ას-33-406-05 13 აპრილი, 2005 წ., ქ. თბილისი

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო, სამეწარმეო და გაკოტრების საქმეთა პალატა

შემადგენლობა: მ. გოგიშვილი (თავმჯდომარე),

ლ. გოჩელაშვილი (მომხსენებელი),

თ. თოდრია

დავის საგანი: მატერიალური და მორალური ზიანის ანაზღაურება.

აღწერილობითი ნაწილი:

2003წ. 19 ნოემბერს ნ. ვ.-მ სარჩელი აღძრა სასამართლოში მოპასუხე შპს “...-ის საავადმყოფო “...-ის” მიმართ მატერიალური და მორალური ზიანის ანაზღაურების თაობაზე. მოსარჩელემ აღნიშნა, რომ 2002წ. 10 აგვისტოს საკონსულტაციოდ მიმართა შპს “...” და ექიმმა კ. დ.-მ დაუსვა დიაგნოზი: “მარცხენა მენჯ-ბარძაყის სახსრის კოქსართოზი, რითაც დადასტურდა სხვა კლინიკებში დადგენილი დიაგნოზი და მკურნალობის ტაქტიკად განესაზღვრა მენჯ-ბარძაყის სახსრის ტოტალური ენდოპროტეზირება. სარჩელის მიხედვით, ქირურგიული ოპერაციის ჩატარების წინ მოსარჩელე, როგორც პაციენტი, არ იყო გაფრთხილებული. კლინიკაში მას განუმარტეს, რომ, თუ წინასწარ გადაიხდიდა 2000 აშშ დოლარს, ჩაუტარდებოდა ოპერაცია, ჩაუდგამდნენ იმპორტულ პროთეზს და ორ თვეში სრულად განიკურნებოდა. 2002წ. 10 აგვისტოს მოსარჩელე მოთავსდა კლინიკაში და 2002წ. 11 აგვისტოს გაუკეთდა ოპერაცია – მარცხენა მენჯ-ბარძაყის სახსრის ტოტალური ენდოპროთეზირება გირჩევის ტიპის ენდოპროთეზით. საავადმყოფოდან გამოწერეს მეათე დღეს.

ერთი თვის შემდეგ მოსარჩელეს ნაოპერაციებ ფეხში არ ჰქონდა ძალა, პაციენტს დაუმოკლდა ფეხი და დაკოჭლდა, ხოლო პროთეზი გარეთ გამოვარდა. ოპერაციიდან ორი თვის შემდეგ ფეხზე დაყრდნობის შემთხვევაში ფეხი სივდებოდა. მოსარჩელის მეუღლემ მკურნალ ექიმს აუხსნა საქმის ვითარება, რომელმაც ურჩია ხშირი მოძრაობა.

ჯანმრთელობის მდგომარეობის გაუარესების შემდეგ პაციენტს (მოსარჩელეს) გადაუღეს რენტგენი და კლინიკაში ურჩიეს მეორე ოპერაციის გაკეთება. ამისთვის ექიმმა მოითხოვა 800-900 აშშ დოლარი. მოსარჩელემ შეძლო მხოლოდ 200 აშშ დოლარის გადახდა.

2003წ. 5 მარტს მოსარჩელეს ჩაუტარდა მეორე ოპერაცია, ხოლო ამავე წლის 10 მარტს პაციენტი გაეწერა სტაციონარიდან. ექიმის რჩევით, პაციენტი ერთი თვის განმავლობაში უნდა წოლილიყო, აღნიშნული დროის გასვლის შემდეგ, მეუღლის დახმარებით, გაიარა ფეხზე, რამდენიმე ნაბიჯი გადადგა და იგრძნო მწვავე ტკივილი. ტელეფონით დაუკავშირდა კლინიკის ექიმს, რომელმაც აუკრძალა სიარული. ექიმმა უთხრა, რომ, ასაკის გამო, ორგანიზმი გამოფიტულია და ცემენტს არ იღებსო.

