საქმე №ბს-790(კ-23) 15 თებერვალი, 2024 წელი
ქ. თბილისი
ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატამ
შემდეგი შემადგენლობით:
თავმჯდომარე მაია ვაჩაძე (მომხსენებელი)
მოსამართლეები: გოჩა აბუსერიძე
ბიძინა სტურუა
საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლისა და 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის საფუძველზე, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 408-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, ზეპირი განხილვის გარეშე, შეამოწმა ნ.ბ-ას საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის წინაპირობების არსებობა თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2023 წლის 17 თებერვლის გადაწყვეტილების გაუქმების თაობაზე.
აღწერილობითი ნაწილი:
ნ.ბ-ამ 2019 წლის 27 აგვისტოს სასარჩელო განცხადებით მიმართა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიას მოპასუხის - სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს მიმართ.
სარჩელის მიხედვით, ლ.პ-ის წარმომადგენელმა 2014 წლის 6 მაისს ადმინისტრაციული საჩივრით მიმართა სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნულ სააგენტოს და ქალაქ თბილისში, ...ის ქ. №14-ში მდებარე სარდაფის ნ.ბ-ას სახელზე რეგისტრაციის შესახებ იმავე სააგენტოს 2010 წლის 15 იანვრის №..., 2013 წლის 26 აგვისტოს №... და 2015 წლის 18 ნოემბრის №... გადაწყვეტილებების ბათილად ცნობა მოითხოვა. ლ.პ-ის ადმინისტრაციული საჩივარი არ დაკმაყოფილდა. მიღებული გადაწყვეტილება კი სასარჩელო წესით გასაჩივრდა სასამართლოში. სასამართლოს საბოლოო გადაწყვეტილებით სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნულ სააგენტოს ადმინისტრაციული საჩივრის თავიდან განხილვა დაევალა. ხელახალი ადმინისტრაციული წარმოების ჩატარების შედეგად, ადმინისტრაციული საჩივარი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ; ძალადაკარგულად გამოცხადდა ზემოთ აღნიშნული სამივე გადაწყვეტილება და სარეგისტრაციო სამსახურს დაევალა უძრავი ქონების მესაკუთრედ ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობა „ ...-ის“ რეგისტრაცია.
მოსარჩელის მითითებით, გასაჩივრებული აქტი დაუსაბუთებელი და უკანონოა. მისი მიღებით შეილახა და დაირღვა მესაკუთრის კანონიერი უფლება და ინტერესი. საჯარო რეესტრისთვის 2014 წლიდან - ლ.პ-ის მიერ ადმინისტრაციული საჩივრის წარდგენის მომენტიდან იყო ცნობილი სარეგისტრაციო დოკუმენტის - ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობა „...-ის“ კრების №1 ოქმისა და ძველი თბილისის რაიონული პროკურატურის კანონიერ ძალაში შესული დადგენილების არსებობის, ასევე, სამოქალაქო სასამართლოში დავის საგნის შესახებ სამივე ინსტანციის სასამართლო გადაწყვეტილებების შედეგად დადგენილი გარემოებებისა და მათი სამართლებრივი შეფასებების თაობაზე. კრების ოქმში დაფიქსირებული ფაქტობრივი გარემოებების ნამდვილობას ადასტურებს აგრეთვე ე.ლ-ას (სარდაფის თავდაპირველი მესაკუთრის) მიერ კომპეტენტურ ორგანოებთან განხორციელებული მიმოწერა, რომლითაც უდავოდ დასტურდება, რომ ე.ლ-ას ქალაქ თბილისში, ...ის ქ. №14-ში მდებარე ერთოთახიანი ბინის ქვეშ დაკავებული ჰქონდა სარდაფი.
დასახელებულ გარემოებებზე მითითებით, მოსარჩელემ ადმინისტრაციული საჩივრის ნაწილობრივ დაკმაყოფილების შესახებ სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს 2019 წლის პირველი აგვისტოს №... გადაწყვეტილების ბათილად ცნობა, ასევე, ამავე სააგენტოსათვის ქალაქ თბილისში, ...ის ქ. №14-ში, №... სარდაფის (ს/კ ...) გეოდეზიისა და გეოინფორმაციის დეპარტამენტის მიერ მომზადებული შიდა აზომვითი ნახაზით განსაზღვრული 37,33 კვ.მ ფართის ნ.ბ-ას საკუთრების უფლების რეგისტრაციის თაობაზე ახალი ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემის დავალება მოითხოვა.
თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2019 წლის 9 სექტემბრის განჩინებით, საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის მე-16 მუხლის მე-2 ნაწილის საფუძველზე, საქმეში მესამე პირებად ჩაბმულ იქნენ ლ.პ-ი, ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობა „...“ და სს „...“, ხოლო ამავე კოლეგიის 2019 წლის 12 ნოემბრის განჩინებით, საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის მე-16 მუხლის მე-2 ნაწილის საფუძველზე, საქმეში მესამე პირებად ჩაბმულ იქნენ შპს „გ...“ და სსიპ სახელმწიფო ქონების ეროვნული სააგენტო.
თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2021 წლის 15 მარტის გადაწყვეტილებით ნ.ბ-ას სარჩელი დაკმაყოფილდა; ბათილად იქნა ცნობილი სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს 2019 წლის პირველი აგვისტოს №... გადაწყვეტილება; მოპასუხეს დაევალა ახალი ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემა ქალაქ თბილისში, ...ის ქ. №14-ში მდებარე უძრავი ნივთის - №... სარდაფის (ს/კ...) გეოდეზიისა და გეოინფორმაციის დეპარტამენტის მიერ მომზადებული შიდა აზომვითი ნახაზით განსაზღვრული 37,33 კვ.მ ფართის ნ.ბ-ას საკუთრების უფლების რეგისტრაციის თაობაზე.
