საქართველოს უზენაესი სასამართლო

განჩინება

საქართველოს სახელით

საქმე №ბს-360(კ-23) 27 ნოემბერი, 2023 წელი

თბილისი

ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატა

შემდეგი შემადგენლობა:

გიორგი გოგიაშვილი (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

მოსამართლეები: ქეთევან ცინცაძე, ნუგზარ სხირტლაძე

საქმის განხილვის ფორმა - ზეპირი მოსმენის გარეშე

კასატორი (მოსარჩელე) - შპს „A...“

მოწინააღმდეგე მხარეები (მოპასუხეები) - სსიპ შემოსავლების სამსახური, საქართველოს ფინანსთა სამინისტრო

დავის საგანი - ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტების ბათილად ცნობა

გასაჩივრებული განჩინება - ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2023 წლის 8 თებერვლის განჩინება

კასატორის მოთხოვნა - გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღება

აღწერილობითი ნაწილი:

შპს „A...-მ“ 2018 წლის 5 ნოემბერს სარჩელით მიმართა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიას მოპასუხეების - სსიპ შემოსავლების სამსახურისა და საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს მიმართ და მოითხოვა სსიპ შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტის 2017 წლის 21 აპრილის №... საგადასახადო მოთხოვნის, სსიპ შემოსავლების სამსახურის საბაჟო დეპარტამენტის 2017 წლის 21 აპრილის №10547 ბრძანების, საგადასახადო შემოწმების შედეგების გადაანგარიშებაზე 2017 წლის 10 აპრილის დასკვნის, შემოსავლების სამსახურის 2017 წლის 22 ივნისის №16946 ბრძანებისა და საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებული დავების განხილვის საბჭოს 2018 წლის 28 სექტემბრის №4309/2/2018 გადაწყვეტილების ბათილად ცნობა. მოსარჩელემ, დარიცხვის არამართებულობის გამო, ასევე მოითხოვა გასაჩივრებული აქტებით შპს „A...-ზე“ დარიცხული სადავო თანხების, სულ - 462364.08 ლარის, მათ შორის, ძირითადი გადასახადის - 359320 ლარის (მათ შორის: დღგ-ში - 328685 ლარის, მოგების გადასახადში - 15632 ლარის, საშემოსავლო გადასახადში - 6336 ლარის, სოციალურ გადასახადში - 9083 ლარის, ქონების გადასახადში - 416 ლარის), ჯარიმის - 3854 ლარისა და საურავის - 99190.08 ლარის გაუქმება.

ქუთაისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2022 წლის 12 ივლისის გადაწყვეტილებით შპს „A...-ს“ სარჩელი არ დაკმაყოფილდა. აღნიშნული გადაწყვეტილება კომპანიამ სააპელაციო წესით გაასაჩივრა.

ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2023 წლის 8 თებერვლის განჩინებით შპს „A...-ს“ სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა; უცვლელად დარჩა ქუთაისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2022 წლის 12 ივლისის გადაწყვეტილება. აღნიშნული განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა შპს „A...-მ“, რომელმაც გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილება მოითხოვა.

