საქართველოს უზენაესი სასამართლო

გ ა ნ ჩ ი ნ ე ბ ა

საქართველოს სახელით

Nბს-477(კ-22) 17 მაისი, 2023 წელი

ქ. თბილისი

ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატამ

შემდეგი შემადგენლობით:

თამარ ოქროპირიძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

მოსამართლეები: ქეთევან ცინცაძე, გენადი მაკარიძე

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლისა და 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის საფუძველზე, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 408-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, ზეპირი განხილვის გარეშე, შეამოწმა დ. ბ-ის (მოსარჩელე) საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საფუძვლების არსებობა, თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2021 წლის 25 მაისის განჩინებაზე (მოწინააღმდეგე მხარე (მოპასუხე) - გორის მუნიციპალიტეტის მერია, მესამე პირი - ე. მ-ე (გ. ს-ის უფლებამონაცვლე)).

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

2019 წლის 8 იანვარს დ. ბ-მა სარჩელით მიმართა გორის რაიონულ სასამართლოს, მოპასუხე გორის მუნიციპალიტეტის მერიის მიმართ. მოსარჩელემ მოითხოვა გორის მუნიციპალიტეტის მერის 2015 წლის 16 ივლისის №1-408 ბრძანებისა და 2015 წლის 16 ივლისის №7 საკუთრების მოწმობის ბათილად ცნობა, ასევე, გორის მუნიციპალიტეტის მერიისთვის სადავო უძრავი ქონების ½ წილზე დ. ბ-ის საკუთრების უფლების აღიარებისა და მოსარჩელის სახელზე საკუთრების მოწმობის გაცემის დავალება.

გორის რაიონული სასამართლოს 2020 წლის 2 ივლისის გადაწყვეტილებით, დ. ბ-ის სარჩელი არ დაკმაყოფილდა. აღნიშნული გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა მოსარჩელე მხარემ.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2021 წლის 25 მაისის განჩინებით, დ. ბ-ის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა; უცვლელად დარჩა გორის რაიონული სასამართლოს 2020 წლის 2 ივლისის გადაწყვეტილება.

სააპელაციო სასამართლომ მიუთითა საქმეზე პირველი ინსტანციის სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებზე, საქართველოს მთავრობის 2014 წლის 20 თებერვლის №189 დადგენილების პირველ მუხლზე, მე-2 მუხლის პირველი პუნქტის ,,ე“ ქვეპუნქტზე, მე-4 მუხლის მე-3 პუნქტის ,,ა“ და ,,დ“ ქვეპუნქტებზე და განსაკუთრებული ყურადღება გაამახვილა საქმეში წარმოდგენილ ბინის ორდერზე. პალატის განმარტებით, აღნიშნული ორდერი გაცემულია უფლებამოსილი ორგანოს მიერ, აქვს სრული რეკვიზიტები და შესაბამისად, წარმოშობს საკუთრების რეგისტრაციის ლეგიტიმურ საფუძველს. ამასთან, ადმინისტრაციული წარმოებისას მერიაში წარდგენილი იქნა ინფორმაცია ამ ორდერში ჩაწერილი სხვა პირების შესახებ და ასევე, ნოტარიულად დამოწმებული თანხმობა გ. ს-ის სასარგებლოდ ბინის საკუთრებაში გადაცემის მოთხოვნის უფლების დათმობის შესახებ, რაც სააპელაციო პალატის მოსაზრებით, სრულად შეესაბამებოდა კანონმდებლობის მოთხოვნებს.

სააპელაციო პალატამ ასევე აღნიშნა, რომ გორის რაიონული სასამართლოს 1996 წლის 6 თებერვლის გადაწყვეტილებით, სახლმმართველობას უარი ეთქვა გ. ს-ის, ე. ს-ის, გო. ს-ის ფართზე უფლებადაკარგულ პირებად ცნობის შესახებ და დ. ბ-ის თავის ორ შვილთან ერთად ბინიდან გამოსახლებაზე. იმავე სასამართლომ დადგენილად ცნო, რომ სადავო ბინა გამოეყო გ. ს-ს ოჯახის წევრებთან ერთად, ხოლო დ. ბ-ი ნებაყოფლობით ჩაასახლა გ. ს-მა აღნიშნულ ბინაში. აღნიშნულთან დაკავშირებით, პალატამ გაიზიარა პირველი ინსტანციის სასამართლოს გასაჩივრებული გადაწყვეტილების დასკვნა იმის შესახებ, რომ გორის რაიონული სასამართლოს 1996 წლის 6 თებერვლის გადაწყვეტილებაში გამიჯნულია გ. ს-ის, როგორც ფართზე უფლების მქონე პირის და დ. ბ-ის, როგორც მხოლოდ ცხოვრების უფლების მქონის სამართლებრივი სტატუსი.