სასამართლომ მიიჩნია, რომ ლ.პ-ის ადმინისტრაციული საჩივრის განხილვისას ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ ვერ იქნა დადგენილი რაიმე ისეთი გარემოება, რომელიც რეგისტრაციის შესახებ №..., №... და №... გადაწყვეტილებების მიღებას გამორიცხავდა. სასამართლომ აღნიშნა, რომ სადავო სარდაფის თავდაპირველი რეგისტრაციის საფუძვლად არსებული ამხანაგობის კრების ოქმის უზუსტობა ან სიყალბე სათანადო წესით დადგენილი არ ყოფილა. აღნიშნული დოკუმენტი დღეის მდგომარეობით ძალაშია, ხოლო ადმინისტრაციული საჩივრის განხილვისას ამხანაგობას რაიმე სახის საწინააღმდეგო მოსაზრება არ წარმოუდგენია, უფრო მეტიც, მიმდინარე დავაში ამხანაგობა დაეთანხმა სარჩელს და მიიჩნია, რომ ნ.ბ-ას სადავო სარდაფი უნდა დაურეგისტრირდეს, ვინაიდან ამხანაგობამ აღნიშნული ფართი მას გადასცა. რაც შეეხება მომდევნო სარეგისტრაციო წარმოებებს, რომლებიც სარეგისტრაციო მონაცემებში ტექნიკური ხარვეზის შესწორებისა და ძალაში მყოფი სამემკვიდრეო მოწმობის საფუძველზე საკუთრების უფლების რეგისტრაციის მიზნით განხორციელდა, ადმინისტრაციულ ორგანოს არ გამოუკვლევია მითითებული ქმედებების შედეგის - სარეგისტრაციო გადაწყვეტილების ძალადაკარგულად გამოცხადების სხვა რაიმე ფაქტობრივი საფუძველი. ზემოაღნიშნული გადაწყვეტილებების მიღებისასაც მოპასუხე დაეფუძნა მხოლოდ სისხლის სამართლის საქმისწარმოების შეწყვეტის დადგენილებაში ასახულ განმარტებებს. აქედან გამომდინარე, კრების ოქმის საფუძველზე განხორციელებული საკუთრების უფლების რეგისტრაცია და მისი მომდევნო სარეგისტრაციო გადაწყვეტილებები კანონშესაბამისად არის გამოცემული და არ არსებობს სარეგისტრაციო გადაწყვეტილებების ძალადაკარგულად გამოცხადების საფუძველი.
სასამართლომ ასევე მიიჩნია, რომ არ არსებობდა ლ.პ-ის სახელით წარდგენილი ადმინისტრაციული საჩივრის დაკმაყოფილების საფუძველი. სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს 2019 წლის პირველი აგვისტოს №... გადაწყვეტილებით ნ.ბ-ას საკუთრებაში არსებული უძრავი ნივთის რეგისტრაციის თაობაზე მიღებული გადაწყვეტილებების ძალადაკარგულად გამოცხადება და სადავო ფართის მესაკუთრედ ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობა „...-ის“ რეგისტრაციის აუცილებლობის დადგენა მოკლებული იყო სამართლებრივ და ფაქტობრივ საფუძვლებს, ვინაიდან ამხანაგობამ კუთვნილი ფართი განკარგა კრების ოქმით, ხოლო აღნიშნული კრების ოქმი უშუალოდ ამავე ამხანაგობის რომელიმე წევრს სადავოდ არ გაუხდია და კრების ოქმის კანონშეუსაბამობა სათანადო წესით დადგენილი არ ყოფილა.
თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2021 წლის 15 მარტის გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრეს სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნულმა სააგენტომ და ლ.პ-მა, რომლებმაც გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა მოითხოვეს.
თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2023 წლის 17 თებერვლის გადაწყვეტილებით სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოსა და ლ.პ-ის სააპელაციო საჩივრები დაკმაყოფილდა; გაუქმდა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2021 წლის 15 მარტის გადაწყვეტილება და მიღებულ იქნა ახალი გადაწყვეტილება, რომლითაც ნ.ბ-ას სარჩელი არ დაკმაყოფილდა.
სააპელაციო პალატამ დადასტურებულად მიიჩნია, რომ ქალაქ თბილისში, ...ის ქ. №14-ში მდებარე უძრავი ნივთის სააღრიცხვო ბარათში სარდაფი აღრიცხული არ იყო და სარდაფ-სართულის გეგმა წარმოდგენილი არ ყოფილა. ამასთან, მითითებული არასაცხოვრებელი ფართი - სარდაფი წარმოადგენდა სამოქალაქო თავდაცვის სამმართველოს ბალანსზე რიცხულ ...ას, ხოლო ქალაქ თბილისის მერიის საგანგებო სიტუაციების საქალაქო სამსახურის 2009 წლის 16 დეკემბრის №01/3–1/943 წერილის მიხედვით, ...ის ქ. №14-ში არსებული სარდაფი, რომელიც მდებარეობდა ე.ლ-ას საცხოვრებელი ბინის ქვეშ, ქალაქ თბილისის საგანგებო სიტუაციების საქალაქო სამსახურის ბალანსზე არ ირიცხებოდა.
დადგენილი ფაქტობრივი და სამართლებრივი გარემოებების ურთიერთშეჯერებისა და ანალიზის შედეგად, პალატამ მიიჩნია, რომ ქალაქ თბილისში, ...ის ქ. №14-ში მდებარე ე.ლ-ას საცხოვრებელი ბინის ქვეშ განთავსებული არასაცხოვრებელი ფართი (სარდაფი) წარმოადგენდა სახელმწიფო საკუთრებაში არსებულ ქონებას, რომლის განკარგვას, მათ შორის, პრივატიზებას, სადავო სამართალურთიერთობის პერიოდში (15.02.2010წ.) მოქმედი კანონმდებლობის მიხედვით, ახორციელებდა საქართველოს ეკონომიკური განვითარების სამინისტრო, ხოლო ადგილობრივი თვითმმართველი ერთეულის ქონების მართვას, განკარგვას, მათ შორის, პრივატიზებას და სარგებლობის უფლებით გადაცემას - შესაბამისი ადგილობრივი თვითმმართველი ერთეულის აღმასრულებელი ორგანო (მერია, გამგეობა). საგულისხმოა, რომ საქმის მასალებში არ ყოფილა წარმოდგენილი უფლებამოსილი ორგანოს - საქართველოს ეკონომიკური განვითარების სამინისტროს ან შესაბამისი ადგილობრივი თვითმმართველი ერთეულის აღმასრულებელი ორგანოს (ქალაქ თბილისის მერია) წერილობითი ინფორმაცია, სახელმწიფო ქონების - ქალაქ თბილისში, ...ის ქ. №14-ში მდებარე სარეგისტრაციო ობიექტის - სარდაფის საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი წესით განკარგვის (პრივატიზება ან სარგებლობაში გადაცემა) თაობაზე. პალატის მოსაზრებით, ქალაქ თბილისის მერიის საგანგებო სიტუაციების საქალაქო სამსახურის 2009 წლის 16 დეკემბრის №01/3–1/943 წერილი ასევე არ ადასტურებდა იმ ფაქტს, რომ ქალაქ თბილისში, ...ის ქ. №14-ში მდებარე სარდაფი არ წარმოადგენდა სახელმწიფო ქონებას და განეკუთვნებოდა ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობა „...-ის“ ამხანაგობის წევრთა საერთო ქონებას.
