04.2002 წლის მდგომარეობით; 5. შპს „კ...“ 12.11.2001 წლის №03/100 განცხადებით 01.09.2001 წლის მდგომარეობით, NII-274 გ-1კ. ლიტერი: საკუთრების აღწერა-ლიტერი ა: ლიტერი ა, დასახელება: არასაცხოვრებელი, სართულების რაოდენობა: 2, საერთო ფართი(კვ.მ): 747.44 კვ.მ; ლიტერი: საკუთრების აღწერა - ლიტერი ბ: ლიტერი: ბ, დასახელება: არასაცხოვრებელი, სართულების რაოდენობა: 2, საერთო ფართი(კვ.მ): 934.62 კვ.მ; ლიტერი: საკუთრების აღწერა ლიტერი ვ: ლიტერი: ვ, დასახელება: არასაცხოვრებელი, სართულების რაოდენობა: 2, საერთო ფართი(კვ.მ): 910.42 კვ.მ; ლიტერი: საკუთრების აღწერა-ლიტერი გ: ლიტერი: გ, დასახელება: არასაცხოვრებელი, სართულების რაოდენობა: 1, საერთო ფართი(კვ.მ): 386.76 კვ.მ; ლიტერი: საკუთრების აღწერა-ლიტერი ზ: ლიტერი ზ, დასახელება: არასაცხოვრებელი, სართულების რაოდენობა: 1, საერთო ფართი (კვ.მ): 218.34 კვ.მ; ლიტერი: საკუთრების აღწერა-ლიტერი ზ’: ლიტერი: ზ’, დასახელება: არასაცხოვრებელი, სართულების რაოდენობა: 1, საერთო ფართი (კვ.მ): 10681 კვ.მ; ლიტერი: საკუთრების აღწერა-ლიტერი დ: ლიტერი დ, დასახელება არასაცხოვრებელი, სართულების რაოდენობა: 1, საერთო ფართი(კვ.მ): 231.29 კვ.მ; ლიტერი: საკუთრების აღწერა-ლიტერი ე: ლიტერი ე, დასახელება არასაცხოვრებელი, სართულების რაოდენობა: 1, საერთო ფართი (კვ.მ): 543,82 კვ.მ; ლიტერი: საკუთრების აღწერა-ლიტერი ტ: ლიტერი: ტ, დასახელება: არასაცხოვრებელი, სართულების რაოდენობა: 1, საერთო ფართი(კვ.მ): 33.97 კვ.მ; ლიტერი: საკუთრების აღწერა-ლიტერი ი-ი‘: ლიტერი: ი-ი‘, დასახელება: არასაცხოვრებელი, სართულების რაოდენობა: 1, საერთო ფართი (კვ.მ): 33.97 კვ.მ; ლიტერი: საკუთრების აღწერა-ლიტერი ჟ: ლიტერი: ჟ, დასახელება: არასაცხოვრებელი, სართულების რაოდენობა: 1, საერთო ფართი (კვ.მ): 49.96 კვ.მ; ლიტერი: საკუთრების აღწერა -ლიტერი N1: ლიტერი: N1, დასახელება: ...ი, საერთო ფართი (კვ.მ) 547,22 კვ.მ; ლიტერი: საკუთრების აღწერა-ლიტერი N2: ლიტერი: N2, დასახელება: ...ი, საერთო ფართი (კვ.მ): 537.44 კვ.მ; ლიტერი: საკუთრების აღწერა - ლიტერი კ-კ’: ლიტერი კ-კ’, დასახელება: არასაცხოვრებელი, სართულების რაოდენობა: 1, საერთო ფართი(კვ.მ): 99.90 კვ.მ; ლიტერი: საკუთრების აღწერა -ლიტერი ფ-ფ'-ფ": ლიტერი. ფ-ფ'ფ'', დასახელება: საგუშაგო, სართულების რაოდენობა: 1, საერთო ფართი(კვ.მ): 54,40 კვ.მ; ლიტერი: საკუთრების აღწერა-ლიტერი პ-უ-შ-რ-ლ-მ-ო-ს: ლიტერი: პ-უ-შ-რ-ლ-მ-ო-ს, დასახელება: დამხმარე ნაგებობა, საერთო ფართი (კვ.მ): 252,85 კვ.მ; ბინა: მესაკუთრ(ეებ)ის მოსარგებლ(ეებ)ის აღწერა: შ.პ.ს. „...ა". შენიშვნა: წილი გაურკვეველია საკუთრების მოწმობა, №...-„პ", 25/01/1996, /ასლი/ ნასყიდობის ხელშეკრულება, №160, 17/01/1996, ნოტარიუსი: გ-ი, მიღება-ჩაბარების აქტი, 17/01/1996, აღრიცხულია 1996 წელს, ტექნიკური აღრიცხვის ბარათი; ი) 1996 წლის 17 იანვრის მიღება-ჩაბარების აქტი შედგა მასზედ, რომ სახელმწიფო ქონების მართვის სამინისტროს ქუთაისის სამმართველომ მისი უფროსის ზ. ნ-ის სახით ჩააბარა, ხოლო ...ი „...ას“ შრომითი კოლექტივის ამხანაგობის წარმომადგენელმა ნ-ე ლ. ჩაიბარა ქ. ქუთაისში, ...ას ქ. მე-9 ჩიხი №1-ში ...ი „...ას“ ქონება ამავე აქტში მითითებული ჩამონათვალით. აღნიშნულ ჩამონათვალში მე-9 ნომრად მითითებულია ...ი. საერთო გაშენების ფართობად მითითებულია 5944.5 კვ.მ; კ) გ. გ-ემ საკუთრების უფლების აღიარების შესახებ განცხადებით მიმართა ქალაქ ქუთაისის მუნიციპალიტეტის მერიის ფიზიკური და კერძო სამართლის იურიდიული პირების მფლობელობაში (სარგებლობაში) არსებულ მიწის ნაკვეთებზე საკუთრების უფლების აღიარების კომისიას და მოითხოვა ქალაქ ქუთაისში, ...ას VII ჩიხი №1-ის აღმოსავლეთით მდებარე მიწის ნაკვეთზე და მასზე არსებულ შენობა-ნაგებობაზე „არასაცხოვრებელი“, საკუთრების უფლების აღიარება. დადგენილია, რომ უფლებაასაღიარებელ მიწის ნაკვეთზე არ გადის სს „ს...ის“, შპს „ა...ის“, შპს „ს...ის“, სს „ე...ას“ ელ. კომუნიკაციები; ლ) საკადასტრო აგეგმვითი/აზომვითი ნახაზიდან ირკვევა, რომ ქუთაისი, ...ას VII ჩიხი №1-ის აღმოსავლეთით არასასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის ნაკვეთის ფართობი შეადგენს 2843 კვ.მ.-ს. ნახაზი შედგენილია კომპანია შპს „ი...ის“ მიერ; მ) ტექნიკური აღრიცხვის არქივის მონაცემების შესაბამისად, უძრავი ნივთი მისამართი: ქალაქი ქუთაისი, ...ას VII ჩიხი №1-ის აღმოსავლეთით, სააღრიცხვო მასალები არ მოიძებნა; ნ) ქალაქ ქუთაისის მუნიციპალიტეტის მერიის ფიზიკური და კერძო სამართლის იურიდიული პირების მფლობელობაში (სარგებლობაში) არსებულ მიწის ნაკვეთებზე საკუთრების უფლების აღიარების კომისიის 2017 წლის 18 მაისის №122 განკარგულებით დადგენილია, რომ კომისიამ განიხილა მოქალაქე გ. გ-ის განცხადებები, რომლებიც შეეხება ქალაქ ქუთაისში, ...ას VII ჩიხი №1-ის აღმოსავლეთით მდებარე მიწის ნაკვეთზე და მასზე არებულ შენობა-ნაგებობაზე საკუთრების უფლების აღიარებას. განცხადებებზე თანდართული დოკუმენტაცია აკმაყოფილებს კანონმდებლობით დადგენილ პირობებს. ამდენად, მიღებულ იქნა გადაწყვეტილება, მოქალაქე გ. გ-ისათვის, ქალაქ ქუთაისში, ...ას VII ჩიხი №1-ის აღმოსავლეთით მდებარე მიწის ნაკვეთზე (ფართობით - 2843.00 კვ.მ.) და მასზე არსებულ შენობა-ნაგებობაზე (01- არასაცხოვრებელი, გაშენების ფართობი - 27.45 კვ.მ.), საკუთრების უფლების აღიარების შესახებ; ო) 2017 წლის 20 ივნისს გაიცა საკუთრების მოწმობა, რომლიდანაც ირკვევა, რომ გ. გ-ეს საკუთრებაში გადაეცა არასასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის ნაკვეთი, ფართობით 2843.00 კვ.მ და შენობა-ნაგებობა, განაშენიანების ფართობი - 27.45. კვ.მ, რომელიც მდებარეობს ქალაქ ქუთაისში, ...ას VII ჩიხი №1-ის აღმოსავლეთით. მოწმობა შედგენილია 2 ეგზემპლარად, ერთი ეგზემპლარი გადაეცემა მესაკუთრეს, მეორე ინახება მოწმობის გამცემ ორგანოში. მოწმობა ძალაშია დამოწმებულ მიწის ნაკვეთის საკადასტრო აგეგმვით/აზომვით ნახაზთან ერთად, რომელიც წარმოადგენს მოწმობის განუყოფელ ნაწილს; პ) 05/12/2017 წლის ამონაწერით საჯარო რეესტრიდან ირკვევა, რომ მიწის საკადასტრო კოდია №.... ნაკვეთის საკუთრების ტიპი: საკუთრება. ნაკვეთის დანიშნულება: არასასოფლო-სამეურნეო. დაზუსტებული ფართობი: 2843.00 კვ.მ. მისამართი: ქალაქი ქუთაისი, ...ას მე-7 ჩიხი, №1-ის აღმოსავლეთით. შენობა ნაგებობის ჩამონათვალი №01/1 შენობა. ნაგებობის საერთო ფართია: 21.63 კვ.მ. უფლების დამადასტურებელი დოკუმენტი: უძრავი ნივთის ნასყიდობის ხელშეკრულება, დამოწმების თარიღი 05/12/2017, სსიპ საქართველოს იუსტიციის სამინისტრო საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტო, მესაკუთრე: ს. ლ-ე; ჟ) 08/01/2018 წლის ამონაწერით საჯარო რეესტრიდან ირკვევა, რომ მიწის საკადასტრო კოდია №.... ნაკვეთის საკუთრების ტიპი: საკუთრება. ნაკვეთის დანიშნულება: არასასოფლო-სამეურნეო. დაზუსტებული ფართობი: 2843.00 კვ.მ. მისამართი: ქალაქი ქუთაისი, ...ას მე-7 ჩიხი, №1-ის აღმოსავლეთით. შენობა-ნაგებობის ჩამონათვალი №01/1 შენობა. ნაგებობის საერთო ფართია: 21.63 კვ.მ. უფლების დამადასტურებელი დოკუმენტი: უძრავი ნივთის ნასყიდობის ხელშეკრულება, დამოწმების თარიღი 03/01/2018, სსიპ საქართველოს იუსტიციის სამინისტრო საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტო, მესაკუთრე: გი. გ-ე; რ) სსიპ ლევან სამხარაულის სახელობის სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს 06.02.2020 წლის №5000685820 დასკვნით დადგენილია, რომ ექსპერტს გადასაწყვეტად დაესვა შემდეგი კითხვები: 1) საქართველოს რესპუბლიკის სახელმწიფო ქონების მართვის სამინისტროს 1996 წლის 25 იანვრის საკუთრების დამადასტურებელი №...-„პ“ მოწმობის, მასზე დართული 1996 წლის 17 იანვრის მიღება-ჩაბარების აქტის №9 გრაფაში დასახელებული ...ი, ტექაღრიცხვის ბიუროში არსებულ ცნობა-დახასიათებაში (მის: ქ. ქუთაისი, ...ას მე-7 ჩიხი, ყოფილი ...ას მე-9 ჩიხი) მითითებული ...ი ლიტერი №1 საერთო ფართით - 547,22 მ² და ...ი ლიტერი №2 ფართით 537.44 მ², მათ შორის, დამხმარე ნაგებობა და ასევე, ტექაღრიცხვის ბიუროში დაცული საკადასტრო აგეგმვით/აზომვით ნახაზზე (სიტუაციური გეგმა) ასახულ მიწის ნაკვეთზე არსებული ...ი და შენობა-ნაგებობა წარმოადგენს თუ არა იმავე მიწის ნაკვეთს, რომელზედაც №... საკადასტრო კოდით გ. გ-ის საკუთრების უფლება არის რეგისტრირებული (მიწის ნაკვეთი და მასზე არსებული შენობა-ნაგებობა). იდენტურობის შემთხვევაში რა ნაწილში, რა სახისა და ოდენობის ფართზე არსებობს იდენტურობა; 2) ემთხვევა თუ არა მიღება-ჩაბარების აქტში (7 შენობა-ნაგებობა) და საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს ტექაღრიცხვის მასალაში (7 შენობა-ნაგებობა) ფართები, მიწის მართვის სამმართველოს ცნობა-ნახაზში და საჯარო რეესტრის ამონაწერებში რეგისტრირებულ მიწის ნაკვეთების ფართობებს, აქტით გადაცემული შენობების ცალკეული ფართობების გათვალისწინებით; 3) მიწის მართვის სამმართველოს ცნობა/ნახაზში და საჯარო რეესტრის ამონაწერებში რეგისტრირებული მიწის ნაკვეთები წარმოადგენს (მოიცავს) შენობის განაშენიანების ფართებს თუ შერეულია თავისუფალი და განაშენიანებული ფართები ან რეგისტრირებულია ცარიელი გაუნაშენიანებელი მიწები. დასკვნით დგინდება, რომ ექპერტიზისათვის წარდგენილ დოკუმენტაციაში არსებული, საქართველოს რესპუბლიკის სახელმწიფო ქონების მართვის სამინისტროს 1996 წლის 25 იანვრის საკუთრების დამადასტურებელ №...-„პ“ მოწმობაზე დართული, 1996 წლის 17 იანვრის მიღება-ჩაბარების აქტში №9 გრაფაში დასახელებული ...ის მდებარეობა, რაოდენობა, ზომები და ფართობი მითითებული არ არის. აღნიშნულიდან გამომდინარე, მისი შედარება გი. გ-ის (ყოფილი მესაკუთრე გ. გ-ე) საკუთრებაში არსებულ ს/კ ... მიწის ნაკვეთთან ტექნიკურად შეუძლებელია. წარდგენილ დოკუმენტაციაში არსებული ტექ. აღრიცხვის ბიუროს ცნობა-დახასიათებაში ასახული ორი ...ი (ლიტერი №1 ფართით - 547,22 კვ. მ. და ლიტერი №2 ფართით 537,44 კვ. მ) და დამხმარე ნაგებობა (ლიტერი „ო“) მათი კონფიგურაციისა და მოსაზღვრე სუბიექტების განლაგების გათვალისწინებით, მდებარეობს გი. გ-ის (ყოფილი მესაკუთრე გ. გ-ე) საკუთრებაში არსებული ს/კ ... მიწის ნაკვეთის ტერიტორიაზე. დღეისათვის საჯარო რეესტრში რეგისტრირებული 2843 კვ.მ. ს/კ ... მიწის ნაკვეთის მდებარეობა, ძირითადად შეესაბამება სს „...ას“ საკუთრებაში არსებული 2550 კვ.მ. არასასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის ნაკვეთის მდებარეობას. წარდგენილ დოკუმენტაციაში არსებულ მასალებში, არ არის მითითებული სს „...ას“ საკუთრებაში არსებული 2550 კვ.მ. არასასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის ნაკვეთის კოორდინატები ან მისი საზღვრების მიბმა დღეისათვის განლაგებული მყარი წერტილებიდან. აღნიშნულის გამო, 2550 კვ.მ. მიწის ნაკვეთის საზღვრების ზუსტი მდებარეობის განსაზღვრა ტექნიკურად შეუძლებელია. წარდგენილ დოკუმენტაციაში არსებული, საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს მიერ მომზადებული გეგმის მიხედვით, ...ი №1, ...ი №2 და დამხმარე შენობა-ნაგებობა მდებარეობს დღეისათვის გი. გ-ის (ყოფილი მესაკუთრე გ. გ-ე) საკუთრებაში არსებული ს/კ ... მიწის ნაკვეთის ტერიტორიაზე. წარდგენილ დოკუმენტაციაში არსებულ, ტექ. აღრიცხვის ბიუროს გეგმებზე მითითებული, ლიტერი №1 და №2 ...ი, ასევე ლიტერი „ო“ - დამხმარე შენობა-ნაგებობის მდებარეობა, კონფიგურაცია, ზომები და ურთიერთგანლაგება, მათი მოსაზღვრე სუბიექტების მდებარეობის გათვალისწინებით, შეესაბამება დღეისათვის გი. გ-ის (ყოფილი მესაკუთრე გ. გ-ე) საკუთრებაში არსებულ ს/კ ... მიწის ნაკვეთზე განთავსებული შენობა-ნაგებობისა და საძირკვლების მდებარეობას. წარმოდგენილ დოკუმენტაციაში არსებულ მიღება-ჩაბარების აქტში არ არის მითითებული №1, №2, №3, №4, №5, №6 და №7 შენობა-ნაგებობების ფართები. აღნიშნულის გამო, აქტში მითითებული შენობა-ნაგებობების ფართების შედარება, საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს ტექაღრიცხვის მასალაში მითითებული ამავე შენობა-ნაგებობების ფართებთან ტექნიკურად შეუძლებელია. მიწის მართვის სამმართველოს გეგმაზე მითითებული მიწის ნაკვეთის ფართობი, არ შეესაბამება საჯარო რეესტრის ამონაწერებში რეგისტრირებული მიწის ნაკვეთების ფართობებს. მიწის მართვის სამმართველოს გეგმაზე შენობა-ნაგებობები მითითებული არ არის. მიწის მართვის სამმართველოს ცნობა-ნახაზში და საჯარო რეესტრის ამონაწერებში რეგისტრირებული მიწის ნაკვეთების საერთო ფართები მოიცავს როგორც მასზე განთავსებული შენობების განაშენიანების, ასევე გაუნაშენიანებელი ტერიტორიის ფართებს; ს) სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს 2017 წლის 4 დეკემბრის №... გადაწყვეტილებით შეწყდა წარმოება სს „...ას“ განცხადებაზე, სახელმწიფო პროექტის ფარგლებში უფლების რეგისტრაციის შესახებ უძრავ ნივთზე მდებარე ქ. ქუთაისი, ...ას მე-9 ჩიხი; ტ) სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს 2018 წლის 6 ივნისის №... გადაწყვეტილებით ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა სს „...ას“ დირექტორის ლ. ნ-ის საჩივარი; ბათილად იქნა ცნობილი რეგისტრაციაზე უარის თქმის შესახებ №... (12.04.2018), №... (12.04.2018) და №... (12.04.2018) გადაწყვეტილებები და სააგენტოს ქონების რეგისტრაციის დეპარტამენტის რეგიონული რეგისტრაციის მართვის სამსახურის იმერეთის რეგიონულ ოფისს დაევალა, ,,საჯარო რეესტრის შესახებ“ საქართველოს კანონის 21-ე მუხლის პირველი პუნქტის ,,ა“ და ,,დ“ ქვეპუნქტების საფუძველზე, 2018 წლის 4 აპრილის №..., №... და №... სარეგისტრაციო განცხადებებთან დაკავშირებულ სარეგისტრაციო წარმოებებზე ახალი გადაწყვეტილებების მიღება, რომლებითაც განმცხადებელს განესაზღვრებოდა კანონით დადგენილი ვადა სარეგისტრაციოდ მოთხოვნილ უძრავ ნივთებზე საკუთრების უფლების დამადასტურებელი სარეგისტრაციო დოკუმენტის წარსადგენად, სახელმწიფო პროექტის ფარგლებში დავის გადაწყვეტის ალტერნატიული საშუალების - მედიაციის წესისა და საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსითა და „სახელმწიფო პროექტის ფარგლებში უფლებათა სისტემური და სპორადული რეგისტრაციის, საკადასტრო აღწერის შედეგების საჯარო გაცნობისათვის წარდგენის, მათი გადამოწმებისა და შესაბამისი ცვლილებების შეტანისა და მედიატორის შერჩევის წესის დამტკიცების შესახებ“ საქართველოს იუსტიციის მინისტრის 2016 წლის 1 აგვისტოს №153 ბრძანებით დამტკიცებული №1 დანართით განსაზღვრული დაინტერესებული პირ(ებ)ის საქმეში მონაწილეობის უზრუნველყოფის საერთო პრინციპების სრული დაცვით, საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი წესით; უ) სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს 2018 წლის 24 ოქტომბრის №... გადაწყვეტილებით არ დაკმაყოფილდა სს „...ას“ დირექტორის ლ. ნ-ის საჩივარი.

სასამართლომ მიუთითა „ფიზიკური და კერძო სამართლის იურიდიული პირების მფლობელობაში (სარგებლობაში) არსებულ მიწის ნაკვეთებზე საკუთრების უფლების აღიარების შესახებ“ საქართველოს კანონის პირველ მუხლზე, მე-2 მუხლის „გ“ და „ე“ ქვეპუნქტებზე, 5¹ მუხლის მე-3 პუნქტზე, საქართველოს მთავრობის 2016 წლის 28 ივლისის №376 დადგენილებით დამტკიცებული ,,ფიზიკური და კერძო სამართლის იურიდიული პირების მფლობელობაში (სარგებლობაში) არსებულ მიწის ნაკვეთებზე საკუთრების უფლების აღიარების წესის“ მე-5 მუხლის პირველ პუნქტზე, მე-2 მუხლის „ე“ ქვეპუნქტზე „სახელმწიფო პროექტის ფარგლებში მიწის ნაკვეთებზე უფლებათა სისტემური და სპორადული რეგისტრაციის სპეციალური წესისა და საკადასტრო მონაცემების სრულყოფის შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-9 მუხლის პირველ პუნქტზე და განმარტა, რომ გ. გ-ემ საკუთრების უფლების აღიარების შესახებ განცხადებით მიმართა ქალაქ ქუთაისის მუნიციპალიტეტის მერიის ფიზიკური და კერძო სამართლის იურიდიული პირების მფლობელობაში (სარგებლობაში) არსებულ მიწის ნაკვეთებზე საკუთრების უფლების აღიარების კომისიას და მოითხოვა, ქალაქ ქუთაისში, ...ას VII ჩიხი №1-ის აღმოსავლეთით მდებარე მიწის ნაკვეთზე და მასზე არსებულ არასაცხოვრებელ შენობა-ნაგებობაზე საკუთრების უფლების აღიარება. დადგენილია, რომ გ. გ-ეს დაუდგინდა ხარვეზი. გ. გ-ემ ხარვეზის გამოსწორების მიზნით, ქალაქ ქუთაისის მუნიციპალიტეტის მერიის ფიზიკური და კერძო სამართლის იურიდიული პირების მფლობელობაში (სარგებლობაში) არსებულ მიწის ნაკვეთებზე საკუთრების უფლების აღიარების კომისიას წარუდგინა შენობის შიდა აზომვითი ნახაზის ორი ეგზემპლარი და შპს „ა...ის“ და სს „ს...ის“ წერილობითი ინფორმაცია.

სასამართლოს მითითებით, სასამართლო სხდომაზე არ დადასტურდა მოსარჩელის განმარტება იმის შესახებ, რომ გ. გ-ეზე, ქალაქ ქუთაისის მუნიციპალიტეტის მერიის ფიზიკური და კერძო სამართლის იურიდიული პირების მფლობელობაში (სარგებლობაში) არსებულ მიწის ნაკვეთებზე საკუთრების უფლების აღიარების კომისიის 2017 წლის 18 მაისის №122 განკარგულებით გადაცემული 2843.00 კვ.მ მიწის ნაკვეთიდან 1125 კვ.მ მიწის ნაკვეთი მასზე განთავსებული შენობა-ნაგებობებით არის სს „...ას“ მართლზომიერ მფლობელობაში არსებული მიწა.

სასამართლომ აღნიშნა, რომ მოსარჩელე წარმოადგენს იურიდიულ პირს და სურს მართლზომიერ მფლობელობაში არსებულ მიწაზე საკუთრების უფლების მოპოვება. სასამართლომ მიუთითა „ფიზიკური და კერძო სამართლის იურიდიული პირების მფლობელობაში (სარგებლობაში) არსებულ მიწის ნაკვეთებზე საკუთრების უფლების აღიარების შესახებ“ საქართველოს კანონის 7⁴ მუხლზე და მიიჩნია, რომ ქალაქ ქუთაისის მუნიციპალიტეტის მერიის ფიზიკური და კერძო სამართლის იურიდიული პირების მფლობელობაში (სარგებლობაში) არსებულ მიწის ნაკვეთზე საკუთრების უფლების აღიარების კომისიამ სრულად გამოიკვლია საქმის გარემოებები და მიიღო კანონთან შესაბამისი გადაწყვეტილება (2017 წლის 11 მაისის №10 სხდომის ოქმის მე-9 პუნქტი; 2017 წლის 18 მაისის №122 განკარგულება, მის საფუძველზე 2017 წლის 20 ივნისის გაცემული საკუთრების მოწმობა), რაც ამ ნაწილში სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის საფუძველია.

სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს სადავო გადაწყვეტილებების კანონიერების საკითხთან მიმართებით სასამართლომ ყურადღება გაამახვილა საქმეზე დადგენილ შემდეგ გარემოებებზე: ა) №... (04.04.2018 წ.) სარეგისტრაციო განცხადებით, სს „...ას“ სახელით ლ. ნ-ემ მიმართა საჯარო რეესტრის ეროვნულ სააგენტოს და მოითხოვა ქ. ქუთაისში, ...ას VII ჩიხის №1-ში (ყოფილი ...ას მე-9 ჩიხი №1) მდებარე უძრავ ნივთზე სახელმწიფო პროექტის ფარგლებში უფლების რეგისტრაცია. სარეგისტრაციო განცხადებას თან ერთვოდა ქ. ქუთაისში, ...ას VII ჩიხის №1-ში (ყოფილი ...ას IX ჩიხი №1) მდებარე 548 კვ.მ არასასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის ნაკვეთის საკადასტრო აგეგმვითი/აზომვითი ნახაზი; ბ) №... (04.04.2018 წ.) სარეგისტრაციო განცხადებით, ლ. ნ-ემ მოითხოვა ქ. ქუთაისში, ...ას VII ჩიხის №1-ში (ყოფილი ...ას მე-9 ჩიხი №1) მდებარე უძრავ ნივთზე სახელმწიფო პროექტის ფარგლებში უფლების რეგისტრაცია. სარეგისტრაციო განცხადებას თან ერთვოდა ქ. ქუთაისში, ...ას VII ჩიხის №1-ში (ყოფილი ...ას 9 ჩიხი №1) მდებარე 551 კვ.მ არასასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის ნაკვეთის საკადასტრო აგეგმვითი/აზომვითი ნახაზი, მომზადებული ა. ყ-ის მიერ, აგრეთვე, საქართველოს რესპუბლიკის სახელმწიფო ქონების მართვის სამინისტროს მიერ გაცემული საკუთრების დამადასტურებელი მოწმობის ასლი (№...-„პ“, თარიღი: 25.01.1996 წელი. დოკუმენტის ასლის დამოწმების სანოტარო მოქმედების რეგისტრაციის ნომერი: ..., თარიღი: 22.11.2017 წელი), საქართველოს რესპუბლიკის სახელმწიფო ქონების მართვის სამინისტროს ქუთაისის სამმართველოს სახელმწიფო ქონების ყიდვა-გაყიდვის ხელშეკრულების (№160, თარიღი: 17.01.1996 წელი) ასლი, მიღება-ჩაბარების აქტის (თარიღი: 17.01.1996 წელი) ასლი, რეესტრის ხელმისაწვდომობის შესახებ №... (26.01.2018 წელი) გადაწყვეტილების ასლი, ტექნიკური აღრიცხვის არქივიდან ქ. ქუთაისში, ...ას VII ჩიხის (ყოფ. ...ას 9 ჩიხი) №1-ში მდებარე უძრავი ნივთის საინვენტარიზაციო გეგმის (თარიღი: 24.05.2012 წელი, მიწის ნაკვეთის საერთო ფართობი: 23829 კვ.მ) ასლი, ქ. ქუთაისში, ...ას VII ჩიხის (ყოფ. ...ას 9 ჩიხი) №1-ში მდებარე უძრავი ნივთის №... (27.06.2017 წ.) ცნობა-დახასიათების ასლი; გ) №... (04.04.2018 წ.) სარეგისტრაციო განცხადებით, ლ. ნ-ემ მოითხოვა ქ. ქუთაისში, ...ას VII ჩიხის №1-ში (ყოფილი ...ას 9 ჩიხი №1) მდებარე უძრავ ნივთზე სახელმწიფო პროექტის ფარგლებში უფლების რეგისტრაცია. სარეგისტრაციო განცხადებას თან ერთვოდა ქ. ქუთაისში, ...ას VII ჩიხის №1-ში (ყოფილი ...ას 9 ჩიხი №1) მდებარე 26 კვ.მ არასასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის ნაკვეთისა და მასზე განლაგებული ერთი არასაცხოვრებელი შენობა-ნაგებობის (განაშენიანების ფართობი: 25,66 კვ.მ) საკადასტრო აგეგმვითი/აზომვითი ნახაზი; დ) ქონების რეგისტრაციის დეპარტამენტის რეგიონული რეგისტრაციის მართვის სამსახურის იმერეთის რეგიონული ოფისის №... (12.04.2018 წ.) გადაწყვეტილებით, განმცხადებელს უძრავი ნივთის რეგისტრაციაზე უარი ეთქვა იმ მოტივით, რომ წარდგენილი იყო ლ. ნ-ის სარეგისტრაციო განცხადება იმავე მოთხოვნით, რომლის თაობაზეც მიღებული იყო სარეგისტრაციო წარმოების შეწყვეტის შესახებ №... გადაწყვეტილება. ამასთან, №... სარეგისტრაციო განცხადებას არ ერთვოდა ახლად აღმოჩენილი ან ახლად გამოვლენილი გარემოებების დამადასტურებელი სარეგისტრაციო დოკუმენტაცია, რომელიც არსებითად შეცვლიდა გარემოებებს; ე) ქონების რეგისტრაციის დეპარტამენტის რეგიონული რეგისტრაციის მართვის სამსახურის იმერეთის რეგიონული ოფისის №... (12.04.2018წ.) გადაწყვეტილებით, განმცხადებელს უძრავი ნივთის რეგისტრაციაზე უარი ეთქვა იმ მოტივით, რომ წარდგენილი იყო ლ. ნ-ის სარეგისტრაციო განცხადება იმავე მოთხოვნით, რომლის თაობაზეც მიღებული იყო სარეგისტრაციო წარმოების შეწყვეტის შესახებ №... გადაწყვეტილება. ამასთან, №... სარეგისტრაციო განცხადებას არ ერთვოდა ახლად აღმოჩენილი ან ახლად გამოვლენილი გარემოებების დამადასტურებელი სარეგისტრაციო დოკუმენტაცია, რომელიც არსებითად შეცვლიდა გარემოებებს; ვ) ქონების რეგისტრაციის დეპარტამენტის რეგიონული რეგისტრაციის მართვის სამსახურის იმერეთის რეგიონული ოფისის №... (12.04.2018 წ.) გადაწყვეტილებით, განმცხადებელს უძრავი ნივთის რეგისტრაციაზე უარი ეთქვა იმ მოტივით, რომ წარდგენილი იყო ლ. ნ-ის სარეგისტრაციო განცხადება იმავე მოთხოვნით, რომლის თაობაზეც მიღებული იყო სარეგისტრაციო წარმოების შეწყვეტის შესახებ №... გადაწყვეტილება. ამასთან, №... სარეგისტრაციო განცხადებას არ ერთვოდა ახლად აღმოჩენილი ან ახლად გამოვლენილი გარემოებების დამადასტურებელი სარეგისტრაციო დოკუმენტაცია, რომელიც არსებითად შეცვლიდა გარემოებებს; ზ) №..., №... და №... სარეგისტრაციო განცხადებებთან დაკავშირებით ქონების რეგისტრაციის დეპარტამენტის რეგიონული რეგისტრაციის მართვის სამსახურის იმერეთის რეგიონულმა ოფისმა, ადმინისტრაციული საჩივრის ნაწილობრივ დაკმაყოფილების შესახებ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს №... (06.06.2018 წ.) გადაწყვეტილების საფუძველზე, სარეგისტრაციო წარმოება განაახლა და 11 ივნისს მიიღო იმავე შინაარსის №..., №... და №... გადაწყვეტილებები, რადგან დაინტერესებული პირის მიერ არ იყო წარდგენილი უძრავ ნივთებზე საკუთრების უფლების დამადასტურებელი დოკუმენტები; თ) ადმინისტრაციული წარმოებისას, საჯარო რეესტრის ეროვნულმა სააგენტომ, საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტროს სსიპ სახელმწიფო ქონების ეროვნული სააგენტოდან №... (31.08.2017 წ.) წერილით გამოითხოვა ინფორმაცია. გამოთხოვილი ინფორმაციით დადგინდა, რომ №... სარეგისტრაციო განცხადებაზე დართულ საკადასტრო აზომვით ნახაზზე ასახული შენობა-ნაგებობის/მიწის ნაკვეთის პრივატიზების ფაქტის დამადასტურებელი ინფორმაცია/დოკუმენტაცია (პრივატიზაციის გეგმა) სახელმწიფო ქონების ეროვნულ სააგენტოში დაცული იყო, თუმცა ვერ ხდებოდა სარეგისტრაციო ობიექტების იდენტიფიკაცია. №... სარეგისტრაციო განცხადებასთან დაკავშირებით მიმდინარე სარეგისტრაციო წარმოებისას საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს მიერ სხვა ადმინისტრაციული ორგანოებიდან მოპოვებული ინფორმაცია/დოკუმენტაცია, ასევე, განცხადებაზე დართული დოკუმენტაცია არ წარმოშობდა უძრავ ნივთებზე სს „...ას“ საკუთრების უფლების რეგისტრაციის საფუძველს. ამასთან, ქონების რეგისტრაციის დეპარტამენტის რეგიონული რეგისტრაციის მართვის სამსახურის იმერეთის რეგიონულმა ოფისმა დაინტერესებულ პირს აცნობა, რომ სააგენტოში დაცული უფლების დამადასტურებელი დოკუმენტის (საქართველოს რესპუბლიკის სახელმწიფო ქონების მართვის სამინისტროს მიერ გაცემული საკუთრების დამადასტურებელი მოწმობა (№...-„პ“, 25.01.1996 წ.) საფუძველზე, უძრავი ნივთი №... საკადასტრო კოდით უკვე რეგისტრირებული იყო; ი) ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ №..., №... და №... გადაწყვეტილებებით, ლ. ნ-ეს განემარტა, რომ №... სარეგისტრაციო განცხადებასთან დაკავშირებით მიმდინარე სარეგისტრაციო წარმოებისას საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს მიერ სხვა ადმინისტრაციული ორგანოებიდან მოპოვებული და განცხადებაზე დართული ინფორმაცია/დოკუმენტაცია არ წარმოადგენდა უძრავ ნივთზე სს „...ას“ საკუთრების უფლების რეგისტრაციის საფუძველს; კ) ადმინისტრაციული წარმოებისას 2018 წლის 28 ივნისს დაინტერესებულმა პირმა №... სარეგისტრაციო განცხადებაზე დამატებით წარადგინა განცხადება, რომელშიც უთითებდა, რომ №..., №... და №... სარეგისტრაციო განცხადებებთან დაკავშირებით მედიაცია დაენიშნათ მედიატორ ნოტარიუს მ. ჯ-თან. დადგენილია, რომ მხარეთა შორის მედიაცია არ შედგა - შეხვედრაზე ორივე მხარის გამოუცხადებლობის გამო მედიაცია შეწყდა; ლ) სარეგისტრაციო განცხადებების მარეგისტრირებელ ორგანოში წარდგენის ეტაპზე გამოიკვეთა, რომ სარეგისტრაციო უძრავი ნივთების საკადასტრო მონაცემები ხვდებოდა გი. გ-ის საკუთრებაში №... საკადასტრო კოდით რეგისტრირებული უძრავი ნივთის საკადასტრო მონაცემებში; მ) „საჯარო რეესტრის შესახებ“ საქართველოს კანონის 22-ე მუხლის „ბ“ ქვეპუნქტის საფუძველზე, ქონების რეგისტრაციის დეპარტამენტის რეგიონული რეგისტრაციის მართვის სამსახურის იმერეთის რეგიონული ოფისის №...-15 (03.08.2018წ.) გადაწყვეტილებით, სარეგისტრაციო წარმოება შეწყდა, ვინაიდან სარეგისტრაციო წარმოების შეჩერების ვადაში დაინტერესებული პირის მიერ არ იქნა წარდგენილი შეჩერების საფუძვლის აღმოფხვრის დამადასტურებელი დოკუმენტი/ინფორმაცია. „საჯარო რეესტრის შესახებ“ საქართველოს კანონის 22-ე მუხლის „ბ“ ქვეპუნქტის საფუძველზე, ქონების რეგისტრაციის დეპარტამენტის რეგიონული რეგისტრაციის მართვის სამსახურის იმერეთის რეგიონული ოფისის №...-12 (12.07.2018 წ.) გადაწყვეტილებით, სარეგისტრაციო წარმოება ასევე შეწყდა იმავე საფუძვლით; ნ) ქონების რეგისტრაციის დეპარტამენტის რეგიონული რეგისტრაციის მართვის სამსახურის იმერეთის რეგიონულმა ოფისმა დაინტერესებულ პირს აცნობა, რომ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტო ვერ მიმართავდა შესაბამისი მუნიციპალიტეტის აღმასრულებელ ორგანოსთან არსებულ თვითნებურად დაკავებულ მიწაზე საკუთრების უფლების აღიარების კომისიას აღნიშნული საკითხის განსახილველად. ამასთან, სარეგისტრაციო წარმოების დროს ვერ მოხერხდა საპრივატიზაციო გეგმაზე ასახული და სარეგისტრაციო ობიექტების იდენტიფიკაცია. შესაბამისად, იმერეთის რეგიონულმა ოფისმა დაინტერესებული პირისგან მოითხოვა სარეგისტრაციოდ წარდგენილ და საპრივატიცაზიო გეგმით განსაზღვრულ ობიექტებს შორის კავშირის დამადასტურებელი დოკუმენტი. ასევე, წარდგენილი/მოძიებული დოკუმენტაციის შინაარსიდან გამომდინარე, შესაძლებელი იქნებოდა მოცემულ განცხადებაზე გადაწყვეტილების მისაღებად აუცილებელი სხვა დამატებითი დოკუმენტაციის/ინფორმაციის მოთხოვნაც. გარდა ამისა, ლ. ნ-ეს ეცნობა, რომ სარეგისტრაციო წარმოების ვადაში მიწის ნაკვეთის კორექტირებული საკადასტრო აზომვითი ნახაზის ან/და მხარეთა შორის არსებული დავის დადასტურების შესახებ განცხადების წარუდგენლობის შემთხვევაში, სააგენტო სადავო საკითხის გადასაწყვეტად სავალდებულო წესით მიმართავდა სანოტარო მედიაციას; ო) ქონების რეგისტრაციის დეპარტამენტის რეგიონული რეგისტრაციის მართვის სამსახურის იმერეთის რეგიონულმა ოფისმა 2018 წლის 4 და 24 სექტემბერს მიიღო 31 აგვისტოს მიღებული №..., №... და №... გადაწყვეტილებების იდენტური შინაარსის გადაწყვეტილებები. აღსანიშნავია, რომ №..., №... და №... სარეგისტრაციო წარმოებებზე დართულია მედიატორი ნოტარიუსის, ნ. ჭ-ის მიერ 2018 წლის 21 სექტემბერს შედგენილი ოქმი, რომლის თანახმადაც, 2018 წლის 12 სექტემბერს დანიშნულ მედიაციაზე გამოცხადდა მხოლოდ ლ. ნ-ე და მეორე მხარის, გი. გ-ის გამოუცხადებლობის გამო მედიაცია შეწყდა. ზემოაღნიშნულ სარეგისტრაციო განცხადებებთან დაკავშირებით მედიაცია მეორედ ჩაინიშნა 2018 წლის 4 ოქტომბერს, თუმცა მედიაციას შედეგების თაობაზე ინფორმაცია ნოტარიუსისგან არ არის წარდგენილი; პ) 2018 წლის 16 ოქტომბერს ქონების რეგისტრაციის დეპარტამენტის რეგიონული რეგისტრაციის მართვის სამსახურის იმერეთის რეგიონულმა ოფისმა მიიღო სარეგისტრაციო წარმოების შეწყვეტის შესახებ №..., №... და №... გადაწყვეტილებები; ჟ) ქონების რეგისტრაციის დეპარტამენტის რეგიონული რეგისტრაციის მართვის სამსახურის იმერეთის რეგიონული ოფისის №... (31.08.2017) და განმეორებით №... (19.09.2017) მიმართვებით სსიპ სახელმწიფო ქონების ეროვნული სააგენტოდან გამოთხოვილ იქნა ინფორმაცია, რაზეც, წარდგენილია სსიპ სახელმწიფო ქონების ეროვნული სააგენტოს №14/46731 (13.09.2017) და №14/48403 (20.09.2017) პასუხები ქ. ქუთაისში, ...ას ქუჩა VII ჩიხი №1-ში მდებარე, ...ი „...ას“ პრივატიზების მასალების მარეგისტრირებელი ორგანოსთვის მიწოდების თაობაზე, რომელშიც არის სარეგისტრაციოდ წარდგენილი №...-„პ“ (25.01.1996) საკუთრების მოწმობა, №160 (17.01.1996) ხელშეკრულება, მიღება-ჩაბარების აქტი და უძრავ ნივთებზე უფლებათა რეესტრში №... საკადასტრო კოდით რეგისტრირებული უძრავი ნივთის სარეგისტრაციო დოკუმენტაციაში (განცხადების რეგისტრაციის №..., 13.09.2007) არსებული ... „...ას“ ქონების ბაზაზე წარმოქმნილ საწარმოთა წარმომადგენლობაზე უფლებამოსილ პირთა კრების ოქმიც (30.06.1999). ამასთან, პასუხიდან ასევე ირკვევა, რომ „შემდგომ წლებში, მითითებულ ტერიტორიაზე მიწის ნაკვეთის გამოსყიდვასთან ან დაკანონებასთან დაკავშირებით ინფორმაცია/დოკუმენტაცია სსიპ სახელმწიფო ქონების ეროვნული სააგენტოს არქივში არ იძებნება“; რ) უძრავ ნივთებზე უფლებათა რეესტრის მონაცემებით, სს „...ას“ (საიდენტიფიკაციო ნომერი ...) საკუთრების უფლებით ქ. ქუთაისში, ...ას ჩიხი VII, №1-ში (ყოფილი ...ას ქ. მე-9 ჩიხი, №1) განხორციელებული უძრავი ნივთის (საკადასტრო კოდი ...) რეგისტრაციის (განაცხადის რეგისტრაციის №..., თარიღი: 13.09.2007) საფუძვლად ასევე მითითებულია სარეგისტრაციოდ წარდგენილი საკუთრების დამადასტურებელი მოწმობა №...-„პ“ (25.01.1996), სახელმწიფო ქონების ნასყიდობის ხელშეკრულება №160 (24.01.1996) და მიღება-ჩაბარების აქტი.

საქმეზე დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებების გათვალისწინებით სასამართლომ მიიჩნია, რომ სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს იმერეთის ოფისს არ დაურღვევია „საჯარო რეესტრის შესახებ“ საქართველოს კანონის მოთხოვნები. სასამართლომ მიუთითა აღნიშნული კანონის მე-8 მუხლის პირველ და მე-2 პუნქტებზე, მე-9 მუხლის პირველ პუნქტზე, მე-2 მუხლის „კ“ და „მ“ ქვეპუნტებზე, 21-ე მუხლის პირველი პუნქტის „დ“ ქვეპუნქტზე და განმარტა, რომ როგორც აღინიშნა, სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს იმერეთის რეგიონული ოფისის მიერ სრულად იქნა მოძიებული ინფორმაცია სს „...ას“ განცხადებასთან დაკავშირებით, და ვინაიდან, გამოვლინდა ზედდება გი. გ-ის საკუთრებაში №... საკადასტრო კოდით რეგისტრირებული უძრავი ნივთის საკადასტრო მონაცემებთან, სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს იმერეთის რეგიონული ოფისი არ იყო უფლებამოსილი, დაეკმაყოფილებინა სს „...ას“ განცხადება მოთხოვნილი ...ის ნაკვეთების - 551 კვ.მ; 548 კვ.მ; 26.00 კვ.მ სს „...ას“ საკუთრებად რეგისტრაციის შესახებ, რაც სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის საფუძველია. გარდა ამისა, სადავო ქონების მიმართ დადგენილია მესამე პირთა იურიდიული ინტერესი, რაც გათვალისწინებული უნდა იქნეს წინამდებარე სარჩელის გადაწყვეტისას, მაშინ როდესაც საქმეში წარმოდგენილი ექსპერტიზის დასკვნით უტყუარად არ დგინდება სადავო ნივთის ადგილმდებარეობა, ამასთან, საქართველოს კონსტიტუციის მე-19 მუხლის პირველი პუნქტით - საკუთრებისა და მემკვიდრეობის უფლება აღიარებული და უზრუნველყოფილია, სასამართლო ვერ დააკმაყოფილებს სარჩელს, რადგან საფრთხის ქვეშ დგება კონსტიტუციით დაცული საკუთრების უფლება.

სასამართლოს განმარტებით, მოსარჩელემ საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის მე-4 და 102-ე მუხლების შესაბამისად, ვერ შეძლო თავისი წილი მტკიცების ტვირთის რეალიზება და სასამართლოსათვის იმ მტკიცებულებების წარდგენა, რომლებიც სადავო ნივთზე მისი მფლობელობის მართლზომიერებას დაადასტურებდა.

8. ქუთაისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2020 წლის 20 ოქტომბრის გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გასაჩივრდა სს „...ას“ მიერ.

ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2021 წლის 22 ივლისის გადაწყვეტილებით სს „...ას“ სააპელაციო საჩივარი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ. გაუქმდა ქუთაისის საქალაქო სასამართლოს 2020 წლის 20 ოქტომბრის გადაწყვეტილება და საქმეზე მიღებულ იქნა ახალი გადაწყვეტილება. სს „...ას“ სარჩელი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ, კერძოდ: ნაწილობრივ ბათილად იქნა ცნობილი ქ. ქუთაისის მუნიციპალიტეტის მერიის ფიზიკური და კერძო სამართლის იურიდიული პირის მფლობელობაში (სარგებლობაში) არსებულ მიწის ნაკვეთებზე საკუთრების უფლების აღიარების კომისიის 11.05.2017 წლის №10 სხდომის ოქმის მე-9 პუნქტი, ამავე კომისიის 2017 წლის 18 მაისის №122 განკარგულება და 2017 წლის 20 ივნისს გაცემული №24 საკუთრების უფლების მოწმობა - გ. გ-ისთვის ქ. ქუთაისში, ...ას VII ჩიხი №1-ის აღმოსავლეთით მდებარე 2843.00 კვ.მ მიწის ნაკვეთიდან, 1126,45 კვ.მ მიწის ნაკვეთის (548 მ² და 551 მ² (...ის სავარაუდო განლაგების ადგილები)) და 27.45 მ² არასაცხოვრებელი გაშენების ფართობის საკუთრების უფლების აღიარების ნაწილში. მოსარჩელე სს „...ას“ უარი ეთქვა სხვა სასარჩელო მოთხოვნების დაკმაყოფილებაზე.

ქუთაისის სააპელაციო სასამართლომ გაიზიარა პირველი ინსტანციის სასამართლოს მიერ დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებები და განმარტა, რომ მოსარჩელე სს „...ას“ დირექტორის - ლ. ნ-ის ინტერესშია ქუთაისში, ...ას VII ჩიხის №1-ში (ყოფილი ...ას IX ჩიხი №1) მდებარე 548 კვ.მ და 551 კვ.მ არასასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის ნაკვეთზე და 26 კვ.მ არასასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის ნაკვეთსა და მასზე განლაგებულ ერთ არასაცხოვრებელ შენობა-ნაგებობაზე (განაშენიანების ფართობი 25.66 კვ.მ) უფლების რეგისტრაცია. მოცემული დავის ფარგლებში ასევე, უნდა შემოწმდეს ქ. ქუთაისის მუნიციპალიტეტის მერიის ფიზიკური და კერძო სამართლის იურიდიული პირების მფლობელობაში (სარგებლობაში) არსებულ მიწის ნაკვეთებზე საკუთრების უფლების აღიარების კომისიის 2017 წლის 18 მაისის №122 განკარგულების და ამ განკარგულების საფუძველზე 20.06.2017 წელს გაცემული №24 საკუთრების უფლების მოწმობის კანონშესაბამისობის საკითხი 1125 კვ.მ მიწის ნაკვეთის გ. გ-ის სახელზე რეგისტრაციასთან დაკავშირებით.

სასამართლომ მიუთითა ,,ფიზიკური და კერძო სამართლის იურიდიული პირების მფლობელობაში (სარგებლობაში) არსებულ მიწის ნაკვეთებზე საკუთრების უფლების აღიარების შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-3 მუხლის პირველ პუნქტზე, მე-2 მუხლის „გ“ და „ე“ ქვეპუნქტებზე, 5¹ მუხლის მე-3 პუნქტზე, „ფიზიკური და კერძო სამართლის იურიდიული პირების მფლობელობაში (სარგებლობაში) არსებულ მიწის ნაკვეთებზე საკუთრების უფლების აღიარების წესისა და საკუთრების უფლების მოწმობის ფორმის დამტკიცების შესახებ’’ საქართველოს მთავრობის 2016 წლის 28 ივლისის №376 დადგენილებით დამტკიცებული წესის მე-5 მუხლის პირველ პუნქტზე, მე-2 მუხლის „ე“ ქვეპუნქტზე, მე-10 მუხლზე, მე-11 მუხლის პირველ პუნქტზე, საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 107-ე მუხლის პირველ და მე-2 ნაწილებზე, 108-ე მუხლის პირველ და მე-3 ნაწილებზე, 95-ე მუხლის პირველ და მე-2 ნაწილებზე, 96-ე მუხლზე, ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის მე-17 მუხლზე და განმარტა, რომ გ. გ-ეს 2017 წლის 20 ივნისის №24 საკუთრების უფლების მოწმობით საკუთრებაში გადაეცა ქუთაისში, ...ას VII ჩიხის №1-ში (ყოფილი ...ას IX ჩიხი №1) მდებარე არასასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების 2843.00 კვ.მ მიწის ნაკვეთი და არასაცხოვრებელი შენობა-ნაგებობა, განაშენიანების ფართით 27.45 კვ.მ, როგორც მის (გ. გ-ის) მიერ თვითნებურად დაკავებული. 05.12.2017 წელს მომზადებული ამონაწერით საჯარო რეესტრიდან (განცხადების რეგისტრაციის №...) დადგენილია, რომ ქალაქ ქუთაისში, ...ას მე-7 ჩიხის, №1-ის აღმოსავლეთით მდებარე 2843.00 კვ.მ (დაზუსტებული ფართობი) არასასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის ნაკვეთი, საკადასტრო კოდით ..., შენობა-ნაგებობის ჩამონათვალი №01/1, საერთო ფართით: 21.63 კვ.მ, რეგისტრირებულია გ. გ-ის სახელზე. უფლების დამადასტურებელ დოკუმენტად მითითებულია ქალაქ ქუთაისის მუნიციპალიტეტის მერიის ფიზიკური და კერძო სამართლის იურიდიული პირების მფლობელობაში (სარგებლობაში) არსებულ მიწის ნაკვეთზე საკუთრების უფლების აღიარების კომისიის 2017 წლის 20 ივნისის №24 საკუთრების უფლების მოწმობა.

სს „...ას“ დირექტორის ლ. ნ-ის განმარტებით, გ. გ-ის საკუთრებად აღიარებული 2843.00 კვ.მ მიწის ნაკვეთი მოიცავს მისი სარჩელით სადავო 1126.45 კვ.მ (548 კვ.მ. და 551 კვ.მ. (...ის სავარაუდო განლაგების ადგილები)) მიწის ნაკვეთს და 26.00 კვ.მ არასაცხოვრებელ შენობას, რაც წარმოადგენს სს „...ას“ მართლზომიერ მფლობელობაში არსებულ ქონებას. მოსარჩელის განმარტებით, აღიარების კომისიამ ისე უღიარა გ. გ-ეს საკუთრების უფლება სადავო მიწის ნაკვეთის ნაწილზე, რომ არ მოიძია იყო თუ არა სხვისი საკუთრება ამ მიწის ნაკვეთზე და შენობა-ნაგებობაზე. ...ის მიწის ნაკვეთები, რომელიც მოსარჩელის საკუთრებაა, სს „...ას“ მიერ შეძენილია პრივატიზების გზით. ეს იცოდა გ. გ-ემ, რომელიც სს „...ას“ თანამშრომელი იყო. ...ი ასახულია ასევე მიღება-ჩაბარების აქტში, რომელიც საკუთრების მოწმობის განუყოფელი ნაწილია. გ. გ-ემ, როგორც კი საკუთრების უფლებით დაირეგისტრირა სს „...ას“ ქონება, იმავე დღესვე (05.12.2017წ.) სადავო ქონება გაყიდა ს. ლ-ეზე, რომელიც მისი სიძეა, ხოლო ამ უკანასკნელმა (ს. ლ-ემ) კი თავის მხრივ, 2018 წლის 8 იანვარს ,,გაასხვისა“ გი. გ-ეზე, რომელიც მისი შვილია.

სასამართლო აღნიშნავს, რომ ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს სხდომაზე წარდგენილ ორთოფოტოზე, რომელიც მომზადებულია 31.03.2018 წელს, ნათლად ჩანს ქ. ქუთაისში, ...ას VII ჩიხის №1-ში (ყოფილი ...ას IX ჩიხი №1) მდებარე ორი ,,...ის“ განთავსების სავარაუდო ადგილები და შენობა-ნაგებობა.

სააპელაციო პალატამ მიუთითა სსიპ ლევან სამხარაულის სახელობის სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს დასკვნაზე და განმარტა, რომ 1995 წლის 1 იანვრის მდგომარეობით ...ი „...ას“ ძირითადი საშუალებების ინვენტარულ ჩამონათვალში №25 და №26-ით მითითებულია ...ი (სულ 2), რომლებიც ექსპლუატაციაში შევიდა 1992 წელს. საქმეში არსებული ...ი „...ას“ საპრივატიზაციო კომისიის 29.04.1995 წლის დასკვნაში მითითებულია, რომ „საწარმოს დაკავებული აქვს სულ 24643 კვ.მ მიწა, აქედან განაშენიანების ფართი შეადგენს - 5944.5 კვ.მ, ხოლო გაუშენებელი, ანუ თავისუფალი მიწა კი - 18698.5 კვ.მ“. ამ დოკუმენტით ირკვევა, რომ საწარმო მზად იყო პრივატიზებისთვის. საქართველოს რესპუბლიკის სახელმწიფო ქონების მართვის სამინისტროს 1996 წლის 25 იანვრის №...-„პ“ საკუთრების დამადასტურებელი მოწმობით ...ი „...ას“ შრომითი კოლექტივის ამხანაგობას საკუთრებაში გადაეცა ...ი „...ა“ (მის: ქ. ქუთაისი, ...ას ქუჩა, მე-9 ჩიხი, №1), მიწის ფართობი - 5944.5 კვ.მ, მოქმედი კანონმდებლობის საფუძველზე. ამასთან, სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს 27.16.2017 წლის TT... ცნობა-დახასიათებით ირკვევა, რომ ქ. ქუთაისში, ...ას VII ჩიხის (ყოფ. ...ას IX ჩიხი) №1 მდებარე 23829.0000 კვ.მ მიწის ფართობი სახელმწიფო საკუთრებაშია.

პალატამ აღნიშნა, რომ იმ პერიოდისთვის (1996 წელი) საქართველოში მიწის პრივატიზაცია არ მიმდინარეობდა. 1996 წლის 25 იანვრის №...-„პ“ საკუთრების დამადასტურებელ მოწმობაში მითითებული 5944.5 კვ.მ წარმოადგენს განაშენიანების ფართს ანუ იმ მიწის ნაკვეთს, რომელზეც აშენებული იყო სხვადასხვა სახის შენობა-ნაგებობა, ხოლო თავისუფალი მიწა შეადგენს 18698.5 კვ.მ-ს, რაც დასტურდება ...ი „...ას“ საპრივატიზაციო კომისიის 29.04.1995 წლის დასკვნით.

პალატამ მიუთითა საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 150-ე მუხლის პირველ და მე-2 ნაწილებზე და მიიჩნია, რომ კომისიის მიერ საკუთრების უფლების აღიარების წესით, ქუთაისში, ...ას VII ჩიხის №1-ში (ყოფილი ...ას IX ჩიხი №1) მდებარე არასასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების 2843.00 კვ.მ მიწის ნაკვეთის და არასაცხოვრებელი შენობა-ნაგებობის (განაშენიანების ფართით 27.45 კვ.მ) გ. გ-ის საკუთრებად გამოცხადებამდე გამოკვლეული და შეფასებული უნდა ყოფილიყო საქმისათვის მნიშვნელობის მქონე გარემოებები, კერძოდ, უნდა დადგენილიყო უფლებაასაღიარებელი მიწის ნაკვეთის ზუსტი ადგილმდებარეობა და საზღვრები, მოსაზღვრე ან/და სადავო ტერიტორიის მიმდებარედ არსებული მიწის ნაკვეთების მესაკუთრეთა ვინაობა, ასევე უნდა მომხდარიყო აღნიშნულ ტერიტორიულ ერთეულში მერის წარმომადგენლის გამოკითხვა. კომისია, რომელიც წყვეტს საკითხს საკუთრების უფლების აღიარების წესით ფიზიკური პირისათვის მიწის ნაკვეთის საკუთრებაში გადაცემის შესახებ, დარწმუნებული უნდა იყოს, რომ განცხადება შეეხება სახელმწიფო საკუთრების მიწის ნაკვეთს. შესაბამისად, მოპასუხე კომისია ვალდებული იყო გ. გ-ის განცხადების დადებითად გადაწყვეტამდე გამოერკვია განმცხადებლის მიერ მოთხოვნილი მიწის ნაკვეთი მის მომიჯნავედ მდებარე სხვა რომელიმე კერძო პირის საკუთრებას (მართლზომიერ მფლობელობას) ხომ არ წარმოადგენდა ან/და მასზე, როგორც ფაქტობრივ სარგებლობაში არსებულზე, ხომ არ შეიძლებოდა სხვა კერძო პირს, როგორც თვითნებურად დამკავებელს ჰქონოდა კანონიერი ინტერესი.

საქმეში არსებული მასალით დადგენილია, რომ ქ. ქუთაისში, ...ას VII ჩიხი №1-ის აღმოსავლეთით მდებარე 2843.00 კვ.მ მიწის ნაკვეთიდან, რომლის საკადასტრო კოდია №..., 1126.45 კვ.მ მიწის ნაკვეთის (548 კვ.მ და 551 კვ.მ (...ის სავარაუდო განლაგების ადგილები)) და 27.45 კვ.მ არასაცხოვრებელი გაშენების ფართობზე მართლზომიერი მფლობელობის დოკუმენტაცია გააჩნია სს „...ას“, რაც შესაფასებელია შესაბამისი სარეგისტრაციო წარმოების პროცესში. ამდენად, ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ სადავო ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტების გასაჩივრებულ ნაწილში მიღებისას დაირღვა ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის მომზადებისა და გამოცემის კანონმდებლობით დადგენილი მოთხოვნები, ამასთან, იგი ეწინააღმდეგება „ფიზიკური და კერძო სამართლის იურიდიული პირების მფლობელობაში (სარგებლობაში) არსებულ მიწის ნაკვეთებზე საკუთრების უფლების აღიარების შესახებ“ საქართველოს კანონს, რაც გასაჩივრებულ ნაწილში მათი ბათილად ცნობის საფუძველია.

რაც შეეხება მოსარჩელის მოთხოვნას - სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს 2018 წლის 24 ოქტომბრის №... გადაწყვეტილების ბათილად ცნობის ნაწილში და სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს დავალდებულებას ,,სახელმწიფო პროექტის ფარგლებში მიწის ნაკვეთებზე უფლებათა სისტემური და სპორადული რეგისტრაციის სპეციალური წესისა და საკადასტრო მონაცემების სრულყოფის შესახებ“ საქართველოს კანონის საფუძველზე, დაარეგისტრიროს სს „...ას“ საკუთრებად, 2018 წლის 4 აპრილის №...; №...; №... განცხადებებით მოთხოვნილი ...ის ნაკვეთები - 551 კვ.მ; 548 კვ.მ; 26.00 კვ.მ - მდებარე ქ. ქუთაისში, ...ას VII ჩიხი №1 (ყოფ. ...ას IX ჩიხი №1), სააპელაციო პალატამ მიიჩნია, რომ ამ ნაწილში მოსარჩელეს უარი უნდა ეთქვას მოთხოვნის დაკმაყოფილებაზე, ვინაიდან, სადავო უძრავი ქონების რეგისტრაციის საფუძველს წარმოადგენდა კომისიის შესაბამისი სხდომის ოქმი, განკარგულება და საკუთრების უფლების მოწმობა. ვიდრე აღნიშნული აქტები ძალაშია, ისინი ინარჩუნებენ უძრავი ქონების რეგისტრაციისთვის საკმარის საფუძვლებს, ხოლო მათი ბათილობის შემთხვევაში, მარეგისტრირებელი ორგანო, შესაბამისი საფუძვლით, იწყებს ადმინისტრაციულ წარმოებას უძრავი ქონების რეგისტრაციასთან დაკავშირებით.

9. ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2021 წლის 22 ივლისის გადაწყვეტილება საკასაციო წესით გასაჩივრდა სს „...ასა“ და გ. გ-ის მიერ.

9.1 კასატორი - გ. გ-ე აღნიშნავს, რომ სასამართლომ არასწორად ჩათვალა ორი ...ი სს „...ას“ საკუთრებად. 17.01.1996 წლის მიღება-ჩაბარების აქტის მე-9 გრაფაში მითითებულია „...ი“ ფასი 146,93 აშშ დოლარი, მაგრამ არაა მითითებული ...ის რაოდენობა, რაც იმას გულისხმობს, რომ საუბარი იყო ერთ ...ზე. ...ი „...ას“ დამფუძნებელთა წევრია მე-15 ნომრით გ. გ-ე (რაც დასტურდება დამფუძნებელთა 21.07.1995წ. დებულებით). სს „...ას“ უფლებადამდგენი დოკუმენტის, საკუთრების მოწმობის დანართში - საკადასტრო აზომვით ნახაზზე სადავოდ გამხდარი მიწის ნაკვეთი (და მასზე არსებული ...ი იმ დროისათვის მითითებული არ არის), ასევე აღნიშნულ ნახაზზე საკუთრებაში გადაცემული ტერიტორიები დაყოფილია კატეგორიებად, კერძოდ: შენობა-ნაგებობები, ხეივანი, ბუნებრივი პარკი, ხეხილიანი ბაღი, სახანძრო ავზი, თავისუფალი ფართი, მწვანე საფარი, ასფალტირებული გზა.

საჯარო რეესტრის 13.09.2007 წლის ცნობა-დახასიათებაში და ინვენტარიზაციის გეგმაში ჩამოთვლილ შენობა-ნაგებობებსა და მიწის ნაკვეთებში არ შედის სადავო მიწის ნაკვეთი, ამავე დოკუმენტში შენიშვნის გრაფაში მითითებულია შემდეგი - მიწის ნაკვეთზე დარეგისტრირდნენ: 1. შპს „ბ...ი, 2. შპს „ბა...“, 3. შპს „აი...“, 4, შპს „კა...ი“ - სუბიექტები არ არიან გამიჯნულნი ... „...ასაგან“. სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს 27.08.2019 წლის წერილის თანახმად და ტექნიკური ბარათის მიხედვით, 1. შპს „ბ...ი, 2. შპს „ბა...“, 3. შპს „აი...“, 4. შპს „კა...ი“, 5. შპს „...ა“, კუთვნილება და წილები გაურკვეველია.

ლ. სამხარაულის სახელობის სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს დასკვნით დადგინდა, რომ 25.02.1996წ. საკუთრების მოწმობა №...-„პ“, მიღება-ჩაბარების აქტში ...ის რაოდენობა, მდებარეობა, ზომები და ფართობი მითითებული არ არის. აღნიშნულიდან გამომდინარე, მისი შედარება გ-ის საკუთრებაში არსებულ ნაკვეთთან შეუძლებელია. ქონების მართვის ცნობა-ნახაზში და საჯარო რეესტრის ამონაწერებში რეგისტრირებული მიწის ნაკვეთების ფართობი მოიცავს როგორც მასზე განთავსებულ შენობა-ნაგებობის განაშენიანებას, ასევე გაუნაშენიანებელ ტერიტორიასაც.

პირველი ისტანციის სასამართლოში მოსარჩელის მიერ გაჟღერდა შემდეგი: სს „...ას“ რეგისტრირებულ ტერიტორიაზე სხვაგან (არა სადავო ტერიტორიაზე) მდებარე ერთი ...ი დაანგრია თავად მოსარჩელემ, მიღება-ჩაბარების აქტში ნახსენები ...ი სწორედ ის ...ია, რაზეც საუბრობდა მოსარჩელე. სს „...ა“ არ წარმოადგენდა ერთადერთ სუბიექტს, რომელიც ახორციელებდა მიწის ნაკვეთზე ფლობა-სარგებლობას.

კასატორის მოსაზრებით, სასამართლომ არასწორად განმარტა, რომ მოსარჩელის ინტერესს წარმოადგენს 548 კვ.მ, 551 კვ.მ, 26 კვ.მ მიწის ნაკვეთები და ერთი შენობა-ნაგებობა. მოსარჩელე მხარეს პირველი ინსტანციის სასამართლოში სადავოდ არ გაუხდია და არ მოუთხოვია 26 კვ.მ შენობა-ნაგებობაზე აქტების ბათილობა. სააპელაციო სასამართლოში მასზე მითითება, რაზედაც არ უმსჯელია პირველი ინსტანციის სასამართლოს მოკლებულია საფუძველს. სს „...ას“ უფლებადამდგენი დოკუმენტით (საკუთრების მოწმობა ...-„პ“ 25.02.1996წ.) გადაეცა 5944,50 კვ.მ ფართი - შენობა-ნაგებობა განაშენიანების მიწის ნაკვეთით, ხოლო საჯარო რეესტრში ზემოხსენებული უფლებადამდგენი დოკუმენტის საფუძველზე (ამ ერთი დოკუმენტის გამოყენებით) რეგისტრირებული აქვს 10665 კვ.მ (როგორც შენობა-ნაგებობები, ასევე თავისუფალი შენობის გარეშე არსებული მიწის ფართობები). ადმინისტრაციული ორგანოებიდან მოპოვებული და საქმეზე წარმოდგენილი ინფორმაცია/დოკუმენტაცია არ წარმოადგენს უძრავ ნივთზე სს „...ას“ საკუთრების უფლების რეგისტრაციის საფუძველს. ამასთან, „ფიზიკური და კერძო სამართლის იურიდიული პირების მფლობელობაში (სარგებლობაში) არსებულ მიწის ნაკვეთებზე საკუთრების უფლების აღიარების შესახებ“ საქართველოს კანონის 7⁴ მუხლით იმპერატიულად განისაზღვრა, რომ 2012 წლის 1 იანვრიდან კერძო სამართლის იურიდიული პირი კარგავს მართლზომიერ მფლობელობაში (სარგებლობაში) არსებულ, ასევე თვითნებურად დაკავებულ მიწაზე საკუთრების უფლების აღიარების უფლებას. ამდენად, სს „...ას“ არ გააჩნია საქმის მიმართ ნამდვილი იურიდიული ინტერესი, განსაკუთრებით მაშინ, როდესაც არა შენობა-ნაგებობებზე, არამედ მიწის ნაკვეთზე დავობს.

9.2 კასატორის - სს „...ას“ განმარტებით, სააპელაციო სასამართლომ ნაწილობრივ არასწორად განსაზღვრა დავის საგანი და სარჩელის საფუძვლები, დაარღვია კანონი და მიიღო ფაქტობრივად და სამართლებრივად დაუსაბუთებელი გადაწყვეტილება.

კასატორის განმარტებით, საქმის მასალებით დასტურდება და სადავო არ არის შემდეგი გარემოებები: ა) ქუთაისის საქალაქო დეპუტატთა საქალაქო საბჭოს აღმასრულებელი კომიტეტის 1990 წლის 13 ივნისის სხდომის ოქმის №12.79.693 ამონაწერიდან ირკვევა, რომ საქალაქო საბჭოს აღმასრულებელმა კომისიამ გადაწყვიტა: დაკმაყოფილდეს ქუთაისის ...ის ადმინისტრაციის თხოვნა და ...ის მოსაწყობად ...ას ქუჩის მე-9 ჩიხში მათი ტერიტორიის აღმოსავლეთის მხრიდან დროებით სარგებლობაში შეემატოს მიწის ნაკვეთი ფართით 0,2 ჰექტარამდე. პროექტი შეთანხმდეს ქალაქის მთავარ არქიტექტორთან; ბ) 1990 წლის 29 მაისს დამკვეთ, ქუთაისის ...ის ...ის დირექტორ ლ.პ ნ-ესა და სამუშაოს შემსრულებელ, ა/კ ...ასთან არსებულ კოოპერატივი „ა...ის“ თავმჯდომარე ა.შ ბი...-ს შორის დაიდო №150 ხელშეკრულება მასზედ, რომ შესრულებული იქნეს კაპიტალური, სტანდარტული ზომის ...ის მშენებლობა ქუთაისის ...ის ...ის 1000 მ² ტერიტორიაზე (ორი 500 მ² ცალ-ცალკე). ხელშეკრულების თანახმად, შემსრულებელი ვალდებულია ხელშეკრულების დადებიდან 10 დღის ვადაში შეუდგეს სამუშაოების წარმოებას და ჩააბაროს დამკვეთს შენობა ექსპლოატაციისათვის არა უგვიანეს 1990 წლის 25 აგვისტოსათვის. შესასრულებელი სამუშაოების ღირებულება შეადგენს 180 000 მანეთს. დამკვეთი ვალდებულია ეს თანხა ჩარიცხოს ორ ნაწილად: სამუშაოების დაწყების წინ - თანხის 50%, ხოლო დანარჩენი - სამუშაოების დამთავრების, შესრულებული აქტის შედგენის შემდეგ 5 დღის განმავლობაში; გ) „საქართველოს რესპუბლიკის მრეწველობის სამინისტროს 1992 წლის 8 ივნისის №98 ბრძანებიდან ირკვევა, რომ საქართველოს რესპუბლიკის მინისტრთა კაბინეტის 1992 წლის 17 მარტის „საქართველოს რესპუბლიკაში სამეურნეო საქმიანობის დემონოპოლიზაციის ზოგიერთი ღონისძიების შესახებ“ №323 დადგენილების შესრულების სამეურნეო პრაქტიკაში გაერთიანების სახით ადმინისტრაციული მმართველობის სისტემის როგორც ძველი შუალედური მმართველობითი რგოლის გაუქმების, პირველადი სამეურნეო ერთეულების ეკონომიკური თავისუფლების უზრუნველყოფის, საწარმოთა დამოუკიდებელი ფუნქციონირებისათვის წინაპირობების მომზადების მიზნით: ...ზე (მდებარე: ქუთაისი, ...ას მე-9 ჩიხი №1) გავრცელდა საქართველოს რესპუბლიკის კანონი „სამეწარმეო საქმიანობის საფუძვლების შესახებ“ და საწარმოთა შესახებ საქართველოს რესპუბლიკაში მოქმედი შესაბამისი კანონები; დ) საქართველოს რესპუბლიკის მრეწველობის სამინისტროს 1992 წლის 23 ივნისის №115 ბრძანებით, შეეცვალა სახელწოდება ...ს, ეწოდა მას ...ი „...ა“ და დამტკიცდა წარმოდგენილი წესდება; ე) სახელმწიფო ქონების მართვის სამინისტროს ქუთაისის სამმართველოს უფროსს 16.06.1995წ. გაცემული აქვს №400 მიმართვა, რომლითაც დასტურდება, რომ იმ პერიოდში საქართველოში პრივატიზების პროცესის მოწესრიგების ზოგიერთ ღონისძიებათა შესახებ საქართველოს რესპუბლიკის სახელმწიფო მეთაურის 1994 წლის 29 მაისის №178 ბრძანებულების შესაბამისად, მოსარჩელე ორგანიზაციის მუშაკებს უფლება ეძლევათ, პირდაპირ შეისყიდონ საწარმოს ქონებები. ობიექტის შესყიდვისათვის საჭიროა დადგენილი წესით შეიქმნას ამხანაგობა, რომელიც უნდა აერთიანებდეს მუშაკებს. აღნიშნული მომართვის შემდგომ, ... „...ას“ საპრივატიზაციო კომისიამ 29.04.1995წ. შეადგინა საპრივატიზაციო კომისიის დასკვნა. ამ დოკუმენტის მიხედვით, საპრივატიზაციოდ გამზადდა საწარმოს ძირითადი საშუალებები, დაუმთავრებელი კაპიტალური მშენებლობები. დოკუმენტში მითითებულია იმის თაობაზე, რომ საწარმოს დაკავებული აქვს სულ 24 643 კვ.მ მიწა, აქედან განაშენიანების ფართი შეადგენს - 5944.5 კვ.მ, ხოლო გაუშენებელი ანუ თავისუფალი მიწა კი - 18 698.5 კვ.მ-ს. ამავე დოკუმენტის მიხედვით, საწარმოო მზადაა პრივატიზებისთვის; ვ) სახელმწიფო ქონების მართვის სამინისტროს ქუთაისის სამმართველოსა და ... „...ას“ შრომით კოლექტივს შორის 1996 წლის 17 იანვარს გაფორმდა სახელმწიფო ქონების ყიდვა-გაყიდვის №160 ხელშეკრულება. ამ ხელშეკრულების საფუძველზე შეძენილ იქნა ...ი „...ა“ მდებარე ქ. ქუთაისი, ...ას ქუჩა, მე-9 ჩიხი №1. ამავე ხელშეკრულების 2.1. პუნქტის მიხედვით, მყიდველი ვალდებულია მიწის სარგებლობის საკითხი გადაწყვიტოს მოქმედი კანონმდებლობის შესაბამისად; 3.1. პუნქტის მიხედვით, გამყიდველი ვალდებულებას იღებს ყიდვა-გაყიდვის ხელშეკრულების სათანადო გაფორმების და ნოტარიულად დადასტურების შემდგომ გასცეს საკუთრების დამადასტურებელი მოწმობა; 1.1 პუნქტის მიხედვით, ხელშეკრულების საგანს წარმოადგენს ...ი „...ა“. მყიდველი საკუთრთებაში იღებს ქონებას თანდართული ჩამონათვალის მიხედვით, რომელიც ამ ხელშეკრულების განუყოფელი ნაწილია. იმავე მხარეთა შორის 1996 წლის 17 იანვარს გაფორმდა მიღება-ჩაბარების აქტი, რომლითაც მყიდველს (მოსარჩელეს) გადაეცა შესაბამისი დასახელების ქონებები; ზ) საქართველოს რესპუბლიკის სახელმწიფო ქონების მართვის სამინისტროს 1996 წლის 25 იანვარს გაცემული აქვს საკუთრების დამადასტურებელი მოწმობა №...-„პ“, რომლის თანახმად, მოწმობა ეძლევა ...ი „...ას“ შრომითი კოლექტივის ამხანაგობას, მისამართი: ქ. ქუთაისი, ...ას ქ. მე-9 ჩიხი №1. მას გადაეცა მიწის ფართობი 5944,5 კვ.მ.

მოცემულ საქმეზე სააპელაციო სასამართლომ ნაწილობრივ არასწორი შეფასება მისცა ზემოაღნიშნულ საკუთრების დამადასტურებელ მოწმობას. იმ პერიოდისათვის საქართველოში მიწის პრივატიზაცია არ მიმდინარეობდა. 5944.5 კვ.მ წარმოადგენს განაშენიანების ფართს, ანუ იმ მიწის ნაკვეთს, რომელზედაც დე-ფაქტოდ აშენებული იყო სხვადასხვა სახის შენობა-ნაგებობა, ხოლო თავისუფალი მიწა წარმოადგენდა 18 698.5 კვ.მ-ს. ეს გარემოება დასტურდება საპრივატიზაციო კომისიის დასკვნითაც. 1996 წლის 17 იანვრის №160 სახელმწიფო ქონების ყიდვა-გაყიდვის ხელშეკრულების 2.1. პუნქტის მიხედვით, მყიდველი (მოსარჩელე) ვალდებულია მიწის სარგებლობის საკითხი გადაწყვიტოს მოქმედი კანონმდებლობის შესაბამისად.

კასატორი აღნიშნავს, რომ 1996 წლის 7 აგვისტოს ... „...ას“ თანამშრომელთა ამხანაგობის კრების გადაწყვეტილების შესაბამისად, შესყიდული საწარმო „...ას“ ბაზაზე დაფუძნდა ახალი საწარმო სს „...ა“, შესაბამისად დამტკიცებულ იქნა სს „...ას“ წესდება. 1996 წლის 7 აგვისტოს ასევე შედგენილია აქციონერთა საერთო კრების ოქმი №1, სადაც ასევე დაფიქსირებულია ის გარემოება, რომ ... „...ას“ თანამშრომელთა ამხანაგობის გადაწყვეტილების შესაბამისად დაარსდა სააქციო საზოგადოება და დამტკიცდა მისი წესდება. ქუთაისის საქალაქო სასამართლოს 1996 წლის 16 სექტემბერს მიღებული აქვს დადგენილება სს „...ას“ რეგისტრაციის თაობაზე. მოცემულ საქმეზე ასევე უდავოა ის გარემოება, რომ 1996-1997 წლებში, იმ დროს მოქმედი კანონმდებლობის შესაბამისად, ხსენებული უფლების დამდგენი დოკუმენტები - 1996 წლის 17 იანვრის სახელმწიფო ქონების ყიდვა-გაყიდვის №160 ხელშეკრულება, 1996 წლის 17 იანვარს გაფორმებული მიღება-ჩაბარების აქტი და 1996 წლის 25 იანვარს გაცემული №...-„პ“ საკუთრების დამადასტურებელი მოწმობა და ასევე, უფლებამონაცვლეობის დამადასტურებელი სადამფუძნებლო დოკუმენტები წარდგენილ და დარეგისტრირებულ იქნა ტექნიკური აღრიცხვის სამსახურში. ტექნიკური აღრიცხვის ბიუროდან წარმოდგენილი დოკუმენტაციით დასტურდება, რომ მოსარჩელის სახელზე ირიცხებოდა შესაბამისი ოდენობის შენობა-ნაგებობები და მიწის ნაკვეთი საერთო ფართით - 23 829 კვ.მ.

მოცემულ საქმეზე შესაფასებელია სსიპ სახელმწიფო ქონების ეროვნული სააგენტოს მიერ 13.07.2020წ. წარმოდგენილი საპრივატიზაციო მასალები. სამმართველოს უფროსი ადასტურებს იმ გარემოებას, რომ ... „...აზე“ დამაგრებული საერთო ფართი არის 23 829 კვ.მ. საკუთრების მოწმობაში დაფიქსირებული ფართი წარმოადგენს არა მიწის, არამედ შენობების ფართს. არქიტექტურისა და ქალაქმშენებლობის სამსახურს უნდა დაედასტურებინა წითელი ხაზები და უნდა მომხდარიყო ამ მონაცემების გადატანა საჯარო რეესტრში.

გ. გ-ის მიერ 2019 წლის 18 ოქტომბერს სასამართლოში წარდგენილი დოკუმენტაციით დასტურდება და სადავო არ არის ის გარემოება, რომ ტექნიკური აღრიცხვის ბიუროში დარეგისტრირდა შენობა-ნაგებობები და მიწის საერთო ფართი - 24 643 კვ.მ. ტექნიკური აღრიცხვის დოკუმენტებსა და ნახაზებში დაფიქსირებულია სადავო მიწაზე განლაგებული ...ი №1 და ...ი №2, რომელიც გ. გ-ემ გაიფორმა უკანონოდ. ამავე დოკუმენტაციით მოპასუხე გ. გ-ეს დამატებით წარმოდგენილი აქვს მოსარჩელის სახელზე გაცემული ცნობა-დახასიათება ტექნიკური აღრიცხვის ბიუროდან, სადაც ე.წ. ...ი №1 ფართით 547.22 კვ.მ და ...ი №2 ფართით 537.44 კვ.მ ყვითლად აქვს მონიშნული. გ. გ-ე წლების განმავლობაში მუშაობდა ... „...აში“. მან კარგად იცოდა იმის თაობაზე, რომ ... „...ას“ სახელზე არსებულ 23 829 კვ.მ მიწის ნაკვეთზე თავად ამ საწარმომ ააშენა №1 ...ი, რომელიც განლაგებული იყო 547.22 კვ.მ მიწის ნაკვეთზე და ასევე მიმდებარედ №2 ...ი, რომელიც განლაგებული იყო 537.44 კვ.მ მიწის ფართობზე. ამავე ...ის გვერდით საწარმომ ააშენა 27.36 კვ.მ ფართის დამხმარე შენობა, რომელიც ამ ...ის საქმიანობას უკავშირდებოდა. ეს შენობა წარმოადგენდა დამხმარე ნაგებობას და გამოიყენებოდა ...ში მოყვანილი მოსავლის შესანახად.

ტექნიკური აღრიცხვის ბიუროში ხსენებული სარეგისტრაციო ჩანაწერები განხორციელებულია 1996 წელს. ტექნიკური აღრიცხვის ბიუროს ჩანაწერი წარმოადგენს ადმინისტრაციულ აქტს, რომელიც ძალაშია მანამ, სანამ არ გაუქმდება. მოცემულ შემთხვევაში ცნობა-დახასიათება დღესაც ძალაშია. ამდენად, დგინდება ის გარემოება, რომ ხსენებული ...ი წარმოადგენს მოსარჩელის საკუთრებას. მას ასევე ეკუთვნის დამხმარე 27.36 კვ.მ ფართის შენობა, რომელიც მის მიერ არის აშენებული. ამ გარემოების საწინააღმდეგო რაიმე მტკიცებულება არ წარმოუდგენია მოწინააღმდეგე მხარეს. მოსარჩელე ორგანიზაციის წარმომადგენელს 22.08.2018წ. წარმოდგენილი აქვს „პასუხი შესაგებელზე“, რომელსაც თან ერთვის ტექნიკური აღრიცხვის ბიუროში დაცული ნახაზები. ამ დოკუმენტებით ასევე დასტურდება ის გარემოება, რომ ხსენებული ფართები ირიცხებოდა მოსარჩელის სახელზე.

მოცემულ საქმეზე შესაფასებელია ის გარემოებაც, რომ „ფიზიკური პირებისა და კერძო სამართლის იურიდიული პირების სარგებლობაში არსებული არასასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის კერძო საკუთრებად გამოცხადების შესახებ“ საქართველოს კანონის მოთხოვნებიდან გამომდინარე მოსარჩელემ 13.09.2007წ. მიმართა სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნულ სააგენტოს და მოითხოვა მიწის ნაკვეთებზე საკუთრების უფლების რეგისტრაცია. 12.09.2007წ. გადახდილ იქნა სარგებლობის საფასური. მთლიანი ქონება აღირიცხა მოსარჩელის სახელზე, რომელსაც მიენიჭა საკადასტრო კოდი .... შემდგომში მოხდა ამ კოდზე დაყრდნობით რამდენიმე უძრავი ქონების რეგისტრაცია. ამ კოდზე უნდა ყოფილიყო აღრიცხული სადავო უძრავი ქონებაც.

კასატორი მიიჩნევს, რომ საქმეზე არასწორად იქნა შეფასებული ექსპერტიზის დასკვნა. ექსპერტს სულ სხვა შინაარსის კითხვები დაუსვა სასამართლომ. ამასთან, დასკვნის შინაარსი წინააღმდეგობრივია. მოცემულ საქმეზე უდავოა ის გარემოება, რომ ტექ. აღრიცხვის ბიუროს ცნობა-დახასიათებაში ასახული ორი ...ი (ლიტერი №1 ფართით - 547,22 კვ.მ და ლიტერი №2 ფართით 537,44 კვ.მ) და დამხმარე ნაგებობა (ლიტერი „ო“) წარმოადგენდა და დღესაც წარმოადგენს მოსარჩელის საკუთრებას. ეს ობიექტები მდებარეობს გი. გ-ის (ყოფილი მესაკუთრე გ. გ-ე) საკუთრებაში არსებული მიწის ნაკვეთის (ს/კ ...) ტერიტორიაზე. ექსპერტიზის დასკვნაში ექსპერტი აცხადებს, რომ წარმოდგენილ დოკუმენტაციაში არსებული, სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს მიერ მომზადებული გეგმის მიხედვით, ...ი №1, ...ი №2 და დამხმარე შენობა-ნაგებობა მდებარეობს დღეისათვის გი. გ-ის (ყოფილი მესაკუთრე გ. გ-ე) საკუთრებაში არსებული ს/კ ... მიწის ნაკვეთის ტერიტორიაზე. წარმოდგენილ დოკუმენტაციაში არსებულ ტექ. აღრიცხვის ბიუროს გეგმებზე მითითებული ლიტერი №1 და №2 ...ი, ასევე ლიტერი „ო’’ - დამხმარე შენობა-ნაგებობის მდებარეობა, კონფიგურაცია, ზომები და ურთიერთგანლაგება, მათი მოსაზღვრე სუბიექტების მდებარეობის გათვალისწინებით, შეესაბამება დღეისათვის გი. გ-ის (ყოფილი მესაკუთრე გ. გ-ე) საკუთრებაში არსებულ მიწის ნაკვეთზე (ს/კ ...) განთავსებული შენობა- ნაგებობისა და საძირკვლების მდებარეობას. ეს გარემოება იძლევა აბსოლუტურ საფუძველს, გაუქმდეს გასაჩივრებული გადაწყვეტილება.

2000–2005 წწ. საქართველოში განხორციელდა მიწის საკადასტრო აზომვით სამუშაოებთან დაკავშირებული რეფორმები. სადავო მიწაზე განლაგებული ...ი და დამხმარე შენობა ჩანს თანამგზავრიდან გადაღებულ სურათზე. აღნიშნული ...ის საძირკვლები დღესაც არსებობს.

გ. გ-ემ 20.01.2017წ. განცხადება წარადგინა აღიარების კომისიაში, რომლის შინაარსი ასეთია: „გთხოვთ დამიკანონოთ მიწის ნაკვეთი მდებარე ქ. ქუთაისი, ...ას მე-7 ჩიხი (ყოფილი მე-9) აღმოსავლეთით, რომელსაც ვფლობ და განვკარგავ 2000 წლიდან და რომელზეც განთავსებული არის კაპიტალური შენობა-ნაგებობა“. გ. გ-ეს სასამართლოში წარდგენილი აქვს 2 ნახაზი, კერძოდ, სიტუაციური გეგმა და საკადასტრო აგეგმვითი/აზომვითი ნახაზი. სიტუაციურ გეგმაზე ჩანს აღნიშნული ...ი, როგორც მშენებარე ნაგებობები, ხოლო საკადასტრო აგეგმვით/აზომვით ნახაზზე არ ჩანს ...ი. აღიარების კომისიამ დაარღვია კანონი, არ გამოიკვლია არც მიწის ფლობის და არც შენობის აშენების საკითხები და მიიღო უკანონო აქტები, რომლითაც აღნიშნული უძრავი ქონება გაუფორმდა საკუთრების უფლებით გ. გ-ეს. საქმეში არ არსებობს რაიმე სახის მტკიცებულება, რომლითაც დადასტურდებოდა, რომ დამხმარე შენობა აშენებულია გ. გ-ის მიერ.

კასატორი აღნიშნავს, რომ „ფიზიკური და კერძო სამართლის იურიდიული პირების მფლობელობაში (სარგებლობაში) არსებულ მიწის ნაკვეთებზე საკუთრების უფლების აღიარების შესახებ“ კანონში განხორციელებული ცვლილებებიდან გამომდინარე, თვითნებურად დაკავებულ მიწაზე საკუთრების უფლების აღიარება პირდაპირ და უშუალოდ უკავშირდება „შენობის“ საკითხს - თუ პირს არ აქვს უფლება შენობაზე, მას მიწაზეც ვერ ექნება რაიმე უფლება. კომისიას უნდა მოეთხოვა ექსპერტიზის დასკვნა, რაც არ განუხორციელებია. ეს გარემოება გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმების აბსოლუტურ საფუძველს იძლევა.

საქმეზე წარმოდგენილია ასევე 2 მოწმის: ე. ჩ-ის და ტ. ჯ-ის სანოტარო წესით დამოწმებული განცხადება. ამ დოკუმენტის მიხედვით, მათი მეზობელი, გ. გ-ე 2000 წლიდან - 2016 წლის 26 დეკემბრამდე თვითნებურად ფლობს და სარგებლობს მის საკუთრებაში არსებული არასასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის ნაკვეთით, ფართი - 2843 კვ.მ და მასზე არსებული არასაცხოვრებელი კაპიტალური შენობით, განაშენიანების ფართი 27.45 კვ.მ. ეს ჩვენებები არ შეესაბამება სინამდვილეს. აღნიშნული პირები სულ სხვა მისამართზე ცხოვრობენ, მათი მეზობელი არასოდეს არ ყოფილა გ. გ-ე და ბუნებრივია, მათ ხელი მოაწერეს იმ დოკუმენტს, რომლის შინაარსს არ გაცნობიან. ამასთან, ეს პირები ადასტურებენ არა მიწის თვითნებურად დაკავების ფაქტს, არამედ იმას, რომ თითქოსდა გ. გ-ე ფლობს და სარგებლობს მის საკუთრებაში არსებული მიწის ნაკვეთით (2843) კვ.მ და მასზე არსებული კაპიტალური შენობით განაშენიანების ფართით - 27.45 კვ.მ. ეს გარემოებაც გასაჩივრებული აქტების გაუქმების წინაპირობას იძლევა.

მოცემულ საქმეზე შესაფასებელია აღიარების კომისიის 2017 წლის 11 მაისის სხდომის ოქმიდან ამონაწერი, რომელშიც აღნიშნულია, რომ კომისიის წევრები - პ. კ-ი, ჯ. გ-ი, ბ. ჭ-ი, ზ. დ-ე ადგილზე იყვნენ გასულები და დაათვალიერეს სადავო მიწის ნაკვეთი. კომისიას არ გამოუკვლევია ამ მიწის ნაკვეთის დე-ფაქტო დანიშნულება, ვინ ამუშავებდა, ვინ იყვნენ მეზობლები. არსებული პრაქტიკის მიხედვით, უნდა გამოეკითხათ მიწის ნაკვეთის მიმდებარედ რეგისტრირებული მესაკუთრეები, დადგენილიყო მითითებული შენობის დანიშნულება, ვინ ააშენა ეს შენობა, რომელ წელს იქნა აშენებული, ხომ არ აქვს სხვა პიროვნებას პრეტენზია ამ შენობასთან დაკავშირებით და სხვ. აღიარების კომისია წარმოადგენს დამოუკიდებელ ადმინისტრაციულ ორგანოს. როდესაც ამ ორგანოს მიეწოდა უტყუარი ინფორმაცია მასზედ, რომ სადავო უძრავ ქონებაზე ტექ. ბიუროში არსებობდა და არსებობს შესაბამისი ჩანაწერი, თავად მას საკუთარი ინიციატივით უნდა დაეწყო ადმინისტრაციული წარმოება და საკუთარი გადაწყვეტილებით ძალადაკარგულად ეცნო მის მიერ გამოცემული სადავო აქტები. აღიარების კომისიას არ აქვს უფლება პირს საკუთრებაში გადასცეს მიწის ნაკვეთი, თუ ამ მიწის ნაკვეთზე სხვა პირის სახელზე ტექ. ბიუროში არსებობს ჩანაწერი. აღნიშნულ საქმეზე სახელმწიფო ინტერესებიც იქნა უგულებელყოფილი, რადგანაც ფიზიკურ პირს საკუთრებაში გადაეცა ის შენობა, რომელიც სახელმწიფო სტატუსის მქონე საწარმოს მიერ იყო აშენებული. არასწორად იქნა განსაზღვრული საკუთრების უფლების აღიარების საფასურიც.

მოცემულ საქმეზე უდავოა ის გარემოება, რომ გ. გ-ეს არ ჰქონია სარგებლობის დამადასტურებელი დოკუმენტი. მოსარჩელის სახელზე კი დღემდე ირიცხება ტექნიკური ინვენტარიზაციის არქივში აღრიცხვის დამადასტურებელი ცნობა-დახასიათება თანდართული უფლების დამადასტურებელი დოკუმენტებით.