კასატორი არ დაეთანხმა სააპელაციო პალატის მსჯელობას იმასთან დაკავშირებით, რომ შპს „A...-სა“ და შპს "გ...ს“ შორის 2010 წლის 5 იანვარს დადებული ხელშეკრულება სასამართლოს მიერ ერთხელ უკვე შესწავლილი და გამოკვლეული იყო. ამასთანავე, სასამართლომ იმსჯელა შპს „A...-ს“, შპს „გ...სა“ და ამხანაგობა „ბ...-ს“ შორის გაფორმებულ ურთიერთმოთხოვნათა გაქვითვის შესახებ 2012 წლის 6 ნოემბრის ხელშეკრულებასა 06/11/2012 და 2012 წლის 5 დეკემბრის შეთანხმებაზე. კასატორის მოსაზრებით, არასწორია სააპელაციო სასამართლოს დასკვნა იმ გარემოებასთან მიმართებით, რომ მტკიცებულებები, რომლებსაც მოსარჩელე მიიჩნევდა ახლად აღმოჩენილ გარემოებად, კერძოდ: შპს „A...-ს“ მიმართ შპს „გ...ს“ დირექტორის 2016 წლის 22 მარტისა და ამხანაგობა „ბ...-ის“ თავმჯდომარის 2016 წლის 24 მარტის წერილები ვერ გახდება საქმის განახლების საფუძველი, რადგანაც 2015 წლის 26 ოქტომბრის სასამართლო გადაწყვეტილებას მტკიცებულების სახით თან ერთოდა ზემოთ მითითებული 2010 წლის 5 იანვრის ხელშეკრულება და იგი სამივე ინსტანციის სასამართლოს შეფასებული აქვს. კასატორის მითითებით, სასამართლომ ასევე არასწორად მიაჩნია, რომ 2016 წლის 22 და 24 მარტის წერილებში გადმოცემული ფაქტები წარმოადგენდა მხარეთა შორის არსებული ხელშეკრულებების შინაარსობრივ განმარტებებს.

კასატორი აღნიშნავს, რომ საქმეში არსებული მასალების თანახმად, შპს „A...-მ“ ამხანაგობა „ბ...-ში“ არსებული თავისი კუთვნილი წილი შპს „გ...ს“ გადასცა 2012 წლის 6 ნოემბერს, ხოლო სადავო საგადასახადო შემოწმება შპს „A...-ში“ ჩატარდა კიდევ უფრო გვიან (2013 წელს) მაშინ, როცა შპს „A...“ აღარ იყო ამხანაგობა „ბ...-ის“ ერთ-ერთი დამფუძნებელი, შესაბამისად, შპს „A...-ს“ არ ჰქონდა წვდომა ამხანაგობა „ბ...-ის“ საქმიანობასთან/დოკუმენტებთან, რის გამოც ამ ნაწილში სააპელაციო სასამართლოს მოსაზრება არასწორია. კასატორის მითითებით, საქმეში არსებულ მასალებში ვრცლად არის საუბარი მასზედ, რომ იმ შემთხვევაშიც კი, თუ გავიზიარებთ შემოწმების მოსაზრებას მასზედ, რომ წილის გასხვისების დროს - 2012 წლის 6 ნოემბერს ოპერაცია დღგ-ით უნდა დაბეგრილიყო, ამ შემთხვევაში ხსენებული საკითხი შერეულ ოპერაციად უნდა განხილულიყო და შემოწმებას უნდა გაერკვია, ამ დროისათვის წილზე მიმაგრებული ქონების ღირებულება (დღგ-ით დაბეგვრის ობიექტი) რამდენი იყო და შესაბამისად, უნდა განესაზღვრა შპს „A...-ზე“ დამატებით დასარიცხი დღგ-ის კუთვნილი თანხა და არა ისე, როგორც ეს მოცემულ შემთხვევაშია. აქედან გამომდინარე, სახეზეა დავის განახლების საფუძველი, კერძოდ, საგადასახადო კოდექსის 299-ე მუხლის მე-7 ნაწილის მე-2 წინადადებით გათვალისწინებული პირობა.

რაც შეეხება ამხანაგობა „ბ...-ში“ შპს „A...-ს“ წილის შპს „გ...სთვის“ გადაცემას, ამ ნაწილში დავის საგანს წარმოადგენდა ის, რომ დღგ-ით დაბეგვრის ობიექტი არასწორად იყო დადგენილი შემმოწმებლის მიერ, არ მოხდა წილის მიწოდების საკითხის შერეულ ოპერაციად განხილვა (სსკ-ის 177.3. მუხლი), არ იქნა გამიჯნული საკუთრივ წილის ღირებულება (რომელიც დღგ-ით არ უნდა დაბეგრილიყო) და წილზე მიმაგრებული ქონების ღირებულება (რომელიც დღგ-ით უნდა დაბეგრილიყო), უნდა დაზუსტებულიყო დღგ-ით დაბეგვრის ობიექტი. ამ ნაწილში შემმოწმებლის მიერ თავის დროზე არ მოხდა ინფორმაციის გამოთხოვა ამხანაგობა „ბ...-საგან“. წინააღმდეგ შემთხვევაში, კასატორის მოსაზრებით, ხსენებულ საქმეზე აშკარად განსხვავებული შედეგი დადგებოდა, სადავო დარიცხვები გაცილებით ნაკლები იქნებოდა, ვიდრე ეს მოცემულ შემთხვევაშია.

