საქმე №ბს-777(კ-22) 06 თებერვალი, 2024 წელი

ქ. თბილისი

ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატა

შემადგენლობა

გოჩა აბუსერიძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

მაია ვაჩაძე, ბიძინა სტურუა

საქმის განხილვის ფორმა - ზეპირი მოსმენის გარეშე

კასატორი (მოსარჩელე) - სს „...ი“

პროცესუალური მოწინააღმდეგეები (მოპასუხეები) - საქართველოს ფინანსთა სამინისტრო; სსიპ შემოსავლების სამსახური

გასაჩივრებული განჩინება - თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2022 წლის 24 თებერვლის განჩინება

კასატორის მოთხოვნა - გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღება

დავის საგანი - დამატებული ღირებულების ჩათვლის გაუქმება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

სს „...იმ“ 2017 წლის 02 მარტს სარჩელით მიმართა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიას მოპასუხეების - საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსა და სსიპ შემოსავლების სამსახურის მიმართ. სარჩელის დაზუსტების შემდგომ მოსარჩელემ მოითხოვა 34 344 ლარის (ძირითად საშუალებებზე მიღებული დღგ-ს ჩათვლის გაუქმების შედეგად დარიცხული თანხა) ნაწილში ბათილად ყოფილიყო ცნობილი: სსიპ შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტის 2015 წლის 26 ნოემბრის №44482 ბრძანება; სსიპ შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტის 2015 წლის 26 ნოემბრის №007-371 საგადასახადო მოთხოვნა; სსიპ შემოსავლების სამსახურის 2016 წლის 15 თებერვლის №3608 ბრძანება; №12225/2/16 საჩივარზე საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებული დავების განხილვის საბჭოს 2017 წლის 26 იანვრის გადაწყვეტილება; შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტის 2015 წლის 12 ნოემბრის დასკვნა და სსიპ შემოსავლების სამსახურს დავალებოდა გადასახადის გადამხდელის აღრიცხვის ბარათში აქტების ბათილობის შედეგად დამდგარი სამართლებრივი შედეგების ასახვა.

სარჩელის მიხედვით, სსიპ შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტის 2014 წლის 23 მაისის №27037 ბრძანების საფუძველზე ჩატარდა სს „...ის“ საქმიანობის გასვლითი საგადასახადო შემოწმება, რომლის საფუძველზეც 2014 წლის 09 დეკემბერს შედგა საგადასახადო შემოწმების აქტი და გამოიცა საგადასახადო მოთხოვნა. სს „...იმ“ საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს დავების განხილვის საბჭოში წარადგინა საჩივარი, რომლითაც გაასაჩივრა შემოწმების მიერ ... ნაწარმის რეალიზაციის დღგ-ით დასაბეგრ ოპერაციად მიჩნევის საკითხი, რომელიც ეხებოდა 34 344 ლარის დარიცხვას. დავების განხილვის საბჭოს 2015 წლის 08 ოქტომბრის №9982/2/15 გადაწყვეტილებით, სს „...ის“ საჩივარი დაკმაყოფილდა და საკითხი დაბრუნდა აუდიტის დეპარტამენტში ხელახლა განსახილველად.