კასატორის მოსაზრებით, კანონმდებელი ითხოვს, რომ საკადასტრო აგეგმვით ნახაზზე ჩანდეს ასევე „სხვა საკადასტრო მონაცემები“, რაც განმარტებას საჭიროებს. კანონმდებელმა მოიაზრა თანამგზავრიდან გადაღებული ფაქტობრივი მდგომარეობა და ასევე, ისეთი მდგომარეობა, რომელიც არ ეწინაღმდეგება ტექ. ბიუროს და საჯარო რეესტრის ჩანაწერებს, რაც მოცემულ შემთხვევაში არ არის დაცული. იმ პერიოდისათვის სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნულ სააგენტოში წარდგენილი რომ ყოფილიყო აზომვითი ნახაზი, სადაც ჩანს თანამგზავრიდან გადაღებული ...ი და დამხმარე ნაგებობა, სააგენტო გასცემდა ინფორმაციას, რომ ამ ობიექტზე ტექ. ბიუროში არსებობდა მესამე პირზე (მოსარჩელეზე) ჩანაწერი და მოსარჩელე ორგანიზაცია ითხოვდა მის აღრიცხვას საჯარო რეესტრში.

კასატორის მოსაზრებით, აღიარების კომისიას არ ჩაუტარებია ადმინისტრაციული წარმოება, არ გამოუკვლევია საქმისათვის მნიშვნელობის მქონე გარემოებები, არ დაუდგენია დამხმარე შენობის სტატუსი, მისი მესაკუთრე, მხედველობაში არ მიუღია ამ ობიექტის დანიშნულება, არ დაუკითხავს მეზობლები და ა.შ. საქმეზე ასევე დარღვეულ იქნა აქტის გამოცემის ვადებიც.

კასატორი აღნიშნავს, რომ სადავო 2843.00 კვ.მ მიწის ნაკვეთი მთლიანად რეგისტრირებულია ტექ. ბიუროში მოსარჩელის სახელზე. სასამართლოს არ ჰქონდა უფლება მხოლოდ ნაწილობრივ ბათილად ეცნო გასაჩივრებული ადმინისტრაციული აქტები. სააპელაციო სასამართლომ მოცემულ საქმეზე არასწორად მიიჩნია დადგენილად ის ფაქტობრივი გარემოება, რომ თითქოსდა მოსარჩელის - სს „...ას“ დირექტორის ლ. ნ-ის ინტერესშია მხოლოდ ქუთაისში, ...ას VII ჩიხის №1-ში (ყოფილი ...ას IX ჩიხი №1) მდებარე 548 კვ.მ და 551 კვ.მ არასასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის ნაკვეთზე და 26 კვ.მ არასასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის ნაკვეთსა და მასზე განლაგებულ ერთ არასაცხოვრებელ შენობა-ნაგებობაზე (განაშენიანების ფართობი 25.66 კვ.მ) უფლების რეგისტრაცია. მოცემულ საქმეზე დასტურდება ის გარემოება, რომ მოსარჩელის სახელზეა ტექ. ბიუროში რეგისტრირებული არასაცხოვრებელი კაპიტალური შენობა 27.45 კვ.მ და ...ი, რომლებიც განლაგებულია ერთიან და მთლიან სადავო მიწის ნაკვეთზე, რომლის ფართობია 2843 კვ.მ, რომელიც გასაჩივრებული უკანონო აქტების საფუძველზე გაუფორმდა გ. გ-ეს. ამდენად, მოსარჩელის მოთხოვნაა უკანონო აქტების არა ნაწილობრივ, არამედ მთლიანად გაუქმება. სასამართლოს არ ჰქონდა უფლება მხოლოდ ნაწილობრივ ემსჯელა აქტის კანონიერების საკითხზე. გასაჩივრებული გადაწყვეტილების ამ ნაწილით დაირღვა არამარტო მოსარჩელის პირადი ინტერესი, არამედ თავად სახელმწიფოს ინტერესი. თუ სააპელაციო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია ის გარემოება, რომ არასაცხოვრებელი კაპიტალური შენობა 27.45 კვ.მ და ...ი ეკუთვნის მოსარჩელეს, არ არსებობდა დარჩენილი სხვაობის (2843 – 1125 = 1718 კვ.მ) გ. გ-ის საკუთრებად მიჩნევის საფუძველი.

სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს მიერ გამოცემული აქტების კანონიერების საკითხთან მიმართებით კასატორი მიუთითებს შემდეგ ფაქტობრივ გარემოებებზე: ა) №... (04.04.2018წ.) სარეგისტრაციო განცხადებით, ლ. ნ-ემ მოითხოვა ქ. ქუთაისში, ...ას VII ჩიხის №1-ში (ყოფილი ...ას IX ჩიხი №1) მდებარე უძრავ ნივთზე სახელმწიფო პროექტის ფარგლებში უფლების რეგისტრაცია. სარეგისტრაციო განცხადებას თან ერთვოდა ქ. ქუთაისში, ...ას VII ჩიხის №1-ში (ყოფილი ...ას IX ჩიხი №1) მდებარე 548 კვ.მ არასასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის ნაკვეთის საკადასტრო აგეგმვითი/აზომვითი ნახაზი, მომზადებული ა. ყ-ის მიერ; ბ) №... (04.04.2018წ.) სარეგისტრაციო განცხადებით, ლ. ნ-ემ მოითხოვა ქ. ქუთაისში, ...ას VII ჩიხის №1-ში (ყოფილი ...ას IX ჩიხი № 1) მდებარე უძრავ ნივთზე სახელმწიფო პროექტის ფარგლებში უფლების რეგისტრაცია. სარეგისტრაციო განცხადებას თან ერთვოდა ქ. ქუთაისში, ...ას VII ჩიხის №1-ში (ყოფილი ...ას IX ჩიხი №1) მდებარე 551 კვ.მ არასასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის ნაკვეთის საკადასტრო აგეგმვითი/აზომვითი ნახაზი, მომზადებული ა. ყ-ის მიერ, აგრეთვე, საქართველოს რესპუბლიკის სახელმწიფო ქონების მართვის სამინისტროს მიერ გაცემული საკუთრების დამადასტურებელი მოწმობის ასლი, საქართველოს რესპუბლიკის სახელმწიფო ქონების მართვის სამინისტროს ქუთაისის სამმართველოს სახელმწიფო ქონების ყიდვა-გაყიდვის ხელშეკრულების ასლი, მიღება-ჩაბარების აქტის ასლი, რეესტრის ხელმისაწვდომობის შესახებ გადაწყვეტილების ასლი, ტექნიკური აღრიცხვის არქივიდან ქ. ქუთაისში, ...ას VII ჩიხის (ყოფ. ...ას IX ჩიხი) №1-ში მდებარე უძრავი ნივთის საინვენტარიზაციო გეგმის ასლი, ქ. ქუთაისში, ...ას VII ჩიხის (ყოფ. ...ას IX ჩიხი) №1-ში მდებარე უძრავი ნივთის ცნობა- დახასიათების ასლი; გ) №... (04.04.2018წ.) სარეგისტრაციო განცხადებით, ლ. ნ-ემ მოითხოვა ქ. ქუთაისში, ...ას VII ჩიხის №1-ში (ყოფილი ...ას IX ჩიხი №1) მდებარე უძრავ ნივთზე სახელმწიფო პროექტის ფარგლებში უფლების რეგისტრაცია. სარეგისტრაციო განცხადებას თან ერთვოდა ქ. ქუთაისში, ...ას VII ჩიხის №1-ში (ყოფილი ...ას IX ჩიხი №1) მდებარე 26 კვ.მ არასასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის ნაკვეთისა და მასზე განლაგებული ერთი არასაცხოვრებელი შენობა-ნაგებობის (განაშენიანების ფართობი: 25,66 კვ.მ) საკადასტრო აგეგმვითი/აზომვითი ნახაზი, მომზადებული ა. ყ-ის მიერ; დ) ქონების რეგისტრაციის დეპარტამენტის რეგიონული რეგისტრაციის მართვის სამსახურის იმერეთის რეგიონული ოფისის №... (12.04.2018წ.) გადაწყვეტილებით, განმცხადებელს უძრავი ნივთის რეგისტრაციაზე უარი ეთქვა იმ მოტივით, რომ წარდგენილი იყო ლ. ნ-ის სარეგისტრაციო განცხადება იმავე მოთხოვნით, რომლის თაობაზეც მიღებული იყო სარეგისტრაციო წარმოების შეწყვეტის შესახებ №... გადაწყვეტილება. ამასთან, №... სარეგისტრაციო განცხადებას არ ერთვოდა ახლად აღმოჩენილი ან ახლად გამოვლენილი გარემოებების დამადასტურებელი სარეგისტრაციო დოკუმენტაცია, რომელიც არსებითად შეცვლიდა გარემოებებს. აუცილებელი იყო სწორედ გარემოებების არსებითად შემცვლელი სარეგისტრაციო დოკუმენტაციის წარდგენა; ე) ქონების რეგისტრაციის დეპარტამენტის რეგიონული რეგისტრაციის მართვის სამსახურის იმერეთის რეგიონული ოფისის №... (12.04.2018წ.) გადაწყვეტილებით, განმცხადებელს უძრავი ნივთის რეგისტრაციაზე უარი ეთქვა იმ მოტივით, რომ წარდგენილი იყო ლ. ნ-ის სარეგისტრაციო განცხადება იმავე მოთხოვნით, რომლის თაობაზეც მიღებული იყო სარეგისტრაციო წარმოების შეწყვეტის შესახებ №... გადაწყვეტილება. ამასთან, №... სარეგისტრაციო განცხადებას არ ერთვოდა ახლად აღმოჩენილი ან ახლად გამოვლენილი გარემოებების დამადასტურებელი სარეგისტრაციო დოკუმენტაცია, რომელიც არსებითად შეცვლიდა გარემოებებს. აუცილებელი იყო სწორედ გარემოებების არსებითად შემცვლელი სარეგისტრაციო დოკუმენტაციის წარდგენა; ვ) ქონების რეგისტრაციის დეპარტამენტის რეგიონული რეგისტრაციის მართვის სამსახურის იმერეთის რეგიონული ოფისის №... (12.04.2018წ.) გადაწყვეტილებით, განმცხადებელს უძრავი ნივთის რეგისტრაციაზე უარი ეთქვა იმ მოტივით, რომ წარდგენილი იყო ლ. ნ-ის სარეგისტრაციო განცხადება იმავე მოთხოვნით, რომლის თაობაზეც მიღებული იყო სარეგისტრაციო წარმოების შეწყვეტის შესახებ №... გადაწყვეტილება. ამასთან, №... სარეგისტრაციო განცხადებას არ ერთვოდა ახლად აღმოჩენილი ან ახლად გამოვლენილი გარემოებების დამადასტურებელი სარეგისტრაციო დოკუმენტაცია, რომელიც არსებითად შეცვლიდა გარემოებებს. აუცილებელი იყო სწორედ გარემოებების არსებითად შემცვლელი სარეგისტრაციო დოკუმენტაციის წარდგენა; ზ) №..., №... და №... სარეგისტრაციო განცხადებებთან დაკავშირებით ქონების რეგისტრაციის დეპარტამენტის რეგიონული რეგისტრაციის მართვის სამსახურის იმერეთის რეგიონულმა ოფისმა, ადმინისტრაციული საჩივრის ნაწილობრივ დაკმაყოფილების შესახებ სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს №... (06.06.2018წ.) გადაწყვეტილების საფუძველზე, სარეგისტრაციო წარმოება განაახლა და 11 ივნისს მიიღო იდენტური №..., №... და №... გადაწყვეტილებები, რომელთა თანახმად, კვლავ არ დაკმაყოფილდა განმცხადებლის (მოსარჩელის) მოთხოვნები; თ) №..., №... და №... სარეგისტრაციო განცხადებებთან დაკავშირებით ქონების რეგისტრაციის დეპარტამენტის რეგიონული რეგისტრაციის მართვის სამსახურის იმერეთის რეგიონულმა ოფისმა 2018 წლის 4 ივლისს მიიღო №..., №... და №... გადაწყვეტილებების ანალოგიური №..., №... და №... გადაწყვეტილებები, იმ განსხვავებით, რომ მათში უთითებდა გი. გ-ის საკუთრებაში რეგისტრირებულ მიწის ნაკვეთთან (საკადასტრო კოდი: ...) ზედდების თაობაზე. აღნიშნულ სარეგისტრაციო განცხადებებთან დაკავშირებით რამდენჯერმე შეჩერდა და განახლდა საქმის წარმოებები. საბოლოოდ 2018 წლის 16 ოქტომბერს ქონების რეგისტრაციის დეპარტამენტის რეგიონული რეგისტრაციის მართვის სამსახურის იმერეთის რეგიონულმა ოფისმა მიიღო სარეგისტრაციო წარმოების შეწყვეტის შესახებ №..., №... და №... გადაწყვეტილებები. ეს გადაწყვეტილებები გასაჩივრდა სააგენტოში. სააგენტომ 2018 წლის 24 ოქტომბერს მიიღო გადაწყვეტილება №..., რომლითაც არ დაკმაყოფილდა მოსარჩელის მოთხოვნები.

კასატორის მოსაზრებით, სასამართლომ გვერდი აუარა იმ მთავარ საკითხებს, რომ ნახაზზე დღესაც ჩანს ...ი და დამხმარე შენობა. ასევე დასტურდება, რომ მითითებული ...ი აშენდა ...ი „...ას“ მიერ, რომლის სამართალმემკვიდრეა მოსარჩელე. ამასთან, მოსარჩელემ არსებული წესით სამოქალაქო სარჩელი წარადგინა ქუთაისის საქალაქო სასამართლოში მოპასუხეების - ს. ლ-ის, გი. გ-ის, მ. კ-ისა და გ. გ-ის მიმართ. სამოქალაქო სარჩელით მოთხოვნილია - ბათილად იქნეს ცნობილი, მოჩვენებით დადებული გარიგებები: გ. გ-ეს და ს. ლ-ეს შორის 2017 წლის 5 დეკემბერს გაფორმებული უძრავი ნივთის ნასყიდობის ხელშეკრულება უძრავ ქონებაზე ს/კ ...; ს. ლ-ეს და გი. გ-ეს შორის 2018 წლის 3 იანვარს გაფორმებული უძრავი ნივთის ნასყიდობის ხელშეკრულება უძრავ ქონებაზე ს/კ ... და გი. გ-ეს და მ. კ-ეს შორის 2018 წლის 16 ივლისს გაფორმებული სესხისა და იპოთეკის ხელშეკრულება, სანოტარო მოქმედების რეგისტრაციის ნომერი №180841476.

10. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2022 წლის 1 აპრილის განჩინებით საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად წარმოებაში იქნა მიღებული სს „...ას“ და გ. გ-ის საკასაციო საჩივრები.

11. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2023 წლის 5 მაისის განჩინებით სს „...ას“ და გ. გ-ის საკასაციო საჩივრები მიჩნეულ იქნა დასაშვებად და მათი განხილვა განისაზღვრა მხარეთა დასწრების გარეშე.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლო საქმის მასალების გაცნობის, საკასაციო საჩივრების საფუძვლების შესწავლისა და გასაჩივრებული გადაწყვეტილების კანონიერება-დასაბუთებულობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ სს „...ას“ და გ. გ-ის საკასაციო საჩივრები უნდა დაკმაყოფილდეს ნაწილობრივ, გაუქმდეს გასაჩივრებული გადაწყვეტილება და საქმე ხელახლა განსახილველად დაუბრუნდეს იმავე სასამართლოს შემდეგ გარემოებათა გამო:

საქმეზე დადგენილია შემდეგი ფაქტობრივი გარემოებები:

ა) სს „...ა“ (საიდენტიფიკაციო ნომერი: ...; იურიდიული მისამართი: საქართველო, ქ. ქუთაისი, ...ას ქ. მე-9 ჩიხი, №1; დირექტორი - ლ. ნ-ე; რეგისტრაციის ნომერი ...) რეგისტრირებულია 1996 წლის 16 სექტემბერს (ტ.1, ს.ფ 16, 20);

ბ) 1990 წლის 29 მაისს ქუთაისის ...ის ...ის დირექტორსა და ა/კ ...ასთან არსებულ კოოპერატივ „ა...ს“ შორის დადებული №150 ხელშეკრულების თანახმად, ხელშეკრულების საგანს წარმოადგენს კაპიტალური, სტანდარტული ზომის ...ის მშენებლობა ქუთაისის ...ის ტერიტორიაზე, 1000 მ² ფართობზე (ორი 500 მ² ცალ-ცალკე). შემსრულებელი ვალდებულია ხელშეკრულების დადებიდან 10 დღის ვადაში შეუდგეს სამუშაოების წარმოებას და ჩააბაროს დამკვეთს შენობა ექსპლუატაციისათვის არა უგვიანეს 1990 წლის 25 აგვისტოსათვის. შესასრულებელი სამუშაოების ღირებულება შეადგენს 180000 მანეთს. დამკვეთი ვალდებულია ეს თანხა ჩარიცხოს ორ ნაწილად: სამუშაოების დაწყების წინ - თანხის 50%, ხოლო დანარჩენი - სამუშაოების დამთავრების, შესრულებული აქტის შედგენის შემდეგ 5 დღის განმავლობაში (ტ.1, ს.ფ 42);

გ) ქუთაისის სახალხო დეპუტატთა საქალაქო საბჭოს აღმასრულებელი კომიტეტის 1990 წლის 13 ივნისის სხდომის №12.79.693 ოქმის ამონაწერის თანახმად, დაკმაყოფილდა ქუთაისის ...ის ადმინისტრაციის თხოვნა და ...ის მოსაწყობად ...ას ქუჩის მე-9 ჩიხში მათი ტერიტორიის აღმოსავლეთის მხრიდან დროებით სარგებლობაში შეემატა მიწის ნაკვეთი ფართით 0,2 ჰექტრამდე. პროექტი უნდა შეთანხმებულიყო ქალაქის მთავარ არქიტექტორთან (ტ.1, ს.ფ 41);

დ) საქართველოს რესპუბლიკის მრეწველობის სამინისტროს 1992 წლის 8 ივნისის №98 ბრძანებით რეორგანიზებულ იქნა ქუთაისის ...ა და მის ბაზაზე შეიქმნა დამოუკიდებელი საწარმოები იურიდიული პირის უფლებით, კერძოდ: ა) ...ი (მდებარე: ქ. ქუთაისი, ...ის ჩიხი №7); ბ) ...ი (მდებარე: ქ. ქუთაისი, ...ას მე-9 ჩიხი, №1); გ) ...ის ...ი (მდებარე: ქ. ქუთაისი, ...ა, ...ს ქუჩა №2ა); დ) ქუთაისის ...ი (მდებარე: ქ. ქუთაისი, ...ის მე-2 ჩიხი, №2ბ); ე) ...ის ...ი (მდებარე: ქ. ...ა, ...ის ქუჩა №3) (ტ.1, ს.ფ 22-23);

ე) საქართველოს რესპუბლიკის მრეწველობის სამინისტროს 1992 წლის 23 ივნისის №115 ბრძანებით, ...ს შეეცვალა სახელწოდება და ეწოდა ...ი „...ა“. ამავე ბრძანებით დამტკიცდა ...ი „...ას“ წესდება (ტ.1, ს.ფ 21);

ვ) 1996 წლის 17 იანვრის მიღება-ჩაბარების აქტი შედგა მასზედ, რომ სახელმწიფო ქონების მართვის სამინისტროს ქუთაისის სამმართველომ მისი უფროსის ზ. ნ-ის სახით ჩააბარა, ხოლო ...ი „...ას“ შრომითი კოლექტივის ამხანაგობის წარმომადგენელმა ნ-ე ლ. ჩაიბარა ქ. ქუთაისში, ...ას ქ. მე-9 ჩიხი №1-ში ...ი „...ას“ ქონება ამავე აქტში მითითებული ჩამონათვალით, რომელშიც მე-9 ნომრად მითითებულია ...ი. აქტის თანახმად, განაშენიანების საერთო ფართობი არის - 5944.5 კვ.მ (ტ.1, ს.ფ 53-56);

ზ) 1996 წლის 25 იანვარს სახელმწიფო ქონების მართვის სამინისტროს ქუთაისის სამმართველოს მიერ გაცემულია საკუთრების დამადასტურებელი №...-„პ“ მოწმობა, რომლის შესაბამისად, სახელმწიფო ქონების ყიდვა-გაყიდვის 1996 წლის 17 იანვრის №160 ხელშეკრულებისა და მიღება-ჩაბარების აქტის საფუძველზე, ...ი „...ას“ შრომითი კოლექტივის ამხანაგობას (მისამართი: ქ. ქუთაისი, ...ას ქ. მე-9 ჩიხი №1) საკუთრებაში გადაეცა ...ი „...ა“. მიწის ფართობი - 5944,5 კვ.მ (ტ.1. ს.ფ 19);

თ) 2017 წლის 27 ივნისს მომზადებული სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს ცნობა-დახასიათების თანახმად, ნაკვეთი მდებარე მისამართზე: ქ. ქუთაისი, ...ას VII ჩიხი (ყოფ. ...ას IX ჩიხი) №1, წარმოადგენს სახელმწიფო საკუთრებას, ნაკვეთის ფაქტობრივი ფართობი არის 23829 კვ.მეტრი, კანონიერ სარგებლობაში არსებული მიწის ფართი უ.დ.დ-ს გარეშე: 23829 კვ.მ. შენიშვნა: საგადასახადო დეპარტამენტის ქუთაისის საოლქო საგადასახადო ინსპექციის განცხადებებით უძრავი ქონების იპოთეკარად ითვლებიან; 1. შპს „...ა“ 12.11.2001წ. №03/974 განცხადებით 01.09.2001 წლის მდგომარეობით; 2. შპს „ბ...ი“ 12.11.2001წ. №03/974 განცხადებით 01.09.2001 წლის მდგომარეობით; 3. შპს „ბა...“ 12.11.2001 წლის №03/97 განცხადებით 01.09.2001 წლის მდგომარებით; 4. ინდ. მეწარმე გი. გ-ე 22.04.2002 წლის №03/902 განცხადებით 01.04.2002 წლის მდგომარეობით; 5. შპს „კ...“ 12.11.2001 წლის №03/100 განცხადებით 01.09.2001 წლის მდგომარეობით, NII-274 გ-1კ. ლიტერი: საკუთრების აღწერა-ლიტერი ა: ლიტერი ა, დასახელება: არასაცხოვრებელი, სართულების რაოდენობა: 2, საერთო ფართი(კვ.მ): 747.44 კვ.მ; ლიტერი: საკუთრების აღწერა - ლიტერი ბ: ლიტერი: ბ, დასახელება: არასაცხოვრებელი, სართულების რაოდენობა: 2, საერთო ფართი(კვ.მ): 934.62 კვ.მ; ლიტერი: საკუთრების აღწერა-ლიტერი ვ: ლიტერი: ვ, დასახელება: არასაცხოვრებელი, სართულების რაოდენობა: 2, საერთო ფართი(კვ.მ): 910.42 კვ.მ; ლიტერი: საკუთრების აღწერა-ლიტერი გ: ლიტერი: გ, დასახელება: არასაცხოვრებელი, სართულების რაოდენობა: 1, საერთო ფართი(კვ.მ): 386.76 კვ.მ; ლიტერი: საკუთრების აღწერა-ლიტერი ზ: ლიტერი ზ, დასახელება: არასაცხოვრებელი, სართულების რაოდენობა: 1, საერთო ფართი (კვ.მ): 218,34 კვ.მ; ლიტერი: საკუთრების აღწერა-ლიტერი ზ’: ლიტერი: ზ’, დასახელება: არასაცხოვრებელი, სართულების რაოდენობა: 1, საერთო ფართი (კვ.მ): 10681 კვ.მ; ლიტერი: საკუთრების აღწერა-ლიტერი დ: ლიტერი დ, დასახელება არასაცხოვრებელი, სართულების რაოდენობა: 1, საერთო ფართი(კვ.მ): 231.29 კვ.მ; ლიტერი: საკუთრების აღწერა-ლიტერი ე: ლიტერი ე, დასახელება არასაცხოვრებელი, სართულების რაოდენობა: 1, საერთო ფართი (კვ.მ): 543,82 კვ.მ; ლიტერი: საკუთრების აღწერა-ლიტერი ტ: ლიტერი: ტ, დასახელება: არასაცხოვრებელი, სართულების რაოდენობა: 1, საერთო ფართი(კვ.მ): 33.97 კვ.მ; ლიტერი: საკუთრების აღწერა-ლიტერი ი-ი‘: ლიტერი: ი-ი‘, დასახელება: არასაცხოვრებელი, სართულების რაოდენობა: 1, საერთო ფართი (კვ.მ): 33.97 კვ.მ; ლიტერი: საკუთრების აღწერა-ლიტერი ჟ: ლიტერი: ჟ, დასახელება: არასაცხოვრებელი, სართულების რაოდენობა: 1, საერთო ფართი (კვ.მ): 49.96 კვ.მ; ლიტერი: საკუთრების აღწერა - ლიტერი N1: ლიტერი: N1, დასახელება: ...ი, საერთო ფართი (კვ.მ) 547,22 კვ.მ; ლიტერი: საკუთრების აღწერა-ლიტერი N2: ლიტერი: N2, დასახელება: ...ი, საერთო ფართი (კვ.მ): 537.44 კვ.მ; ლიტერი: საკუთრების აღწერა - ლიტერი კ-კ’: ლიტერი კ-კ’, დასახელება: არასაცხოვრებელი, სართულების რაოდენობა: 1, საერთო ფართი(კვ.მ): 99.90 კვ.მ; ლიტერი: საკუთრების აღწერა -ლიტერი ფ-ფ'-ფ": ლიტერი. ფ-ფ'ფ'', დასახელება: საგუშაგო, სართულების რაოდენობა: 1, საერთო ფართი(კვ.მ): 54,40 კვ.მ; ლიტერი: საკუთრების აღწერა-ლიტერი პ-უ-შ-რ-ლ-მ-ო-ს: ლიტერი: პ-უ-შ-რ-ლ-მ-ო-ს, დასახელება: დამხმარე ნაგებობა, საერთო ფართი (კვ.მ): 252,85 კვ.მ; ბინა: მესაკუთრ(ეებ)ის მოსარგებლ(ეებ)ის აღწერა: შ.პ.ს. „...ა’’, შენიშვნა: წილი გაურკვეველია საკუთრების მოწმობა, №...-„პ“, 25/01/1996, /ასლი/ ნასყიდობის ხელშეკრულება, №160, 17/01/1996, ნოტარიუსი: გ-ი, მიღება-ჩაბარების აქტი, 17/01/1996, აღრიცხულია 1996 წელს, ტექნიკური აღრიცხვის ბარათი (ტ.1. ს.ფ. 43-45);

ი) 2017 წლის 20 იანვარს გ. გ-ემ საკუთრების უფლების აღიარების შესახებ განცხადებით მიმართა ქალაქ ქუთაისის მუნიციპალიტეტის მერიის ფიზიკური და კერძო სამართლის იურიდიული პირების მფლობელობაში (სარგებლობაში) არსებულ მიწის ნაკვეთებზე საკუთრების უფლების აღიარების კომისიას და მოითხოვა ქალაქ ქუთაისში, ...ას VII ჩიხი №1-ის აღმოსავლეთით მდებარე მიწის ნაკვეთზე საკუთრების უფლების აღიარება (ტ.1, ს.ფ 156-174);

კ) საკადასტრო აგეგმვითი/აზომვითი ნახაზის თანახმად, ქუთაისი, ...ას VII ჩიხი №1-ის აღმოსავლეთით არასასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის ნაკვეთის ფართობი შეადგენს 2843 კვ.მეტრს (ტ.1, ს.ფ 89);

ლ) ტექნიკური აღრიცხვის არქივის მონაცემების შესაბამისად, უძრავი ნივთი მისამართი: ქალაქი ქუთაისი, ...ას VII ჩიხი №1-ის აღმოსავლეთით, სააღრიცხვო მასალები არ მოიძებნა (ტ.1, ს.ფ 170);

მ) ქალაქ ქუთაისის მუნიციპალიტეტის მერიის ფიზიკური და კერძო სამართლის იურიდიული პირების მფლობელობაში (სარგებლობაში) არსებულ მიწის ნაკვეთებზე საკუთრების უფლების აღიარების კომისიის 2017 წლის 18 მაისის №122 განკარგულებით აღიარებულ იქნა გ. გ-ის საკუთრების უფლება ქალაქ ქუთაისში, ...ას VII ჩიხი №1-ის აღმოსავლეთით მდებარე მიწის ნაკვეთზე (ფართობით - 2843.00 კვ.მ) და მასზე არსებულ შენობა-ნაგებობაზე (01-არასაცხოვრებელი, გაშენების ფართობი - 27.45 კვ.მ.) (ტ.1, ს.ფ 78-79);

ნ) 2017 წლის 20 ივნისს გ. გ-ის სახელზე გაიცა საკუთრების უფლების მოწმობა №24, არასასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის ნაკვეთზე, ფართობით 2843.00 კვ.მ და შენობა-ნაგებობაზე, განაშენიანების ფართობი - 27.45. კვ.მ, მისამართი: ქალაქი ქუთაისი, ...ას VII ჩიხი №1-ის აღმოსავლეთით (ტ.1, ს.ფ 88);

ო) 2017 წლის 5 დეკემბერს მომზადებული საჯარო რეესტრის ამონაწერის თანახმად, უძრავი ნივთი მდებარე: ქალაქი ქუთაისი, ...ას მე-7 ჩიხი, №1-ის აღმოსავლეთით, ნაკვეთის დანიშნულება: არასასოფლო-სამეურნეო, დაზუსტებული ფართობი: 2843.00 კვ.მეტრი, შენობა-ნაგებობის ჩამონათვალი №01/1 შენობა. ნაგებობის საერთო ფართი: 21.63 კვ.მეტრი, უფლების დამადასტურებელი დოკუმენტი: ქალაქ ქუთაისის მუნიციპალიტეტის მერიის ფიზიკური და კერძო სამართლის იურიდიული პირების მფლობელობაში (სარგებლობაში) არსებულ მიწის ნაკვეთებზე საკუთრების უფლების აღიარების კომისიის 2017 წლის 20 ივნისის №24 საკუთრების უფლების მოწმობა; საკადასტრო კოდი №..., საკუთრების უფლებით რეგისტრირებულია გ. გ-ის სახელზე (ტ.1. ს.ფ. 94);

პ) 2017 წლის 5 დეკემბერს მომზადებული საჯარო რეესტრის ამონაწერის თანახმად, უძრავი ნივთი მდებარე: ქალაქი ქუთაისი, ...ას მე-7 ჩიხი, №1-ის აღმოსავლეთით, ნაკვეთის დანიშნულება: არასასოფლო-სამეურნეო, დაზუსტებული ფართობი: 2843.00 კვ.მეტრი, შენობა-ნაგებობის ჩამონათვალი №01/1 შენობა, ნაგებობის საერთო ფართი: 21.63 კვ. მეტრი, უფლების დამადასტურებელი დოკუმენტი: 2017 წლის 5 დეკემბრის ნასყიდობის ხელშეკრულება; საკადასტრო კოდი №..., საკუთრების უფლებით რეგისტრირებულია ს. ლ-ის სახელზე (ტ.1, ს.ფ 92);

ჟ) 2018 წლის 8 იანვარს მომზადებული საჯარო რეესტრის ამონაწერის თანახმად, უძრავი ნივთი მდებარე: ქალაქი ქუთაისი, ...ას მე-7 ჩიხი, №1-ის აღმოსავლეთით, ნაკვეთის დანიშნულება: არასასოფლო-სამეურნეო, დაზუსტებული ფართობი: 2843.00 კვ.მეტრი, შენობა-ნაგებობის ჩამონათვალი №01/1 შენობა, ნაგებობის საერთო ფართი: 21.63 კვ. მეტრი, უფლების დამადასტურებელი დოკუმენტი: 2018 წლის 3 იანვრის ნასყიდობის ხელშეკრულება; საკადასტრო კოდი №..., საკუთრების უფლებით რეგისტრირებულია გი. გ-ის სახელზე (ტ.1, ს.ფ 93);

რ) სსიპ ლევან სამხარაულის სახელობის სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს 06.02.2020 წლის №000821020 დასკვნაში (ტ.4 ს.ფ 190-198) აღნიშნულია: ექსპერტს გადასაწყვეტად დაესვა კითხვები: 1) საქართველოს რესპუბლიკის სახელმწიფო ქონების მართვის სამინისტროს 1996 წლის 25 იანვრის საკუთრების დამადასტურებელი №...-„პ“ მოწმობის, მასზე დართული 1996 წლის 17 იანვრის მიღება-ჩაბარების აქტის №9 გრაფაში დასახელებული ...ი, ტექაღრიცხვის ბიუროში არსებულ ცნობა-დახასიათებაში (მის: ქ. ქუთაისი, ...ას მე-7 ჩიხი, ყოფილი ...ას მე-9 ჩიხი) მითითებული ...ი ლიტერი №1 საერთო ფართით - 547,22 მ² და ...ი ლიტერი №2 ფართით 537.44 მ², მათ შორის, დამხმარე ნაგებობა 26 კვ.მ და ასევე, ტექაღრიცხვის ბიუროში დაცულ საკადასტრო აგეგმვით/აზომვით ნახაზზე (სიტუაციური გეგმა) ასახულ მიწის ნაკვეთზე არსებული ...ი და შენობა-ნაგებობა წარმოადგენს თუ არა იმავე მიწის ნაკვეთს, რომელზედაც №... საკადასტრო კოდით გ. გ-ის საკუთრების უფლება არის რეგისტრირებული (მიწის ნაკვეთი და მასზე არსებული შენობა-ნაგებობა). იდენტურობის შემთხვევაში რა ნაწილში, რა სახისა და ოდენობის ფართზე არსებობს იდენტურობა; 2) ემთხვევა თუ არა მიღება-ჩაბარების აქტში (7 შენობა-ნაგებობა) და სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს ტექაღრიცხვის მასალაში (7 შენობა-ნაგებობა) ფართები, მიწის მართვის სამმართველოს ცნობა-ნახაზში და საჯარო რეესტრის ამონაწერებში რეგისტრირებული მიწის ნაკვეთების ფართობებს, აქტით გადაცემული შენობების ცალკეული ფართობების გათვალისწინებით; 3) მიწის მართვის სამმართველოს ცნობა/ნახაზში და საჯარო რეესტრის ამონაწერებში რეგისტრირებული მიწის ნაკვეთები წარმოადგენს (მოიცავს) შენობის განაშენიანების ფართებს თუ შერეულია თავისუფალი და განაშენიანებული ფართები ან რეგისტრირებულია ცარიელი გაუნაშენიანებელი მიწები.