რაც შეეხება ამნისტიის აქტის გამოცემის გამო სისხლის სამართლის საქმეზე გამოძიების შეწყვეტას, სააპელაციო პალატის მოსაზრებით, აღნიშნული ფაქტი ავტომატურად არ იწვევდა ძველი თბილისის რაიონული პროკურატურის პროკურორის 2013 წლის 13 ოქტომბრის დადგენილებაში ასახული საქმის ფაქტობრივი გარემოებების, რ.ფ-ის მიერ განხორციელებული ქმედებებისა და გამოძიებით დადგენილი ფაქტების მსჯელობის ანულირებას, შესაბამისად, აღნიშნულს გააჩნდა სათანადო იურიდიული ძალა. ამრიგად, ითვლება, რომ 2009 წლის 7 აგვისტოს რ.ფ-ემ, როგორც ამხანაგობა „...-ის“ თავმჯდომარემ, არასწორი მონაცემების შეტანით დაამზადა ამხანაგობა ,,...-ის“ ყალბი კრების ოქმი №1, რომლის საფუძველზეც მოქალაქე ე.ლ-ამ საკუთრებაში დაირეგისტრირა ქალაქ თბილისში, ...ის ქ. №14-ში, მის საკუთრებაში არსებული საცხოვრებელი ოთახის ქვევით მდებარე არასაცხოვრებელი ფართი - 42,49 კვ.მ. პალატამ საგულისხმოდ მიიჩნია, რომ საქმის მასალების მიხედვით, რ.ფ-ეს არ უსარგებლია 2012 წლის 28 დეკემბრის „ამნისტიის შესახებ“ საქართველოს კანონის 25-ე მუხლით მინიჭებული სისხლის სამართლის საქმის სამართლიანი სასამართლოს მიერ განხილვის უფლებით და საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი წესით სადავოდ არ გახადა ძველი თბილისის რაიონული პროკურატურის პროკურორის ზემოაღნიშნული დადგენილება.
ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სააპელაციო პალატამ მიიჩნია, რომ სადავოდ გამხდარი სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს 2019 წლის პირველი აგვისტოს №... გადაწყვეტილება ადმინისტრაციული საჩივრის ნაწილობრივ დაკმაყოფილების შესახებ არ ეწინააღმდეგებოდა ნორმატიულ და კანონქვემდებარე ნორმატიული აქტების მოთხოვნებს და იყო კანონშესაბამისი. ამდენად, არ არსებობდა მისი ბათილად ცნობისა და მოპასუხისთვის ახალი ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამცემის დავალების ფაქტობრივი და სამართლებრივი საფუძვლები.
თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2023 წლის 17 თებერვლის გადაწყვეტილება საკასაციო წესით გაასაჩივრა ნ.ბ-ამ, რომელმაც გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმებისა და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილება მოითხოვა.
კასატორი აღნიშნავს, რომ ხელახალი ადმინისტრაციული წარმოების ჩატარების შედეგად, სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნულმა სააგენტომ გამოთხოვილი ინფორმაცია - 2013 წლის 13 ოქტომბრის დადგენილება, კანონის დარღვევით მიიჩნია ახლად აღმოჩენილ გარემოებად, რითაც უსაფუძვლოდ შექმნა საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 61-ე მუხლის მე-2 ნაწილის „ე“ ქვეპუნქტით დადგენილი შესაძლებლობა. სარეგისტრაციო უფლების დამდგენი დოკუმენტი კანონის მოთხოვნის სრული იგნორირებით ცნო ყალბ დოკუმენტად და საჩივარი ნაწილობრივ დააკმაყოფილა. კერძოდ, ძალადაკარგულად გამოაცხადა გასაჩივრებული სარეგისტრაციო გადაწყვეტილებები, მათ შორის, არ იმსჯელა №... (სამკვიდრო მოწმობის საფუძველზე უფლების რეგისტრაცია 18.11.2015წ.) გადაწყვეტილების საფუძვლის კანონიერებასა და ძალადაკარგულად გამოცხადების სამართლებრივ დასაბუთებაზე და რეგისტრაციის სამსახურს უძრავი ნივთის მესაკუთრედ - ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობა „...-ის“ რეგისტრაცია დაავალა.
კასატორის მოსაზრებით, გასაჩივრებული გადაწყვეტილების მიღებისას სააპელაციო პალატამ დაარღვია საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 377-ე მუხლის მოთხოვნები, კერძოდ, გადაწყვეტილების შემოწმების ფარგლები. სააპელაციო სასამართლომ არ გამოიყენა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 102-ე და 105-ე მუხლები, არ გაითვალისწინა კონვენციის მე-6 მუხლის პირველი პარაგრაფის მოთხოვნები, რომელთა საფუძველზე დადგენილი ევროპული სასამართლოს პრაქტიკის თანახმად „სასამართლოს ან ტრიბუნალს აქვს სათანადო იურისდიქცია, რათა შეისწავლოს ყველა სადავო ფაქტი და კანონი, რომელიც არსებულ დავასთან რელევანტურია („ტერა ვონინგენი ბ.ვ. ნიდერლანდების წინააღმდეგ“). ევროსასამართლოს პრაქტიკის მიხედვით, კონვენციის მე-6 მუხლის პირველი პარაგრაფის დარღვევა დადგენილია იმ საქმეებზე, რომელთა თანახმად, ეროვნული სასამართლოები თვლიდნენ, რომ შებოჭილი იყვნენ ადმინისტრაციული ორგანოების მიერ გამოტანილი დასკვნებით.