სააპელაციო პალატამ აქვე ყურადღება გაამახვილა იმ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებაზეც, რომ მიუხედავად იმისა, რომ მოსარჩელე თავდაპირველად სადავო ბინას დაეუფლა გ. ს-ის ნებით, გარკვეული დროის გასვლის შემდგომ მესაკუთრემ მოთხოვა დ. ბ-ს სადავო უძრავი ქონების დატოვება, თუმცა უშედეგოდ. აღნიშნული დასტურდება თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2017 წლის 15 ნოემბრის (საქმე N2ბ/4201-17) გადაწყვეტილებით, რომლითაც დ. ბ-ის უკანონო მფლობელობიდან გამოთხოვილი იქნა უძრავი ქონება ს/კ ..., მდებარე ქ. გორში, ...ის ქ. N15-ში და გამოთავისუფლებულ მდგომარეობაში გადაეცა გ. ს-ს.

პალატამ საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2015 წლის 21 მაისის №ბს-658-643(კ-14) გადაწყვეტილებაზე მითითებით აღნიშნა, რომ პირის კანონიერ მოსარგებლედ მიჩნევისათვის საჭიროა ორი პირობის კუმულაციურად არსებობა: 1. უფლებამოსილი ორგანოს მიერ გაცემული დოკუმენტი; 2. ფიზიკური პირის მხრიდან საპრივატიზაციო ფართის ფლობისა და სარგებლობის ფაქტი. მოცემულ საქმეზე დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებების სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 105-ე მუხლის მეორე ნაწილის შესაბამისად, ყოველმხრივ და სრულყოფილად გამოკვლევა-შეფასების შედეგად კი, სააპელაციო პალატამ მიიჩნია, რომ აპელანტის მოთხოვნა ვერ აკმაყოფილებდა ზემოაღნიშნულ პირობებს.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2021 წლის 25 მაისის განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა დ. ბ-მა.

კასატორის მითითებით, სადავო ფართის გ. ს-ის სახელზე პრივატიზაციისთვის სახეზე არ იყო კანონიერ მოსარგებლედ მიჩნევისათვის საჭირო ორივე პირობა: 1. უფლებამოსილი ორგანოს მიერ გაცემული დოკუმენტი და 2. ფიზიკური პირის მხრიდან საპრივატიზაციო ფართის ფლობისა და სარგებლობის ფაქტი. კერძოდ, კასატორი აღნიშნავს, რომ გ. ს-ს გორის მუნიციპალიტეტის მერიისთვის არ წარუდგენია საპრივატიზაციო ფართის ფლობისა და სარგებლობის ფაქტის დამადასტურებელი დოკუმენტი. იგი ამგვარ დოკუმენტს ვერც წარადგენდა, ვინაიდან გ. ს-ი ფაქტობრივად არ ფლობდა სადავო ბინას და ერთი დღეც არ უცხოვრია ამ ბინაში. მეტიც, დ. ბ-ის განმარტებით, სადავო ფართში 40 წელია ფაქტობრივად თავად ცხოვრობს, გ. ს-ი კი 1996 წლიდან რეგისტრირებული იყო მისამართზე: გორი, ს. ...ი.

კასატორი მიუთითებს, რომ ორივე ინსტანციის სასამართლომ დადგენილად ცნო ის ფაქტი, რომ გ. ს-მა დ. ბ-ს ათხოვა, დაუთმო საცხოვრებელი სახლი. აღნიშნულთან დაკავშირებით, კასატორი განმარტავს, რომ მასსა და გ. ს-ს შორის არსებობდა ზეპირსიტყვიერი ხელშეკრულება საცხოვრებელი ფართების გაცვლის თაობაზე (საცხოვრებელი სახლის თხოვების ან დათმობის ხელშეკრულებას იმჟამად მოქმედი სამოქალაქო კოდექსი არ ითვალისწინებდა), რომლის თანახმადაც, გ. ს-ი დასახლდა გორის რაიონის სოფელ ...ში, დ. ბ-მა კი დაიწყო ცხოვრება გორში, ...ის ქუჩაზე მდებარე საცხოვრებელ სახლში, გ. ს-ის სურვილით, ნებითა და თანხმობით.