2003წ. 17 აპრილს მოსარჩელეს სასწრაფოდ ჩაუტარეს მესამე ოპერაცია. საავადმყოფოდან გამოწერილ იქნა მეხუთე დღეს. გამოწერის დროს მას ჰქონდა მაღალი ტემპერატურა და აუტანელი ტკივილები.

ერთი თვის შემდეგ მოსარჩელის მეუღლე დაუკავშირდა მკურნალ ექიმს, რათა მოეხსნათ ძაფები. სახლში მისულმა მორიგე ექიმმა მოხსნა ძაფები და მეუღლეს განუმარტა, რომ კლინიკა მზად იყო მეოთხე ოპერაციის ჩასატარებლად, რისთვისაც მოითხოვა 1100-1200 აშშ დოლარი. ამის საშუალება მოსარჩელეს აღარ ჰქონდა და მან მეოთხე ოპერაციის ჩატარებაზე უარი განუცხადა.

მოსარჩელის განმარტებით, მასა მიადგა მატერიალური და მორალური ზიანი, რაც გამოიხატება სამი უშედეგო ოპერაციის ჩატარების შედეგად ჯანმრთელობის დაზიანებაში, რის გამოც მოითხოვა მატერიალური ზიანის _ 2700 აშშ დოლარისა და მორალური ზიანის _ 500000 ლარის ანაზღაურება.

მოპასუხე მხარემ სარჩელი არ ცნო და მიიჩნია, რომ მას უარი უნდა ეთქვას უსაფუძვლობისა და დაუსაბუთებლობის გამო. მოპასუხის განმარტებით, პაციენტს დაუდასტურდა სხვა კლინიკებში დადგენილი ზემოაღნიშნული დიაგნოზი და მკურნალობის ერთადერთ სწორ ტაქტიკად განესაზღვრა მენჯ-ბარძაყის სახსრის ტოტალური ენდოპროთეზირება. პაციენტი დაეთანხმა ოპერაციის ჩატარებას 2000 აშშ დოლარად. მისთვის თავიდანვე იყო ცნობილი, რომ ენდოპროთეზი ულტრათანამედროვე არ იყო. ულტრათანამედროვე ენდოპროთეზი გაცილებით ძვირფასია, მაგრამ მიუხედავად ამისა, გირჩევის ტიპის ენდოპროთეზი დანერგილია და დღესაც იხმარება სამედიცინო პრაქტიკაში.

პირველი ოპერაციის შემდგომი პერიოდი შეესაბმებოდა გადატანილი ოპერაციის სირთულეს. პაციენტს უტარდებოდა პოსტოპერაციული გეგმური მკურნალობიდან მეათე დღეს პაციენტი დამაკმაყოფილებელ მდგომარეობაში გაეწერა და დაენიშნა ამბულატორული მკურნალობა. გაწერის ეპიკრიზში და ფორმა ¹27-ში მითითებულია, რომ პაციენტი საჭიროებდა პოსტოპერაციულ სარეაბილიტაციო მკურნალობის კურსის ჩატარებას (სამკურნალო ფიზკულტურა, მასაჟი, ფიზიოთერაპია) პაციენტმა ეკონომიკური მდგომარეობის გამო ვერ ჩაიტარა აღნიშნული მკურნალობა, ექიმის ნებართვის გარეშე დაიწყო სიარული. ოპერაციის შემდგომ პაციენტი წოლით რეჟიმზე იყო ორი თვის განმავლობაში, ხოლო შემდეგ, ყველაფრის მიუხედავად ,დადიოდა 6 თვეს, რაც ადასტურებს იმ ფაქტს, რომ ოპერაცია ჩატარდა ხარისხიანად.

სასამართლო კოლეგიის 2004წ. 5 მარტის განჩინებით განსახილველ საქმეზე ჩატარდა სასამართლო-სამედიცინო ექსპერტიზა.