სააპელაციო პალატამ გამოიყენა „საჯარო რეესტრის შესახებ“ საქართველოს კანონის 26-ე მუხლი, მაგრამ არ განმარტა და არ დაასაბუთა მისი გამოყენების კანონიერება, ისევე, როგორც არ იმსჯელა საჯარო რეესტრის მიერ ადმინისტრაციული წარმოების დროს საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 61-ე მუხლის მე-2 მუხლის „ე“ პუნქტის გამოყენების კანონიერების შესახებ მაშინ, როდესაც ნ.ბ-ას წარდგენილი ჰქონდა დასაბუთებული საჩივარი. კერძოდ, პალატამ არ იმსჯელა წარმოადგენდა თუ არა ახლად აღმოჩენილ გარემოებას ძველი თბილისის პროკურატურის 13.10.2013 წლის დადგენილება და აღმჭურველი ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის მოქმედებას, რამდენად შეეძლო მნიშვნელოვანი ზიანის მიყენება სახელმწიფო ან საზოგადოებრივი ინტერესისთვის. პალატამ ასევე არ იმსჯელა ნ.ბ-ას სახელზე განხორციელებული რეგისტრაციის შესახებ №... (სამკვიდრო მოწმობის საფუძველზე უფლების რეგისტრაცია 18.11.2015) გადაწყვეტილების ძალადაკარგულად გამოცხადების კანონიერებაზე მაშინ, როდესაც მისთვის ცნობილი იყო, რომ აღნიშნული რეგისტრაციის გადაწყვეტილებას საფუძვლად ედო საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 1306-ე მუხლის პირველი ნაწილის შესაბამისად მოპოვებული, ნოტარიულად დადასტურებული უფლების დამდგენი დოკუმენტი - კანონისმიერი სამკვიდრო მოწმობა, რომელიც არ გასაჩივრებულა, არ გაუქმებულა და დღესაც კანონიერ ძალაშია.
სააპელაციო პალატამ არ იმსჯელა და სამართლებრივი შეფასება არ მისცა საქმისათვის მნიშვნელოვან გარემოებას, კერძოდ, დავის საგნის მიმართ ლ.პ-ის კანონიერ ინტერესს. პალატამ არ გაითვალისწინა სამოქალაქო საქმეზე გამართული დავის ფარგლებში კანონიერ ძალაში შესული სასამართლოს გადაწყვეტილებით დადგენილი ფაქტები, რომ ლ.პ-ის საკუთრების უფლება ...ის ქ. №14-ში მდებარე 42,49კვ.მ ფართზე (სარდაფი) არ დასტურდებოდა. უძრავ ნივთთან ჩატარებული ლ. სამხარაულის ექსპერტიზის დასკვნით ...ის ქ №12-ში და №14-ში მდებარე უძრავი ნივთები რეგისტრირებულია სხვადასხვა საკადასტრო კოდით სხვადასხვა მისამართზე და ერთმანეთთან არ არიან დაკავშირებული.
სააპელაციო პალატამ გამოიყენა „სახელმწიფო ქონების პრივატიზების ადგილობრივი თვითმმართველი ერთეულის ქონების პრივატიზებისა და სარგებლობით გადაცემის შესახებ“ საქართველოს კანონის 3.1 მუხლი და „სახელმწიფო ქონების შესახებ“ საქართველოს კანონის 1.6 მუხლი, რომელიც არ უნდა გამოეყენებინა. სასამართლომ არ გამოიყენა იუსტიციის მინისტრის ბრძანება №800, „უძრავ ნივთებზე უფლებათა რეგისტრაციის შესახებ“ ინსტრუქციის მე-15 და მე-16 მუხლები. გაუგებარია და უსაფუძვლოა სააპელაციო პალატის მიერ ამ ნორმების გამოყენება, მსჯელობა და დასკვნა, განსაკუთრებით იმ გარემოების გათვალისწინებით, რომ გასაჩივრებული გადაწყვეტილების სარეზოლუციო ნაწილის თანახმად, ძალაში რჩება საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს 2019 წლის პირველი აგვისტოს №... გადაწყვეტილება.
კასატორის მითითებით, ნ.ბ-ას ოჯახმა დიდძალი შრომა და უამრავი რესურსი დახარჯა. უძრავ ნივთთან დაკავშირებული საკითხების გადასაწყვეტად ყველა ეტაპზე ჩართული ჰყავდა სახელმწიფო ადგილობრივი ორგანოები, კანონით დადგენილი წესით დაირეგისტრირა საკუთრების უფლება და აღმოჩნდა, რომ ათი წლის განმავლობაში არაერთი სასამართლო დავის მოგების შემდეგ, ნ.ბ-ამ უკანონო გადაწყვეტილების შედეგად უნდა დაკარგოს საკუთრების უფლება კუთვნილ უძრავ ნივთზე, იმ მიზეზით, რომ ამას ითხოვს პირი, რომელსაც კანონიერი ინტერესი არ გააჩნია დავის საგნის მიმართ და არ დასტურდება მნიშვნელოვანი ზიანი სახელმწიფო ან საზოგადოებრივი ინტერესების მიმართ.
საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2023 წლის 28 სექტემბრის განჩინებით, საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად წარმოებაში იქნა მიღებული ნ.ბ-ას საკასაციო საჩივარი.
სამოტივაციო ნაწილი:
საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ ნ.ბ-ას საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მოთხოვნებს და არ ექვემდებარება დასაშვებად ცნობას, შემდეგ გარემოებათა გამო:
საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილი განსაზღვრავს საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის ამომწურავ საფუძვლებს, კერძოდ, აღნიშნული ნორმის თანახმად, საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მიერ საკასაციო საჩივარი დაიშვება, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ: ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია; გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება; დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს.
საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოთ მითითებული საფუძვლით.
საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების საკასაციო სასამართლოს მიერ დამკვიდრებული პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით და ამასთან, არ არსებობს საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღების ვარაუდი. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული გადაწყვეტილება ასევე არ ეწინააღმდეგება ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს. ამასთან, საქმის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს მიერ საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების თვალსაზრისით.
საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ კასატორი ვერ ასაბუთებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვას მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით. კასატორი საკასაციო საჩივარში ვერ აქარწყლებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს და დასკვნებს.
საკასაციო სასამართლო იზიარებს საქმეზე ქვედა ინსტანციის სასამართლოთა მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს და მიიჩნევს, რომ სააპელაციო სასამართლომ არსებითად სწორად გადაწყვიტა მოცემული დავა.