კასატორი აქვე ყურადღებას ამახვილებს იმ გარემოებაზე, რომ სადავო ბრძანებისა და საკუთრების მოწმობის გამოცემის მიზნით გორის მუნიციპალიტეტის მერიაში მიმდინარე ადმინისტრაციულ წარმოებაში იგი არ ყოფილა ჩართული, როგორც დაინტერესებული მხარე. აღნიშნულით კი, კასატორის მოსაზრებით, დაირღვა საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 95-ე მუხლის მე-2 ნაწილის დანაწესი.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2022 წლის 13 მაისის განჩინებით, საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად წარმოებაში იქნა მიღებული დ. ბ-ის საკასაციო საჩივარი.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საქმის მასალების შესწავლისა და საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ დ. ბ-ის საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მოთხოვნებს და არ ექვემდებარება დასაშვებად ცნობას, შემდეგ გარემოებათა გამო:

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილი განსაზღვრავს საკასაციო საჩივრის განსახილველად დასაშვებობის ამომწურავ საფუძვლებს, კერძოდ, აღნიშნული ნორმის თანახმად, საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მიერ საკასაციო საჩივარი დაიშვება, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ: ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია; გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება; დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული არცერთი ზემოთ მითითებული საფუძვლით.

საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სააპელაციო სასამართლოს განჩინების საკასაციო სასამართლოს მიერ დამკვიდრებული პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით, ამასთან, არ არსებობს საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღების ვარაუდი. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება ასევე არ ეწინააღმდეგება ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს. ამასთან, საქმის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს მიერ საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების თვალსაზრისით.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ კასატორი ვერ ასაბუთებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვას მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით. კასატორი საკასაციო საჩივარში ვერ აქარწყლებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს და დასკვნებს.

საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ ადამიანის უფლებათა ევროპული კონვენციის მე-6 მუხლის პირველი პარაგრაფი ავალდებულებს სასამართლოს, დაასაბუთოს თავისი გადაწყვეტილება, რაც არ უნდა იქნეს გაგებული თითოეულ არგუმენტზე დეტალური პასუხის გაცემად (იხ. ჯღარკავა საქართველოს წინააღმდეგ, N7932/03; Van de Hurk v. Netherlands, par.61, Garcia Ruiz v. Spain [GC] par.26; Jahnke and Lenoble v France (dec.); Perez v France [GC], par. 81).

საკასაციო სასამართლო იზიარებს მოცემულ საქმეზე სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს, ამ გარემოებებთან დაკავშირებით გაკეთებულ სამართლებრივ შეფასებებს და მიიჩნევს, რომ სააპელაციო სასამართლომ არსებითად სწორად გადაწყვიტა მოცემული დავა.

საქმის მასალებით დადგენილია, რომ გორის მშრომელთა დეპუტატების საქალაქო საბჭოს აღმასკომის კომუნალური მეურნეობის განყოფილების საბინაო სამმართველოს მიერ 1976 წლის 22 მაისს გაიცა ბინის ორდერი №441, ქ. გორში, ...ის ქუჩა N15/49-ში მდებარე საცხოვრებელ ბინაზე. ორდერში მითითებულნი არიან გ. ს-ი, ი. მ-ე, თ. ს-ი, ე. ს-ი და გო. ს-ი. ორდერს აქვს ბეჭედი და საბინაო სამმართველოს უფროსის ხელმოწერა.

გორის რაიონული სასამართლოს 1996 წლის 6 თებერვლის კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილებით, გორის სახლმმართველობა N3-ს უარი ეთქვა გ. ს-ის, ე. ს-ის, გო. ს-ის ფართზე უფლებადაკარგულ პირებად ცნობაზე და დ. ბ-ის თავის ორ შვილთან ერთად ბინიდან, მდებარე: ქ. გორი, ...ის ქ. N15/49 გამოსახლებაზე. ამავე გადაწყვეტილების თანახმად, სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია ის გარემოება, რომ სადავო ბინა 1976 წლის 22 მაისის N441 ორდერის საფუძველზე გამოეყო გ. ს-ს, ოჯახის წევრებთან ერთად, ხოლო გ. ს-მა მისი ნათესავი - დ. ბ-ი ნებაყოფლობით შეიყვანა, ჩაასახლა აღნიშნულ ბინაში.