თბილისის საოლქო სასამართლოს სამოქალაქო, სამეწარმეო და გაკოტრების საქმეთა კოლეგიის 2004წ. 22 ნოემბრის გადაწყვეტილებით სარჩელი დაკამყოფილდა ნაწილობრივ და მოპასუხეს ნ.ვ.-ს სასარგებლოდ დაეკისრა მატერიალური ზიანის _ 2200 აშშ დოლარისა და მორალური ზიანის _ 10 000 ლარის გადახდა.

სასამართლო კოლეგიამ დაადგინა შემდეგი გარემოებანი:

საერთაშორისო კონვენცია „ბიოლოგიაში და მედიცინაში ადამიანის უფლებების და ღირსების დაცვის შესახებ“ (1997წ. 4 აპრილის) განსაზღვრავს, რომ ნებისმიერი ჩარევა ჯანმრთელობის სფეროში, სამედიცინო კვლევის ჩათვლით, უნდა განხორციელდეს სათანადო პროფესიული ვალდებულებების და სტანდარტების შესაბამისად. ამავე კონვენციის მე-4 მუხლის განმარტებითი მემორანდუმი განმარტავს, რომ ექიმის ძირითადი მოვალეობაა არა მარტო პაციენტის განკურნება, არამედ ჯანმრთელობის მდგომარეობის გაუმჯობესება და ტკივილის შემსუბუქება და პაციენტის ფსიქოლოგიური კეთილდღეობის უზრუნველყოფა. (რატიფიცირებულია 27.05.2000).

კონკრეტულ შემთხვევაში მოპასუხის მიერ არათუ შესრულდა კონვენციის მოთხოვნა, არამედ მოპასუხის არასწორი მოქმედების შედეგად მოსარჩელეს მიადგა ხანგრძლივი ფიზიკური და სულიერი ტკივილი. „ჯანმრთელობის დაცვის შესახებ“ კანონის მე-3 მუხლის „ო“ პუნქტის თანახმად, საექიმო შეცდომად ითვლება ექიმის მიერ უნებლიედ, პაციენტის მდგომარეობისათვის შეუსაბამო სადიაგნოზო და ან სამკურნალო ღონისძიებების ჩატარება, რაც კონკრეტულ შემთხვევაში მიყენებული ზიანის უშუალო მიზეზი გახდა.

სკ-ის 1007-ე მუხლისა და „ჯანმრთელობის დაცვის შესახებ“ კანონის 103-ე მუხლის თანახმად, სამედიცინო დაწესებულებებში მკურნალობისას (ქირურგიული ოპერაციის ან არასწორი დიაგნოზით დამდგარი შედეგი და სხვა) პირის ჯანმრთელობისათვის მიყენებული ზიანი ანაზღაურდება საერთო საფუძვლით. ზიანის მიმყენებელი თავისუფლდება პასუხისმგებლობისაგან, თუ დაამტკიცებს, რომ ზიანის დადგომაში მას ბრალი არ მიუძღვის“.

დასახელებული ნორმის თანახმად, მტკიცების ტვირთი იმის თაობაზე, რომ ზიანის დადგომაში ბრალი არ მიუძღვის, ეკისრება მოპასუხე მხარეს.

პირს ზიანის ანაზღაურება დაეკისრება, თუ არსებობს ზიანის მიყენებისათვის პასუხისმგებლობის დაკისრების სამოქალაქო სამართლებრივი საფუძვლები: ზიანი, ქმედების მართლსაწინააღმდეგო ბრალი და მიზეზობრივი კავშირი პირის მოქმედებასა და დამდგარ შედეგს შორის, მოცემულ შემთხვევაში პასუხისმგებლობის ოთხივე პირობა არსებოთს.

მოსარჩელეს მოპასუხის არასწორი მკურნალობის შედეგად სამჯერ უშედეგოდ ჩაუტარდა უმძიმესი ქირურგიული ოპერაცია. იგი გახდა მესამე ჯგუფის ინვალიდი და შეეზღუდა შრომის უნარი. შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური სამინისტროს სასამართლო სამედიცინო ექსპერტიზის ცენტრის დასკვნის თანახმად, დადგინდა, რომ ორივე ოპერაცია შესრულებულია არასწორად, ტექნიკური წუნით. ამჟამად მოსარჩელეს ესაჭიროება ოპერაციული ჩარევა-ენდოპროთეზის დარჩენილი ფეხის კომპონენტის ამოღება და რეენდოპროთეზირება.