კასატორის მითითებით, საყურადღებოა ის, რომ დაფინანსების შესახებ 2010 წლის 5 იანვრის ხელშეკრულების დადებიდან უფლების გადაცემისა და ურთიერთმოთხოვნათა გაქვითვის შესახებ 2012 წლის 6 ნოემბრის ხელშეკრულების გაფორმებამდე დროის განმავლობაში, 2010 წლის 5 იანვრის ხელშეკრულების დანართ №1-ში მითითებული ქონებების რეალიზაციას ახდენდა ამხანაგობა „ბ...“, ნასყიდობის ხელშეკრულებები რეგისტრირდებოდა საჯარო რეესტრში, დადგენილ ვადაში და წესით ხდებოდა საგადასახადო ორგანოში დღგ-ის დეკლარაციების წარდგენა, ამხანაგობის მიერ ხდებოდა ქონების რეალიზაციებიდან გამომდინარე დღგ-ის თანხების ბიუჯეტში გადახდა, ქონების რეალიზაციებით მიღებული თანხებით კი, ხდებოდა განხორციელებული ინვესტიციების უკან დაბრუნება შპს „გ...ზე“, ხოლო მოგვიანებით, 2012 წლის 6 ნოემბერს მოხდა უფლების გადაცემისა და ურთიერთმოთხოვნათა გაქვითვის შესახებ ხელშეკრულების გაფორმება იმიტომ, რომ წილის გადაცემით შპს „გ...მ“ მიიღო ამხანაგობის საქმიანობიდან მოგების (შემოსავლის) მიღების უფლება. როგორც ზემოთ აღინიშნა, 2012 წლის 6 ნოემბრისათვის 2010 წლის 5 იანვრის ხელშეკრულების დანართი №1-ში მითითებული ქონება, მცირე გამონაკლისის გარდა, ამხანაგობის მიერ უკვე გაყიდული იყო. შესაბამისად შემმოწმებლის პოზიციის გაზიარების შემთხვევაშიც კი, წილზე მიმაგრებული/განპიროვნებული ქონება არ იყო იმ რაოდენობისა და ღირებულების, როგორც ეს 2010 წლის 5 იანვრის ხელშეკრულების დანართი №1-ში არის მითითებული. სწორედ ამიტომ, შემმოწმებლის მიერ დღგ-ით დაბეგვრის ობიექტის დადგენა (შემმოწმებლის პოზიციის გაზიარების შემთხვევაშიც კი) არასწორად მოხდა, ხოლო ზემოთ ხსენებული დოკუმენტები იმ დროისათვის კასატორისთვის არ იყო ცნობილი. აღნიშნულ გარემოებებზე მითითებით, კასატორი ითხოვს მოთხოვნის დაკმაყოფილებას.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2023 წლის 11 აპრილის განჩინებით, ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, შპს „A...-ს“ საკასაციო საჩივარი წარმოებაში იქნა მიღებული დასაშვებობის შესამოწმებლად.

სამოტივაციო ნაწილი:

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლისა და საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ შპს „A...-ს“ საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით განსაზღვრულ საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის მოთხოვნებს, რაც გამორიცხავს განსახილველი საკასაციო საჩივრის დასაშვებად ცნობის შესაძლებლობას.

საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები, ვინაიდან:

- არ არსებობს საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღების ვარაუდი;

- არ არსებობს სააპელაციო სასამართლოს განჩინების საკასაციო სასამართლოს მიერ დამკვიდრებული პრაქტიკისაგან განსხვავების საფუძველი;

- სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება არ ეწინააღმდეგება ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს;

- საქმის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს მიერ საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების თვალსაზრისით;

- კასატორი ვერ ასაბუთებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვას მატერიალური ან საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით და საკასაციო საჩივარში მითითებული პოზიცია ვერ აქარწყლებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებსა და დასკვნებს.