საქმის მასალების მიხედვით დასტურდება, რომ 2009 წლის 9 დეკემბერს ე.ლ-ას წარმომადგენელმა - ნ.ბ-ამ განცხადებით მიმართა სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნულ სააგენტოს და ტექნიკური აღრიცხვის ბიუროს გადაწყვეტილების, შიდა აზომვითი ნახაზისა და ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობა „...-ის“ 2009 წლის 7 აგვისტოს №1 კრების ოქმის საფუძველზე, ქალაქ თბილისში, ...ის ქ. №14-ში მდებარე სარდაფზე საკუთრების უფლების რეგისტრაცია და ამონაწერის გაცემა მოითხოვა. მითითებული კრების ოქმის თანახმად, ამხანაგობა „...-ის“ წევრთა 2/3-მა (თავმჯდომარე – რ.ფ-ე) დაადასტურა, რომ ამხანაგობის წევრი - ე.ლ-ა „ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის შესახებ“ საქართველოს კანონის ამოქმედების დროისთვის ფლობდა წარდგენილ აზომვით ნახაზზე შპს „ჯ..-ის“ მიერ ასახულ 42,49 კვ.მ სათავსს. ოქმის თანახმად, აღნიშნული სათავსი წარმოადგენდა მის ინდივიდუალურ საკუთრებას, სათავსზე ან მის ნაწილზე საჯარო რეესტრში სხვა პირის უფლება რეგისტრირებული არ იყო და ამხანაგობის სხვა წევრებს მასზე რაიმე პრეტენზია არ გააჩნდათ. ამდენად, აღნიშნული ოქმის თანახმად, ამხანაგობამ ე.ლ-ას ნება დართო ზემოაღნიშნულ უძრავ ნივთზე დაერეგისტრირებინა საკუთრების უფლება თანდართული აზომვითი ნახაზის შესაბამისად.
საქმის მასალებში წარმოდგენილი სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს თბილისის სარეგისტრაციო სამსახურის 2009 წლის 26 ნოემბრის N... გადაწყვეტილებით დასტურდება, რომ თბილისის სარეგისტრაციო სამსახურის ტექნიკური აღრიცხვის მონაცემებით ქალაქ თბილისში, ...ის ქ. №14-ში მდებარე უძრავი ნივთის სააღრიცხვო ბარათში სარდაფი აღრიცხული არ იყო. სარეგისტრაციო წარმოების შეჩერების შესახებ სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს თბილისის სარეგისტრაციო სამსახურის 2009 წლის 11 დეკემბრის №...- გადაწყვეტილების მიხედვით, ქალაქ თბილისის მერიის საგანგებო სიტუაციების საქალაქო სამსახურის 2006 წლის 16 ნოემბრის მიწერილობის საფუძველზე ქალაქ თბილისში, ...ის ქ. №14-ში მდებარე სარდაფი წარმოადგენდა სამოქალაქო თავდაცვის სამმართველოს ბალანსზე რიცხულ ...ას. შესაბამისად, დამატებით წარსადგენი იყო უფლებამოსილი ორგანოს წერილი, მიეკუთვნებოდა თუ არა სარეგისტრაციო უძრავი ქონება ზემოაღნიშნული ორგანიზაციის კუთვნილებას. ქალაქ თბილისის მერიის საგანგებო სიტუაციების საქალაქო სამსახურის 2009 წლის 16 დეკემბრის №01/3–1/943 წერილის თანახმად კი, ...ის ქ. №14-ში არსებული სარდაფი, რომელიც მდებარეობდა ე.ლ-ას საცხოვრებელი ბინის ქვეშ, ქ. თბილისის საგანგებო სიტუაციების საქალაქო სამსახურის ბალანსზე არ ირიცხებოდა. სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს თბილისის სარეგისტრაციო სამსახურის 2009 წლის 25 დეკემბრის N... გადაწყვეტილებით (რეესტრის ხელმისაწვდომობის შესახებ) ნ.ბ-ას უარი ეთქვა მოთხოვნის დაკმაყოფილებაზე, „საჯარო რეესტრის შესახებ“ საქართველოს კანონისა და საქართველოს იუსტიციის მინისტრის 2006 წლის 13 დეკემბრის №800 ბრძანებით დამტკიცებული „უძრავ ნივთზე უფლებათა რეგისტრაციის შესახებ“ ინსტრუქციის მე-11 მუხლის, 69.2 მუხლის საფუძველზე, რადგან ...ის ქ. №14-ის სააღრიცხვო ბარათში სარდაფ-სართულის გეგმა წარმოდგენილი არ იყო. მერიის საგანგებო სიტუაციების საქალაქო სამსახურის №01/3-1/943 წერილის წარდგენისა და სარეგისტრაციო წარმოების შეჩერების საფუძვლების აღმოფხვრის შედეგად განახლდა სარეგისტრაციო წარმოება, ხოლო სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს 2010 წლის 15 იანვრის №... გადაწყვეტილებით ნ.ბ-ას საკუთრებად დარეგისტრირდა ქალაქ თბილისში, ...ის ქუჩის №14-ში მდებარე 42,49 კვ.მ სარდაფი. 2013 წლის 26 აგვისტოს თბილისის სარეგისტრაციო სამსახურმა მიიღო ტექნიკური ხარვეზის შესწორების შესახებ №... გადაწყვეტილება, რომლითაც რეგისტრაციის შესახებ 2010 წლის 15 იანვრის №... გადაწყვეტილებაში დაშვებული ტექნიკური ხარვეზი გასწორდა და მესაკუთრედ მიეთითა ე.ლ-ა, ხოლო დაინტერესებული პირის - ნ.ბ-ას მიერ წარდგენილი კანონისმიერი სამკვიდრო მოწმობის საფუძველზე, 2015 წლის 18 ნოემბრის №... გადაწყვეტილებით, ნ.ბ-ას საკუთრებად კვლავ დარეგისტრირდა ქალაქ თბილისში, ...ის ქუჩის №14-ში მდებარე 42.49 კვ.მ სარდაფი.
განსახილველ შემთხვევაში, დავის საგანს წარმოადგენს ლ.პ-ის ადმინისტრაციული საჩივრის ნაწილობრივ დაკმაყოფილების შესახებ სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს 2019 წლის პირველი აგვისტოს №... გადაწყვეტილების კანონიერება. საქმის მასალების მიხედვით დადგენილია, რომ დასახელებული აქტით ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა ლ.პ-ის წარმომადგენლის 2014 წლის 6 მაისის ადმინისტრაციული საჩივარი, განახლდა ... საკადასტრო კოდის მქონე უძრავ ქონებაზე რეგისტრირებული მონაცემების მოქმედება და ძალადაკარგულად გამოცხადდა რეგისტრაციის შესახებ 2010 წლის 15 იანვრის №..., 2013 წლის 26 აგვისტოს №... და 2015 წლის 18 ნოემბრის №... სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს გადაწყვეტილებები, ხოლო ამავე სააგენტოს ქონების რეგისტრაციის დეპარტამენტის ცენტრალიზებული რეგისტრაციის სამსახურს დაევალა, გეოდეზიისა და გეოინფორმაციის დეპარტამენტის მიერ მომზადებული შიდა აზომვითი ნახაზით განსაზღვრული ფართობის შესაბამისად, უძრავი ნივთის მესაკუთრედ ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობა „...-ის“ რეგისტრაცია. უძრავ ნივთზე რეგისტრირებული იპოთეკა და სარგებლობის უფლება დარჩა რეგისტრირებული.