სსიპ შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტის 2015 წლის 12 ნოემბრის დასკვნისა და შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტის 2015 წლის 26 ნოემბრის №44482 ბრძანების საფუძველზე განხორციელდა დარიცხული თანხების გადაანგარიშება; ერთი მხრივ, შემცირდა დარიცხული დღგ-ის თანხები, თუმცა, მეორე მხრივ, განხორციელდა დამატებითი გადასახადების დარიცხვა; კერძოდ, საგადასახადო ორგანომ მიიჩნია, რომ გადასახადის გადამხდელი საქმიანობის პროცესში ძირითად საშუალებებს იყენებდა ერთდროულად ჩათვლის უფლების მქონე და ჩათვლის უფლების გარეშე ოპერაციებში. აუდიტორის მიერ გადაანგარიშებულ იქნა ზემოაღნიშნულ ძირითად საშუალებებზე მიღებული დღგ-ის ჩათვლები. შესაბამისად, კომპანიას აუდიტის დეპარტამენტის 2015 წლის 26 ნოემბრის №44482 ბრძანებითა და აუდიტის დეპარტამენტის 2015 წლის 26 ნოემბრის №007-371 საგადასახადო მოთხოვნით შეუმცირდა მიღებული დღგ-ის ჩათვლები, რაც გასაჩივრდა სსიპ შემოსავლების სამსახურში. სსიპ შემოსავლების სამსახურის 2016 წლის 15 თებერვლის №3608 ბრძანებით საჩივარი არ დააკმაყოფილა, რაც აგრეთვე, თავის მხრივ, გასაჩივრდა საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს დავების განხილვის საბჭოში, რომელმაც 2017 წლის 26 იანვრის №12225/2/16 გადაწყვეტილებით სს „...ის“ უარი უთხრა საჩივრის დაკმაყოფილებაზე.

სარჩელის ავტორი მიუთითებდა, რომ 2009 წელს მოქმედი საგადასახადო კოდექსი საერთოდ არ იცნობდა დღგ-ის ჩათვლის გაუქმებას, როდესაც ძირითადი საშუალების გამოყენება ხდებოდა დღგ-გან განთავისუფლებულ ოპერაციებზე, შესაბამისად, საგადასახადო ორგანოებმა გამოიყენეს ახალი საგადასახადო კოდექსით დადგენილი ნორმები, რომლებიც ძალაში სადავო ოპერაციების განხორციელებიდან 2 წლის შემდეგ შევიდა. ამდენად, სს „...ის“ წარმომადგენელი მიიჩნევდა, რომ კომპანიის მიმართ მიღებულ იქნა უკანონო აქტები, რომელიც ოპერაციების შესრულების დროს მოქმედ კანონმდებლობას ეწინააღმდეგება.

სს „...ის“ წარმომადგენელი სარჩელში აგრეთვე მიუთითებდა, რომ კომპანიას დღგ-ისგან გათავისუფლებული ოპერაციები 2009 წელს ჰქონდა - 4 098 813 ლარი, 2010 წელს - 2 547 080 ლარი, 2011 წელს - 505 691 ლარი, ხოლო 2012 წელს - 2291, ჯამში - 7 153 875 ლარი. რაც შეეხება დღგ-ით დასაბეგრი ოპერაციების ჯამს 2009 წელს - 3 296 711 ლარი, 2010 წელს - 5 302 337 ლარი, 2011 წელს - 1 542 271 ლარი, ხოლო 2012 წელს - 117 475 ლარს, ჯამში - 10 258 794 ლარი. შესაბამისად, 4 წლის განმავლობაში დღგ-გან გათავისუფლებული ოპერაციების ჯამი იყო 10 258 794 ლარი. აქედან გამომდინარე, კომპანიამ 4 წლის განმავლობაში დღგ-თ დასაბეგრი ოპერაციების მაჩვენებელში 3 104 919 ლარით გადააჭარბა დღგ-გან გათავისუფლებულ ოპერაციებს. ამდენად, მოსარჩელის მოსაზრებით, კომპანია უფლებამოსილი იყო ძირითად საშუალებებზე დღგ-ს ჩათვლა ეწარმოებინა. აღნიშნული გაანგარიშების წარმოდგენა მოხდა იმ შემთხვევისთვის თუკი სასამართლო მიიჩნევდა, რომ 2010 წლის 01 იანვრიდან შემოღებული ჩათვლის შესახებ ახალი წესი კომპანიას უნდა შეეხოს, მიუხედავად იმისა, რომ ძირითადი საშუალებების შეძენა და დღგ-ის ჩათვლა 2009 წელს განხორციელდა.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2018 წლის 13 დეკემბრის გადაწყვეტილებით სს „...ის“ სარჩელი არ დაკმაყოფილდა, რაც მოსარჩელემ სააპელაციო წესით გაასაჩივრა.