პირველ შეკითხვაზე ექსპერტს გაცემული აქვს შემდეგი პასუხი: ექპერტიზისათვის წარდგენილ დოკუმენტაციაში არსებული, საქართველოს რესპუბლიკის სახელმწიფო ქონების მართვის სამინისტროს 1996 წლის 25 იანვრის საკუთრების დამადასტურებელ №...-„პ“ მოწმობაზე დართულ, 1996 წლის 17 იანვრის მიღება-ჩაბარების აქტში (ტ.1. ს.ფ. 53) №9 გრაფაში დასახელებული ...ის მდებარეობა, რაოდენობა, ზომები და ფართობი მითითებული არ არის. აღნიშნულიდან გამომდინარე, მისი შედარება გი. გ-ის (ყოფილი მესაკუთრე გ. გ-ე) საკუთრებაში არსებულ (ს/კ ...) მიწის ნაკვეთთან ტექნიკურად შეუძლებელია.

წარდგენილ დოკუმენტაციაში არსებულ ტექ. აღრიცხვის ბიუროს ცნობა-დახასიათებაში (ტომი 2, ს.ფ. 211-214; ტომი 3, ს.ფ. 361, 363) ასახული ორი ...ი (ლიტერი №1 ფართით - 547,22 კვ.მ და ლიტერი №2 ფართით - 537,44 კვ.მ) და დამხმარე ნაგებობა (ლიტერი „ო“) მათი კონფიგურაციისა და მოსაზღვრე სუბიექტების განლაგების გათვალისწინებით, მდებარეობს გი. გ-ის (ყოფილი მესაკუთრე გ. გ-ე) საკუთრებაში არსებული (ს/კ ...) მიწის ნაკვეთის ტერიტორიაზე.

დღეისათვის საჯარო რეესტრში რეგისტრირებული 2843 კვ.მ (ს/კ ...) მიწის ნაკვეთის მდებარეობა, ძირითადად შეესაბამება სს „...ას“ საკუთრებაში არსებული 2550 კვ.მ არასასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის ნაკვეთის მდებარეობას.

წარდგენილ დოკუმენტაციაში არსებულ მასალებში, არ არის მითითებული სს „...ას“ საკუთრებაში არსებული 2550 კვ.მ სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის ნაკვეთის კოორდინატები (ტ.1. ს.ფ. 99) ან მისი საზღვრების მიბმა დღეისათვის განლაგებული მყარი წერტილებიდან. აღნიშნულის გამო, 2550 კვ.მ მიწის ნაკვეთის საზღვრების ზუსტი მდებარეობის განსაზღვრა ტექნიკურად შეუძლებელია.

წარდგენილ დოკუმენტაციაში არსებული, სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს მიერ მომზადებული გეგმის (ტ.4. ს.ფ. 80) მიხედვით, ...ი №1, ...ი №2 და დამხმარე შენობა-ნაგებობა მდებარეობს დღეისათვის გი. გ-ის (ყოფილი მესაკუთრე გ. გ-ე) საკუთრებაში არსებული (ს/კ ...) მიწის ნაკვეთის ტერიტორიაზე.

წარდგენილ დოკუმენტაციაში არსებულ ტექ. აღრიცხვის ბიუროს გეგმებზე მითითებული, ლიტერი №1 და №2 ...ის, ასევე ლიტერი „ო“ - დამხმარე შენობა-ნაგებობის მდებარეობა, კონფიგურაცია, ზომები და ურთიერთგანლაგება, მათი მოსაზღვრე სუბიექტების მდებარეობის გათვალისწინებით, ძირითადად შეესაბამება დღეისათვის გი. გ-ის (ყოფილი მესაკუთრე გ. გ-ე) საკუთრებაში არსებულ (ს/კ ...) მიწის ნაკვეთზე განთავსებული შენობა-ნაგებობისა და საძირკვლების მდებარეობას.

მეორე შეკითხვაზე ექსპერტს გაცემული აქვს შემდეგი პასუხი:

წარდგენილ დოკუმენტაციაში არსებულ მიღება-ჩაბარების აქტში არ არის მითითებული №1, №2, №3, №4, №5, №6 და №7 შენობა-ნაგებობების ფართები. აღნიშნულის გამო, აქტში მითითებული შენობა-ნაგებობების ფართების შედარება, საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს ტექაღრიცხვის მასალაში მითითებული ამავე შენობა-ნაგებობების ფართებთან ტექნიკურად შეუძლებელია.

მიწის მართვის სამმართველოს გეგმაზე მითითებული მიწის ნაკვეთის ფართობი, არ შეესაბამება საჯარო რეესტრის ამონაწერებში რეგისტრირებული მიწის ნაკვეთების ფართობებს. მიწის მართვის სამმართველოს გეგმაზე შენობა-ნაგებობების ფართები მითითებული არ არის.

მესამე შეკითხვაზე ექსპერტს გაცემული აქვს შემდეგი პასუხი:

მიწის მართვის სამმართველოს ცნობა-ნახაზში და საჯარო რეესტრის ამონაწერებში რეგისტრირებული მიწის ნაკვეთების საერთო ფართები მოიცავს როგორც მასზე განთავსებული შენობების განაშენიანების, ასევე გაუნაშენიანებელი ტერიტორიის ფართებს.

ს) სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს 2017 წლის 4 დეკემბრის №... გადაწყვეტილებით შეწყდა წარმოება სს „...ას“ განცხადებაზე, სახელმწიფო პროექტის ფარგლებში უფლების რეგისტრაციის შესახებ უძრავ ნივთზე მდებარე ქ. ქუთაისი, ...ას მე-9 ჩიხი (ტ.1, ს.ფ 266);

ტ) 2018 წლის 4 აპრილს სს „...ას“ სახელით ლ. ნ-ემ №... სარეგისტრაციო განცხადებით მიმართა სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნულ სააგენტოს და მოითხოვა ქ. ქუთაისში, ...ას VII ჩიხის №1-ში (ყოფილი ...ას მე-9 ჩიხი №1) მდებარე უძრავ ნივთზე სახელმწიფო პროექტის ფარგლებში უფლების რეგისტრაცია. სარეგისტრაციო განცხადებას თან ერთვოდა ქ. ქუთაისში, ...ას VII ჩიხის №1-ში (ყოფილი ...ას IX ჩიხი №1) მდებარე 548 კვ.მ არასასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის ნაკვეთის საკადასტრო აგეგმვითი/აზომვითი ნახაზი (ტ.2, ს.ფ 56-57, 188-190, ტ.5. ს.ფ. 20-26);

უ) სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს 2018 წლის 12 აპრილის №... გადაწყვეტილებით, განმცხადებელს (სს „...ას“) უძრავი ნივთის რეგისტრაციაზე უარი ეთქვა იმ მოტივით, რომ წარდგენილი იყო ლ. ნ-ის სარეგისტრაციო განცხადება იმავე მოთხოვნით, რომლის თაობაზეც მიღებული იყო სარეგისტრაციო წარმოების შეწყვეტის შესახებ №... გადაწყვეტილება. ამასთან, №... სარეგისტრაციო განცხადებას არ ერთვოდა ახლად აღმოჩენილი ან ახლად გამოვლენილი გარემოებების დამადასტურებელი სარეგისტრაციო დოკუმენტაცია, რომელიც არსებითად შეცვლიდა გარემოებებს (ტ.2, ს.ფ 54-55);

ფ) 2018 წლის 4 აპრილს ლ. ნ-ემ №... სარეგისტრაციო განცხადებით მოითხოვა ქ. ქუთაისში, ...ას VII ჩიხის №1-ში (ყოფილი ...ას მე-9 ჩიხი №1) მდებარე უძრავ ნივთზე სახელმწიფო პროექტის ფარგლებში სს „...ას“ უფლების რეგისტრაცია. სარეგისტრაციო განცხადებას თან ერთვოდა ქ. ქუთაისში, ...ას VII ჩიხის №1-ში (ყოფილი ...ას 9 ჩიხი №1) მდებარე 551 კვ.მ არასასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის ნაკვეთის საკადასტრო აგეგმვითი/აზომვითი ნახაზი, საქართველოს რესპუბლიკის სახელმწიფო ქონების მართვის სამინისტროს მიერ გაცემული საკუთრების დამადასტურებელი მოწმობის ასლი (№...-„პ“, თარიღი: 25.01.1996 წელი. დოკუმენტის ასლის დამოწმების სანოტარო მოქმედების რეგისტრაციის ნომერი: ..., თარიღი: 22.11.2017 წელი), საქართველოს რესპუბლიკის სახელმწიფო ქონების მართვის სამინისტროს ქუთაისის სამმართველოს სახელმწიფო ქონების ყიდვა-გაყიდვის ხელშეკრულების (№160, თარიღი: 17.01.1996 წელი) ასლი, მიღება-ჩაბარების აქტის (თარიღი: 17.01.1996 წელი) ასლი, რეესტრის ხელმისაწვდომობის შესახებ №... (26.01.2018 წელი) გადაწყვეტილების ასლი, ტექნიკური აღრიცხვის არქივიდან ქ. ქუთაისში, ...ას VII ჩიხის (ყოფ. ...ას 9 ჩიხი) №1-ში მდებარე უძრავი ნივთის საინვენტარიზაციო გეგმის (თარიღი: 24.05.2012 წელი, მიწის ნაკვეთის საერთო ფართობი: 23829 კვ.მ) ასლი, ქ. ქუთაისში, ...ას VII ჩიხის (ყოფ. ...ას 9 ჩიხი) №1-ში მდებარე უძრავი ნივთის №... (27.06.2017 წ.) ცნობა-დახასიათების ასლი (ტ.2, ს.ფ 106-107, 198-216, ტ.5. ს.ფ. 20-26);

ქ) სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს 2018 წლის 12 აპრილის №... გადაწყვეტილებით, განმცხადებელს (სს „...ას“) უძრავი ნივთის რეგისტრაციაზე უარი ეთქვა იმ მოტივით, რომ წარდგენილი იყო ლ. ნ-ის სარეგისტრაციო განცხადება იმავე მოთხოვნით, რომლის თაობაზეც მიღებული იყო სარეგისტრაციო წარმოების შეწყვეტის შესახებ №... გადაწყვეტილება. ამასთან, №... სარეგისტრაციო განცხადებას არ ერთვოდა ახლად აღმოჩენილი ან ახლად გამოვლენილი გარემოებების დამადასტურებელი სარეგისტრაციო დოკუმენტაცია, რომელიც არსებითად შეცვლიდა გარემოებებს (ტ.2, ს.ფ 104-105);

ღ) 2018 წლის 4 აპრილს ლ. ნ-ემ №... სარეგისტრაციო განცხადებით მოითხოვა ქ. ქუთაისში, ...ას VII ჩიხის №1-ში (ყოფილი ...ას 9 ჩიხი №1) მდებარე უძრავ ნივთზე სახელმწიფო პროექტის ფარგლებში უფლების რეგისტრაცია. სარეგისტრაციო განცხადებას თან ერთვოდა ქ. ქუთაისში, ...ას VII ჩიხის №1-ში (ყოფილი ...ას 9 ჩიხი №1) მდებარე 26 კვ.მ არასასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის ნაკვეთისა და მასზე განლაგებული ერთი არასაცხოვრებელი შენობა-ნაგებობის (განაშენიანების ფართობი: 25,66 კვ.მ) საკადასტრო აგეგმვითი/აზომვითი ნახაზი (ტ.2, ს.ფ 152-153, 193-196, ტ.5. ს.ფ. 20-26);

ყ) სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს 2018 წლის 12 აპრილის №...-03 გადაწყვეტილებით, განმცხადებელს (სს „...ას“) უძრავი ნივთის რეგისტრაციაზე უარი ეთქვა იმ მოტივით, რომ წარდგენილი იყო ლ. ნ-ის სარეგისტრაციო განცხადება იმავე მოთხოვნით, რომლის თაობაზეც მიღებული იყო სარეგისტრაციო წარმოების შეწყვეტის შესახებ №... გადაწყვეტილება. ამასთან, №... სარეგისტრაციო განცხადებას არ ერთვოდა ახლად აღმოჩენილი ან ახლად გამოვლენილი გარემოებების დამადასტურებელი სარეგისტრაციო დოკუმენტაცია, რომელიც არსებითად შეცვლიდა გარემოებებს (ტ.2, ს.ფ 150-151);

შ) სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს 2018 წლის 6 ივნისის №... გადაწყვეტილებით (ტ.2, ს.ფ 166-172) ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა სს „...ას“ დირექტორის ლ. ნ-ის №267492/17 (10.05.2018) ადმინისტრაციული საჩივარი (ტ.2. ს.ფ. 335-339) და ბათილად იქნა ცნობილი სააგენტოს ქონების რეგისტრაციის დეპარტამენტის რეგიონული რეგისტრაციის მართვის სამსახურის იმერეთის რეგიონული ოფისის რეგისტრაციაზე უარის თქმის შესახებ №... (12.04.2018), №... (12.04.2018) და №... (12.04.2018) გადაწყვეტილებები. სააგენტოს ქონების რეგისტრაციის დეპარტამენტის რეგიონული რეგისტრაციის მართვის სამსახურის იმერეთის რეგიონულ ოფისს დაევალა 2018 წლის 4 აპრილის №..., №... და №... სარეგისტრაციო განცხადებებთან დაკავშირებულ სარეგისტრაციო წარმოებებზე საქმისათვის არსებითი მნიშვნელობის მქონე გარემოებების სრულად შესწავლის, გამოკვლევისა და ურთიერთშეჯერების შემდეგ, ახალი გადაწყვეტილებების მიღება ამ აქტის სამოტივაციო ნაწილის სამართლებრივი დასაბუთების 4.3.14. პუნქტის გათვალისწინებით, საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი წესით.

№... გადაწყვეტილებაში სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნულმა სააგენტომ განმარტა, რომ: №... (04.04.2018) სარეგისტრაციო განცხადების ანალოგიური მოთხოვნის მქონე (კორექტირებული საკადასტრო აგეგმვითი/აზომვითი ნახაზის წარდგენის შემდეგ) სს „...ას“ (საიდენტიფიკაციო ნომერი ...) წარმომადგენლის ლ. ნ-ის №... (21.06.2017) სარეგისტრაციო განცხადებასთან დაკავშირებული სარეგისტრაციო წარმოების ფარგლებში, განმცხადებელს ეცნობა, რომ სარეგისტრაციოდ წარდგენილი №...-„პ“ (25.01.1996) საკუთრების მოწმობის საფუძველზე, სს „...ას“ საკუთრების უფლების რეგისტრაცია უკვე განხორციელდა (უძრავი ნივთის საკადასტრო კოდი ...). „ფიზიკური და კერძო სამართლის იურიდიული პირების მფლობელობაში (სარგებლობაში) არსებულ მიწის ნაკვეთებზე საკუთრების უფლების აღიარების შესახებ“ საქართველოს კანონის 7⁴ მუხლის დანაწესი, სარეგისტრაციოდ წარდგენილი და მარეგისტრირებელი ორგანოს მიერ მოძიებული დოკუმენტაცია/ინფორმაცია არ იქნა მიჩნეული სს „...ას“ საკუთრების უფლების რეგისტრაციის დამდგენ დოკუმენტად. ეცნობა აგრეთვე, რომ ვერ ხდებოდა წარდგენილი ობიექტების იდენტიფიკაცია საპრივატიზაციო გეგმასთან მიმართებაში, რის გამოც, განმცხადებელს განესაზღვრა კანონით დადგენილი ვადა იმგვარი დოკუმენტის წარსადგენად, რომლითაც დადასტურდება კავშირი სარეგისტრაციოდ წარდგენილ და საპრივატიცაზიო გეგმით განსაზღვრულ ობიექტებს შორის. ასევე, ეთხოვა კორექტირებული საკადასტრო აგეგმვითი/აზომვითი ნახაზის წარდგენა მხოლოდ შენობა-ნაგებობის განაშენიანების ფართზე. აღნიშნული სარეგისტრაციო წარმოება შეწყვეტილია წარდგენილი ობიექტის საპრივატიზაციო გეგმასთან მიმართებაში იდენტიფიცირების დამადასტურებელი დოკუმენტის წარუდგენლობის გამო.

№... (04.04.2018) სარეგისტრაციო განცხადებით სარეგისტრაციოდ წარდგენილ იქნა 31.03.2018 წლის მიწის ნაკვეთის საკადასტრო აგეგმვითი/აზომვითი ნახაზი, რომელზეც სს „...ას“ (საიდენტიფიკაციო ნომერი ...) წარმომადგენლის ლ. ნ-ის №... (18.10.2017) სარეგისტრაციო განცხადებაზე დართული 16.10.2017 წლის საკადასტრო აგეგმვითი/აზომვითი ნახაზისგან განსხვავებით, არ არის მითითებული შენობა-ნაგებობის (მოცემულ შემთხვევაში, დანგრეული) არსებობა.

ანალოგიურად, №... (04.04.2018) სარეგისტრაციო განცხადებით სარეგისტრაციოდ წარდგენილ იქნა 31.03.2018 წლის მიწის ნაკვეთის საკადასტრო აგეგმვითი/აზომვითი ნახაზი, რომელზეც, სს „...ას“ (საიდენტიფიკაციო ნომერი ...) წარმომადგენლის ლ. ნ-ის №... (18.10.2017) სარეგისტრაციო განცხადებაზე დართული 16.10.2017 წლის საკადასტრო აგეგმვითი/აზომვითი ნახაზისგან განსხვავებით, არ არის მითითებული შენობა-ნაგებობის (მოცემულ შემთხვევაში, დანგრეული) არსებობა. აღნიშნულზე მარეგისტრირებელ ორგანოს არ უმსჯელია, რის გამოც, არ დასტურდება, რომ ამ სარეგისტრაციო განცხადებებზე თანდართული დოკუმენტაცია/ინფორმაცია შესწავლილ და ურთიერთშეჯერებულ იქნა საჯარო რეესტრში არსებულ დოკუმენტაციასთან/ინფორმაციასთან.

№... (04.04.2018) და №... (04.04.2018) სარეგისტრაციო განცხადებებზე წარდგენილ საკადასტრო აგეგმვით/აზომვით ნახაზებზე არსებული ინფორმაცია განსხვავდება №... (18.10.2017) და № ... (18.10.2017) სარეგისტრაციო განცხადებებზე დართულ საკადასტრო აგეგმვით/აზომვით ნახაზებში ასახული ინფორმაციისგან, რადგან მათზე არ არის ასახული შენობა-ნაგებობის არსებობა. შესაბამისად, მარეგისტრირებელი ორგანოს არ ჰქონდა უფლებამოსილება ეხელმძღვანელა საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 102-ე მუხლის მე-2 ნაწილის დანაწესით, რადგან №... (18.10.2017) და №... (18.10.2017) სარეგისტრაციო განცხადებებზე მიღებული გადაწყვეტილებების საფუძვლად არსებული ფაქტობრივი ან სამართლებრივი მდგომარეობა არ შეესაბამება №... (04.04.2018) და №... (04.04.2018) სარეგისტრაციო განცხადებებზე წარდგენილ საკადასტრო აგეგმვით/აზომვით ნახაზებში ასახულ ინფორმაციას.

ამასთან, №... (04.04.2018) და №... (04.04.2018) სარეგისტრაციო წარმოებებით მოთხოვნილ რეგისტრაციებზე უარის თქმის მოტივად, ისევე როგორც №... (04.04.2018) სარეგისტრაციო წარმოებაზე, მითითებულია ერთი და იგივე, №... (18.10.2017) სარეგისტრაციო განცხადებასთან დაკავშირებულ სარეგისტრაციო წარმოებაზე გამოცემული გადაწყვეტილება.

№... (21.06.2017) სარეგისტრაციო განცხადებასთან დაკავშირებული სარეგისტრაციო წარმოების ფარგლებში, რომელზეც თავდაპირველად წარდგენილ იქნა ე. ლ-ას 10.04.2017 წლის საკადასტრო აგეგმვითი/აზომვითი ნახაზი ქ. ქუთაისში, ...ას ქ. IX ჩიხში მდებარე 2335 კვ.მ არასასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის ნაკვეთზე სახელმწიფო პროექტის ფარგლებში უფლების რეგისტრაციის მოთხოვნით, იკვეთება მარეგისტრირებელი ორგანოს მიერ, სახელმწიფო პროექტის ფარგლებში ტექნიკური ინვენტარიზაციის არქივიდან ქ. ქუთაისში, ...ას VII ჩიხი (ყოფილი IX ჩიხი) №1-ში მდებარე უძრავ ნივთზე №TT... (27.06.2017) ცნობა-დახასიათების, 24.05.2012 წლით დათარიღებული საინვენტარიზაციო გეგმისა და სააღრიცხვო დოკუმენტაციის/ინფორმაციის მოძიების გარემოება. იკვეთება, ასევე, მარეგისტრირებელი ორგანოს №... (31.08.2017) და განმეორებით №... (19.09.2017) მიმართვებით სსიპ სახელმწიფო ქონების ეროვნული სააგენტოდან ინფორმაციის გამოთხოვის გარემოება, რაზეც, წარდგენილია სსიპ სახელმწიფო ქონების ეროვნული სააგენტოს №14/46731 (13.09.2017) და №14/48403 (20.09.2017) პასუხები ქ. ქუთაისში, ...ას ქუჩა IX ჩიხი №1-ში მდებარე, ...ი „...ას“ პრივატიზების მასალების მარეგისტრირებელი ორგანოსთვის მიწოდების თაობაზე, რომელშიც დაცულია სარეგისტრაციოდ წარდგენილი №...-„პ“ (25.01.1996) საკუთრების მოწმობაც, №160 (17.01.1996) ხელშეკრულებაც, მიღება-ჩაბარების აქტიც და უძრავ ნივთებზე უფლებათა რეესტრში №... საკადასტრო კოდით რეგისტრირებული უძრავი ნივთის სარეგისტრაციო დოკუმენტაციაში (განცხადების რეგისტრაციის №..., 13.09.2007) არსებული ... „...ას“ ქონების ბაზაზე წარმოქმნილ საწარმოთა წარმომადგენლობაზე უფლებამოსილ პირთა კრების ოქმიც (30.06.1999). ამასთან, წინამდებარე პასუხიდან ასევე ირკვევა, რომ „შემდგომ წლებში, მითითებულ ტერიტორიაზე მიწის ნაკვეთის გამოსყიდვასთან ან დაკანონებასთან დაკავშირებით ინფორმაცია/დოკუმენტაცია სსიპ სახელმწიფო ქონების ეროვნული სააგენტოს არქივში არ იძებნება’’.

უძრავ ნივთებზე უფლებათა რეესტრის მონაცემებით, სს „...ას“ (საიდენტიფიკაციო ნომერი ...) საკუთრების უფლებით ქ. ქუთაისში, ...ას ჩიხი VII, №1-ში (ყოფილი ...ას ქ. IX ჩიხი, №1) განხორციელებული უძრავი ნივთის (საკადასტრო კოდი ...) რეგისტრაციის (განაცხადის რეგისტრაციის №..., თარიღი: 13.09.2007) საფუძვლად, ასევე მითითებულია სარეგისტრაციოდ წარდგენილი საკუთრების დამადასტურებელი მოწმობა №...-„პ“ (25.01.1996), სახელმწიფო ქონების ნასყიდობის ხელშეკრულება №160 (24.01.1996) და მიღება-ჩაბარების აქტი. წინამდებარე უძრავ ნივთზე, განხორციელებულია უძრავი ნივთის დაყოფის საფუძველზე საკუთრების უფლების რეგისტრაციები (განცხადების რეგისტრაციის №... (29.08.2016), №... (29.08.2016), ხოლო 2018 წლის 4 აპრილის №..., №... და №... სარეგისტრაციო განცხადებების მარეგისტრირებელ ორგანოში წარდგენის ეტაპზე, იკვეთება, რომ ამ სარეგისტრაციო განცხადებებით მოთხოვნილი უძრავი ნივთების საკადასტრო მონაცემები ხვდება №... (მესაკუთრე: გი. გ-ე (პირადი ნომერი ...) საკადასტრო კოდით რეგისტრირებული უძრავი ნივთის საკადასტრო მონაცემებში, რაც, ასევე ასახულია ზემოხსენებულ სარეგისტრაციო წარმოებებზე მომზადებულ 05.04.18 წლის და 10.04.18 წლის სიტუაციურ ნახაზებზე და, რაზეც მარეგისტრირებელ ორგანოს არ უმსჯელია.