საქმეში წარმოდგენილია ასევე ძველი თბილისის რაიონული პროკურატურის პროკურორის 2013 წლის 13 ოქტომბრის დადგენილება (სისხლის სამართლის საქმეზე გამოძიების შეწყვეტის შესახებ) და ძველი თბილისის რაიონული პროკურატურის 2019 წლის 10 ივნისის №13/02-41527 წერილი, რომლებითაც დასტურდება, რომ 2013 წლის 23 მარტს შსს ქ. თბილისის პოლიციის დეპარტამენტის ძველი თბილისის სამმართველოს დეტექტივების განყოფილებაში, საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსის 362.1 მუხლით გათვალისწინებული დანაშაულის ჩადენის გამო, სისხლის სამართლის საქმეზე, კერძოდ, ამხანაგობა „...-ის“ 2009 წლის 7 აგვისტოს №1 კრების ოქმის გაყალბების ფაქტზე დაიწყო გამოძიება. ჩატარებული გამოძიებით დადგინდა, რომ 2009 წლის 7 აგვისტოს ამხანაგობა „...-ის“ თავმჯდომარემ - რ.ფ-ემ არასწორი მონაცემების შეტანით დაამზადა ამხანაგობა „...-ის“ კრების ოქმი №1, რომლის საფუძველზეც მოქალაქე ე.ლ-ამ საკუთრებაში დაირეგისტრირა ქალაქ თბილისში, ...ის ქ. №14-ში, მის საკუთრებაში პირველ სართულზე არსებული ფართის ქვევით მდებარე სარდაფის ნაწილი - 42,49 კვ.მ. ამასთან, 2013 წლის 10 სექტემბერს სისხლის სამართლის №006230313004 საქმეზე შეწყდა გამოძიება სსსსკ-ის 105.1 მუხლის „ვ“ ქვეპუნქტისა და 2012 წლის 28 დეკემბრის „ამნისტიის შესახებ“ საქართველოს კანონის საფუძველზე.
დასახელებული მტკიცებულებებისა და საქმეზე დადასტურებული ფაქტობრივი გარემოებების შეფასების შედეგად, საკასაციო პალატა აღნიშნულ ნაწილში იზიარებს სააპელაციო პალატის მსჯელობას, რომ სადავო სამართალურთიერთობის პერიოდში მოქმედი ,,სახელმწიფო ქონების პრივატიზების, ადგილობრივი თვითმმართველი ერთეულის ქონების პრივატიზებისა და სარგებლობის უფლებით გადაცემის შესახებ“ საქართველოს კანონი (ძალადაკარგულია საქართველოს 07/21/2010წ. №3512 კანონით) ადგენდა საქართველოს სახელმწიფო ქონების პრივატიზების, ადგილობრივი თვითმმართველი ერთეულის ქონების პრივატიზებისა და სარგებლობის უფლებით გადაცემის სამართლებრივ, ეკონომიკურ, ორგანიზაციულ საფუძვლებსა და ძირითად პირობებს. დასახელებული კანონის მიზანი იყო, უზრუნველეყო ისეთი ურთიერთობების ჩამოყალიბება, რომლებიც ხელს შეუწყობდა ეფექტიანი საბაზრო ეკონომიკის განვითარებას. ამავე კანონის 3.1 მუხლის (15.01.2010 წლისთვის მოქმედი რედაქცია) თანახმად, სახელმწიფო ქონების მართვას, განკარგვას, მათ შორის, პრივატიზებას ახორციელებდა საქართველოს ეკონომიკური განვითარების სამინისტრო, ხოლო ადგილობრივი თვითმმართველი ერთეულის ქონების მართვას, განკარგვას, მათ შორის, პრივატიზებას, და სარგებლობის უფლებით გადაცემას - შესაბამისი ადგილობრივი თვითმმართველი ერთეულის აღმასრულებელი ორგანო. ამასთან, „სახელმწიფო ქონების შესახებ“ საქართველოს კანონის 1.6 მუხლის მიხედვით, სახელმწიფო ქონების მართვასა და განკარგვას ამ კანონით გათვალისწინებულ შემთხვევებში ახორციელებდა საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტროს სისტემაში შემავალი საჯარო სამართლის იურიდიული პირი − სახელმწიფო ქონების ეროვნული სააგენტო. განსახილველ შემთხვევაში კი, საქმის მასალებით დასტურდება, რომ ქალაქ თბილისში, ...ის ქ. №14-ში მდებარე უძრავი ნივთის სააღრიცხვო ბარათში სარდაფი აღრიცხული არ იყო და სარდაფ-სართულის გეგმა წარმოდგენილი არ ყოფილა. ამასთან, აღნიშნული არასაცხოვრებელი ფართი (სარდაფი) წარმოადგენდა სამოქალაქო თავდაცვის სამმართველოს ბალანსზე რიცხულ ...ას, ხოლო ქალაქ თბილისის მერიის საგანგებო სიტუაციების საქალაქო სამსახურის 2009 წლის 16 დეკემბრის №01/3-1/943 წერილის მიხედვით, ...ის ქ. №14-ში არსებული სარდაფი, რომელიც მდებარეობდა ე.ლ-ას საცხოვრებელი ბინის ქვეშ, ქალაქ თბილისის საგანგებო სიტუაციების საქალაქო სამსახურის ბალანსზე არ ირიცხებოდა. ამრიგად, ზემოთ მითითებული ფაქტობრივი და სამართლებრივი გარემოებების ურთიერთშეჯერებისა და ანალიზის შედეგად, დგინდება, რომ სადავო სარდაფი წარმოადგენდა სახელმწიფო საკუთრებაში არსებულ ქონებას, რომლის განკარგვას, მათ შორის, პრივატიზებას, სადავო სამართალურთიერთობის პერიოდში მოქმედი კანონმდებლობის მიხედვით, ახორციელებდა საქართველოს ეკონომიკური განვითარების სამინისტრო, ხოლო ადგილობრივი თვითმმართველი ერთეულის ქონების მართვას, განკარგვას, მათ შორის, პრივატიზებასა და სარგებლობის უფლებით გადაცემას - შესაბამისი ადგილობრივი თვითმმართველი ერთეულის აღმასრულებელი ორგანო (მერია, გამგეობა). შესაბამისად, ლ.პ-საც გააჩნდა კანონიერი ინტერესი სადავო სარდაფის მიმართ, რადგან სახელმწიფო ქონება საყოველთაო ინტერესის სფეროს განეკუთვნება. საგულისხმოა, რომ საქმის მასალებში არ არ არის წარმოდგენილი უფლებამოსილი ორგანოს - საქართველოს ეკონომიკური განვითარების სამინისტროს ან შესაბამისი ადგილობრივი თვითმმართველი ერთეულის აღმასრულებელი ორგანოს (ქალაქ თბილისის მერია) წერილობითი ინფორმაცია, სახელმწიფო ქონების - სადავო სარდაფის საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი წესით განკარგვის (პრივატიზება ან სარგებლობაში გადაცემა) თაობაზე. ქალაქ თბილისის მერიის საგანგებო სიტუაციების საქალაქო სამსახურის ზემოაღნიშნული წერილი კი, უცილობლად არ ადასტურებს იმ გარემოებას, რომ ქალაქ თბილისში, ...ის ქ. №14-ში მდებარე სადავო სარდაფი არ წარმოადგენდა სახელმწიფო ქონებას და განეკუთვნებოდა ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობა „...-ის“ ამხანაგობის წევრთა საერთო ქონებას. შესაბამისად, მართებულია სააპელაციო პალატის დასკვნა, რომ ნ.ბ-ას სახელზე განხორციელებული რეგისტრაციები განხორციელებული იყო უკანონოდ და ექვემდებარებოდა ძალადაკარგულად ცნობას, მიუხედავად იმ გარემოებისა, რომ ბინათმესაკუთრეთა მხანაგობა „...“ წინააღმდეგი არ იყო, ნ.ბ-ას საკუთრებაში დაერეგისტრირებინა სადავო სარდაფი.