პირველი ინსტანციის სასამართლომ მიუთითა საქართველოს საგადასახადო კოდექსზე, როგორც ძალადაკარგულზე, აგრეთვე მოქმედ რედაქციაზე, საქართველოს ფინანსთა მინისტრის 2010 წლის 31 დეკემბრის №996 ბრძანებაზე და აღნიშნა, რომ ვინაიდან საგადასახადო შემოწმება განხორციელდა 2014 წელს, გამოყენებული უნდა ყოფილიყო საგადასახადო შემოწმების პერიოდში მოქმედი რედაქცია, ამდენად, სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ სს „...ი“ სამეწარმო საქმიანობის პროცესში ახორციელებდა როგორც დღგ-ით დასაბეგრი საქონლის, ასევე დღგ-ისგან განთავისუფლებული საქონლის მიწოდებას, შესაბამისად, ახდენდა ჩასათვლელი დღგ-ის თანხების დეკლარირებას ბრუნვების ხვედრითი წონის მიხედვით. ამასთან, არ განუხორციელებია საგადასახადო კოდექსის 174-ე მუხლის მოთხოვნათა შესაბამისად, დეკემბერში ჩასათვლელი/აღსადგენი დღგ-ის თანხის კორექტირება. სასამართლომ ყურადღება გაამახვილა იმ გარემოებაზე, რომ 2009, 2010 და 2011 წლებში (იმის გათვალისწინებით, რომ საზოგადოება ფუნქციონირებდა 2012 წლამდე) ძირითად საშუალებაზე გათვლილი დღგ-ისგან განთავისუფლებული საქონლის ხვედრითი წილის მიხედვით გაანგარიშებული იქნა გასაუქმებელი დღგ-ის თანხა, მოქმედი საგადასახადო კოდექსის 174-ე მუხლის მოთხოვნათა შესაბამისად, ამასთანავე, განხორციელებული საკანონმდებლო ცვლილებების მიხედვით, ძირითად საშუალებებზე ჩასათვლელი/აღსადგენი დღგ-ის თანხის კორექტირება განისაზღვრა პირველივე საანგარიშო პერიოდში სრულად ჩათვლილი დღგ-ის თანხის 1/5 ყოველწლიურად, ექსპლუატაციაში მიღების წლიდან 5 კალენდარული წლის განმავლობაში, შესაბამისად, პირველი ინსტანციის სასამართლომ მიიჩნია, რომ ძირითად საშუალებებზე ჩასათვლელი/აღსადგენი დღგ-ის თანხების კორექტირება შესაბამისი პერიოდების მიხედვით იყო კანონშესაბამისი და არ ეწინააღმდეგებოდა კანონის მოთხოვნებს.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2022 წლის 24 თებერვლის განჩინებით სს ,,...ის“ სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა; უცვლელად დარჩა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2018 წლის 13 დეკემბრის გადაწყვეტილება.

სააპელაციო პალატამ გაიზიარა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის მიერ დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებები და მათი სამართლებრივი შეფასებები და დამატებით აღნიშნა, რომ პირველი ინსტანციის სასამართლომ საქმე განიხილა არსებითი საპროცესო დარღვევების გარეშე, სწორად დაადგინა საქმეზე ფაქტობრივი გარემოებები და სწორი სამართლებრივი შეფასება მისცა მათ. შესაბამისად, სახეზე არ იყო პირველი ინსტანციის სასამართლოს მიერ მიღებული გადაწყვეტილების გაუქმების სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 393-ე და 394-ე მუხლებით გათვალისწინებული ფაქტობრივი და სამართლებრივი საფუძვლები.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2022 წლის 24 თებერვლის განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა სს „...იმ“ რომელმაც გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილება მოითხოვა.