სასამართლო კოლეგიამ მიიჩნია, რომ ზიანი მიყენებულია მოპასუხის მართლსაწინააღმდეგო მოქმედებით. მართლსაწინააღმდეგო მოქმედებასა და ზიანს შორის არსებობს მიზეზობრივი კავშირი და მოპასუხის მიერ დარღვეულ იქნა მკურნალობის აღიარებული სამედიცინო სტანდარტები, რასაც მოჰყვა პაციენტის ჯანმრთელობის მნიშვნელოვანი გაუარესება.

აღნიშნული დასტურდება „სამედიცინო დახმარების ფარმაცევტული საქმიანობისა და ნარკოტიკების ლეგალურ ბრუნვაზე კონტროლის ინსპექციის“ კომისიური დასკვნით. მოპასუხის მიერ კონკრეტულ შემთხვევაში საექიმო საქმიანობის განხორციელებისას დარღვეულია საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი პრინციპები, რომლის თანახმად (საექიმო საქმიანობის შესახებ“ კანონის 38-ე მუხლი), დამოუკიდებელი საექიმო საქმიანობის სუბიექტი პროფესიული მოვალეობის აღსრულებისას უნდა ხელმძღვანელობდეს მხოლოდ პროფესიული სტანდარტებით, ჰუმანიზმის პრინციპებით, საქართველოს კანონმდებლობით, პატივს უნდა სცემდეს პაციენტის ღირსებას“. იმავე კანონის 39-ე მუხლით დადგენილია პაციენტისათვის ინფორმაციის მიწოდების ვალდებულება. დასახელებული კომისიური დასკვნის დგინდება, რომ პაციენტი არ იყო გაფრთხილებული მოსალოდნელი გართულებების შესახებ, ასევე, შესაძლო სარევიზიო რეპროტეზირების შემთხვევაში დამატებითი ხარჯების შესახებ.

„სამედიცინო ექსპერტიზის დასკვნით და სამედიცინო დახმარების, ფარმაცევტული საქმიანობისა და ნარკოტიკების ლეგალურ ბრუნვაზე კონტროლის ინსპექციის“ კომისიური დასკვნით ნ.ვ.-ს 2002წ. 11 აგვისტოს ოპერაცია გაუკეთდა გირჩევის ტოტალური ენდოპროთეზის გამოყენებით, რა დროსაც ტაბუხის ფოსო დაფიქსირდა ცემენტით. დასკვნების მიხედვით, გირჩევის ტოტალური ენდოპროთეზი მოძველებული ტექნოლოგიური კონსტრუქციაა და იგი სამედიცინო პრაქტიკაში გამოიყენებოდა დაახლოებით 25წ. წინ. ამჟამად იგი მედიცინაში აღარ იხმარება. კონსტრუქცია, განსაკუთრებით მისი ტაბუხის ფოსოს კომპონენტი, გათვალისწინებულია მხოლოდ უცემენტო ფიქსაციისათვის, რადგან ტაბუხის ფოსოს ცემენტით დამაგრება იძლევა არამყარ ფიქსაციას, რასაც შედეგად მოჰყვა ტაბუხის ფოსოს ამოვარდნა და აუცილებელი გახდა მეორე ოპერაცია. მეორე ოპერაციისას, 2003წ. 5 მარტს, კვლავ არასწორად შეირჩა ენდოპროთეზი. მოპასუხის მიერ გამოყენებული გირჩევის ხელოვნური ტაბუხის ფოსო განმეორებით ამოვარდა და კვლავ საჭირო შეიქმნა ოპერაციული ჩარევა. 2003წ. 17 აპრილს გაკეთდა მესამე ოპერაცია. ამ შემთხვევაშიც ვერ მოხერხდა მაღალტექნოლოგიური კონსტრუქციის იმპლანტანტის ტაბუხის ფოსოს გამოყენება და იმის გათვალისწინებით, რომ ნ. ვ.-ს ესაჭიროებოდა ტკივილის მოხსნა ან მისი მნიშვნელოვანი შემცირება, ოპერაცია შემოიფარგლა მხოლოდ დისლოცირებული ტაბუხის ფოსოს ამაღლებით. მოპასუხის მიერ, ასევე, არასწორად დაინიშნა ავადმყოფის პოსტოპერაციული სარეაბილიტაციო მკურნალობა. წარმოდგენილი სამედიცინო დოკუმენტაციით მოსარჩელეს ოპერაციების შემდგომ პერიოდებში დაენიშნა ხანგრძლივი წოლითი რეჟიმი, რაც არამართებულია და იგი ვერ უზრუნველყოფდა პროთეზის ფიქსაციის სიმყარეს, ვინაიდან ენდოპროტეზის ცემენტით ფიქსაციის შემთხვევაში ოპერაციის შემდგომ პერიოდში კიდურის დატვირთვა იწყება პირველი ორი კვირის ფარგლებში ყავარჯნების დახმარებით. პარალელურად ავადმყოფს უტარდება კოპლექსური ღონისძიებები სახსრის ირგვლივი კუნთების გასაძლიერებლად. ჯოხის გარეშე სიარულის დაწყების ვადა დამოკიდებულია განხორციელებული რეაბილიტაციის ხარისხზე.