შესაბამისად, საქმეზე არ იქმნება საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით განსაზღვრული საკასაციო საჩივრის განსახილველად დაშვების წინაპირობა. ამასთან, საკასაციო სასამართლო იზიარებს მოცემულ საქმეზე ქვედა ინსტანციის სასამართლოების მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს, ამ გარემოებებთან დაკავშირებით გამოთქმულ სამართლებრივ შეფასებებს და მიიჩნევს, რომ მოცემული დავა არსებითად სწორად არის გადაწყვეტილი.

საკასაციო პალატა მიუთითებს, ადამიანის უფლებათა ევროპული კონვენციის მე-6 მუხლის პირველ პარაგრაფზე, რაც ავალდებულებს სასამართლოს დაასაბუთოს თავისი გადაწყვეტილება, თუმცა იგი არ უნდა იქნეს გაგებული თითოეულ არგუმენტზე დეტალური პასუხის გაცემად (იხ. ჯღარკავა საქართველოს წინააღმდეგ, #7932/03; Van de Hurk v. Netherlands, par.61, Garcia Ruiz v. Spain [GC] par.26; Jahnke and Lenoble v France (dec.); Perez v France [GC], par. 81).

საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ განსახილველ შემთხვევაში დავის საგანს წარმოადგენს სსიპ შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტის 2017 წლის 21 აპრილის №... საგადასახადო მოთხოვნის, სსიპ შემოსავლების სამსახურის საბაჟო დეპარტამენტის 2017 წლის 21 აპრილის №10547 ბრძანების, საგადასახადო შემოწმების შედეგების გადაანგარიშებაზე 2017 წლის 10 აპრილის დასკვნის, შემოსავლების სამსახურის 2017 წლის 22 ივნისის №16946 ბრძანებისა და საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებული დავების განხილვის საბჭოს 2018 წლის 28 სექტემბრის №4309/2/2018 გადაწყვეტილების, ასევე, გასაჩივრებული აქტებით შპს „A...-ზე“ დარიცხული სადავო თანხების გაუქმების კანონიერება, თუმცა შესაფასებელია, მოსარჩელის მიერ მითითებული გარემოებები რამდენად ქმნის ახლად აღმოჩენილ გარემოებათა გამო საქმის წარმოების განახლების საფუძველს.

საქმის მასალებით დადგენილია, რომ 2013 წლის 4 დეკემბერს შედგა შპს „A...-ს“ საგადასახადო შემოწმება. შემოწმების შედეგად, საწარმოს დაეკისრა 641339 ლარის გადახდა, რაზედაც გამოიცა 2013 წლის 6 დეკემბრის №63891 ბრძანება და №... საგადასახადო მოთხოვნა. აღნიშნული საგადასახადო მოთხოვნა საწარმომ გაასაჩივრა შემოსავლების სამსახურში, რომელმაც 2014 წლის 10 აპრილის №20404 ბრძანებით შპს „A...-ს“ საჩივარი დააკმაყოფილა ნაწილობრივ და აღნიშნული გადაწყვეტილების აღსრულების შედეგების გათვალისწინებით, აუდიტის დეპარტამენტმა 2014 წლის 30 აპრილს გამოსცა დასკვნა, რომლითაც კომპანიას საგადასახადო შემოწმების აქტით დარიცხული თანხები შეუმცირდა სულ 147745 ლარით. აღნიშნულის შესაბამისად, 2014 წლის 7 მაისს გამოიცა №... საგადასახადო მოთხოვნა. გადასახადის გადამხდელმა სსიპ შემოსავლების სამსახურის 2014 წლის 10 აპრილის №20404 ბრძანება გაასაჩივრა საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებული დავების განხილვის საბჭოში, რომელმაც 2015 წლის 23 იანვრის გადაწყვეტილებით კომპანიის საჩივარი დააკმაყოფილა ნაწილობრივ. აღნიშნული გადაწყვეტილების აღსრულების შედეგების გათვალისწინებით კი, აუდიტის დეპარტამენტმა 2015 წლის 16 თებერვალს გამოსცა დასკვნა, რომლითაც კომპანიას შეუმცირდა ჯარიმის თანხა, სულ 164342 ლარით. აღნიშნულის შესაბამისად, 2015 წლის 23 თებერვალს გამოიცა №... საგადასახადო მოთხოვნა.