კასატორის, სს „...ის“ წარმომადგენელი აღნიშნავს, რომ ქვედა ინსტანციის სასამართლოებმა არასწორად განმარტეს 2009 წელს მოქმედი საგადასახადო კოდექსის 247-ე მუხლი, ამასთანავე, არასწორად გამოიყენეს 2011 წელს ამოქმედებული საგადასახადო კოდექსის 174-ე მუხლი და საქართველოს ფინანსთა მინისტრის 2010 წლის 31 დეკემბრის №996 ბრძანებით დამტკიცებული „გადასახადების ადმინისტრირების შესახებ“ ინსტრუქცია. კასატორის მითითებით, წინამდებარე დავა შეეხება სს „...ის“ მიერ 2009 წლის აპრილი-ივლისის პერიოდში შეძენილ ძირითად საშუალებებზე დღგ-ის ჩათვლის საკითხს. საგადასახადო კანონმდებლობით (როგორც 2009 წელს, ისე დღეს მოქმედი საგადასახადო კოდექსით) აღიარებულია დღგ-ის ჩათვლის უფლება დღგ-ის გადამხდელისათვის, თუმცა 2009 წელს მოქმედ და 2011 წელს ამოქმედებულ ახალ საგადასახადო კოდექსებს შორის არის ერთმანეთისაგან განსხვავებული მოწესრიგება ამ მიმართულებით.

2009 წლის აპრილი-ივლისის თვეებში, როდესაც განხორციელდა ძირითადი საშუალებების მიწოდება სს „...ის“-თვის, საქართველოს ტერიტორიაზე მოქმედებდა 2004 წლის საგადასახადო კოდექსი. 2009 წლის მდგომარეობით, ძირითადი საშუალებების შეძენისას დღგ-ის ჩათვლის საკითხს არეგულირებდა საგადასახადო კოდექსის 247-ე მუხლი, რომლის პირველი ნაწილის თანახმად, დღგ-ის ჩათვლის უფლება აქვს დღგ-ის გადამხდელად რეგისტრირებულ პირს. კასატორის წარმომადგენელი 2009 წელს მოქმედი საგადასახადო კოდექსის 247-ე მუხლის მე-5 ნაწილზე მითითებით აღნიშნავს, რომ 2009 წელს მოქმედი საგადასახადო კოდექსში დღგ-ის ჩათვლის გაუქმება დადგენილი იყო მხოლოდ იმ შემთხვევაში, როდესაც საქმე ეხებოდა საქონლის/მომსახურების გამოყენებას განთავისუფლებულ ოპერაციებში ან იმ ოპერაციებში, რომლებიც დღგ-ის მიზნებისთვის არ ითვლებოდა დასაბეგრ ოპერაციად. მოცემული ნორმა არ ადგენდა ძირითად საშუალებებზე მიღებული დღგ-ის ჩათვლის გაუქმებას, შესაბამისად, კანონმდებლობაში არ არსებობდა ნორმა, რომლითაც სს „...ის“ უნდა გაეუქმებინა მიღებული დღგ-ის ჩათვლა.

კასატორისთვის გაუგებარია თუ რატომ ახდენენ საგადასახადო ორგანოები და ქვედა ინსტანციის სასამართლოები იმ გარემოების უგულებელყოფას, რომ ნებისმიერი გადასახადის გადამხდელი გადასახადების დეკლარირებას თუ გადახდას ახდენს იმ კანონმდებლობით, რომელი განხორციელებული სამეურნეო ოპერაციის პერიოდში მოქმედებს. მისი მოსაზრებით, სს „...ი“ დაეყრდნო 2009 წელს მოქმედ საკანონმდებლო რეგულაციას და ძირითად საშუალებებზე ჩათვლილი დღგ არ გააუქმა, რადგან საგადასახადო კოდექსი მას ამის ვალდებულებას არ აკისრებდა. ამასთანავე, ამ პერიოდში არსებული საგადასახადო პრაქტიკაც კი არ იცნობდა კანონმდებლობის იმგვარ ინტერპრეტაციას, რომელიც საგადასახადო ორგანოების გასაჩივრებულ გადაწყვეტილებებში არის გათვალისწინებული. 247-ე მუხლის არათუ გრამატიკული განმარტების გზით, არამედ ტელეოლოგიური განმარტების გზითაც გამოირიცხება ძირითადი საშუალებების შეძენისას ჩათვლილი დღგ-ის გაუქმება. იგი აღნიშნავს, რომ დავაში გამოსაყენებელი 2004 წლის საგადასახადო კოდექსი „კვალიფიციური დუმილის“ გამო არ ითვალისწინებდა ძირითად საშუალებებზე ჩათვლის გაუქმებას იმ შემთხვევებში, როდესაც ძირითადი საშუალებები გამოიყენებოდა ნაწილობრივ დღგ-ისგან ჩათვლის უფლების გარეშე გათავისუფლებულ ოპერაციებში.