ამრიგად, მარეგისტრირებელი ორგანო არ იყო უფლებამოსილი ეხელმძღვანელა ,,სახელმწიფო პროექტის ფარგლებში მიწის ნაკვეთებზე უფლებათა სისტემური და სპორადული რეგისტრაციის სპეციალური წესისა და საკადასტრო მონაცემების სრულყოფის შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-9 მუხლით დადგენილი, თვითნებურად დაკავებულ მიწაზე საკუთრების უფლების აღიარების კომისიაში გადაგზავნასთან დაკავშირებული დანაწესით. თუმცა, ვინაიდან: 1. უძრავ ნივთებზე უფლებათა რეესტრის მონაცემებით, სს „...ას“ (საიდენტიფიკაციო ნომერი ...) საკუთრების უფლებით ქ. ქუთაისში, ...ას ჩიხი VII, №1-ში (ყოფილი ...ას ქ. IX ჩიხი, №1) განხორციელებულია უძრავი ნივთის (საკადასტრო კოდი ...) რეგისტრაცია (განაცხადის რეგისტრაციის №..., თარიღი: 13.09.2007), რომლის საფუძვლად, ასევე მითითებულია სარეგისტრაციოდ წარდგენილი საკუთრების დამადასტურებელი მოწმობა № ...-,,პ’’ (25.01.1996), სახელმწიფო ქონების ნასყიდობის ხელშეკრულება №160 (24.01.1996) და მიღება-ჩაბარების აქტი; 2. სსიპ სახელმწიფო ქონების ეროვნული სააგენტოს №14/46731 (13.09.2017) და №14/48403 (20.09.2017) პასუხების თანახმად, ,,შემდგომ წლებში, მითითებულ ტერიტორიაზე მიწის ნაკვეთის გამოსყიდვასთან ან დაკანონებასთან დაკავშირებით ინფორმაცია/დოკუმენტაცია სსიპ სახელმწიფო ქონების ეროვნული სააგენტოს არქივში არ იძებნება“; 3. 2018 წლის 4 აპრილის №..., №... და №... სარეგისტრაციო განცხადებებით სარეგისტრაციოდ წარდგენილი უძრავი ნივთების საკადასტრო მონაცემები, კერძოდ, №... (04.04.2018) და №... (04.04.2018) სარეგისტრაციო განცხადებებზე წარდგენილ საკადასტრო აგეგმვით/აზომვით ნახაზებზე არსებული ინფორმაცია განსხვავდება №... (18.10.2017) და №... (18.10.2017) სარეგისტრაციო განცხადებებზე დართულ საკადასტრო აგეგმვით/აზომვით ნახაზებში ასახული ინფორმაციისგან (არ არის ასახული შენობა-ნაგებობის არსებობა) და ხვდება საკუთრების უფლების აღიარების კომისიის მიერ განკარგულ, №... საკადასტრო კოდით ნასყიდობის ხელშეკრულების საფუძველზე რეგისტრირებული უძრავი ნივთის საკადასტრო მონაცემებში - მარეგისტრირებელ ორგანოს განმცხადებლისთვის უნდა განესაზღვრა კანონით დადგენილი ვადა სარეგისტრაციოდ წარდგენილ უძრავ ნივთებზე საკუთრების უფლების დამადასტურებელი სარეგისტრაციო დოკუმენტის წარსადგენად, და აგრეთვე, საკითხებზე გადაწყვეტილება მიეღო სახელმწიფო პროექტის ფარგლებში დავის გადაწყვეტის ალტერნატიული საშუალების - მედიაციის წესის სრული დაცვით, რაც არ განხორციელებულა;

ჩ) ქონების რეგისტრაციის დეპარტამენტის რეგიონული რეგისტრაციის მართვის სამსახურის იმერეთის რეგიონული ოფისის 2018 წლის 11 ივნისის №...-06 გადაწყვეტილებით შეჩერდა სარეგისტრაციო წარმოება იმ საფუძვლით, რომ დაინტერესებული პირის მიერ არ იყო წარდგენილი უძრავ ნივთზე საკუთრების უფლების დამადასტურებელი დოკუმენტი. მარეგისტრირებლი ორგანოს განმარტებით, №... სარეგისტრაციო განცხადებასთან დაკავშირებით მიმდინარე სარეგისტრაციო წარმოებისას სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს მიერ სხვა ადმინისტრაციული ორგანოებიდან მოპოვებული და განცხადებაზე წარმოდგენილი ინფორმაცია/დოკუმენტაცია არ წარმოადგენს უძრავ ნივთზე სს „...ას’’ საკუთრების უფლების რეგისტრაციის საფუძველს. ამასთან, „ფიზიკური და კერძო სამართლის იურიდიული პირების მფლობელობაში (სარგებლობაში) არსებულ მიწის ნაკვეთებზე საკუთრების უფლების აღიარების შესახებ“ საქართველოს კანონის 7⁴ მუხლით იმპერატიულად განისაზღვრა, რომ 2012 წლის 1 იანვრიდან კერძო სამართლის იურიდიული პირი კარგავს მართლზომიერ მფლობელობაში (სარგებლობაში) არსებულ, ასევე თვითნებურად დაკავებულ მიწაზე საკუთრების უფლების აღიარების უფლებას. ამდენად, სააგენტო ვერ მიმართავს შესაბამისი მუნიციპალიტეტის აღმასრულებელ ორგანოსთან არსებულ თვითნებურად დაკავებულ მიწაზე საკუთრების უფლების აღიარების კომისიას აღნიშნული საკითხის განსახილველად. ვინაიდან, სარეგისტრაციო წარმოების პროცესით ვერ ხდება წარმოდგენილი ობიექტების იდენტიფიკაცია საპრივატიზაციო გეგმასთან მიმართებაში, წარმოსადგენია დოკუმენტი, რომლითაც დადასტურდება კავშირი სარეგისტრაციოდ წარმოდგენილ და საპრივატიცაზიო გეგმით განსაზღვრულ ობიექტებს შორის (ტ.2, ს.ფ 51-52);

ც) ქონების რეგისტრაციის დეპარტამენტის რეგიონული რეგისტრაციის მართვის სამსახურის იმერეთის რეგიონული ოფისის 2018 წლის 11 ივნისის №... გადაწყვეტილებით შეჩერდა სარეგისტრაციო წარმოება იმ საფუძვლით, რომ დაინტერესებული პირის მიერ არ იყო წარდგენილი უძრავ ნივთზე საკუთრების უფლების დამადასტურებელი დოკუმენტი. მარეგისტრირებლი ორგანოს განმარტებით, №... სარეგისტრაციო განცხადებასთან დაკავშირებით მიმდინარე სარეგისტრაციო წარმოებისას სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს მიერ სხვა ადმინისტრაციული ორგანოებიდან მოპოვებული და განცხადებაზე წარმოდგენილი ინფორმაცია/დოკუმენტაცია არ წარმოადგენს უძრავ ნივთზე სს „...ას’’ საკუთრების უფლების რეგისტრაციის საფუძველს. ამასთან, „ფიზიკური და კერძო სამართლის იურიდიული პირების მფლობელობაში (სარგებლობაში) არსებულ მიწის ნაკვეთებზე საკუთრების უფლების აღიარების შესახებ“ საქართველოს კანონის 7⁴ მუხლით იმპერატიულად განისაზღვრა, რომ 2012 წლის 1 იანვრიდან კერძო სამართლის იურიდიული პირი კარგავს მართლზომიერ მფლობელობაში (სარგებლობაში) არსებულ, ასევე თვითნებურად დაკავებულ მიწაზე საკუთრების უფლების აღიარების უფლებას. ამდენად, სააგენტო ვერ მიმართავს შესაბამისი მუნიციპალიტეტის აღმასრულებელ ორგანოსთან არსებულ თვითნებურად დაკავებულ მიწაზე საკუთრების უფლების აღიარების კომისიას აღნიშნული საკითხის განსახილველად. ვინაიდან, სარეგისტრაციო წარმოების პროცესით ვერ ხდება წარმოდგენილი ობიექტების იდენტიფიკაცია საპრივატიზაციო გეგმასთან მიმართებაში, წარმოსადგენია დოკუმენტი, რომლითაც დადასტურდება კავშირი სარეგისტრაციოდ წარმოდგენილ და საპრივატიცაზიო გეგმით განსაზღვრულ ობიექტებს შორის (ტ.2, ს.ფ 101-102);

ძ) ქონების რეგისტრაციის დეპარტამენტის რეგიონული რეგისტრაციის მართვის სამსახურის იმერეთის რეგიონული ოფისის 2018 წლის 11 ივნისის №...-05 გადაწყვეტილებით შეჩერდა სარეგისტრაციო წარმოება იმ საფუძვლით, რომ დაინტერესებული პირის მიერ არ იყო წარდგენილი უძრავ ნივთზე საკუთრების უფლების დამადასტურებელი დოკუმენტი. მარეგისტრირებლი ორგანოს განმარტებით, №... სარეგისტრაციო განცხადებასთან დაკავშირებით მიმდინარე სარეგისტრაციო წარმოებისას სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს მიერ სხვა ადმინისტრაციული ორგანოებიდან მოპოვებული და განცხადებაზე წარმოდგენილი ინფორმაცია/დოკუმენტაცია არ წარმოადგენს უძრავ ნივთზე სს „...ას’’ საკუთრების უფლების რეგისტრაციის საფუძველს. ამასთან, „ფიზიკური და კერძო სამართლის იურიდიული პირების მფლობელობაში (სარგებლობაში) არსებულ მიწის ნაკვეთებზე საკუთრების უფლების აღიარების შესახებ“ საქართველოს კანონის 7⁴ მუხლით იმპერატიულად განისაზღვრა, რომ 2012 წლის 1 იანვრიდან კერძო სამართლის იურიდიული პირი კარგავს მართლზომიერ მფლობელობაში (სარგებლობაში) არსებულ, ასევე თვითნებურად დაკავებულ მიწაზე საკუთრების უფლების აღიარების უფლებას. ამდენად, სააგენტო ვერ მიმართავს შესაბამისი მუნიციპალიტეტის აღმასრულებელ ორგანოსთან არსებულ თვითნებურად დაკავებულ მიწაზე საკუთრების უფლების აღიარების კომისიას აღნიშნული საკითხის განსახილველად. ვინაიდან, სარეგისტრაციო წარმოების პროცესით ვერ ხდება წარმოდგენილი ობიექტების იდენტიფიკაცია საპრივატიზაციო გეგმასთან მიმართებაში, წარმოსადგენია დოკუმენტი, რომლითაც დადასტურდება კავშირი სარეგისტრაციოდ წარმოდგენილ და საპრივატიცაზიო გეგმით განსაზღვრულ ობიექტებს შორის (ტ.2, ს.ფ 147-148);

წ) ქონების რეგისტრაციის დეპარტამენტის რეგიონული რეგისტრაციის მართვის სამსახურის იმერეთის რეგიონული ოფისის 2018 წლის 4 ივლისის №..., №... და №... გადაწყვეტილებებით (დამატებითი დოკუმენტაციის მოძიების თაობაზე) მარეგისტრირებელმა ორგანომ განმარტა, რომ სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნულმა სააგენტომ 2017 წლის 31 აგვისტოს №... მიმართვით გამოითხოვა ინფორმაცია სახელმწიფო ქონების ეროვნული სააგენტოდან. გამოთხოვილი ინფორმაციით დადგინდა, რომ №... სარეგისტრაციო განცხადებაზე დართულ საკადასტრო აზომვით ნახაზზე ასახული შენობა-ნაგებობის/მიწის ნაკვეთის პრივატიზების ფაქტის დამადასტურებელი ინფორმაცია/დოკუმენტაცია (პრივატიზაციის გეგმა) სახელმწიფო ქონების ეროვნულ სააგენტოში დაცულია, თუმცა აღნიშნული პრივატიზაციის გეგმით ვერ ხდება სარეგისტრაციოდ წარმოდგენილი ობიექტების იდენტიფიკაცია. №... სარეგისტრაციო განცხადებასთან დაკავშირებით მიმდინარე სარეგისტრაციო წარმოებისას სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს მიერ სხვა ადმინისტრაციული ორგანოებიდან მოპოვებული ინფორმაცია/დოკუმენტაცია და ასევე განცხადებაზე წარმოდგენილი დოკუმენტაცია არ წარმოშობს უძრავ ნივთზე სს „...ას’’ საკუთრების უფლების რეგისტრაციის საფუძველს. ამასთან, სააგენტოში დაცული უფლების დამადასტურებელი დოკუმენტი (საკუთრების დამადასტურებელი მოწმობა, №...-„პ“, გაფორმების თარიღი:25/01/1996, საქართველოს რესპუბლიკის სახელმწიფო ქონების მართვის სამინისტრო) უკვე რეგისტრირებულია №... საკადასტრო კოდზე. №... სარეგისტრაციო განცხადებასთან დაკავშირებით მიმდინარე სარეგისტრაციო წარმოებისას სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს მიერ სხვა ადმინისტრაციული ორგანოებიდან მოპოვებული და განცხადებაზე წარმოდგენილი ინფორმაცია/დოკუმენტაცია არ წარმოადგენს უძრავ ნივთზე სს „...ას’’ საკუთრების უფლების რეგისტრაციის საფუძველს. ამასთან, „ფიზიკური და კერძო სამართლის იურიდიული პირების მფლობელობაში (სარგებლობაში) არსებულ მიწის ნაკვეთებზე საკუთრების უფლების აღიარების შესახებ“ საქართველოს კანონის 7⁴ მუხლით იმპერატიულად განისაზღვრა, რომ 2012 წლის 1 იანვრიდან კერძო სამართლის იურიდიული პირი კარგავს მართლზომიერ მფლობელობაში (სარგებლობაში) არსებულ, ასევე თვითნებურად დაკავებულ მიწაზე საკუთრების უფლების აღიარების უფლებას. ამდენად, სააგენტო ვერ მიმართავს შესაბამისი მუნიციპალიტეტის აღმასრულებელ ორგანოსთან არსებულ თვითნებურად დაკავებულ მიწაზე საკუთრების უფლების აღიარების კომისიას აღნიშნული საკითხის განსახილველად. ვინაიდან, სარეგისტრაციო წარმოების პროცესით ვერ ხდება წარმოდგენილი ობიექტების იდენტიფიკაცია საპრივატიზაციო გეგმასთან მიმართებაში, წარმოსადგენია დოკუმენტი, რომლითაც დადასტურდება კავშირი სარეგისტრაციოდ წარმოდგენილ და საპრივატიცაზიო გეგმით განსაზღვრულ ობიექტებს შორის. ასევე, დგინდება ზედდება რეგისტრირებულ მონაცემთან ს/კ №... მესაკუთრე - გი. გ-ე (პ/ნ ...) (ტ.2, ს.ფ 47-48, 97-98, 143-144);

ჭ) ქონების რეგისტრაციის დეპარტამენტის რეგიონული რეგისტრაციის მართვის სამსახურის იმერეთის რეგიონული ოფისის 2018 წლის 3 აგვისტოს №... გადაწყვეტილებით შეწყდა სარეგისტრაციო წარმოება იმ საფუძვლით, რომ დაინტერესებული პირის მიერ არ იქნა წარდგენილი შეჩერების საფუძვლის აღმოფხვრის დამადასტურებელი დოკუმენტი/ინფორმაცია („საჯარო რეესტრის შესახებ“ საქართველოს კანონის 22-ე მუხლის „ბ“ ქვეპუნქტი) (ტ.2, ს.ფ 34);

ხ) ქონების რეგისტრაციის დეპარტამენტის რეგიონული რეგისტრაციის მართვის სამსახურის იმერეთის რეგიონული ოფისის 2018 წლის 31 აგვისტოს №... გადაწყვეტილებით განახლდა სარეგისტრაციო წარმოება, სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს 2018 წლის 30 აგვისტოს №... გადაწყვეტილების (ადმინისტრაციული საჩივრის ნაწილობრივ დაკმაყოფილების შესახებ) საფუძველზე (ტ.2, ს.ფ 35, 437-442);

ჯ) ქონების რეგისტრაციის დეპარტამენტის რეგიონული რეგისტრაციის მართვის სამსახურის იმერეთის რეგიონული ოფისის 2018 წლის 16 ოქტომბრის №... გადაწყვეტილებით შეწყდა სარეგისტრაციო წარმოება (ტ.2, ს.ფ 2-3). მარეგისტრირებელი ორგანოს განმარტებით, სარეგისტრაციო წარმოების პროცესში დადგენილ იქნა, რომ მხარეთა შორის არსებობს დავა, კერძოდ, №... სარეგისტრაციო განცხადებაზე სარეგისტრაციოდ წარმოდგენილი და №... საკადასტრო კოდით რეგისტრირებული უძრავი ნივთის საკადასტრო მონაცემებს შორის დადგინდა ინსტრუქციით განსაზღვრული ზედდება. მოდავე მხარეებს შორის მორიგება ვერ შედგა (ერთ-ერთი მხარის გამოუცხადებლობის გამო) და მედიაციის პროცესი შეწყდა.

ამავე გადაწყვეტილებაში მარეგისტრირებელმა ორგანომ განმარტა, რომ №... სარეგისტრაციო განცხადებასთან დაკავშირებით მიმდინარე სარეგისტრაციო წარმოებისას სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს მიერ სხვა ადმინისტრაციული ორგანოებიდან მოპოვებული და განცხადებაზე წარმოდგენილი ინფორმაცია/დოკუმენტაცია არ წარმოადგენს უძრავ ნივთზე სს „...ას“ საკუთრების უფლების რეგისტრაციის საფუძველს. ამასთან, „ფიზიკური და კერძო სამართლის იურიდიული პირების მფლობელობაში (სარგებლობაში) არსებულ მიწის ნაკვეთებზე საკუთრების უფლების აღიარების შესახებ“ საქართველოს კანონის 7⁴ მუხლით იმპერატიულად განისაზღვრა, რომ 2012 წლის 1 იანვრიდან კერძო სამართლის იურიდიული პირი კარგავს მართლზომიერ მფლობელობაში (სარგებლობაში) არსებულ, ასევე თვითნებურად დაკავებულ მიწაზე საკუთრების უფლების აღიარების უფლებას. ამდენად, სააგენტო ვერ მიმართავს შესაბამისი მუნიციპალიტეტის აღმასრულებელ ორგანოსთან არსებულ თვითნებურად დაკავებულ მიწაზე საკუთრების უფლების აღიარების კომისიას აღნიშნული საკითხის განსახილველად. ვინაიდან, სარეგისტრაციო წარმოების პროცესით ვერ ხდება წარმოდგენილი ობიექტების იდენტიფიკაცია საპრივატიზაციო გეგმასთან მიმართებაში, წარმოსადგენია დოკუმენტი, რომლითაც დადასტურდება კავშირი სარეგისტრაციოდ წარმოდგენილ და საპრივატიცაზიო გეგმით განსაზღვრულ ობიექტებს შორის;

ჰ) ქონების რეგისტრაციის დეპარტამენტის რეგიონული რეგისტრაციის მართვის სამსახურის იმერეთის რეგიონული ოფისის 2018 წლის 12 ივლისის №... გადაწყვეტილებით შეწყდა სარეგისტრაციო წარმოება იმ საფუძვლით, რომ დაინტერესებული პირის მიერ არ იქნა წარდგენილი შეჩერების საფუძვლის აღმოფხვრის დამადასტურებელი დოკუმენტი/ინფორმაცია („საჯარო რეესტრის შესახებ“ საქართველოს კანონის 22-ე მუხლის „ბ“ ქვეპუნქტი) (ტ.2, ს.ფ 135);

ჰ¹) ქონების რეგისტრაციის დეპარტამენტის რეგიონული რეგისტრაციის მართვის სამსახურის იმერეთის რეგიონული ოფისის 2018 წლის 31 აგვისტოს №... გადაწყვეტილებით განახლდა სარეგისტრაციო წარმოება, სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს 2018 წლის 30 აგვისტოს №... გადაწყვეტილების (ადმინისტრაციული საჩივრის ნაწილობრივ დაკმაყოფილების შესახებ) საფუძველზე (ტ.2, ს.ფ 136, 437-442);

ჰ²) ქონების რეგისტრაციის დეპარტამენტის რეგიონული რეგისტრაციის მართვის სამსახურის იმერეთის რეგიონული ოფისის 2018 წლის 16 ოქტომბრის №... გადაწყვეტილებით შეწყდა სარეგისტრაციო წარმოება (ტ.2, ს.ფ 111-112). მარეგისტრირებელი ორგანოს განმარტებით, სარეგისტრაციო წარმოების პროცესში დადგენილ იქნა, რომ მხარეთა შორის არსებობს დავა, კერძოდ, №... სარეგისტრაციო განცხადებაზე სარეგისტრაციოდ წარმოდგენილი და №... საკადასტრო კოდით რეგისტრირებული უძრავი ნივთის საკადასტრო მონაცემებს შორის დადგინდა ინსტრუქციით განსაზღვრული ზედდება. მოდავე მხარეებს შორის მორიგება ვერ შედგა (ერთ-ერთი მხარის გამოუცხადებლობის გამო) და მედიაციის პროცესი შეწყდა.

ამავე გადაწყვეტილებაში მარეგისტრირებელმა ორგანომ განმარტა, რომ №... სარეგისტრაციო განცხადებასთან დაკავშირებით მიმდინარე სარეგისტრაციო წარმოებისას სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს მიერ სხვა ადმინისტრაციული ორგანოებიდან მოპოვებული და განცხადებაზე წარმოდგენილი ინფორმაცია/დოკუმენტაცია არ წარმოადგენს უძრავ ნივთზე სს „...ას“ საკუთრების უფლების რეგისტრაციის საფუძველს. ამასთან, „ფიზიკური და კერძო სამართლის იურიდიული პირების მფლობელობაში (სარგებლობაში) არსებულ მიწის ნაკვეთებზე საკუთრების უფლების აღიარების შესახებ“ საქართველოს კანონის 7⁴ მუხლით იმპერატიულად განისაზღვრა, რომ 2012 წლის 1 იანვრიდან კერძო სამართლის იურიდიული პირი კარგავს მართლზომიერ მფლობელობაში (სარგებლობაში) არსებულ, ასევე თვითნებურად დაკავებულ მიწაზე საკუთრების უფლების აღიარების უფლებას. ამდენად, სააგენტო ვერ მიმართავს შესაბამისი მუნიციპალიტეტის აღმასრულებელ ორგანოსთან არსებულ თვითნებურად დაკავებულ მიწაზე საკუთრების უფლების აღიარების კომისიას აღნიშნული საკითხის განსახილველად. ვინაიდან, სარეგისტრაციო წარმოების პროცესით ვერ ხდება წარმოდგენილი ობიექტების იდენტიფიკაცია საპრივატიზაციო გეგმასთან მიმართებაში, წარმოსადგენია დოკუმენტი, რომლითაც დადასტურდება კავშირი სარეგისტრაციოდ წარმოდგენილ და საპრივატიცაზიო გეგმით განსაზღვრულ ობიექტებს შორის;

ჰ³) ქონების რეგისტრაციის დეპარტამენტის რეგიონული რეგისტრაციის მართვის სამსახურის იმერეთის რეგიონული ოფისის 2018 წლის 3 აგვისტოს №... გადაწყვეტილებით შეწყდა სარეგისტრაციო წარმოება იმ საფუძვლით, რომ დაინტერესებული პირის მიერ არ იქნა წარდგენილი შეჩერების საფუძვლის აღმოფხვრის დამადასტურებელი დოკუმენტი/ინფორმაცია („საჯარო რეესტრის შესახებ“ საქართველოს კანონის 22-ე მუხლის „ბ“ ქვეპუნქტი) (ტ.2, ს.ფ 85);

ჰ⁴) ქონების რეგისტრაციის დეპარტამენტის რეგიონული რეგისტრაციის მართვის სამსახურის იმერეთის რეგიონული ოფისის 2018 წლის 31 აგვისტოს №... გადაწყვეტილებით განახლდა სარეგისტრაციო წარმოება (ტ.2, ს.ფ 84);

ჰ⁵) ქონების რეგისტრაციის დეპარტამენტის რეგიონული რეგისტრაციის მართვის სამსახურის იმერეთის რეგიონული ოფისის 2018 წლის 16 ოქტომბრის №... გადაწყვეტილებით შეწყდა სარეგისტრაციო წარმოება (ტ.2, ს.ფ 58-59). მარეგისტრირებელი ორგანოს განმარტებით, სარეგისტრაციო წარმოების პროცესში დადგენილ იქნა, რომ მხარეთა შორის არსებობს დავა, კერძოდ, №... სარეგისტრაციო განცხადებაზე სარეგისტრაციოდ წარმოდგენილი და №... საკადასტრო კოდით რეგისტრირებული უძრავი ნივთის საკადასტრო მონაცემებს შორის დადგინდა ინსტრუქციით განსაზღვრული ზედდება. მოდავე მხარეებს შორის მორიგება ვერ შედგა (ერთ-ერთი მხარის გამოუცხადებლობის გამო) და მედიაციის პროცესი შეწყდა.

ამავე გადაწყვეტილებაში მარეგისტრირებელმა ორგანომ განმარტა, რომ №... სარეგისტრაციო განცხადებასთან დაკავშირებით მიმდინარე სარეგისტრაციო წარმოებისას სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს მიერ სხვა ადმინისტრაციული ორგანოებიდან მოპოვებული და განცხადებაზე წარმოდგენილი ინფორმაცია/დოკუმენტაცია არ წარმოადგენს უძრავ ნივთზე სს „...ას’’ საკუთრების უფლების რეგისტრაციის საფუძველს. ამასთან, „ფიზიკური და კერძო სამართლის იურიდიული პირების მფლობელობაში (სარგებლობაში) არსებულ მიწის ნაკვეთებზე საკუთრების უფლების აღიარების შესახებ“ საქართველოს კანონის 7⁴ მუხლით იმპერატიულად განისაზღვრა, რომ 2012 წლის 1 იანვრიდან კერძო სამართლის იურიდიული პირი კარგავს მართლზომიერ მფლობელობაში (სარგებლობაში) არსებულ, ასევე თვითნებურად დაკავებულ მიწაზე საკუთრების უფლების აღიარების უფლებას. ამდენად, სააგენტო ვერ მიმართავს შესაბამისი მუნიციპალიტეტის აღმასრულებელ ორგანოსთან არსებულ თვითნებურად დაკავებულ მიწაზე საკუთრების უფლების აღიარების კომისიას აღნიშნული საკითხის განსახილველად. ვინაიდან, სარეგისტრაციო წარმოების პროცესით ვერ ხდება წარმოდგენილი ობიექტების იდენტიფიკაცია საპრივატიზაციო გეგმასთან მიმართებაში, წარმოსადგენია დოკუმენტი, რომლითაც დადასტურდება კავშირი სარეგისტრაციოდ წარმოდგენილ და საპრივატიცაზიო გეგმით განსაზღვრულ ობიექტებს შორის;

ჰ⁶) სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს 2018 წლის 24 ოქტომბრის №... გადაწყვეტილებით არ დაკმაყოფილდა სს „...ას“ დირექტორის ლ. ნ-ის ადმინისტრაციული საჩივარი (ტ.2. ს.ფ. 275-280), რომლითაც იგი მოითხოვდა სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს ქონების რეგისტრაციის დეპარტამენტის რეგიონული რეგისტრაციის მართვის სამსახურის იმერეთის რეგიონული ოფისის სარეგისტრაციო წარმოების მიმდინარეობის შესახებ №... (04.09.2018წ.), №... (04.09.2018წ.) და №... (04.09.2018წ.) გადაწყვეტილებების ბათილად ცნობას. ამავე გადაწყვეტილებაში, სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნულმა სააგენტომ, საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 193-ე მუხლის საფუძველზე, ასევე იმსჯელა სარეგისტრაციო წარმოების შეწყვეტის შესახებ №..., №... და №... გადაწყვეტილებების კანონიერებაზე და მიიჩნია, რომ ეს აქტები შეესაბამება საქართველოს კანონმდებლობას და არ უნდა გაუქმდეს (ტ.2, ს.ფ 429-435).

საკასაციო სასამართლო პირველ რიგში, ყურადღებას მიაქცევს იმ გარემოებას, რომ სს „...ას“ სასარჩელო მოთხოვნა - ბათილად იქნეს ცნობილი ქუთაისის მუნიციპალიტეტის მერიის ფიზიკური და კერძო სამართლის იურიდიული პირების მფლობელობაში (სარგებლობაში) არსებულ მიწის ნაკვეთებზე საკუთრების უფლების აღიარების კომისიის 2017 წლის 11 მაისის №10 სხდომის ოქმის მე-9 პუნქტი, ამავე კომისიის 2017 წლის 18 მაისის განკარგულება და გ. გ-ის სახელზე გაცემული №24 საკუთრების უფლების მოწმობა, უკავშირდება მოსარჩელე კომპანიის ინტერესს - მოიპოვოს საკუთრების უფლება უძრავ ნივთზე მდებარე ქ. ქუთაისი, ...ას VII ჩიხი №1 (ყოფ. ...ას IX ჩიხი №1). ამ მიზნით მოსარჩელეს ასევე გასაჩივრებული აქვს სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს 2018 წლის 24 ოქტომბრის №... გადაწყვეტილება და ითხოვს, დაევალოს სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნულ სააგენტოს „სახელმწიფო პროექტის ფარგლებში მიწის ნაკვეთებზე უფლებათა სისტემური და სპორადული რეგისტრაციის სპეციალური წესისა და საკადასტრო მონაცემების სრულყოფის შესახებ“ საქართველოს კანონის საფუძველზე დაარეგისტრიროს სს „...ას“ საკუთრებად 2018 წლის 4 აპრილის №..., №..., №... განცხადებებით მოთხოვნილი ...ის ნაკვეთები - 551 კვ.მ; 548 კვ.მ და 26.00 კვ.მ - მდებარე ქ. ქუთაისი, ...ას VII ჩიხი №1 (ყოფ. ...ას IX ჩიხი №1).

სააპელაციო სასამართლომ სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს მიმართ წარდგენილ სასარჩელო მოთხოვნებთან დაკავშირებული ამავე ორგანოს მიერ გამოცემული ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტები საერთოდ შეფასების გარეშე დატოვა და შესაბამისად, არ დაასაბუთა თავად მოსარჩელეს აქვს თუ არა საფუძველი სადავო უძრავ ქონებებზე საკუთრების უფლების რეგისტრაციისათვის, რაც პირველ რიგში გადასაწყვეტი საკითხია, რადგან მხოლოდ აღნიშნულის შემდეგ იქნება შესაძლებელი სხვა სასარჩელო მოთხოვნების საფუძვლიანობის გამორკვევა.

საკასაციო პალატა მიუთითებს „საჯარო რეესტრის შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-4 მუხლზე, რომლის 1-ლი პუნქტის მიხედვით, საჯარო რეესტრი არის უძრავ ნივთებზე უფლებათა, საჯარო-სამართლებრივი შეზღუდვის, საგადასახადო გირავნობის/იპოთეკის, მოძრავ ნივთებსა და არამატერიალურ ქონებრივ სიკეთეზე უფლებათა, მეწარმეთა და არასამეწარმეო (არაკომერციული) იურიდიული პირების, სამისამართო და ეკონომიკურ საქმიანობათა რეესტრების ერთობლიობა.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო პალატა განმარტავს, რომ საჯარო რეესტრი არის საჯარო-სამართლებრივი ინსტიტუტი, რომელშიც ხდება ცალკეულ კერძო-სამართლებრივ უფლებათა რეგისტრაცია, მათ შორის, უძრავ ნივთებზე საკუთრების რეგისტრაცია. საჯარო რეესტრი არის არა უბრალოდ უფლების ფიქსაციის ინსტიტუტი, არამედ ამ უფლების შექმნის საფუძველი - უფლება წარმოიშობა მხოლოდ საჯარო რეესტრში მისი რეგისტრაციის მომენტიდან. საჯარო რეესტრის მნიშვნელოვანი თვისება მისი საჯარო ხასიათია და იგი არსებითად სამოქალაქო ბრუნვის მონაწილეთა ინტერესების დაცვას ემსახურება. საჯარო რეესტრის უმთავრესი დანიშნულებაა სწორად ასახოს რეგისტრაციას დაქვემდებარებული ყოველგვარი უფლება, იყოს რეესტრში რეგისტრირებული საკუთრების უფლების დაცვის გარანტი.

„მიწის ნაკვეთებზე უფლებათა სისტემური და სპორადული რეგისტრაციის წესისა და საკადასტრო მონაცემების სრულყოფის შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-3 მუხლის 1-ლი პუნქტის „ჟ“ ქვეპუნქტის მიხედვით, საკუთრების უფლების დამადასტურებელი დოკუმენტი არის ადმინისტრაციული ხელშეკრულება (მიღება-ჩაბარების აქტი ან სხვა დოკუმენტი), ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი, სასამართლოს (არბიტრაჟის) კანონიერ ძალაში შესული აქტი, გარიგება ან სხვა სამართლებრივი აქტი, რომელიც წარმოშობს უძრავ ნივთზე საკუთრების უფლების რეგისტრაციის მოთხოვნის უფლებას.

საკასაციო პალატა განმარტავს, რომ უძრავი ქონების პირის სახელზე საკუთრების უფლებით რეგისტრაციისათვის აუცილებელია მას გააჩნდეს ამ ქონების კუთვნილებასთან დაკავშირებით კანონით გათვალისწინებული უფლების დამდგენი დოკუმენტი, რომელშიც მოცემული უფლების ფარგლები განმსაზღვრელია რეგისტრაციას დაქვემდებარებული უძრავი ქონების საიდენტიფიკაციო მონაცემებისა თუ სხვა კონკრეტული მახასიათებლების ფიქსაციისათვის. ამგვარი დოკუმენტი განმცხადებელმა უნდა დაურთოს სარეგისტრაციო განაცხადს ან წარადგინოს სარეგისტრაციო წარმოების შეჩერების ვადაში, წინააღმდეგ შემთხვევაში, მარეგისტრირებელი ორგანო მოკლებულია შესაძლებლობას განახორციელოს უძრავ ქონებაზე საკუთრების უფლების რეგისტრაცია.

სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებულ გადაწყვეტილებაში, მართალია, მითითებულია ,,ფიზიკური და კერძო სამართლის იურიდიული პირების მფლობელობაში (სარგებლობაში) არსებულ მიწის ნაკვეთებზე საკუთრების უფლების აღიარების შესახებ“ საქართველოს კანონის 3.1 მუხლზე, მე-2 მუხლის ,,გ’’, ,,დ’’ და ,,ე’’ ქვეპუნქტებზე, 5¹ მუხლის მე-3 პუნქტზე, „ფიზიკური და კერძო სამართლის იურიდიული პირების მფლობელობაში (სარგებლობაში) არსებულ მიწის ნაკვეთებზე საკუთრების უფლების აღიარების წესისა და საკუთრების უფლების მოწმობის ფორმის დამტკიცების შესახებ’’ საქართველოს მთავრობის 2016 წლის 28 ივლისის №376 დადგენილების მე-5 მუხლის პირველ პუნქტზე, მე-2 მუხლის ,,ე’’ ქვეპუნქტზე, მე-10 მუხლზე, 11.1 მუხლზე, საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 150-ე მუხლზე, მაგრამ დასახელებული საკანონმდებლო ნორმები ძირითად მოყვანილია გ. გ-ის საკუთრების უფლების რეგისტრაციასთან დაკავშირებით და არ იძლევა პასუხს მოსარჩელის მოთხოვნაზე - კომპანიის სახელზე საკუთრების უფლებით დარეგისტრირდეს სადავო მიწის ნაკვეთები.

ამ მხრივ, სააპელაციო სასამართლოს შეფასების გარეშე აქვს დატოვებული საქმეში წარმოდგენილი მტკიცებულებები, კერძოდ, დადგენილია, რომ მოსარჩელემ არაერთხელ მიმართა სარეგისტრაციო სამსახურს სადავო მიწის ნაკვეთ(ებ)ზე საკუთრების უფლებით რეგისტრაციასთან დაკავშირებით, თუმცა კომპანიის მოთხოვნა არც ერთხელ არ დაკმაყოფილდა, მათ შორის, 2018 წლის 4 აპრილს წარდგენილ განცხადებებზე სააგენტოს ქონების რეგისტრაციის დეპარტამენტის რეგიონული რეგისტრაციის მართვის სამსახურის იმერეთის რეგიონული ოფისის №..., №... და №... გადაწყვეტილებებით შეწყდა სარეგისტრაციო წარმოება. სს „...ა“ მოითხოვდა საკუთრების უფლების რეგისტრაციას ქ. ქუთაისში, ...ას VII ჩიხის №1-ში (ყოფილი ...ას IX ჩიხი №1) მდებარე 548 კვ.მ არასასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის ნაკვეთზე, 551 კვ.მ არასასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის ნაკვეთზე, 26 კვ.მ არასასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის ნაკვეთსა და მასზე განლაგებულ არასაცხოვრებელ შენობა-ნაგებობაზე (განაშენიანების ფართობი: 25,66 კვ.მ). რეგისტრაციაზე უარის თქმის საფუძვლად სააგენტოს ქონების რეგისტრაციის დეპარტამენტის რეგიონული რეგისტრაციის მართვის სამსახურის იმერეთის რეგიონული ოფისის გადაწყვეტილებებში მითითებული იყო, რომ სს „...ას“ მიერ არ იყო წარდგენილი უძრავ ნივთზე საკუთრების უფლების დამადასტურებელი დოკუმენტი, ხოლო აღნიშნული გარემოების დასაბუთების მიზნით, მარეგისტრირებელი ორგანო ყველა გადაწყვეტილებაში უთითებდა რამდენიმე საფუძველს, თუმცა ძირითადად გამოკვეთილი იყო სამი საფუძველი, კერძოდ: ა) სარეგისტრაციო განცხადებაზე დართულ საკადასტრო აზომვით ნახაზზე ასახული შენობა-ნაგებობის/მიწის ნაკვეთის პრივატიზების ფაქტის დამადასტურებელი ინფორმაცია/დოკუმენტაცია (პრივატიზაციის გეგმა) სახელმწიფო ქონების ეროვნულ სააგენტოში დაცულია, თუმცა აღნიშნული პრივატიზაციის გეგმით ვერ ხდება სარეგისტრაციოდ წარდგენილი ობიექტების იდენტიფიკაცია; ბ) სააგენტოში დაცული უფლების დამადასტურებელი დოკუმენტით - საკუთრების დამადასტურებელი მოწმობა №...-„პ“ (გაფორმების თარიღი: 25/01/1996, საქართველოს რესპუბლიკის სახელმწიფო ქონების მართვის სამინისტრო), უკვე რეგისტრირებულია უძრავი ნივთი №... საკადასტრო კოდით; გ) „ფიზიკური და კერძო სამართლის იურიდიული პირების მფლობელობაში (სარგებლობაში) არსებულ მიწის ნაკვეთებზე საკუთრების უფლების აღიარების შესახებ“ საქართველოს კანონის 7⁴ მუხლიდან გამომდინარე 2012 წლის 1 იანვრიდან კერძო სამართლის იურიდიულმა პირებმა დაკარგეს მართლზომიერ მფლობელობაში (სარგებლობაში) არსებულ, ასევე თვითნებურად დაკავებულ მიწაზე საკუთრების უფლების აღიარების უფლება და სააგენტო ვერ მიმართავდა შესაბამისი მუნიციპალიტეტის აღმასრულებელ ორგანოსთან არსებულ თვითნებურად დაკავებულ მიწაზე საკუთრების უფლების აღიარების კომისიას აღნიშნული საკითხის განსახილველად (იხ. სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს 2017 წლის 26 სექტემბრის №... გადაწყვეტილება; სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს 2017 წლის 24 ოქტომბრის №... და №... გადაწყვეტილებები; ქონების რეგისტრაციის დეპარტამენტის რეგიონული რეგისტრაციის მართვის სამსახურის იმერეთის რეგიონული ოფისის 2018 წლის 16 ოქტომბრის №..., №... და №... გადაწყვეტილებები (ტ.1. ს.ფ. 264-265, 268-269, 273-247; ტ.2, ს.ფ 2-3, 111-112, 58-59).

სს „...ასათვის“ რეგისტრაციაზე უარის თქმის ზემოაღნიშნულ საფუძვლებთან დაკავშირებით საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ „ფიზიკური და კერძო სამართლის იურიდიული პირების მფლობელობაში (სარგებლობაში) არსებულ მიწის ნაკვეთებზე საკუთრების უფლების აღიარების შესახებ“ საქართველოს კანონის 7⁴ მუხლის თანახმად, 2012 წლის 1 იანვრიდან კერძო სამართლის იურიდიული პირი კარგავს მართლზომიერ მფლობელობაში (სარგებლობაში) არსებულ, ასევე თვითნებურად დაკავებულ მიწაზე საკუთრების უფლების აღიარების უფლებას. აღნიშნული თარიღის შემდეგ საკუთრების უფლების მოპოვება შესაძლებელია სახელმწიფო ქონების პრივატიზაციისათვის დადგენილი ზოგადი წესის შესაბამისად.

საკასაციო სასამართლო მიუთითებს საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2020 წლის 2 ივლისის №ბს-765(2კ-19) გადაწყვეტილებაზე, რომელშიც საკასაციო სასამართლომ „ფიზიკური და კერძო სამართლის იურიდიული პირების მფლობელობაში (სარგებლობაში) არსებულ მიწის ნაკვეთებზე საკუთრების უფლების აღიარების შესახებ“ საქართველოს კანონის 7⁴ მუხლთან მიმართებით განმარტა, რომ „სადავო მიწის ნაკვეთზე მართლზომიერი მფლობელობის დამადასტურებელი დოკუმენტის ან მიწის ნაკვეთის თვითნებურად დაკავების ფაქტის არსებობის პირობებშიც, 2012 წლის 1 იანვრიდან კერძო სამართლის იურიდიულმა პირმა დაკარგა მართლზომიერ მფლობელობაში (სარგებლობაში) არსებულ, ასევე თვითნებურად დაკავებულ მიწის ნაკვეთზე საკუთრების უფლების აღიარების შესაძლებლობა. განსახილველი სამართალურთიერთობის ფარგლებში კი ვერ დადასტურდა, რომ შპს „...მა“ უფლების რეალიზაცია კანონით განსაზღვრულ ვადაში მოახდინა.“

ამავე გადაწყვეტილებაში მიეთითა, რომ „აღნიშნული საკანონმდებლო ცვლილების შემდეგ კერძო სამართლის იურიდიული პირის მიერ საკუთრების უფლების მოპოვება შესაძლებელია სახელმწიფო ქონების პრივატიზაციისათვის დადგენილი ზოგადი წესის შესაბამისად.“ (იხ. ასევე, საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2021 წლის 17 ივნისის №ბს-538(კ-19) განჩინება).

საკასაციო სასამართლომ №ბს-430(2კ-22) საქმეში მიმოიხილა როგორც „ფიზიკური და კერძო სამართლის იურიდიული პირების მფლობელობაში (სარგებლობაში) არსებულ მიწის ნაკვეთებზე საკუთრების უფლების აღიარების შესახებ“ საქართველოს კანონის მიზნები, ასევე, ამ კანონში 7⁴ მუხლის დამატების საჭიროება და ფუნქცია. პარალელურად, საკასაციო სასამართლომ სისტემურად იმსჯელა „სახელმწიფო პროექტის ფარგლებში მიწის ნაკვეთებზე უფლებათა სისტემური და სპორადული რეგისტრაციის სპეციალური წესისა და საკადასტრო მონაცემების სრულყოფის შესახებ“ 03.06.2016წ. საქართველოს კანონის დანაწესების შინაარსზე და დასკვნის სახით განმარტა, რომ „ფიზიკური და კერძო სამართლის იურიდიული პირების მფლობელობაში (სარგებლობაში) არსებულ მიწის ნაკვეთებზე საკუთრების უფლების აღიარების შესახებ“ საქართველოს კანონის (კონკრეტულად 7⁴ მუხლს) და „მიწის ნაკვეთებზე უფლებათა სისტემური და სპორადული რეგისტრაციის წესისა და საკადასტრო მონაცემების სრულყოფის შესახებ“ საქართველოს კანონის დანაწესებს აქვთ არა კოლიზიური, არამედ ურთიერთშემავსებელი ხასიათი. როგორც საკანონმდებლო მოწესრიგება, ასევე, საქართველოს უზენაესი სასამართლოს და საკონსტიტუციო სასამართლოს სამოსამართლო პრაქტიკა ადასტურებს, რომ 2012 წლის 1 იანვრიდან კერძო სამართლის იურიდიულმა პირებმა დაკარგეს როგორც მართლზომიერ მფლობელობაში (სარგებლობაში) არსებულ, ასევე, თვითნებურად დაკავებულ მიწაზე საკუთრების უფლების აღიარების შესაძლებლობა.

კიდევ ერთი საფუძველი, რომლითაც მარეგისტრირებელი ორგანოს მიერ სს „...ას’’ უარი ეთქვა საკუთრების უფლების რეგისტრაციაზე, იყო ის გარემოება, რომ სააგენტოში დაცული უფლების დამადასტურებელი დოკუმენტით - საკუთრების დამადასტურებელი №...-„პ“ მოწმობით (გაფორმების თარიღი:25/01/1996, საქართველოს რესპუბლიკის სახელმწიფო ქონების მართვის სამინისტრო) უკვე რეგისტრირებულია №... საკადასტრო კოდის მქონე უძრავი ქონება.

აღიშნულთან დაკავშირებით სააპელაციო სასამართლოს დადგენილი არ აქვს საქმისათვის მნიშვნელოვანი მთელი რიგი ფაქტობრივი გარემოებები, კერძოდ, სსიპ ლევან სამხარაულის სახელობის სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს 06.02.2020 წლის დასკვნაში აღნიშნულია, რომ 2007 წლის 5 ოქტომბერს მომზადებული საჯარო რეესტრიდან ამონაწერების მიხედვით, ქ. ქუთაისში ...ას ქ. მე-7 ჩიხი (ყოფილი მე-9 ჩიხი) №1-ში მდებარე, სს „...ას“ საკუთრებაში არის რეგისტრირებული შემდეგი უძრავი ნივთები: ა) №... საკადასტრო კოდის მქონე მიწის ნაკვეთი, ფართობით - (დაუზუსტებელი) 1514,1 კვ.მ; ბ) №... საკადასტრო კოდის მქონე მიწის ნაკვეთი, ფართობით (დაუზუსტებელი) – 4605.3 კვ.მ; გ) №... საკადასტრო კოდის მქონე მიწის ნაკვეთი, ფართობით (დაუზუსტებელი) - 2410,3 კვ.მ; დ) №... საკადასტრო კოდის მქონე მიწის ნაკვეთი, ფართობით (დაუზუსტებელი) - 609 კვ.მ; ე) №... საკადასტრო კოდის მქონე მიწის ნაკვეთი, ფართობით (დაუზუსტებელი) -1527,7კვ.მ.

საკასაციო სასამართლო ყურადღებას მიაქცევს იმ გარემოებას, რომ საქმეში წარმოდგენილი საჯარო რეესტრის ამონაწერების თანახმად, ზემოაღნიშნული საკადასტრო კოდების მქონე უძრავი ნივთების რეგისტრაციის საფუძვლებში მითითებულია საკუთრების დამადასტურებელი №...-„პ“ მოწმობა. ამასთან, ყველა უძრავი ნივთის წინა საკადასტრო კოდი არის №... (ტომი. 1. ს.ფ. 177-183, 184-192, 193-196, 197-200, 201-204). ასევე, საყურადღებოა, რომ დასახელებული რეგისტრაციებით სს „...ას“ საკუთრებაში სულ რეგისტრირებულია 10666,4 კვ. მეტრი ფართობი.

ამავე საჯარო რეესტრის ამონაწერების თანახმად, №...-„პ“ საკუთრების დამადასტურებელ მოწმობასთან ერთად, ასევე უფლების დამდგენ დოკუმენტებად მითითებულია 1996 წლის 17 იანვრის №160 ხელშეკრულება და მიღება-ჩაბარების აქტი, ქუთაისის სასამართლოს 1996 წლის 16 სექტემბრის და 1998 წლის 23 აპრილის დადგენილებები და ... „...ას“ ქონების ბაზაზე წარმოქმნილ საწარმოთა წარმომადგენლობაზე უფლებამოსილ პირთა 1999 წლის 30 ივნისის კრების ოქმი. ეს უკანასკნელი დოკუმენტი წარმოდგენილია საქმეში (ტ.3. ს.ფ. 346-349) და მასში აღნიშნულია შემდეგი: ,,დამტკიცდეს ყოფილ ... „...აზე“ მიმაგრებული მიწის ნაკვეთის განაწილების გეგმა რ. გ-ის მიერ წარმოდგენილი სახით (გეგმის ნახაზი ოქმს თან ერთვის) და თითოეულმა საწარმომ ამ ნაკვეთიდან საკუთრების ან იჯარის უფლებით მიიღოს მიწის ნაკვეთები შემდეგი ფართობით: სააქციო საზოგადოება „...ამ’’ – 10670 მ²; შეზღუდული პასუხისმგებლობის საზოგადებამ „აი...’’ – 2252 მ²; შეზღუდული პასუხისმგებლობის საზოგადებამ „კ...’’ – 928 მ²; შეზღუდული პასუხისმგებლობის საზოგადებამ „ბა...’’ – 1354 მ²; შეზღუდული პასუხისმგებლობის საზოგადებამ „ხ...’’ – 2550 მ²; შეზღუდული პასუხისმგებლობის საზოგადებამ „ბ...ი’’ – 3200 მ²’’. ამავე ოქმში აღნიშნულია, რომ ყოფილი ... „...ას“ ქონება 1996 წელს მთლიანად შეისყიდა ამავე ...ის თანამშრომელთა ამხანაგობამ, რის დასტურადაც სახელმწიფო ქონების მართვის სამინისტროს ქუთაისის სამმართველომ 1996 წლის 25 იანვარს ამხანაგობის წარმომადგენლობაზე უფლებამოსილი პირის - ლ. ნ-ის სახელზე გასცა საკუთრების დამადასტურებელი მოწმობა №...-„პ“, ქონების მიღება-ჩაბარების შესაბამის აქტთან ერთად. 1996 წელსვე ამხანაგობის წევრებმა შესყიდული ქონების ბაზაზე დაარსეს ხუთი საწარმო - სააქციო საზოგადოება „...ა“, შეზღუდული პასუხისმგებლობის საზოგადოება „კ...“, შეზღუდული პასუხისმგებლობის საზოგადოება „ბა...“, შეზღუდული პასუხისმგებლობის საზოგადება „ხ...“ და შეზღუდული პასუხისმგებლობის საზოგადოება „ბ...ი“. ყოფილი ...ი „...ას“ ქონება ამ საწარმოთა შორის განაწილდა. მოგვიანებით, 1999 წლის აპრილში სააქციო საზოგადოება „...ას“ ნატურით გამოეყო მისი ნაწილი და ჩამოყალიბდა შეზღუდული პასუხისმგებლობის საზოგადოება „აი...“.

საკასაციო სასამართლოს მითითებით, მიუხედავად იმისა, რომ წინამდებარე დავაში სადავო იყო სააგენტოს ქონების რეგისტრაციის დეპარტამენტის რეგიონული რეგისტრაციის მართვის სამსახურის იმერეთის რეგიონული ოფისის გადაწყვეტილებები, რომლებითაც მოსარჩელე კომპანიას უარი ეთქვა სადავო მიწის ნაკვეთ(ებ)ის რეგისტრაციაზე, სააპელაციო სასამართლომ არ გამოიკვლია და შეფასების გარეშე დატოვა საქმეზე დადგენილი ის მნიშვნელოვანი ფაქტობრივი გარემოება (იხ. სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება გვ. 58), რომ №...-„პ“ საკუთრების დამადასტურებელი მოწმობა გაცემულია არა სს „...აზე“, არამედ ... „...ას“ სახელზე. ამ მხრივ სააპელაციო პალატას შეფასების გარეშე აქვს დატოვებული მის მიერ დადგენილი ფაქტობრივი გარემოება, რომ სს „...ა“რეგისტრირებულია 1996 წლის 16 სექტემბერს, ხოლო ქ. ქუთაისში, ...ას ქ. მე-9 ჩიხი №1-ში ...ი „...ას“ ქონების ჩაბარების შესახებ მიღება-ჩაბარების აქტი შედგენილია 1996 წლის 17 იანვარს და საკუთრების დამადასტურებელი №...-„პ“ მოწმობა გაცემულია 1996 წლის 25 იანვარს, ანუ სს „...ას“ რეგისტრაციამდე რამდენიმე თვით ადრე.

შესაბამისად, გათვალისწინებით იმისა, რომ გამოკვლეული არ არის ...ი „...ას“ ქონებრივი აქტივის გადაცემა მოხდა თუ არა სრულად მხოლოდ სს „...ასათვის“ და ზემოაღნიშნული კრების ოქმის მიხედვით №...-„პ“ საკუთრების დამადასტურებელი მოწმობა არის თუ არა მხოლოდ სს ,,...ასათვის’’ უფლების დამდგენი დოკუმენტი, სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილი ფაქტობრივი გარემოება, რომ „საწარმოს დაკავებული აქვს სულ 24643 კვ.მ მიწა, აქედან განაშენიანების ფართი შეადგენს - 5944.5 კვ.მ, ხოლო გაუშენებელი ანუ თავისუფალი მიწა - 18698.5 კვ.მ-ს“, არ ქმნის დასკვნის გაკეთების საფუძველს, რომ კონკრეტულად სს „...ამ“ მოიპოვა საკუთრების უფლება სადავო მიწის ნაკვეთებზე. აღნიშნული ფაქტობრივი გარემოება საჭიროებს დამატებით კვლევას, რა დროსაც ასევე ყურადღება უნდა მიექცეს და შეფასდეს ის ფაქტი, რომ საჯარო რეესტრის ამონაწერების მიხედვით სს „...ას“ საკუთრებაში აღრიცხულია 10666,4 კვ. მეტრი ფართობი, ხოლო 1999 წლის 30 ივნისის კრების ოქმის თანახმად, სააქციო საზოგადოება „...ას“ გადაეცა 10670 მ² ფართობი.

სააპელაციო სასამართლო გასაჩივრებული გადაწყვეტილებით სს „...ას’’ მოთხოვნის დაკმაყოფილების ერთ-ერთ საფუძვლად უთითებს სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს 27.16.2017 წლის TT... ცნობა-დახასიათებას (ტ.1. ს.ფ. 43-45), თუმცა დასახელებული დოკუმენტი სასამართლოს მიერ არასრულყოფილად არის გამოკვლეული, კერძოდ, სააპელაციო სასამართლო მიუთითებს რა ზემოაღნიშნულ დოკუმენტზე დადგენილად მიიჩნევს შემდეგ ფაქტობრივ გარემოებას (იხ. სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება გვ. 59-60): ,,ქ. ქუთაისში, ...ას VII ჩიხის (ყოფ. ...ას IX ჩიხი) №1 მდებარე 23829.0000 კვ.მ. მიწის ფართობი სახელმწიფო საკუთრებაშია. . . ამავე დოკუმენტში გაკეთებულია შენიშვნა, სადაც მითითებულია, რომ საგადასახადო დეპარტამენტის ქუთაისის საოლქო საგადასახადო ინსპექციის განცხადებებით ითვლებიან უძრავი ქონების იპოთეკარად: 1. შპს „...ა" 12.11.2001 №03/974 განცხადებით 01.09.2001 წლის მდგომარეობით, 2. შპს „ბ...ი" 12.11.2001 წლის №03/974 განცხადებით 01.09.2001 წლის მდგომარეობით, 3. შპს „ბა..." 12.11.2001 წლის №03/97 განცხადებით 01.09.2001 წლის მდგომარეობით, 4.ინდ.მეწარმე გი. გ-ე 22.04.2002 წლის №03/902 განცხადებით 01.04.2002 წლის მდგომარეობით, 5. შპს „კ..." 12.11.2001 წლის №03/100: განცხადებით 01.09.2001 წლის მდგომარეობით, ინვენტარის NII-274 გ-1კ. . . ამავე დოკუმენტში, საკუთრების აღწერა -ლიტერი N1-ში მითითებულია ლიტერი: N1, დასახელება: ...ი, საერთო ფართი (კვ.მ) 547,22 კვ.მ; ლიტერი: საკუთრების აღწერა-ლიტერი N2, ლიტერი: N1, დასახელება: ...ი, საერთო ფართი (კვ.მ): 537.44 კვ.მ; . . . ამავე დოკუმენტში ლიტერი: საკუთრების აღწერა-ლიტერი პ-უ-შ-რ-ლ-მ-ო-ს მითითებულია ინფორმაცია დამხმარე ნაგებობების შესახებ ლიტერი: პ-უ-შ-რ-ლ-მ-ო-ს, დასახელება: დამხმარე ნაგებობა, საერთო ფართი (კვ.მ): 252.85 კვ.მ; ბინა: მესაკუთრ(ეებ)ის მოსარგებლ(ეებ)ის აღწერა - შპს „...ა’’, შენიშვნა: წილი გაურკვეველია საკუთრების მოწმობა, №...-„პ", 25/01/1996, /ასლი/ ნასყიდობის ხელშეკრულება, №160, 17/01/1996, ნოტარიუსი: გ-ი მიღება-ჩაბარების აქტი, 17/01/1996, აღრიცხულია 1996 წელს, ტექნიკური აღრიცხვის ბარათი’’.

საკასაციო სასასამართლო ყურადღებას მიაქცევს იმ გარემოებას, რომ სააპელაციო სასამართლომ შეფასების გარეშე დატოვა ამავე უძრავ ნივთთან დაკავშირებით სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს მიერ 2019 წლის 19 აგვისტოს მომზადებული TT ... ცნობა-დახასიათება (ტ.4. ს.ფ. 43-46), რომლის თანახმად, უძრავ ნივთზე მდებარე ქ. ქუთაისი, ...ას VII ჩიხის (ყოფ. ...ას IX ჩიხი) №1, მესაკუთრეებად/მოსარგებლეებად ... „...ას’’ შრომითი კოლექტივის ამხანაგობის გარდა, ასევე მითითებული არიან: შპს „ბ...ი’’, შპს „კ...’’, შპს „აი...’’ და შპს „ბა...’’. მართალია, აღნიშნული მტკიცებულება, ტექნიკური ინვენტარიზაციის არქივში დაცულ სხვა მასალებთან ერთად (ტ.4. ს.ფ. 34-68) მოსარჩელემ წარმოადგინა იმის დასადასტურებლად, რომ სადავო ...ი და დამხმარე ნაგებობა, გაყოფის შემდეგ სხვა საწარმოებს არ გადასცემიათ (იხ. სს „...ას’’ დირექტორის განცხადება ტ.4. ს.ფ. 34), თუმცა რამდენად დასტურდება აღნიშნული ფაქტობრივი გარემოება სასამართლოს კვლევის საგანი არ გამხდარა. ამავე საკითხთან დაკავშირებით, ასევე შეფასების გარეშე აქვს სასამართლოს დატოვებული სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს 2019 წლის 30 აგვისტოს №... წერილში მითითებული გარემოებები, რომელთა თანახმად, ქ. ქუთაისი, ...ას VII ჩიხის (ყოფ. ...ას IX ჩიხი) N1-ში მდებარე უძრავი ნივთის სააღრიცხვო მასალის მიხედვით, ... „...ას“ შრომითი კოლექტივის ამხანაგობის სახელზე აღრიცხული ფართის ოდენობა ვერ დგინდება (ტ.3. ს.ფ. 436-438). ზემოდასახელებული ფაქტობრივი გარემოების კვლევა მნიშვნელოვანია მოცემული დავის სწორად გადაწყვეტისათვის, ვინაიდან, თუ დადგინდება, რომ ტექნიკური აღრიცხვის არქივის მასალების თანახმად ქ. ქუთაისში, ...ას VII ჩიხის (ყოფ. ...ას IX ჩიხი) №1-ში მდებარე 23829 კვ.მ ფართზე მხოლოდ სს „...ას’’ უფლება არის რეგისტრირებული, აღნიშნული გავლენას იქონიებს იმ გარემოების შეფასებაზე ...ი „...ას“ ქონებრივი აქტივი სრულად არის თუ არა გადაცემული სს „...ასათვის“.

გათვალისწინებით იმისა, რომ მარეგისტრირებელი ორგანოს მიერ სს „...ასათვის’’ საკუთრების უფლების რეგისტრაციაზე უარის თქმის ერთ-ერთ საფუძვლად დასახელებული იყო ის გარემოება, რომ საკუთრების დამადასტურებელი №...-„პ“ მოწმობით კომპანიის სახელზე უკვე არის რეგისტრირებული №... საკადასტრო კოდის მქონე უძრავი ქონება, სააპელაციო პალატას ყურადღების მიღმა არ უნდა დაეტოვებინა აპელანტის განმარტება იმასთან დაკავშირებით, რომ 2007 წელს განხორციელებული რეგისტრაციისას ამავე საკადასტრო კოდზე აღრიცხული უნდა ყოფილიყო სადავო უძრავი ქონება (იხ. სააპელაციო საჩივრის მე-19 პუნქტი, ტ.4. ს.ფ. 406). აპელანტის აღნიშნული განმარტება ბუნდოვანს ხდის თავად სასარჩელო მოთხოვნას და მოსარჩელისავე მიერ გაკეთებული ფაქტობრივი გარემოებების შეფასებას, ვინაიდან გაურკვეველი ხდება მოსარჩელის პოზიცია - იგი ითხოვს რეგისტრირებული მონაცემების დაზუსტებას და მიაჩნია, რომ №... საკადასტრო კოდის მქონე უძრავი ქონების რეგისტრაციას უნდა მოეცვა ამჟამად სადავო მიწის ნაკვეთი, თუ მოსარჩელის მიერ 2018 წლის 4 აპრილს სარეგისტრაციო სამსახურში წარდგენილი განცხადებებით მოთხოვნილია ახალი მიწის ნაკვეთების რეგისტრაცია, რომელიც არც შედის №... საკადასტრო კოდით რეგისტრირებულ უძრავ ნივთში.

ზემოაღნიშნული საკითხების კვლევა მნიშვნელოვანია იმ თვალსაზრისითაც, რომ დადგინდეს წინამდებარე დავაში საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის მე-16 მუხლის გათვალისწინებით ჩაბმულ უნდა იქნენ თუ არა 1999 წლის 30 ივნისის კრების ოქმში მითითებული იურიდიული პირები, კერძოდ, საკასაციო სასამართლო მიუთითებს, რომ ადმინისტრაციულ სამართალწარმოებაში დამკვიდრებულია როგორც მხარეთა და პოტენციურ მესამე პირთა საპროცესო უფლება – მიმართონ სასამართლოს საქმეში მესამე პირის ან მესამე პირად ჩაბმის მოთხოვნით, აგრეთვე,Oოფიციალობის პრინციპის გათვალისწინებით სასამართლოს გააჩნია, როგორც უფლებამოსილება, ასევე აკისრია პროცესუალური ვალდებულება მესამე პირის ჩაბმის თაობაზე, რაც ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი დავების მატერიალურ-სამართლებრივი და პროცესუალური თავისებურებებიდან გამომდინარეობს.

მესამე პირთა სამართლებრივი ინტერესის დაცვის მიზნის მიღწევას ადმინისტრაციულ პროცესში მესამე პირთა მოწვევის ინსტიტუტი ემსახურება. საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ მესამე პირის ინსტიტუტი ადმინისტრაციული პროცესის მნიშვნელოვანი ინსტიტუტია, რომელიც შესაძლებლობას აძლევს მესამე პირებს დაიცვან თავიანთი კერძო, სუბიექტური ინტერესები და რეალიზება განახორციელონ ადმინისტრაციული პროცესის ფარგლებში. მესამე პირების ინსტიტუტის საკანონმდებლო საფუძველს ქმნის საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის მე-16 მუხლი. აღნიშნული მუხლის თანახმად, კანონმდებელი განასხვავებს მესამე პირების მარტივ და სავალდებულო (აუცილებელ) ჩაბმას. მესამე პირთა ადმინისტრაციულ პროცესში მოწვევის მარტივი ფორმა შინაარსობრივად განსხვავდება აუცილებელი, სავალდებულო ფორმისაგან. განსხვავება იმაში მდგომარეობს, რომ მესამე პირთა ადმინისტრაციულ პროცესში მარტივი ფორმით ჩაბმა საქმის განმხილველი სასამართლოს უფლებაა, ხოლო მესამე პირთა აუცილებელი, სავალდებულო ჩაბმა კი ვალდებულება შესაბამისი წინაპირობების არსებობისას. ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის მე-16 მუხლის პირველი ნაწილი სწორედ მესამე პირთა მარტივი ჩაბმის ფორმულირებას შეიცავს, მე-16 მუხლის მე-2 ნაწილი კი - აუცილებელი, სავალდებულო ჩაბმის ფორმულირებას. ადმინისტრაციულ პროცესში მესამე პირთა მარტივ და სავალდებულო ფორმით ჩაბმას შორის განსხვავებას მნიშვნელობა ენიჭება სწორედ მათთვის საპროცესო უფლებაუნარიანობისა და ქმედუნარიანობის მინიჭების თვალსაზრისით. საყურადღებოა, რომ ადმინისტრაციულ პროცესში მესამე პირთა მარტივი ჩაბმის დროს გადამწყვეტია მესამე პირთა სამართლებრივი ინტერესი, ხოლო რაც შეეხება ადმინისტრაცილ პროცესში მესამე პირთა აუცილებელ, სავალდებულო ჩაბმას, ამ დროს სამართლებრივი ინტერესის პარალელურად მნიშვნელოვანია ისიც, რომ სასამართლოს გადაწყვეტილებით მესამე პირთა უფლებები და მოვალეობები შეიძლება განისაზღვროს.

საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის მე-16 მუხლი მე-2 ნაწილი მესამე პირებად საქმეში ჩაბმის აუცილებლობას ადგენს იმ პირების მიმართ, რომლებიც არიან სადავო სამართალურთიერთობის მონაწილეები, რომელთან მიმართებაშიც მხოლოდ საერთო გადაწყვეტილების გამოტანაა შესაძლებელი, ანუ ასეთი პირები იმგვარად არიან დაკავშირებულნი სადავო სამართალურთიერთობასთან, რომ სასამართლოს მიერ ამ დავის გადაწყვეტის შედეგად მიღებული გადაწყვეტილება გავლენას მოახდენს ამ ურთიერთობასთან დაკავშირებულ, კანონით დაცულ მათ უფლებებსა და ინტერესებზე.

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის მე-16 მუხლის მე-5 ნაწილის თანახმად, აუცილებელი მოწვევის საფუძველზე ჩაბმული მესამე პირი (ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 16.2 მუხლი) სარგებლობს მოსარჩელისა და მოპასუხის ყველა უფლებით და ეკისრება მოსარჩელის ყველა მოვალეობა, რაც გულისხმობს, რომ ამგვარი სტატუსის მესამე პირი აღჭურვილია მხარის ყველა საპროცესო უფლებით.

საკასაციო სასამართლო დამატებით განმარტავს, რომ სასამართლოში მესამე პირების მარტივი მოწვევის წინაპირობაა ის, რომ სასამართლოს მოსალოდნელი გადაწყვეტილება შესაძლებელია შეეხოს მოწვეული მესამე პირის სამართლებრივ ინტერესებს. არ არის სავალდებულო, რომ მესამე პირის უფლებებს ნამდვილად შეეხოს გადაწყვეტილება. საკმარისია, მესამე პირის მოწვევის დროს იყოს იმის ვარაუდი, რომ გადაწყვეტილებამ შეიძლება გავლენა იქონიოს მის სამართლებრივ ინტერესებზე. მესამე პირის მოწვევა არ შეიძლება წინასწარ იყოს ორიენტირებული გადაწყვეტილების შედეგზე. სამართლებრივი ინტერესი სახეზეა, თუ მოსაწვევი მესამე პირი მოსარჩელესთან ან მოპასუხესთან, ანდა ორივე მხარესთან, ან მხოლოდ დავის საგანთან ისეთ მიმართებაში იმყოფება, რომ მოსარჩელის ან მოპასუხის წინააღმდეგ გამოტანილ გადაწყვეტილებას შეუძლია გააუმჯობესოს ან გააუარესოს მისი სამართლებრივი მდგომარეობა. არ არის გადამწყვეტი, ეყრდნობა თუ არა მოწვეული მესამე პირის შელახული სამართლებრივი ინტერესი საჯარო ან კერძო სამართალს. ინტერესის არსებობა გულისხმობს მხოლოდ რეალურ, ფაქტობრივად არსებულ და კანონით დაცულ ინტერესს. აღსანიშნავია, რომ მაშინაც კი, როდესაც სახეზეა მესამე პირის „ჩვეულებრივი“ მოწვევის წინაპირობები, გადაწყვეტილებას საქმეში მათი ჩაბმის თაობაზე სასამართლო იღებს თავისი შეხედულებით. სასამართლო უფლებამოსილია და არა ვალდებული, საქმეში ჩააბას „ჩვეულებრივი“ მოწვევის მესამე პირები.

განსახილველ შემთხვევაში, როგორც ზემოთ აღინიშნა, საქმეში წარმოდგენილია ... „...ას“ ქონების ბაზაზე წარმოქმნილ საწარმოთა წარმომადგენლობაზე უფლებამოსილ პირთა 1999 წლის 30 ივნისის კრების ოქმი, რომლითაც დამტკიცდა ყოფილ ... „...აზე“ მიმაგრებული მიწის ნაკვეთის განაწილების გეგმა. აღნიშნული ოქმის შესაბამისად, თითოეულმა საწარმომ საკუთრების ან იჯარის უფლებით მიიღო მიწის ნაკვეთები შემდეგი ფართობით: - სააქციო საზოგადოება „...ამ“ – 10670 მ²; შეზღუდული პასუხისმგებლობის საზოგადებამ „აი...“ – 2252 მ²; შეზღუდული პასუხისმგებლობის საზოგადებამ „კ...“ – 928 მ²; შეზღუდული პასუხისმგებლობის საზოგადებამ „ბა...“ – 1354 მ²; შეზღუდული პასუხისმგებლობის საზოგადებამ „ხ...“ – 2550 მ²; შეზღუდული პასუხისმგებლობის საზოგადებამ „ბ...ი“ – 3200 მ²’’. ასევე, საქმის მასალებით დგინდება, რომ №...-„პ“ საკუთრების დამადასტურებელი მოწმობა გაცემულია არა სს „...აზე’’, არამედ ... „...ას’’ სახელზე. შესაბამისად, სასამართლოს მიერ უნდა შეფასდეს სს „...ას’’ მიერ №..., №... და №... განცხადებებით სარეგისტრაციოდ წარდგენილი მიწის ნაკვეთები, ხომ არ მოიცავს დასახელებული იურიდიული პირებისათვის 1999 წლის 30 ივნისის კრების ოქმით ან/და №...-„პ“ საკუთრების დამადასტურებელი მოწმობით განსაზღვრულ მიწის ნაკვეთებს და სს „...ას’’ სახელზე რეგისტრაციის განხორციელება, ხომ არ შეეხება მათ უფლებებს.

საკასაციო სასამართლო იმსჯელებს კასატორის - სს „...ას’’ საკასაციო საჩივარში მითითებულ პრეტენზიაზე, რომ კომპანიას სასარჩელო მოთხოვნა არ შეუმცირებია და სასამართლომ არასწორად განსაზღვრა დავის საგანი.

საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის მე-3 მუხლის მიხედვით, ადმინისტრაციულ სამართალწარმოებაში მხარეები სარგებლობენ საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კანონმდებლობაში მე-3 მუხლით მინიჭებული უფლება-მოვალეობებით, რომელთა შესაბამისად, სამოქალაქო სამართალწარმოება აგებულია დისპოზიციურობის პრინციპზე, რაც მოცემულ საპროცესო სამართალში ნიშნავს მხარეთა ნების თავისუფლებას, შეხედულებისამებრ განკარგონ თავიანთი მატერიალური და საპროცესო უფლებები. მხარეები იწყებენ საქმის წარმოებას სასამართლოში სარჩელის ან განცხადების შეტანის გზით. ისინი განსაზღვრავენ დავის საგანს და თვითონ იღებენ გადაწყვეტილებას სარჩელის (განცხადების) შეტანის შესახებ. დისპოზიციურობის პრინციპი ერთ-ერთი ფუნდამენტური პრინციპია საპროცესო სამართალში, რაც ნების ავტონომიიდან გამომდინარეობს და თავის მხრივ, გულისხმობს, რომ მხარეები თავისუფალნი არიან თავიანთი მატერიალური და საპროცესო უფლებების განკარგვისას. ამასთან, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 248-ე მუხლის საფუძველზე სასამართლო შეზღუდულია დისპოზიციურობის პრინციპით, რის გამოც, სასამართლოს უფლება არა აქვს, მიაკუთვნოს თავისი გადაწყვეტილებით მხარეს ის, რაც მას არ უთხოვია ან იმაზე მეტი, ვიდრე ის მოითხოვდა.

საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ სარჩელის აღძვრისას მოსარჩელე თვითონ განსაზღვრავს სარჩელის შინაარსს, კერძოდ, დავის საგანსა და ფარგლებს, ასევე სასარჩელო მოთხოვნებს და მიუთითებს მოპასუხე მხარეებზე, რომელთა წინააღმდეგაც მიმართულია მისი სასარჩელო მოთხოვნა.

განსახილველ შემთხვევაში საქმის მასალებით დგინდება, რომ სს „...ამ“ სარჩელით მიმართა ქუთაისის საქალაქო სასამართლოს მოპასუხეების ქ. ქუთაისის მუნიციპალიტეტის მერიის, გ. გ-ის, ს. ლ-ისა და გი. გ-ის მიმართ (ტ.1. ს.ფ 2-15). მოსარჩელემ მოითხოვა ბათილად იქნას ცნობილი: ა) ქუთაისის მუნიციპალიტეტის მერიის ფიზიკური და კერძო სამართლის იურიდიული პირების მფლობელობაში (სარგებლობაში) არსებულ მიწის ნაკვეთებზე საკუთრების უფლების აღიარების კომისიის 2017 წლის 11 მაისის №10 სხდომის ოქმის მე-9 პუნქტი; ბ) ქუთაისის მუნიციპალიტეტის მერიის ფიზიკური და კერძო სამართლის იურიდიული პირების მფლობელობაში (სარგებლობაში) არსებულ მიწის ნაკვეთებზე საკუთრების უფლების აღიარების კომისიის 2017 წლის 18 მაისის განკარგულება და გ) 2017 წლის 20 ივნისს გ. გ-ის სახელზე გაცემული №24 საკუთრების უფლების მოწმობა.

იგივე სასარჩელო მოთხოვნებია მითითებული სს „...ას“ მიერ 2018 წლის 29 ივნისს და 2018 წლის 24 ივლისს წარდგენილ დაზუსტებულ სარჩელებში (ტ.1. ს.ფ. 105-118, 124-137). ქუთაისის საქალაქო სასამართლოს 2018 წლის 6 აგვისტოს განჩინებით სს „...ას’’ სარჩელი მოპასუხეების ქუთაისის მუნიციპალიტეტის მერიის ფიზიკური და კერძო სამართლის იურიდიული პირების მფლობელობაში (სარგებლობაში) არსებულ მიწის ნაკვეთებზე საკუთრების უფლების აღიარების კომისიისა და გ. გ-ის მიმართ დასაშვებად ცნობილი იქნა ზემოაღნიშნული სასარჩელო მოთხოვნის ფარგლებში. 2019 წლის 23 მაისს მოსარჩელემ კიდევ ერთხელ წარადგინა დაზუსტებული სარჩელი, სადაც მოპასუხედ დაასახელა ქ. ქუთაისის მუნიციპალიტეტის მერია და გ. გ-ე (ტ.3. ს.ფ. 157-170). ამასთან, სასარჩელო მოთხოვნები ჩამოაყალიბა შემდეგნაირად: ბათილად იქნას ცნობილი: ა) ქუთაისის მუნიციპალიტეტის მერიის ფიზიკური და კერძო სამართლის იურიდიული პირების მფლობელობაში (სარგებლობაში) არსებულ მიწის ნაკვეთებზე საკუთრების უფლების აღიარების კომისიის 2017 წლის 11 მაისის №10 სხდომის ოქმი; ბ) ქუთაისის მუნიციპალიტეტის მერიის ფიზიკური და კერძო სამართლის იურიდიული პირების მფლობელობაში (სარგებლობაში) არსებულ მიწის ნაკვეთებზე საკუთრების უფლების აღიარების კომისიის 2017 წლის 18 მაისის განკარგულება და გ) 2017 წლის 20 ივნისს გ. გ-ის სახელზე გაცემული №24 საკუთრების უფლების მოწმობა.

საყურადღებოა, რომ 2019 წლის 30 მაისის სასამართლო სხდომაზე დაზუსტდა მოპასუხე მხარე და მიეთითა ქუთაისის მუნიციპალიტეტის მერიის ფიზიკური და კერძო სამართლის იურიდიული პირების მფლობელობაში (სარგებლობაში) არსებულ მიწის ნაკვეთებზე საკუთრების უფლების აღიარების კომისია (ტ.3. ს.ფ. 203), ხოლო გ. გ-ესთან დაკავშირებით განიმარტა, რომ ეს უკანასკნელი საქმეში მონაწილეობს მესამე პირად სასკ-ის მე-16 მუხლის მე-2 ნაწილის შესაბამისად. 2019 წლის 25 ივნისის სასამართლო სხდომაზე მოსარჩელემ დააზუსტა სასარჩელო მოთხოვნა და 2017 წლის 11 მაისის №10 სხდომის ოქმის ბათილად ცნობა მოითხოვა მხოლოდ მე-9 პუნქტის ნაწილში (ტ.3. ს.ფ. 235). აღნიშნულის შემდეგ მოსარჩელის მიერ სასარჩელო მოთხოვნის დაზუსტება საქმის მასალებით არ დგინდება, თუმცა, ქუთაისის საქალაქო სასამართლოს 2020 წლის 20 ოქტომბრის გადაწყვეტილებაში სს „...ას“ სასარჩელო მოთხოვნები განსაზღვრულია შემდეგნაირად: ა) ბათილად იქნეს ცნობილი ქუთაისის მუნიციპალიტეტის მერიის ფიზიკური და კერძო სამართლის იურიდიული პირების მფლობელობაში (სარგებლობაში) არსებულ მიწის ნაკვეთებზე საკუთრების უფლების აღიარების კომისიის 2017 წლის 11 მაისის №10 სხდომის ოქმის მე-9 პუნქტი; ბ) ბათილად იქნეს ცნობილი ქუთაისის მუნიციპალიტეტის მერიის ფიზიკური და კერძო სამართლის იურიდიული პირების მფლობელობაში (სარგებლობაში) არსებულ მიწის ნაკვეთებზე საკუთრების უფლების აღიარების კომისიის 2017 წლის 18 მაისის განკარგულება გ. გ-ისათვის 1125 კვ.მ. მიწის ნაკვეთის და მასზე განთავსებული შენობა-ნაგებობების გადაცემის ნაწილში; გ) ბათილად იქნეს ცნობილი 2017 წლის 20 ივნისს გ. გ-ის სახელზე გაცემული №24 საკუთრების უფლების მოწმობა გ. გ-ისათვის 1125 კვ.მ. მიწის ნაკვეთის და მასზე განთავსებული შენობა-ნაგებობების გადაცემის ნაწილში.

სასარჩელო მოთხოვნებთან დაკავშირებით მოსარჩელემ პრეტენზია განაცხადა სააპელაციო საჩივარშიც (ტ.3. ს.ფ. 400), რის გამოც, სასარჩელო მოთხოვნის ფარგლებთან დაკავშირებით სააპელაციო სასამართლოს სხდომაზეც მოხდა საკითხის განხილვა (იხ. ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2021 წლის 31 მაისის სხდომის ოქმი 13:34-13:37, 13:43-13:47, 2021 წლის 4 ივნისის სხდომის ოქმი 12:18-12:24, 13:38-13:40, 2021 წლის 25 ივნისის სხდომის ოქმი 14:51-14:52), თუმცა, რა გარემოებაზე დაყრდნობით მიიღო სააპელაციო სასამართლომ გადაწყვეტილება, რომ მოსარჩელე სადავო აქტების ბათილად ცნობას ითხოვდა მხოლოდ 1125 კვ.მ მიწის ნაკვეთის და მასზე განთავსებული შენობა-ნაგებობების გადაცემის ნაწილში, გასაჩივრებული გადაწყვეტილებით არ დგინდება.

საკასაციო პალატა ყურადღებას ამახვილებს იმ გარემოებაზეც, რომ გასაჩივრებული გადაწყვეტილებით სასამართლო ერთი მხრივ მიუთითებს, რომ მოცემული დავის ფარგლებში უნდა შემოწმდეს ქ. ქუთაისის მუნიციპალიტეტის მერიის ფიზიკური და კერძო სამართლის იურიდიული პირების მფლობელობაში (სარგებლობაში) არსებულ მიწის ნაკვეთებზე საკუთრების აღიარების კომისიის 2017 წლის 18 მაისის №122 განკარგულების და ამ განკარგულების საფუძველზე 20.06.2017 წელს გაცემული №24 საკუთრების უფლების მოწმობის კანონშესაბამისობის საკითხი 1125 კვ.მ მიწის ნაკვეთის ნაწილში, მეორე მხრივ კი ამავე გადაწყვეტილებით სადავო ინდივიდუალურ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივ აქტებს ბათილად ცნობს 2843.00 კვ.მ მიწის ნაკვეთიდან, 1126,45 კვ.მ მიწის ნაკვეთის (548 მ² და 551 მ² (...ის სავარაუდო განლაგების ადგილები)) და 27.45 მ² არასაცხოვრებელი გაშენების ფართობის საკუთრების უფლების აღიარების ნაწილში, რითაც სასამართლო წინააღმდეგობაში მოდის მისივე განმარტებასთან გასაჩივრებული დავის ფარგლების შესახებ.

საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 28¹ მუხლის თანახმად, სასამართლო ვალდებულია დაეხმაროს მხარეს მოთხოვნის ჩამოყალიბებაში. სასამართლო არ არის უფლებამოსილი გასცდეს სასარჩელო მოთხოვნის ფარგლებს, თუმცა ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი დავების სპეციფიკიდან გამომდინარე, პროცესის ეკონომიურობის მიზნით, სასამართლო არ არის შებოჭილი სასარჩელო მოთხოვნის ფორმულირებით. ადმინისტრაციულ პროცესში მოქმედი ინკვიზიციურობის პრინციპის შესაბამისად, მოსამართლეს შეუძლია დაეხმაროს მხარეს მოთხოვნის ტრანსფორმირებაში. მხარისათვის მოთხოვნის ტრანსფორმირებაში დახმარების გაწევა ადმინისტრაციული დავის განმხილველი სასამართლოს არა უფლებას, არამედ ვალდებულებას შეადგენს. ამისათვის, პირველ რიგში, სასამართლომ უნდა დაადგინოს სარჩელის აღძვრის მიზანი, მოსარჩელის ინტერესი და ამის შესაბამისად დაეხმაროს მას სასარჩელო მოთხოვნის დაზუსტებაში. საკასაციო ინსტანციის სასამართლოსგან განსხვავებით, რომელიც საკასაციო საჩივარს ამოწმებს მხოლოდ სამართლებრივი, იურიდიული თვალსაზრისით, სააპელაციო ინსტანციის სასამართლო ხელახლა იკვლევს საქმის როგორც ფაქტობრივ, ისე სამართლებრივ საკითხებს. სააპელაციო ინსტანციის სასამართლო საქმის გადასინჯვის დროს განიხილავს როგორც ფაქტის, ისე სამართლის საკითხებს. აღსანიშნავია, რომ სასარჩელო მოთხოვნის დაზუსტება მოსარჩელის იურიდიული ინტერესის სრულყოფილად დაცვისა და პროცესის დაჩქარების მიზანს ემსახურება, შესაბამისად მოსარჩელეს, ადმინისტრაციულ პროცესში არა მხოლოდ პირველი ინსტანციის სასამართლოში, არამედ სააპელაციო სასამართლოში საქმის განხილვის დროსაც შეუძლია აღნიშნული უფლების რეალიზაცია.

მოცემულ შემთხვევაში მოსარჩელის მიერ მოთხოვნილია: ბათილად იქნეს ცნობილი სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს 2018 წლის 24 ოქტომბრის №... გადაწყვეტილება; დაევალოს სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნულ სააგენტოს „სახელმწიფო პროექტის ფარგლებში მიწის ნაკვეთებზე უფლებათა სისტემური და სპორადული რეგისტრაციის სპეციალური წესისა და საკადასტრო მონაცემების სრულყოფის შესახებ“ საქართველოს კანონის საფუძველზე დაარეგისტრიროს სს „...ას“ საკუთრებად, 2018 წლის 4 აპრილის №..., №..., №... განცხადებებით მოთხოვნილი ...ის ნაკვეთები - 551 კვ.მ; 548 კვ.მ და 26.00 კვ.მ - მდებარე ქ. ქუთაისი, ...ას VII ჩიხი №1 (ყოფ. ...ას IX ჩიხი №1).

საკასაციო პალატა ყურადღებას ამახვილებს იმ გარემოებაზე, რომ მოსარჩელის მიერ სადავოდაა გამხდარი სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული საააგენტოს მიერ 2018 წლის 24 ოქტომბერს საჩივარზე მიღებული გადაწყვეტილების კანონიერება. აღნიშნული საჩივრის ფარგლებში მოსარჩელე მოითხოვდა სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს ქონების რეგისტრაციის დეპარტამენტის რეგიონული რეგისტრაციის მართვის სამსახურის იმერეთის რეგიონული ოფისის სარეგისტრაციო წარმოების მიმდინარეობის შესახებ №...-23 (04.09.2018 წ.), №...-19 (04.09.2018 წ.) და №...-15 (04.09.2018 წ.) გადაწყვეტილებების ბათილად ცნობას. ამავე გადაწყვეტილებაში, სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნულმა სააგენტომ, საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 193-ე მუხლის საფუძველზე, ასევე იმსჯელა სარეგისტრაციო წარმოების შეწყვეტის შესახებ №...-33, №...-29 და №...-24 გადაწყვეტილებების კანონიერებაზე.

სააპელაციო სასამართლო არ დაეხმარა მოსარჩელეს მოთხოვნის დაზუსტებაში, კერძოდ, ითხოვდა თუ არა ის ადმინისტრაციული საჩივრის ფარგლებში სადავოდ გამხდარი ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტების ბათილად ცნობასაც. იმ გარემოების გათვალისწინებით, რომ მითითებული აქტები გასაჩივრებული იყო ადმინისტრაციულ ორგანოში წარდგენილი საჩივრის ფარგლებში, ხოლო თავის მხრივ, საჩივარზე მიღებული გადაწყვეტილების ბათილად ცნობა მოთხოვნილია წინამდებარე საქმეზე სასარჩელო მოთხოვნის ფარგლებში, აღნიშნული არ უნდა ჩაითვალოს სასარჩელო მოთხოვნის გაზრდად და აღნიშნული უფლების რეალიზაცია შესაძლებელი იყო როგორც პირველი ინსტანციის, ასევე სააპელაციო სასამართლოში.

ასევე საყურადღებოა, რომ გაურკვეველია წინამდებარე დავაში გ. გ-ე მონაწილეობს მოპასუხის თუ მესამე პირის სტატუსით, კერძოდ, როგორც ზემოთ აღინიშნა, მოსარჩელის მიერ რამდენჯერმე მოხდა დაზუსტებული სარჩელის სასამართლოში წარდგენა, თუმცა ყველა შემთხვევაში გ. გ-ე დასახელებული იყო მოპასუხედ. 2019 წლის 30 მაისის სასამართლო სხდომაზე გ. გ-ესთან დაკავშირებით განიმარტა, რომ ეს უკანასკნელი საქმეში მონაწილეობს მესამე პირად სასკ-ის მე-16 მუხლის მე-2 ნაწილის შესაბამისად. ამასთან, გარდა იმისა, რომ საქმეში არ არის განჩინება, რომელიც გ. გ-ის სასკ-ის მე-16 მუხლის მე-2 ნაწილით გათვალისწინებულ სტატუსს განსაზღვრავდა, ასევე, პირველი ინსტანციისა და სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილებებში გ. გ-ე მითითებულია, როგორც მოპასუხე მხარე. საყურადღებოა, რომ სააპელაციო საჩივარში აღნიშნულთან დაკავშირებით პრეტენზია გაცხადებული იყო და აპელანტი განმარტავდა, რომ მოპასუხეთა საკითხი, მათი სტატუსი, უფლებები და ვალდებულებები გაურკვეველია.

საკასაციო პალატა კიდევ ერთხელ აღნიშნავს, რომ საქმის ხელახალი განხილვის ფარგლებში სააპელაციო პალატის მიერ დადგენილ უნდა იქნეს, მოსარჩელეს აქვს თუ არა საფუძველი სადავო უძრავ ქონებებზე საკუთრების უფლების რეგისტრაციისათვის. ასევე, კვლევას საჭიროებს სადავო უძრავ ქონებებზე სს „...ას“ უფლების დამადასტურებელი დოკუმენტი. სააპელაციო სასამართლომ უნდა შეაფასოს განსახილველ საქმეზე მესამე პირების ჩაბმის საფუძვლების არსებობა, დაეხმაროს მოსარჩელეს სასარჩელო მოთხოვნის ტრანსფორმირებაში, დაადგინოს სასარჩელო მოთხოვნის ფარგლები და სათანადო წესით განსაზღვროს გ. გ-ის საპროცესო სტატუსი წინამდებარე დავაში.

საკასაციო პალატა მიუთითებს საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 412-ე მუხლის „ა“ ქვეპუნქტზე, რომლის თანახმად, საკასაციო სასამართლო აუქმებს გადაწყვეტილებას და საქმეს ხელახლა განსახილველად აბრუნებს სააპელაციო სასამართლოში, თუ საქმის გარემოებები საპროცესო ნორმების ისეთი დარღვევითაა დადგენილი, რომ ამ დარღვევების შედეგად საქმეზე არასწორი გადაწყვეტილება იქნა გამოტანილი და საჭიროა მტკიცებულებათა დამატებითი გამოკვლევა.

ყოველივე ზემოაღნიშნულის გათვალისწინებით, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ სს „...ას“ და გ. გ-ის საკასაციო საჩივრები უნდა დაკმაყოფილდეს ნაწილობრივ, გაუქმდეს ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2021 წლის 22 ივლისის გადაწყვეტილება და საქმე ხელახლა განსახილველად დაუბრუნდეს იმავე სასამართლოს.

აქვე საკასაციო სასამართლო დამატებით იმსჯელებს სს ,,...ას’’ საკასაციო შესაგებელში მითითებულ შუამდგომლობაზე, რომ გ. გ-ის საკასაციო საჩივარი უნდა დარჩეს განუხილველი, ვინაიდან მას გაშვებული აქვს საკასაციო საჩივრის წარდგენის ვადა და გ. გ-ეს არ აქვს იურიდული ინტერესი გასაჩივრებული ადმინისტრაციული აქტის მიმართ.

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლის მეორე ნაწილის თანახმად, თუ ამ კოდექსით სხვა რამ არ არის დადგენილი, ადმინისტრაციულ სამართალწარმოებაში გამოიყენება საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის დებულებანი.

საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის მე-60 მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, საპროცესო მოქმედების შესრულების ვადა განისაზღვრება ზუსტი კალენდარული თარიღით, ხოლო ამავე მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, დღეებით გამოსათვლელი საპროცესო ვადის დენა იწყება იმ კალენდარული თარიღის დადგომის მომდევნო დღიდან, რომლითაც განსაზღვრულია მისი დასაწყისი.

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 61-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, საპროცესო მოქმედება, რომლის შესასრულებლადაც დადგენილია ვადა, შეიძლება შესრულდეს ვადის უკანასკნელი დღის ოცდაოთხ საათამდე. თუ საჩივარი, საბუთები ან ფულადი თანხა ფოსტას ან ტელეგრაფს ჩაჰბარდა ვადის უკანასკნელი დღის ოცდაოთხ საათამდე, ვადა გასულად არ ჩაითვლება.

საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 397-ე მუხლის 1-ლი ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივრის შეტანის ვადა არის 21 დღე, ამ ვადის გაგრძელება (აღდგენა) არ შეიძლება და იგი იწყება მხარისთვის გადაწყვეტილების გადაცემის მომენტიდან.

საქმეში არსებული გზავნილის თანახმად, გ. გ-ის წარმომადგენელს ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2021 წლის 22 ივლისის გადაწყვეტილება ჩაჰბარდა 2022 წლის 21 იანვარს (ტ.6. ს.ფ. 385), ხოლო საკასაციო საჩივარი წარმოდგენილია 2022 წლის 8 თებერვალს (ტ.6. ს.ფ. 403-415). შესაბამისად, დაუსაბუთებელია შუამდგომლობა, რომ კასატორს (გ. გ-ეს) გაშვებული აქვს საკასაციო საჩივრის წარმოდგენის საპროცესო ვადა.

ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2021 წლის 22 ივლისის გადაწყვეტილებით სს „...ას“ სააპელაციო საჩივარი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ, კერძოდ, ნაწილობრივ ბათილად იქნა ცნობილი ქ. ქუთაისის მუნიციპალიტეტის მერიის ფიზიკური და კერძო სამართლის იურიდიული პირის მფლობელობაში (სარგებლობაში) არსებულ მიწის ნაკვეთებზე საკუთრების უფლების აღიარების კომისიის 11.05.2017 წლის №10 სხდომის ოქმის მე-9 პუნქტი, ამავე კომისიის 2017 წლის 18 მაისის №122 განკარგულება და 2017 წლის 20 ივნისს გაცემული №24 საკუთრების უფლების მოწმობა - გ. გ-ისთვის ქ. ქუთაისში, ...ას VII ჩიხი №1-ის აღმოსავლეთით მდებარე 2843.00 კვ.მ მიწის ნაკვეთიდან, 1126,45 კვ.მ მიწის ნაკვეთის (548 მ² და 551 მ² (...ის სავარაუდო განლაგების ადგილები)) და 27.45 მ² არასაცხოვრებელი გაშენების ფართობის საკუთრების უფლების აღიარების ნაწილში.

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-2 ნაწილის შესაბამისად, სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილებები მხარეებმა და ამ კოდექსის მე-16 მუხლის მე-2 ნაწილით განსაზღვრული წესით საქმეში ჩაბმულმა მესამე პირებმა შეიძლება კანონით დადგენილ ვადებში გაასაჩივრონ საკასაციო სასამართლოში.

საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ გ. გ-ე მოცემულ დავაში მონაწილეობას მიიღებდა, როგორც მოპასუხე მხარე, თუ ასკ-ის 16-ე მუხლის მე-2 ნაწილით გათვალისწინებული მესამე პირი, ზემოდასახელებული საკანონმდებლო ნორმის საფუძველზე, მას ჰქონდა უფლება სადავო გაეხადა ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2021 წლის 22 ივლისის გადაწყვეტილება, რომლითაც ბათილად იქნა ცნობილი მის სახელზე გაცემული უფლების დამდგენი დოკუმენტი. შესაბამისად, დაუსაბუთებელია სს ,,...ას’’ შუამდგომლობა, რომ გ. გ-ის საკასაციო საჩივარი უნდა დარჩეს განუხილველი.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლის მე-2 ნაწილით, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 412-ე მუხლით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

1. სს „...ას“ და გ. გ-ის საკასაციო საჩივრები დაკმაყოფილდეს ნაწილობრივ;

2. გაუქმდეს ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2021 წლის 22 ივლისის გადაწყვეტილება და საქმე ხელახლა განსახილველად დაუბრუნდეს იმავე სასამართლოს;

3. სასამართლო ხარჯების განაწილების საკითხი გადაწყდეს საქმეზე საბოლოო გადაწყვეტილების მიღებისას;

4. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.

თავმჯდომარე გ. მაკარიძე

მოსამართლეები: ქ. ცინცაძე

თ. ოქროპირიძე