საქმის მასალების მიხედვით, ასევე დასტურდება, რომ საგადასახადო შემოწმების აქტით დარიცხულ ვალდებულებებთან დაკავშირებით, გადასახადის გადამხდელმა დავის გადასაწყვეტად 2015 წლის 17 მარტს მიმართა ქუთაისის საქალაქო სასამართლოს, რომელმაც 2015 წლის 26 ოქტომბრის გადაწყვეტილებით შპს „A...-ს“ სარჩელი არ დააკმაყოფილა. აღნიშნული გადაწყვეტილება საწარმომ გაასაჩივრა სააპელაციო წესით. ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2016 წლის 18 მაისის გადაწყვეტილებით ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა შპს „A...-ს“ სააპელაციო საჩივარი; გაუქმდა ქუთაისის საქალაქო სასამართლოს ზემოაღნიშნული გადაწყვეტილება და საქმეზე მიღებულ იქნა ახალი გადაწყვეტილება, რომლითაც ბათილად იქნა ცნობილი შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტის 2013 წლის 6 დეკემბრის №63891 ბრძანება და №... საგადასახადო მოთხოვნა, შემოსავლების სამსახურის 2014 წლის 10 აპრილის №20404 ბრძანება, საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებული დავების განხილვის საბჭოს 2015 წლის 23 იანვრის გადაწყვეტილება და შემოსავლების სამსახურს დაევალა 2009 წლის ერთობლივი შემოსავლის ფორმირებისას განესაზღვრა ქალაქ ბათუმში, ...ის დასახლებაში, ...ის ჩიხის №...-ში მდებარე შპს „A...-ის“ კუთვნილი ქონების მიწოდების ღირებულება სააუქციონო ღირებულების - 247000 ლარის ოდენობით და ამ ნაწილში გამოეცა ახალი ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი შპს „A...-ს“ საგადასახადო ვალდებულებებთან დაკავშირებით. დანარჩენ ნაწილში შპს „A...-ს“ სარჩელი არ დაკმაყოფილდა. აღნიშნული განჩინება ადმინისტრაციულმა ორგანოებმა გაასაჩივრეს საკასაციო წესით, თუმცა მათი საკასაციო საჩივრები საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2016 წლის 6 დეკემბრის №ბს-675- 668 (3კ-16) განჩინებით დაუშვებლად იქნა მიჩნეული.

დადგენილია, რომ კანონიერ ძალაში შესული ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2016 წლის 18 მაისის გადაწყვეტილების აღსრულების მიზნით, აუდიტის დეპარტამენტმა 2017 წლის 10 აპრილს შეადგინა დასკვნა, რომლის მიხედვით: შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტის 2013 წლის 4 დეკემბრის აქტში ქალაქ ბათუმში, ...ის დასახლებაში, ...ის ჩიხის №...-ში მდებარე შპს „A...-ს“ კუთვნილი ქონების მიწოდების ღირებულება, 2009 წელს ერთობლივი შემოსავლების ფორმირებისას, განსაზღვრულია სააუქციონო ღირებულების - 247000 ლარის ოდენობით (დღგ-ის ჩათვლით). რაც შეეხება ჩამორთმეული ქონების საბაზრო ფასით - 320000 ლარად (დღგ-ის ჩათვლით) მიწოდებად განხილვას, იგი დაფიქსირებული იყო 2013 წლის აქტის პროექტში. გადამხდელის პოზიციის განხილვისას მათ მიერ წარმოდგენილი იქნა დოკუმენტი, რომლითაც დადგინდა, რომ საჯარო აუქციონზე იძულებით ჩამორთმეული ქონების ღირებულება 247000 ლარია. შემოწმებამ აქტის შედგენისას გაითვალისწინა მოწოდებული ინფორმაცია ერთობლივი შემოსავლების განსაზღვრისას და დღგ-ით დასაბეგრი ბრუნვა გაიანგარიშა სააუქციონო ღირებულების - 247 000 ლარის გათვალისწინებით. აღნიშნულზე აუდიტის დეპარტამენტის მიერ 2017 წლის 21 აპრილს გამოცემულ იქნა №10547 ბრძანება და №... საგადასახადო მოთხოვნა.