გორის მუნიციპალიტეტის მერის 2015 წლის 16 ივლისის №1-408 ბრძანებით, გ. ს-ის განცხადება დაკმაყოფილდა და საქართველოს მთავრობის 2014 წლის 20 თებერვლის №189 დადგენილების საფუძველზე, გ. ს-ზე გაიცა ქ. გორში, ...ის N15/49-ში მდებარე ბინის საკუთრების მოწმობა N7. აღნიშნული ადმინისტრაციული წარმოების ფარგლებში, განმცხადებლის მიერ გორის მუნიციპალიტეტის მერიისთვის წარდგენილი იქნა ორდერში მითითებულ პირთა შესახებ ინფორმაცია და მათი (ი. მ-ე, თ. მ-ე (გვარის შეცვლამდე - ს-ი), ე. მ-ე (გვარის შეცვლამდე - ს-ი)) სანოტარო წესით დამოწმებული თანხმობები გ. ს-ის სასარგებლოდ ზემოაღნიშნულ უძრავ ნივთზე წილის დათმობის შესახებ. ასევე, სანოტარო წესით დამოწმებული სამკვიდრო მოწმობა, რომლის თანახმად, მითითებული უძრავი ნივთიდან გო. ს-ის კუთვნილი წილი მიიღო მისმა კანონისმიერმა მემკვიდრემ - გ. ს-მა.

ამასთან, დადგენილია, რომ თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2017 წლის 15 ნოემბრის კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილებით (საქმე N2ბ/4201-17), გ. ს-ის სარჩელი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ; დ. ბ-ის უკანონო მფლობელობიდან გამოთხოვილი იქნა უძრავი ქონება ს/კ ..., მდებარე ქ. გორში, ...ის ქუჩა N15-ში და გამოთავისუფლებულ მდგომარეობაში გადაეცა გ. ს-ს.

საკასაციო პალატა მიუთითებს საქართველოს მთავრობის 2014 წლის 20 თებერვლის №189 დადგენილებით დამტკიცებული ,,კანონიერი მოსარგებლეებისათვის გადასაცემი არაპრივატიზებული საცხოვრებელი და არასაცხოვრებელი (იზოლირებული და არაიზოლირებული) ფართობის ადგილობრივი თვითმმართველობის აღმასრულებელი ორგანოების მიერ კანონიერი მოსარგებლეებისათვის უსასყიდლოდ საკუთრებაში გადაცემის წესის“ პირველი მუხლის პირველ პუნქტზე, რომლის თანახმად, ეს წესი არეგულირებს სახელმწიფო საბინაო ფონდში საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის ამოქმედებამდე და ადგილობრივი თვითმმართველი ერთეულის საცხოვრებელ ფონდში არსებული, მათ შორის 2007 წლის 2 თებერვლამდე დროებით გადაცემული, არაპრივატიზებული საცხოვრებელი და არასაცხოვრებელი (იზოლირებული და არაიზოლირებული) ფართობის კანონიერი მოსარგებლისათვის უსასყიდლოდ საკუთრებაში გადაცემის წესსა და პირობებს, ამ პროცესში წარმოშობილ ურთიერთობებს და განსაზღვრავს წესით გათვალისწინებული ურთიერთობის მხარეებსა და მათ უფლებამოსილებებს. აღნიშნული წესის მე-2 მუხლის ,,ე“ ქვეპუნქტის შესაბამისად კი, კანონიერი მოსარგებლე არის ფიზიკური პირი, რომელიც უფლებამოსილი ორგანოს მიერ გაცემული დოკუმენტის (ინდივიდუალურ-ადმინისტრაციული სამართლებრივი აქტი, ბინის ორდერი, საბინაო წიგნი და სხვ.) საფუძველზე კანონიერად სარგებლობს საცხოვრებელი და არასაცხოვრებელი (იზოლირებული ან არაიზოლირებული) ფართობით, ხოლო კანონიერი მოსარგებლის გარდაცვალების შემთხვევაში, მისი მემკვიდრე.

ამდენად, პირის კანონიერ მოსარგებლედ მიჩნევისათვის საჭიროა კუმულაციურად ორი პირობის არსებობა: 1. პირს უნდა ჰქონდეს უფლებამოსილი ორგანოს მიერ გაცემული დოკუმენტი (ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი, ბინის ორდერი, საბინაო წიგნი და სხვ.) და 2. ამ დოკუმენტის საფუძველზე კანონიერად უნდა სარგებლობდეს სადავო ფართით.