ამასთან, კომისიური დასკვნის შედეგად, ასევე, დადგინდა სხვადასხვა დარღვევები, კერძოდ: ავადმყოფს არ ჩაუტარდა დანიშნული გამოკვლევებიდაენ ნევროპათოლოგისა და ანესთეზიოლოგის კონსულტაცია, ასევე, შიდა სტანდარტით გათვალისწინებული თერაპევტის კონსულტაცია.

კოლეგიამ მიუთითა, რომ საოპერაციო ოქმში არ არის დაფიქსირებული ოპერაციის დასახელება, გაუტკივარების მეთოდი, დიაგნოზი ოპერაციამდე და ოპერაციის შემდეგ. არ ჩატარებულა რეზეცირებული ძვლის ფრაგმენტების ჰისტო-მორფოლოგიური შესწავლა, რითაც მოპასუხის მიერ დარღვეულ იქნა ჯანდაცვის მინისტრის 20000წ. 15 დეკემბრის ¹242\ნ ბრძანება „საქართველოში პათოლოგანატომიური სამსახურის შემდეგი გაუმჯობესების შესახებ“. ამასთან, დარღვეულია კანონის – „პაციენტის უფლებების შესახებ“ თავი IV, 22-ე მუხლის „ბ“ პუნქტი, კერძოდ, ყველა შემთხვევაში წერილობითი ინფორმირებულ თანხმობაზე ქმედუნარიანი პაციენტის მაგიერ ხელს აწერს მეუღლე ან შვილი.

სამედიცინო ბარათში არსებული ჩანაწერებიდან გაურკვეველია, როდის იქნა ამოღებული ჭრილობიდან დრენაჟი, მოიხსნა თუ არა ნასკვი. პაციენტი გამოწერილია სტაციონარიდან მე-8 დღეს, მაშინ, როდესაც არსებული შიდა სტანდარტი ითვალისწინებს მკურნაობის 14-21 ს\დღეს.

ყოველივე აღნიშნულიდან გამომდინარე, სასამართლო კოლეგიამ ბრალის ფორმად მიიჩნია უხეში გაუფრთხილებლობა. უხეში გაუფრთხილებლობით მოქმედებს ის, ვინც თავისი მოქმედებით აუცილებელი ყურადღებიანობის მოთხოვნებს არღვევს უჩვეულოდ მაღალი ხარისხით.