საკასაციო პალატა მიუთითებს, რომ სასარჩელო მოთხოვნა ძირითადად ეფუძნება ორ გარემოებას, კერძოდ, ახლად აღმოჩენილ გარემოებათა გამო უნდა განახლებულიყო ადმინისტრაციული წარმოება, რადგან ამხანაგობა „ბ...-სგან“ მოპოვებული დამატებითი დოკუმენტაცია (ამონაწერები საჯარო რეესტრიდან და საბანკო ანგარიშებიდან, უძრავი ქონების ნასყიდობის ხელშეკრულებები), ასევე შპს „A...-ს“ მიმართ შედგენილი ამხანაგობა „ბ...-ისა“ და შპს „გ...ს“ წერილები ადასტურებდა ამხანაგობა „ბ...-ში“ შპს ,,A...-ს“ კუთვნილი წილის შპს „გ...სთვის“ გადაცემის ოპერაციის არასწორად შეფასებას და შესაბამისად, ამ ოპერაციის დღგ-ით დაბეგვრას; ამასთან, გადასახადის გადამხდელმა მიიჩნია, რომ სადავო აქტებით სათანადოდ არ აღსრულდა კანონიერ ძალაში შესული ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს 2016 წლის 18 მაისის გადაწყვეტილება.

საკასაციო სასამართლო, დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებების სამართლებრივი შეფასებისას, მიუთითებს საგადასახადო კოდექსის 308-ე მუხლის პირველ პუნქტზე, რომლის თანახმადაც, საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს სისტემაში დავის განახლება დასაშვებია მხოლოდ ახლად აღმოჩენილი ან ახლად გამოვლენილი გარემოების შემთხვევაში, გადაწყვეტილების მიღებიდან 6 წლის ვადაში. ამავე კოდექსის 299-ე მუხლის მე-7 პუნქტის მიხედვით, ახლად აღმოჩენილად ან ახლად გამოვლენილად ჩაითვლება ისეთი გარემოებები ან მტკიცებულებები, რომელიც მომჩივანმა არ იცოდა ან არ შეეძლო სცოდნოდა მისთვის არასასურველი გადაწყვეტილების მიღებამდე და რომელთა დროულად წარდგენა გამოიწვევდა მომჩივნისთვის ხელსაყრელი გადაწყვეტილების მიღებას. ამდენად, კანონმდებლობა დასაშვებად მიჩნევს ადმინისტრაციულ ორგანოში დავის განხილვის განახლებას ახლად აღმოჩენილი ან ახლად გამოვლენილი გარემოების არსებობისას, თუმცა იმისათვის, რომ გარემოება თუ მტკიცებულება ახლად აღმოჩენილად/გამოვლენილად ჩაითვალოს, იგი უნდა აკმაყოფილებდეს შემდეგ პირობებს: მის შესახებ მომჩივნისათვის ცნობილი არ იყო და არც შეიძლება ყოფილიყო დავის განხილვისას; მისი დავის განხილვის დროს წარდგენა მომჩივნისთვის ხელსაყრელი გადაწყვეტილების მიღების საფუძველი უნდა გამხდარიყო. ამდენად, კანონიერ ძალაში შესული ინდივიდუალურ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტით მოწესრიგებული საკითხის დამატებითი კვლევა, შესწავლა და დავის ხელახალი განხილვა მხოლოდ იმ შემთხვევაშია დასაშვები, თუკი განმცხადებელი მიუთითებს ადმინისტრაციულ ორგანოს იმ გარემოებებზე და წარუდგენს იმ ფაქტების დამადასტურებელ მტკიცებულებებს, რაც დაადასტურებს ახლად აღმოჩენილი თუ ახლად გამოვლენილი გარემოებების გამო, დავის განახლების საფუძვლების არსებობას. განსახილველ შემთხვევაში, საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებული დავების განხილვის საბჭოში წარდგენილი საჩივრის მიხედვით, შპს ,,A...