საკასაციო სასამართლო ყურადღებას გაამახვილებს იმ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებაზე, რომ საქმის მასალებში წარმოდგენილია გორის მშრომელთა დეპუტატების საქალაქო საბჭოს აღმასკომის კომუნალური მეურნეობის განყოფილების საბინაო სამმართველოს მიერ 1976 წლის 22 მაისს გაცემული ბინის ორდერი №441, ქ. გორში, ...ის ქუჩა N15/49-ში მდებარე საცხოვრებელ ბინაზე. ორდერში მითითებულნი არიან გ. ს-ი, ი. მ-ე, თ. ს-ი, ე. ს-ი და გო. ს-ი. ორდერს აქვს ბეჭედი და საბინაო სამმართველოს უფროსის ხელმოწერა. შესაბამისად, აღნიშნული დოკუმენტი ორდერში მითითებულ პირებს ანიჭებდა ფართის უსასყიდლოდ საკუთრებაში გადაცემის მოთხოვნის უფლებას. ამასთან, ი. მ-ემ, თ. მ-ემ (გვარის შეცვლამდე - ს-ი) და ე. მ-ემ (გვარის შეცვლამდე - ს-ი) სანოტარო წესით დამოწმებული თანხმობებით ზემოაღნიშნულ უძრავ ნივთზე მათი წილი დათმეს გ. ს-ის სასარგებლოდ, სანოტარო წესით დამოწმებული სამკვიდრო მოწმობით კი, მითითებული უძრავი ნივთიდან გო. ს-ის კუთვნილი წილი მიიღო მისმა კანონისმიერმა მემკვიდრემ - გ. ს-მა. შესაბამისად, გორის მუნიციპალიტეტის მერის 2015 წლის 16 ივლისის №1-408 ბრძანებით, საქართველოს მთავრობის 2014 წლის 20 თებერვლის №189 დადგენილების საფუძველზე, ქ. გორში, ...ის N15/49-ში მდებარე ბინის საკუთრების მოწმობა N7 გაიცა გ. ს-ის სახელზე.

ამასთან, რაც შეეხება კასატორის მიერ იმ გარემოებაზე მითითებას, რომ კანონიერ მოსარგებლედ მიჩნევისათვის პირი უფლებამოსილი ორგანოს მიერ გაცემულ დოკუმენტთან ერთად უნდა სარგებლობდეს კიდეც სადავო ფართით (გ. ს-ი კი ფაქტობრივად არ ცხოვრობდა სადავო ფართში), აღნიშნულთან დაკავშირებით, საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ თუ პირი საკუთარი ნების საწინააღმდეგოდ ვერ ეუფლება ნივთს, დაუშვებელია მხოლოდ მითითებულ არგუმენტზე დაყრდნობით მისთვის საკუთარი უფლებების რეალიზაციის შესაძლებლობის შეზღუდვა. იმ შემთხვევაში, თუ პირი, რომელსაც წარმოეშვა ბინის ფლობის სამართლებრივი საფუძველი, ვერ სარგებლობდა აღნიშნული უძრავი ქონებით მესამე პირთა მიერ ფართის დაკავების გამო, აღნიშნული გარემოება არ შეიძლება საფუძვლად დაედოს სადავო ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტების ბათილად ცნობას. (სუსგ, 07.02.2019წ., №ბს-1430(კ-18)). ამდენად, მართალია მოცემულ შემთხვევაში გ. ს-ი უშუალოდ არ ცხოვრობდა სადავო ბინაში, თუმცა საქმეზე დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებებით დასტურდება, რომ გ. ს-ი სადავო ბინას მიიჩნევდა როგორც საკუთარს. კერძოდ, გორის რაიონული სასამართლოს 1996 წლის 6 თებერვლის კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილებით, სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია ის გარემოება, რომ სადავო ბინა 1976 წლის 22 მაისის N441 ორდერის საფუძველზე გამოეყო გ. ს-ს, ოჯახის წევრებთან ერთად, ხოლო გ. ს-მა მისი ნათესავი - დ. ბ-ი ნებაყოფლობით შეიყვანა, ჩაასახლა აღნიშნულ ბინაში. მეტიც, თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2017 წლის 15 ნოემბრის კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილებით (საქმე N2ბ/4201-17), გ. ს-ის სარჩელი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ; დ. ბ-ის უკანონო მფლობელობიდან გამოთხოვილი იქნა უძრავი ქონება ს/კ ..., მდებარე ქ. გორში, ...ის ქუჩა N15-ში და გამოთავისუფლებულ მდგომარეობაში გადაეცა გ. ს-ს.