სს „...ის“ წარმომადგენელი მიიჩნევს, რომ წინამდებარე დავა ეხება ფუნდამენტურ სამართლებრივ პრინციპს, რომელიც კრძალავს უკუძალით საგადასახადო ვალდებულებებისა და პასუხისმგებლობების დადგენას. კასატორის მითითებით, საგადასახადო კოდექსი ამოქმედდა 2011 წლის 01 იანვრიდან და ის ვერ გავრცელდება 2 წლის წინ დაბეგრილ, დასაბეგრ თუ დაუბეგრავ ოპერაციებზე. ამასთან, „ნორმატიული აქტების შესახებ“ საქართველოს ორგანული კანონის 24-ე მუხლის პირველ და მეორე ნაწილზე მითითებით აღნიშნავს, რომ ნორმატიულ აქტს უკუძალა აქვს მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუ ეს პირდაპირ არის დადგენილი ამ ნორმატიული აქტით და ამასთან, ნორმატიულ აქტს, რომელიც ადგენს ან ამძიმებს პასუხისმგებლობას უკუძალა არ აქვს. კასატორის წარმომადგენელი ასევე მიუთითებს საგადასახადო კოდექსის დღეს მოქმედი რედაქციის 269-ე მუხლის მე-2 ნაწილზე, რომელიც ადგენს, რომ საგადასახადო სამართალდარღვევისათვის სანქციის შეფარდების დროს, თუ კანონით გაუქმებულია ან შემსუბუქებულია პასუხისმგებლობა ასეთი ქმედების ჩადენისათვის, მოქმედებს ახალი კანონით დადგენილი ნორმა, ხოლო თუ შემოღებულია ან დამძიმებულია პასუხისმგებლობა, გამოიყენება ქმედების ჩადენის მომენტისათვის არსებული ნორმა.