გაუფრთხილებელი ქმედებით მიყენებული ზიანი ექვემდებარება ანაზღაურებას. სასამართლო კოლეგიამ აღნიშნა, რომ მატერიალური ზიანი 500 აშშ დოლარის მოთხოვნის ნაწილში დაუსაბუთებელია, საქმის მასალებში არ არის წარმოედგენილი დასახელებული თანხის გახარჯვის დამადასტურებელი მტკმიცებულებები, რაც შეეხება 2200 აშშ დოლარის ეკვივალენტი ლარის გადახდას, მხარეებს სადავოდ არ გაუხდიათ და სასამართლო მიიჩნია, რომ მატერიალური ზიანის ანაზღაურება უნდა დაეკისროს მოპასუხე მხარეს.

გარდა აღნიშნულისა, სასამართლო კოლეგიამ მიიჩნია, რომ მოპასუხეს მოსარჩელის სასარგებლოდ უნდა დაეკისროს არაქონებრივი ხასიათის ზიანის ანაზღაურებაც, რის საფუძველსაც იძლევა სკ-ის 413-ე მუხლის მეორე ნაწილი, რომლის თანახმადაც, სხეულის დაზიანების ან კონკრეტულ შემთხვევაში, მოსარჩელეს შეუძლია მოითხოვოს ანაზღაურება არაქონებრივი ზიანისათვისაც.

სკ-ის დასახელებული მუხლის მიხედვით, მორალური ზიანი უნდა ანაზღაურდეს გონივრული და სამართლიანი ანაზღაურების სახით. კომპენსაციის მიზანია მორალური ზიანით გამოწვეული ტკივილების შემსუბუქება. მორალური ზიანის განსაზღვრისას, სასამართლო კოლეგიამ მხედველობაში მიიღო მიყენებული მორალური ტკივილის სიმძიმე, მისი ასაკი, შრომისუნარის შეზღუდვა მოსარჩელის უდიდესი სულიერი განცდა, მოპასუხის ქონებრივი მდგომარეობა და გონივრულად მიიჩნია მოპასუხისათვის 10000 ლარის დაკისრება მოსარჩელის სასარგებლოდ.

საოლქო სასამართლოს გადაწყვეტილება საკასაციო წესით გაასაჩივრა შპს “...-ის” დირექტორმა ქ. ბ.-მა და მოითხოვა მისი გაუქმება შემდეგი საფუძვლით:

კასატორის მოსაზრებით, სასამართლომ არ გაითვალისწინა, რომ სკ-ის 1007-ე მუხლით სამედიცინო დაწესებულებას პასუხისმგებლობა ეკისრება მიყენებული ზიანისათვის იმ შემთხვევაში, თუ არსებობს დელიქტური ვალდებულების წარმომშობი სამი წინაპირობა: ბრალი, ქმედების არამართლზომიერება და მიზეზობრივი კავშირი. სასამართლომ აღნიშნული ნორმა ისე გამოიყენა, რომ მითითებული გარემოებების არსებობაზე არ მიუთითა. აღნიშნულთან დაკავშირებით კოლეგიამ სათანადო მტკიცებულებების საფუძველზე არ დაადგინა საქმის ფაქტობრივი გარემოებები. რაც შეეხება ექსპერტიზის დასკვნას, კასატორი მიუთითებს, რომ სასამართლომ უსაფუძვლოდ თქვა უარი შუამდგომლობაზე განმეორებითი ექსპერტიზის დანიშვნის თაობაზე. იგი თვლის, რომ შუამდგომლობის დაკმაყოფილების შემთხვევაში საქმეზე განსხვავებული ფაქტობრივი გარემოებები დადგებოდა. კასატორს მიაჩნია, რომ სასამართლომ აღნიშნულით დაარღვია სსკ-ის 171-ე მუხლი, რამაც გამოიწვია საქმეზე არასწორი გადაწყვეტილების მიღება.