“ არ დაეთანხმა საგადასახადო შემოწმებით დარიცხული თანხების მართლზომიერებას და ფართოდ დააფიქსირა საკუთარი პოზიცია დარიცხვის უკანონობის შესახებ, რისი შესაძლებლობაც მას შეზღუდული არ ჰქონია მისთვის არასასურველი გადაწყვეტილების მიღებამდე. ამასთან, დასმული საკითხების გადასაწყვეტად გადასახადის გადამხდელმა მიმართა სასამართლოს, რომელმაც იმსჯელა დარიცხვის კანონიერებაზე და მიიღო შესაბამისი გადაწყვეტილება. სწორედ ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2016 წლის 18 მაისის კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილების აღსრულების მიზნით იქნა გამოცემული სადავო აქტები. მოსარჩელე კი ახლად აღმოჩენილ გარემოებად მიიჩნევს შპს „გ...ს“ და ამხანაგობა „ბ...-ის“ იმ წერილების შინაარსს, რომლებშიც მითითებული არაა რაიმე ისეთი ახალი გარემოების შესახებ, რაც არ შეიძლება სცოდნოდა შპს „A...-ს“ ადმინისტრაციულ ორგანოსა თუ სასამართლოში დავის მიმდინარეობის დროს მაშინ, როდესაც წერილებში მოცემული განმარტებები შეეხება იმ სახელშეკრულებო ურთიერთობების შინაარსს, რომლის ერთ-ერთ მხარესაც თავად გადამხდელი წარმოადგენდა. ამასთან, აღნიშნული წერილები თარიღდება (2016 წლის 22 და 24 მარტი) სადავო დარიცხვებთან დაკავშირებით სასამართლოში დავის დასრულებამდე პერიოდით. ყურადსაღებია ის გარემოებაც, რომ როგორც ადმინისტრაციული, ისე სასამართლო დავის განხილვისას შეფასება მიეცა შპს „A...-ს“, შპს „გ...სა“ და ამხანაგობა „ბ...-ს“ შორის დადებული ინვესტირების და ამ ინვესტირების სანაცვლოდ უფლების გადაცემის, წილის დათმობისა და ურთიერთმოთხოვნათა გამოქვითვის ხელშეკრულებებს, დადგინდა განხორციელებული ოპერაციების სამართლებრივი ბუნება და დასაბეგრი მოცემულობა. შესაბამისად, შპს „A...“ პირველ რიგში იყო ინფორმირებული იმ ოპერაციების შინაარსსა და მოცულობაზე, რასაც რეალურად და ფაქტობრივად ჰქონდა ადგილი კონტრაჰენტ მხარეებს შორის. ამასთან, კასატორს არ წარმოუდგენია არც ერთი კონკრეტული არგუმენტი, რაში გამოიხატა კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილების აღუსრულებლობა მაშინ, როდესაც ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2016 წლის 18 მაისის გადაწყვეტილებით, პალატამ როგორც საქმის მასალებით, ისე ადმინისტრაციული წარმოების ეტაპზე აუდიტორების მიერ წარდგენილი ახსნა-განმარტებებითა და ადმინისტრაციული სამართალწარმოებისას წარმომადგენლის განმარტებებით, დადგენილად მიიჩნია, რომ ადმინისტრაციულმა ორგანომ დაბეგვრისას იხელმძღვანელა ექსპერტის მიერ დადგენილი საბაზრო ფასით - 320000 ლარით, თუმცა ამ გადაწყვეტილების აღსრულების პროცესში 2017 წლის 10 აპრილს შედგენილი დასკვნით საგადასახადო შემოწმების შედეგების გადაანგარიშებით დგინდება, რომ შემოწმებამ 2013 წლის აქტის შედგენისას, როგორც ერთობლივი შემოსავლის განსაზღვრისას, ასევე დღგ-ით დასაბეგრი ბრუნვის გაანგარიშებისას, იხელმძღვანელა ქონების სააუქციონო ღირებულებით - 247 000 ლარით, შესაბამისად, აუდიტის დეპარტამენტის 2017 წლის 21 აპრილის №10547 ბრძანებით შპს „A...