საკასაციო პალატა აქვე მიუთითებს იმ გარემოებაზე, რომ დ. ბ-ის მიერ არ არის წარმოდგენილი ისეთი დოკუმენტი, რომელიც დაადასტურებდა სადავო ფართზე მისი კანონიერი სარგებლობის უფლებას. მისამართზე რეგისტრაციის განხორციელება და გორის რაიონული სასამართლოს 1996 წლის 6 თებერვლის გადაწყვეტილებით, სახლმფლობელობისთვის მისი ორ შვილთან ერთად ბინიდან გამოსახლებაზე უარის თქმა, სადაც დ. ბ-ი ბინაზე უფლების მქონე პირის - გ. ს-ის ნებითა და თანხმობით ცხოვრობდა, არ გულისხმობს კასატორის მიერ საცხოვრებელი ფართის კანონიერ სარგებლობასა და მის მფლობელობაში ქონას. აღსანიშნავია, რომ გორის რაიონული სასამართლოს ამავე გადაწყვეტილებით, გორის სახლმმართველობა N3-ს ასევე უარი ეთქვა გ. ს-ის, ე. ს-ის და გო. ს-ის ფართზე უფლებადაკარგულ პირებად ცნობაზე. შესაბამისად, სასამართლოს მიერ გამიჯნულია გ. ს-ის, როგორც ფართზე უფლების მქონე პირისა და დ. ბ-ის, როგორც მხოლოდ ცხოვრების უფლების მქონე პირის სამართლებრივი სტატუსი. თავის მხრივ, სადავო ბინაში დ. ბ-ის ცხოვრების უფლების წარმოშობა დაკავშირებული იყო გ. ს-ის ნებასა და მის თანხმობასთან, აღნიშნული ბინის დ. ბ-ის უკანონო მფლობელობიდან გამოთხოვის მოთხოვნით სარჩელის აღძვრით კი დადასტურდა გ. ს-ის ნება უძრავი ნივთის ფაქტობრივად ფლობის შესახებ, ხოლო თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2017 წლის 15 ნოემბრის კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილებით (საქმე N2ბ/4201-17), გ. ს-ის ამგვარი უფლების კანონიერება და დ. ბ-ის ფაქტობრივი მფლობელობის უკანონობა. შესაბამისად, სადავო ბინაზე კანონიერი სარგებლობის უფლების არარსებობის პირობებში, უსაფუძვლოა კასატორის მითითება საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 95-ე მუხლის მე-2 ნაწილის შესაბამისად, ადმინისტრაციულ წარმოებაში დ. ბ-ის, როგორც დაინტერესებული მხარისთვის შეუტყობინებლობასთან დაკავშირებითაც.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ კასატორის მიერ მითითებული გარემოებები არ ქმნის საკასაციო საჩივრის დასაშვებად ცნობის საფუძველს, მოცემულ საქმეს არ გააჩნია პრინციპული მნიშვნელობა სასამართლო პრაქტიკისათვის, ხოლო საკასაციო საჩივარს - წარმატების პერსპექტივა. ამდენად, დ. ბ-ის საკასაციო საჩივარი მიჩნეულ უნდა იქნეს დაუშვებლად.

საკასაციო სასამართლო მიუთითებს, რომ საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მე-4 ნაწილის შესაბამისად, თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება მიჩნეული, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70 პროცენტი. ამდენად, საკასაციო საჩივრის დაუშვებლად მიჩნევის პირობებში, დ. ბ-ს (პ/ნ ...) უნდა დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივართან დაკავშირებით 2022 წლის 6 მაისს გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის - 300 ლარის 70% - 210 ლარი, შემდეგი ანგარიშიდან: ქ. თბილისი, სახელმწიფო ხაზინა, ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის N200122900, სახაზინო კოდი N300773150.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლით, 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. დ. ბ-ის საკასაციო საჩივარი მიჩნეულ იქნეს დაუშვებლად.

2. უცვლელად დარჩეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2021 წლის 25 მაისის განჩინება.

3. დ. ბ-ს (პ/ნ ...) დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივართან დაკავშირებით 2022 წლის 6 მაისის N13238612218 საგადახდო დავალებით გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის - 300 ლარის 70% - 210 ლარი, შემდეგი ანგარიშიდან: ქ. თბილისი, სახელმწიფო ხაზინა, ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის N200122900, სახაზინო კოდი N300773150;

4. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.

თავმჯდომარე: თამარ ოქროპირიძე

მოსამართლეები: ქეთევან ცინცაძე

გენადი მაკარიძე