სამოტივაციო ნაწილი:

პალატა გაეცნო საქმის მასალებს, საკასაციო საჩივრის საფუძვლებს, მოისმინა მხარეთა ახსნა-განმარტებანი და თვლის, რომ საჩივარი არ უნდა დაკმაყოფილდეს შემდეგ გარემოებათა გამო:

განსახილველი დავის საგანია მატერიალური და მორალური ზიანის ანაზღაურება. მოპასუხე სტაციონარია, სადაც მოსარჩელეს რამდენჯერმე ერთი და იმავე სახის ოპერაცია ჩაუტარდა მარცხენა ფეხის მენჯ-ბარძაყის სახსარზე. დადგენილია, რომ ოპერაციები უშედეგოდ დამთავრდა, კერძოდ, ნაცვლად გამოჯანმრთელებისა, მოსარჩელის ჯანმრთელობის მდგომარეობა გაუარესდა. აღნიშნული დადგენილია საქმეზე ჩატარებული სასამართლო-სამედიცინო ექსპერტიზით.

პალატა არ იზიარებს კასატორის მოსაზრებას იმის თაობაზე, რომ სასამართლომ არასწორად დაადგინა საქმის ფაქტობრივი გარემოებები სტაციონარის ბრალის, ქმედების არამართლზომიერი და მიზეზობრივი კავშირის თაობაზე. მართალია, საოლქო სასამართლომ მიუთითა სკ-ის 1007-ე მუხლზე. რომელიც დელიქტურ ვალდებულებით ურთიერთობებს აწესრიგებს, მაგრამ აღნიშნული ნორმა ითვალისწინებს მითითებული გარემოებების არსებობას.

მოცემულ შემთხვევაში მოსარჩელის მოთხოვნის სამართლებრივი საფუძველია სკ-ის 394-ე მუხლის პირველი ნაწილი, რადგან მხარეებს შორის არსებობდა სახელშეკრულებო (2003 წ. 4 მარტის სამედიცინო მომსახურეობის ხელშეკრულება) ურთიერთობა. ვალდებულების დარღვევისათვის ან არაჯეროვნად შესრულებისას დგება სამოქალაქო პასუხისმგებლობა. მოცემული ნორმის საფუძველზე ვალდებულების დარღვევისას კრედიტორს შეუძლია მოითხოვოს გამოწვეული ზიანის ანაზღაურება. მოვალე ამ შემთხვევაში სტაციონარია. რადგან სკ-ის 396-ე მუხლით, მოვალემ იმ პირთა მოქმედებისათვის, რომელთაც იგი იყენებს საკუთარ ვალდებულებათა შესასრულებლად, ისეთივე მოცულობით უნდა აგოს პასუხი, როგორც საკუთარი ბრალეული მოქმედებით. აღნიშნულიდან გამომდინარე, პალატა თვლის, რომ მოსარჩელემ მოთხოვნა სათანადო მოპასუხეს წარუდგინა. რაც შეეხება სარჩელის დასაბუთებულობას, საოლქო სასამართლომ სწორად მიუთითა მოთხოვნის მაკვალიფიცირებელ გარემოებებზე (ბრალი, მართლწინააღმდეგობა, ზიანი, მიზეზ-შედეგობრივი კავშირი). პალატა არ იზიარებს კასატორის მოსაზრებას იმის თაობაზე, რომ საოლქო სასამართლომ არ იმსჯელა მოპასუხის ბრალეულობის, მოქმედების არამართლზომიერებისა და მიზეზობრივ კავშირზე. პალატა იზიარებს საოლქო სასამართლოს მოსაზრებას იმის თაობაზე, რომ ექსპერტიზის დასკვნით დადგენილია ფაქტობრივი გარემოებები ზიანის არსებობის, ბრალის, მიზეზ-შედეგობრივი კავშირის შესახებ. დადგენილია, რომ მოსარჩელის ჯანმრთელობის მდგომარეობის გაუარესება გამოიწვია იმ გარემოებამ, რომ კონსტრუქცია, განსაკუთრებით მისი ტაბუხის ფოსოს კომპონენტი, გათვალისწინებულია მხოლოდ უცემენტო ფიქსაციისაათვის, რადგან ტაბუხის ფოსოს ცემენტით დამაგრება იძლევა არამყარ ფიქსაციას. არამყარ ფიქსაციას კი შედეგად მოჰყვა ტაბუხის ფოსოს ამოვარდნა, რაც შემდგომში გახდა მეორე ოპერაციული ჩარევის მიზეზი. მეორე ოპერაციის დროსაც ხელოვნური ტაბუხის ფოსოს ფიქსაცია კვლავ ცემენტით გაკეთდა, რის გამოც განმეორებით მოხდა ფოსოს ამოვარდნა.