-ის“, 2013 წლის 4 დეკემბრის საგადასახადო შემოწმების აქტის საფუძველზე, დამატებით დარიცხული თანხები, არ შეუმცირდა. ამასთან, საქმეზე დადგენილია, რომ აუდიტის დეპარტამენტის 2013 წლის 4 დეკემბრის აქტში ქალაქ ბათუმში, ...ის დასახლებაში, ...ის ჩიხის №...-ში მდებარე საზოგადოების კუთვნილი ქონების მიწოდების ღირებულება 2009 წელს ერთობლივი შემოსავლების ფორმირებისას განსაზღვრულია სააუქციონო ღირებულების - 247000 ლარის ოდენობით (დღგ-ის ჩათვლით) და ერთობლივ შემოსავალს დამატებული აქვს 33562 ლარი, ამავე ღირებულებიდან (247000 ლარი დღგ-ის ჩათვლით) გაანგარიშებულია დღგ-ის დასაბეგრი თანხა და შესაბამისად, გადასახდელი დღგ, რამაც შეადგინა 247000/1,18*0,18=37678 ლარი. ანუ შემოწმების აქტის მიხედვით ქონების ღირებულება შეადგენდა 247000 ლარს (დღგ-ის ჩათვლით). ამდენად, საკასაციო პალატა ეთანხმება სააპელაციო სასამართლოს მსჯელობას და აღნიშნავს, რომ არ დასტურდება შპს „A...-ს“ მიერ მითითებული ფაქტებისა და გარემოებების ახლად აღმოჩენილ გარემოებად განხილვის შესაძლებლობა, რომლის თაობაზეც კასატორმა არ იცოდა ან ვერ ეცოდინებოდა ობიექტური მიზეზების გამო მისი ბრალის გარეშე, ან რომლის წარდგენაც შეუძლებელი იყო დავის განხილვისას.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საქმეზე დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებების გათვალისწინებით, საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ კასატორის მიერ მითითებული გარემოებები არ ქმნის საკასაციო საჩივრის დასაშვებად ცნობის საფუძველს და არ არსებობს საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით რეგლამენტირებული არც ერთი საფუძველი, რის გამოც საკასაციო საჩივარი არ უნდა იქნეს დაშვებული განსახილველად.

ამასთან, საკასაციო სასამართლო მიუთითებს საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მე-4 ნაწილზე და აღნიშნავს, რომ თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება მიჩნეული, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70%.

სარეზოლუციო ნაწილი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლით, 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლით და

დაადგინა:

1. შპს „A...-ს“ საკასაციო საჩივარი მიჩნეულ იქნეს დაუშვებლად;

2. უცვლელად დარჩეს ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2023 წლის 8 თებერვლის განჩინება;

3. მ. ც-ეს (პ/ნ ...) დაუბრუნდეს მის მიერ 2023 წლის 27 მარტს №7635 საგადახდო დავალებით შპს „A...-ს“ (ს/ნ ...) საკასაციო საჩივარზე გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის - 8000 ლარის 70% - 5600 ლარი, შემდეგი ანგარიშიდან: ქ. თბილისი, სახელმწიფო ხაზინა, ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის №200122900, სახაზინო კოდი №300773150;

4. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.

თავმჯდომარე გ. გოგიაშვილი

მოსამართლეები: ქ. ცინცაძე

ნ. სხირტლაძე