რაც შეეხება გასაჩივრებულ სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს 2019 წლის პირველი აგვისტოს №... გადაწყვეტილებას სადავო სარდაფის ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობა „...-ის“ საკუთრებად რეგისტრაციის დავალების ნაწილში, საკასაციო პალატა მიუთითებს „საჯარო რეესტრის შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-3 მუხლის მე-6 პუნქტზე, რომლის თანახმად, მართალია, მარეგისტრირებელი ორგანო და მისი თანამშრომელი პასუხს არ აგებენ წარდგენილი სარეგისტრაციო დოკუმენტაციის ნამდვილობაზე, თუმცა სარეგისტრაციო სამსახური პასუხისმგებელია რეგისტრირებული მონაცემების და მათთან დაცული სარეგისტრაციო თუ სხვა დოკუმენტაციის ურთიერთშესაბამისობასა და უსაფრთხოებაზე. ამავე მუხლის 61 პუნქტის თანახმად, მარეგისტრირებელი ორგანო უფლებამოსილია საქართველოს კანონმდებლობის მოთხოვნათა დაცვით დააზუსტოს, შეცვალოს, ძალადაკარგულად გამოაცხადოს ან ბათილად ცნოს უძრავ ნივთებზე უფლებათა რეესტრში რეგისტრირებული მცდარი ან ურთიერთშეუსაბამო მონაცემები და უზრუნველყოს ამ მიზნით დაწყებულ ადმინისტრაციულ წარმოებაში ყველა დაინტერესებული პირის ჩართვა, ხოლო ამავე მუხლის 62 პუნქტის თანახმად, მარეგისტრირებელი ორგანო უფლებამოსილია გადაამოწმოს სააგენტოსთვის წარდგენილი საკადასტრო აგეგმვითი/აზომვითი ნახაზის მონაცემების სისწორე და საჯარო რეესტრში რეგისტრირებულ მონაცემებთან შესაბამისობა. დასახელებული სამართლებრივი დანაწესები ცხადჰყოფს, რომ მარეგისტრირებელ ორგანოს უდავოდ გააჩნია უფლებამოსილება, თავად შეცვალოს მის მიერ მიღებული გადაწყვეტილებები სათანადო საფუძვლის არსებობისას.
განსახილველ შემთხვევაში, თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2017 წლის 17 ოქტომბრის კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილების აღსრულების მიზნით, მოპასუხე ადმინისტრაციულმა ორგანომ განიხილა ლ.პ-ის წარმომადგენლის 2014 წლის 6 მაისის ადმინისტრაციული საჩივარი, მოისმინა მხარეთა პოზიციები, საქმისათვის არსებითი მნიშვნელობის მქონე გარემოებების დადგენის მიზნით, 2019 წლის 16 აპრილსა და 6 მაისს განახორციელა ... საკადასტრო კოდით რეგისტრირებული უძრავი ნივთის (სარდაფის) ადგილზე დათვალიერება, ასევე, უძრავი ნივთის შიდა ფართის აზომვა, რის საფუძველზეც სააგენტოს გეოდეზიისა და გეოინფორმაციის დეპარტამენტმა მოამზადა შიდა აზომვითი ნახაზი. ამასთანავე, საქმისათვის არსებითი მნიშვნელობის მქონე გარემოებების დადგენის მიზნით, ამავე სააგენტომ ქალაქ თბილისის პროკურატურიდან გამოითხოვა ინფორმაცია ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობა „...-ის“ 2009 წლის 7 აგვისტოს №1 კრების ოქმისა და გამოძიების შეწყვეტის შესახებ ძველი თბილისის რაიონული პროკურატურის 2013 წლის 10 სექტემბრის დადგენილებასთან დაკავშირებით. ძველი თბილისის რაიონული პროკურატურის 2019 წლის 10 ივნისის №13/02-41527 წერილის თანახმად, სააგენტოს ეცნობა, რომ 2009 წლის 7 აგვისტოს ამხანაგობა „...-ის“ თავმჯდომარემ - რ.ფ-ემ არასწორი მონაცემების შეტანით დაამზადა ამხანაგობა „...-ის“ ყალბი კრების ოქმი №1, რომლის საფუძველზეც მოქალაქე ე.ლ-ამ საკუთრებაში დაირეგისტრირა ქალაქ თბილისში, ...ის ქ. №14–ში მის საკუთრებაში პირველ სართულზე არსებული ფართის ქვეშ მდებარე სარდაფის ნაწილი 42.49. კვ.მ. ზემოაღნიშნული ფაქტობრივი და სამართლებრივი გარემოებებიდან გამომდინარე, ადმინისტრაციული საჩივრის ხელახალი განხილვის ფარგლებში, რეგისტრაციის შესახებ №..., №... და №... გადაწყვეტილებების კანონიერებისა და მიზანშეწონილობის თვალსაზრისით შემოწმების შედეგად, საჯარო რეესტრის ეროვნულმა სააგენტომ მიიჩნია, რომ არსებობდა აღნიშნული გადაწყვეტილებების ძალადაკარგულად გამოცხადების სამართლებრივი საფუძვლები.
საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ ზემოთ მითითებული „საჯარო რეესტრის შესახებ“ კანონის მე-3 მუხლის 61 პუნქტის თანახმად, სააგენტოს, სათანადო გარემოებების არსებობისას, მართალია, თავად შეუძლია ძალადაკარგულად გამოაცხადოს რეგისტრაციის შესახებ გადაწყვეტილებები, კანონის შესაბამისად, მას უდავოდ აქვს ამის უფლებამოსილება, თუმცა მხოლოდ ძველი თბილისის რაიონული პროკურატურის 2013 წლის 10 სექტემბრის დადგენილებაზე მითითებით სადავო რეგისტრაციების გაუქმება და სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს ქონების რეგისტრაციის დეპარტამენტის ცენტრალიზებული რეგისტრაციის სამსახურისთვის უძრავი ნივთის მესაკუთრედ ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობა „...-ის“ აღრიცხვა რამდენად კანონიერია, საკასაციო პალატა ვერ შეაფასებს, რამდენადაც სსიპ სახელმწიფო ქონების ეროვნული სააგენტოსა და ლ.პ-ის სარჩელის, შეგებებული სარჩელისა და საკასაციო საჩივრების არარსებობის პირობებში, საკასაციო სასამართლო მოკლებულია შესაძლებლობას, შეაფასოს საჯარო რეესტრის გასაჩივრებული აქტი იმ თვალსაზრისით, რომ სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნულ სააგენტოს სადავო ქონება უნდა აღერიცხა ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის თუ სახელმწიფო საკუთრებად. განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია იმ გარემოების აღნიშვნა, რომ განსახილველ საქმეში მესამე პირად ჩართული - სსიპ სახელმწიფო ქონების ეროვნული სააგენტოს პოზიცია საერთოდ გაურკვეველია. ამ ვითარებაში საკასაციო პალატა ვერ გაცდება ნ.ბ-ას საკასაციო საჩივრის ფარგლებს და გადაწყვეტილებას კასატორის საუარესოდ ვერ შეაბრუნებს. საქმეზე დადასტურებული გარემოებების მხედველობაში მიღების შედეგად, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ მოცემულ საქმეს არ გააჩნია არავითარი პრინციპული მნიშვნელობა სასამართლო პრაქტიკისათვის, ხოლო საკასაციო საჩივარს - წარმატების პერსპექტივა.
ზემოთქმულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ არ არსებობს საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით რეგლამენტირებული არც ერთი საფუძველი, რის გამოც საკასაციო საჩივარი არ უნდა იქნეს დაშვებული განსახილველად.
საკასაციო სასამართლო უსაფუძვლოდ მიიჩნევს ასევე ნ.ბ-ას შუამდგომლობას საქმეზე მტკიცებულებების დართვის თაობაზე და მიუთითებს საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 407-ე მუხლის მე-2 ნაწილზე, რომლის შესაბამისად, სააპელაციო სასამართლოს მიერ დამტკიცებულად ცნობილი ფაქტობრივი გარემოებები სავალდებულოა საკასაციო სასამართლოსათვის, თუ წამოყენებული არ არის დასაშვები და დასაბუთებული პრეტენზია (შედავება). ამავე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად კი, საკასაციო სასამართლო იმსჯელებს მხარის მხოლოდ იმ ახსნა-განმარტებაზე, რომელიც ასახულია სასამართლოთა გადაწყვეტილებებში ან სხდომათა ოქმებში. ამდენად, საკასაციო სასამართლოში საქმის წარმოების დროს დაუშვებელია ახალი მტკიცებულებების წარმოდგენა, სასამართლო მოკლებულია ახალი მტკიცებულებების მოპოვების შესაძლებლობას, იგი არ წარმოადგენს საქმის ფაქტობრივი გარემოებების დამდგენ სასამართლოს. ამასთან, საპროცესო კანონმდებლობა არ ითვალისწინებს საკასაციო სასამართლოში ახალი ფაქტობრივი გარემოებების დადგენისა და მტკიცებულებების მიღების შესაძლებლობას, რის გამოც ნ.ბ-ას შუამდგომლობა არ უნდა დაკმაყოფილდეს და წარმოდგენილი მტკიცებულებები (№ბ-1137-23 განცხადებაზე თანდართული მტკიცებულებები) უნდა დაუბრუნდეს მხარეს.
საკასაციო სასამართლო მიუთითებს აგრეთვე საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მე-4 ნაწილზე და აღნიშნავს, რომ თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება მიჩნეული, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70%. საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ ვინაიდან ნ.ბ-ას (პ/ნ...) საკასაციო საჩივარზე 15.09.2023წ. N... საგადასახადო დავალებით გადახდილი აქვს სახელმწიფო ბაჟი 300 ლარის ოდენობით, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მე-4 ნაწილის თანახმად, ნ.ბ-ას (პ/ნ...) უნდა დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70% - 210 ლარი, შემდეგი ანგარიშიდან: ქ. თბილისი, სახელმწიფო ხაზინა, ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის №200122900, სახაზინო კოდი №300773150.
სარეზოლუციო ნაწილი:
საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლით, 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მე-4 ნაწილით და
დაადგინა:
1. ნ.ბ-ას საკასაციო საჩივარი მიჩნეულ იქნეს დაუშვებლად;
2. უცვლელად დარჩეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2023 წლის 17 თებერვლის გადაწყვეტილება;
3. ნ.ბ-ას შუამდგომლობა საქმეზე მტკიცებულებების დართვის თაობაზე, არ დაკმაყოფილდეს და წარმოდგენილი მტკიცებულებები (№ბ-1137-23 განცხადებაზე თანდართული მტკიცებულებები) დაუბრუნდეს მხარეს;
4. ნ.ბ-ას (პ/ნ...) დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე 15.09.2023წ. N... საგადასახადო დავალებით გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის - 300 ლარის 70% - 210 ლარი, შემდეგი ანგარიშიდან: ქ. თბილისი, სახელმწიფო ხაზინა, ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის №200122900, სახაზინო კოდი №300773150;
5. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.
თავმჯდომარე მ. ვაჩაძე
მოსამართლეები: გ. აბუსერიძე
ბ. სტურუა