პალატა მიუთითებს, რომ საოლქო სასამართლოს მიერ დადგენილი აღნიშნული ფაქტობრივი გარემოებები მიუთითებენ, რომ ზიანი არსებობს, რადგან სტაციონარში ჩატარებული ოპერაციებით გამოჯანმრთელების ნაცვლად პაციენტს გაუუარესდა ჯანმრთელობის მდგომარეობა. მოპასუხეს სამოქალაქო პასუხისმგებლობა დაეკისრება იმ შემთხვევაში, თუ არსებობს ზიანის მიყენებისათვის პასუხისმგებლობის დაკისრების პირობები, კერძოდ, თუ არსებობს ზიანი, ზიანი მიყენებულია მართლსაწინააღმდეგო მოქმედებით; მართლსაწინააღმდეგო მოქმედებასა და დამდგარ ზიანს შორის არსებობს მიზეზ-შედეგობრივი კავშირი და ზიანის მიმყენებელს მიუძღვის ბრალი. ამასთან, ზიანის მიყენებისას არსებობს ბრალეულობის პრეზუმფცია – ზიანის მიმყენებელი მიიჩნევა ბრალეულად, თუ არ დაამტკიცებს მისი ბრალის არარსებობის ფაქტს. პალატა მიუთითებს, რომ ბრალის არსებობა გულისხმობს მართლწინააღმდეგობის არსებობას. რაც შეეხება მიზეზობრივ კავშირს, იგი დადგენილია საქმის ფაქტობრივი გარემოებებით. ამასთან, მტკიცების ტვირთი მართლსაწინააღმდეგობის და ბრალის არარსებობის თაობაზე, აწევს მოპასუხეს. სსკ-ის 102-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, მოპასუხემ სასამართლოს არ წარუდგინა საკმარისი მტკიცებულებები შესაგებელში მითითებული გარემოებების თაობაზე. განსახილველ შემთხვევაში სასამართლოს ინიციატივით (სსკ-ის 162-ე მუხლი) დანიშნული სასამართლო-სამედიცინო ექსპერტიზის დასკვნით დადგენილია, რომ ოპერაციები ჩატარებულია არასწორად – ტექნიკური წუნით. მოპასუხე მხარემ კი სასამართლოს არ წარუდგინა ისეთი მტკიცებულება, რომელიც გამორიცხავდა მის ბრალეულობას. მართალია, მთავარ სხდომაზე მოპასუხემ იშუამდგომლა განმეორებით ექსპერტიზის ჩატარების თაობაზე, მაგრამ, ჯერ ერთი, ვერ დაასაბუთა, რატომ, რა საფუძვლით უნდა დანიშნულიყო განმეორებითი ექსპერტიზა (სსკ-ის 173-ე მუხლი), მეორე, არ მიუთითა იმ საპატიო მიზეზებზე, რატომ არ იყო ასეთი შუამდგომლობა აღძრული სასამართლო განხილვისათვის საქმის მომზადების სტადიაზე (სსკ-ის 215-ე მუხლი). ამდენად, საკასაციო პრეტენზია საქმის ფაქტობრივი გარემოებების დადგენასთან დაკავშირებით, დაუსაბუთებელია.

სარეზოლუციო ნაწილი:

პალატამ იხელმძღვანელა სსკ-ის 410-ე მუხლით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

შპს „...-ის“ საკასაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდეს.

უცვლელად დარჩეს თბილისის საოლქო სასამართლოს სამოქალაქო და სამეწარმეო საქმეთა კოლეგიის 2004წ. 22 ნოემბრის გადაწყვეტილება.

განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.