კასატორის მოსაზრებით, ძირითადი საშუალებები 2010 წელსაც რომ ყოფილიყო შეძენილი, მაინც არ იარსებებდა დღგ-ის ჩათვლის გაუქმების საფუძვლები. 2009 წლის 17 ივლისს მიღებულ იქნა 2004 წლის საგადასახადო კოდექსში ცვლილების შესახებ კანონი მოცემული ცვლილება ამოქმედდა 2010 წლის 01 იანვრიდან და მან დაადგინა, რომ თუ ძირითადი საშუალების ექსპლუატაციაში გადაცემიდან 4 კალენდარული წლის განმავლობაში პირის დასაბეგრი ოპერაციების ჯამი მეტია განთავისუფლებული ოპერაციების ან/და იმ ოპერაციების, რომლებიც დღგ-ის მიზნებისათვის არ ითვლება დასაბეგრ ოპერაციად, ჯამზე, პირს უფლება აქვს მთლიანად ჩაითვალოს ამ ძირითად საშუალებაზე გადახდილი ან/და გადასახდელი დღგ შემდგომ პერიოდში ჩათვლილი დღგ-ის თანხის აღდგენის გარეშე. შესაბამისად, 2010 წელს წარმოებულ ტრანზაქციებზე დასაშვები იყო დღგ-ის ჩათვლა იმის მიუხედავად, რომ ძირითადი საშუალებები ნაწილობრივ გამოყენებული იყო დღგ-ისგან გათავისუფლებულ ოპერაციებში. ამ შემთხვევაში, გადაწყვეტ კრიტერიუმს წარმოადგენდა, 4 წლის განმავლობაში დღგ-ით დასაბეგრი ოპერაციების ჯამი აღემატებოდა თუ არა დღგ-ისგან გათავისუფლებულ ოპერაციებს. სს „...ის“ დასაბეგრი ოპერაციების ჯამი 4 წლის განმავლობაში აღემატებოდა გათავისუფლებული ოპერაციების ჯამს. მიუხედავად ზემოაღნიშნული არგუმენტაციისა, ქვედა ინსტანციის სასამართლოები კანონიერად მიიჩნევენ საგადასახადო ორგანოების მართლსაწინააღმდეგო მოქმედებას და საგადასახადო ვალდებულებებს განსაზღვრავენ 2011 წელს ამოქმედებული ახალი საგადასახადო კოდექსითა და საქართველოს ფინანსთა მინისტრის 2010 წლის 31 დეკემბრის №996 ბრძანებით დამტკიცებული „გადასახადების ადმინისტრირების შესახებ“ ინსტრუქციით. სს „...ის“ წარმომადგენელი მიიჩნევს, რომ ქვედა ინსტანციის სასამართლოთა გადაწყვეტილებები აცდენილია ფუნდამენტურ სამართლებრივ პრინციპებს და ეწინააღმდეგება საქმეში გამოსაყენებელ საგადასახადო ნორმებს.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2022 წლის 13 ივლისის განჩინებით, საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად წარმოებაში იქნა მიღებული სს „...ის“ საკასაციო საჩივარი.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2023 წლის 13 ნოემბრის განჩინებით სს „...ის“ საკასაციო საჩივარი მიჩნეულ იქნა დასაშვებად და მიღებულ იქნა არსებითად განსახილველად.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლო საქმის მასალების გაცნობის, საკასაციო საჩივრის საფუძვლების შესწავლისა და გასაჩივრებული განჩინების კანონიერება-დასაბუთებულობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ სს „...ის“ საკასაციო საჩივარი უნდა დაკმაყოფილდეს; გაუქმდეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2022 წლის 24 თებერვლის განჩინება და საქმეზე მიღებულ იქნეს ახალი გადაწყვეტილება სს „...ის“ სარჩელის დაკმაყოფილების შესახებ შემდეგ გარემოებათა გამო:

საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ საგადასახადო კანონმდებლობა არეგულირებს საქართველოში გადასახადების დაწესებასთან, შემოღებასთან და გადახდასთან დაკავშირებულ ურთიერთობებს, ასევე საგადასახადო კონტროლის, საგადასახადო პასუხისმგებლობის, უფლებამოსილი ორგანოსა და მისი თანამდებობის პირების არამართლზომიერ ქმედებათა გასაჩივრების, საგადასახადო დავის გადაწყვეტის პროცესში წარმოშობილ ურთიერთობებს.

საგადასახადო კოდექსის მე-5 მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, პირი ვალდებულია გადაიხადოს ამ კოდექსით დაწესებული საერთო-სახელმწიფოებრივი და ადგილობრივი გადასახადები. მე-2 ნაწილის მიხედვით, დაუშვებელია ამ კოდექსის დარღვევით დაწესებული ან ამ კოდექსით გაუთვალისწინებელი გადასახადის გადახდის ვალდებულების ვინმესთვის დაკისრება, აგრეთვე გადასახადის გადახდევინება ამ კოდექსით დადგენილ ვადაზე ადრე.

საგადასახადო კოდექსის მე-6 მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, გადასახადი არის ამ კოდექსის მიხედვით სავალდებულო, უპირობო ფულადი შენატანი ბიუჯეტში, რომელსაც იხდის გადასახადის გადამხდელი, გადახდის აუცილებელი, არაეკვივალენტური და უსასყიდლო ხასიათიდან გამომდინარე.

საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ საერთო-სახელმწიფოებრივი გადასახადის ერთ-ერთ სახეს დამატებული ღირებულების გადასახადი (დღგ) წარმოადგენს (6.5 მუხლი), რომელიც არაპირდაპირ უნივერსალურ გადასახადთა კატეგორიას მიეკუთვნება. ამ სახის გადასახადი თავისებური დანამატია საქონლისა და მომსახურების ფასზე. მისი ბიუჯეტში გადახდის ვალდებულება ეკისრება საქონლის მიმწოდებელს (იმპორტიორს) ან/და მომსახურების გამწევს, რომელიც საგადასახადო კოდექსის მიზნებისათვის გადასახადის გადამხდელად იწოდება (იხ. საქართველოს საგადასახადო კოდექსის კომენტარი, წიგნი პირველი; ავტორთა კოლექტივი; 2012 წელი; გვ. 44). სწორედ დღგ-ს მრავალსაფეხურიანმა სისტემამ წარმოშვა გადახდის შემთხვევაში მისი შემდგომი ჩათვლის შესაძლებლობა (სუსგ №ბს-261-247(კ-07); 19.11. 2007 წ.).

საკასაციო პალატა მიუთითებს საგადასახადო კოდექსის 173-ე მუხლის დანაწესზე, რომელიც ითვალისწინებს დღგ-ის ჩათვლის უფლებას. ამ ნორმის პირველი ნაწილის თანახმად, დღგ-ის ჩათვლა არის დღგ-ის გადამხდელად რეგისტრირებული პირის უფლება, შეიმციროს გადასახდელი დღგ-ის თანხა მიღებული ჩათვლის დოკუმენტების საფუძველზე, გარდა ამ კარით გათვალისწინებული შემთხვევებისა. აღსანიშნავია, რომ ამ ნორმის მიხედვით, დღგ-ის ჩათვლა გულისხმობს სახელმწიფო ბიუჯეტში გადასახდელი თანხის შემცირებას ან ამ ოპერაციის საფუძველზე ,,ზედმეტად“ წარმოშობილი თანხის ბიუჯეტიდან კანონით დადგენილი წესით მიღებას.

საგადასახადო კოდექსის 43-ე მუხლის პირველი ნაწილის ,,ა“ ქვეპუნქტის თანახმად, გადასახადის გადამხდელი ვალდებულია შეასრულოს საგადასახადო ვალდებულებები საქართველოს საგადასახადო კანონმდებლობით დადგენილი წესითა და პირობებით. ამავე კოდექსის 53-ე მუხლის პირველი ნაწილის მიხედვით, საგადასახადო ვალდებულებად ითვლება პირის ვალდებულება, გადაიხადოს ამ კოდექსით დაწესებული, აგრეთვე ამ კოდექსით დაწესებული და ადგილობრივი თვითმმართველობის წარმომადგენლობითი ორგანოს მიერ შემოღებული გადასახადი. მე-2 ნაწილის შესაბამისად, პირს საგადასახადო ვალდებულება ეკისრება საქართველოს საგადასახადო კანონმდებლობით დადგენილ იმ გარემოებათა წარმოქმნის მომენტიდან, რომლებიც ითვალისწინებს გადასახადის გადახდას.

საგადასახადო კოდექსის 136-ე მუხლის მე-3 ნაწილის თანახმად, გადასახადის გადამხდელი ვალდებულია სრულად აღრიცხოს თავის საქმიანობასთან დაკავშირებული ყველა ოპერაცია, რათა გარანტირებული იყოს კონტროლი მათ დაწყებაზე, მიმდინარეობასა და დასრულებაზე.

მხარეები სადავოდ არ ხდიან იმ გარემოებას, რომ სს „...ის“ საქმიანობის გასვლითი საგადასახადო შემოწმება და მის საფუძველზე გამოცემული სადავო აქტები შეეხება, მათ შორის, 2009 წელს განხორციელებულ საგადასახადო ოპერაციებს, კერძოდ, სს „...ის“ მიერ შეძენილ ძირითად საშუალებებზე დღგ-ის ჩათვლის გაუქმების მართებულობის საკითხს. საქმეზე დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებებიდან გამომდინარე, საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ სს „...ის“ საგადასახადო შემოწმების პროცესში გამოყენებული უნდა ყოფილიყო განხორციელებული ოპერაციის დროისათვის მოქმედი საგადასახადო კანონმდებლობა, შემდეგ გარემოებათა გამო:

საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ 2004 წლის 22 დეკემბრის საგადასახადო კოდექსის სადავო ოპერაციის დროს მოქმედი რედაქცია ითვალისწინებდა ჩათვლილი დღგ-ის გაუქმების ამჟამად მოქმედი საგადასახადო კოდექსისაგან განსხვავებულ წესს. კერძოდ, კოდექსის 247-ე მუხლის მე-5 ნაწილის შესაბამისად, თუ საქონელი/მომსახურება, რომლის მიხედვითაც დღგ-ის გადამხდელმა მიიღო დღგ-ის ჩათვლა, გამოყენებული იქნა განთავისუფლებულ ოპერაციებში ან იმ ოპერაციებში, რომლებიც დღგ-ის მიზნებისათვის არ ითვლება დასაბეგრ ოპერაციად (გარდა საქონლის/მომსახურების გამოყენებისა საქართველოს ტერიტორიის გარეთ მომსახურების გაწევისათვის, საწარმოს მიწოდებისა და ამ კოდექსის მე-20 მუხლის მე-4 ნაწილსა და 225-ე მუხლის მე-3 ნაწილში აღნიშნული შემთხვევებისა), ჩათვლილი დღგ ექვემდებარება გაუქმებას ჩასათვლელი დღგ-ის თანხის იმ ნაწილზე და იმ საანგარიშო პერიოდში, როდესაც ის ამგვარ ოპერაციებში იქნა გამოყენებული. თუ შეუძლებელია ასეთი გამიჯვნა, დღგ-ის გასაუქმებელი თანხა განისაზღვრება საანგარიშო პერიოდში საერთო ბრუნვის თანხაში განთავისუფლებული ოპერაციების ან იმ ოპერაციების, რომლებიც დღგ-ის მიზნებისათვის არ ითვლება დასაბეგრ ოპერაციად (გარდა საქონლის/მომსახურების გამოყენებისა საქართველოს ტერიტორიის გარეთ მომსახურების გაწევისათვის, საწარმოს მიწოდებისა და ამ კოდექსის მე-20 მუხლის მე-4 ნაწილსა და 225-ე მუხლის მე-3 ნაწილში აღნიშნული შემთხვევებისა), ბრუნვის ხვედრითი წონის პროპორციულად.

როგორც ზემოთ აღინიშნა, დავა შეეხება სს „...ის“ მიერ შეძენილ ძირითად საშუალებებზე დღგ-ის ჩათვლის გაუქმების კანონშესაბამისობას. ამდენად, უპირველეს ყოვლისა, მნიშვნელოვანია გაირკვეს ნორმაში გამოყენებული ტერმინი - ,,საქონელი/მომსახურება“ - მოიაზრებს თუ არა მათ შორის ძირითად საშუალებებსაც. აღსანიშნავია, რომ 2011 წლის 1-ლი იანვრიდან ამოქმედებული საგადასახადო კოდექსი ითვალისწინებდა ძირითად საშუალებებზე ყოველწლიურად გასაუქმებელი ან ჩასათვლელი დღგ-ის თანხის გაანგარიშების სპეციალურ წესს.

2004 წლის 22 დეკემბრის საგადასახადო კოდექსის 25-ე მუხლის 36-ე ნაწილის თანახმად, ძირითადი საშუალება განიმარტებოდა, როგორც მატერიალური აქტივი, რომელსაც პირი იყენებს საქონლის წარმოების, საქონლის მიწოდების/მომსახურების გაწევის, იჯარით (მათ შორის, ლიზინგით) გადაცემის ან/და ადმინისტრაციული მიზნებისათვის და რომლის სასარგებლო გამოყენების ვადა ერთ წელზე მეტია.

ამავე საგადასახადო კოდექსის მე-17 მუხლის პირველი ნაწილის მიხედვით, საქონელს წარმოადგენდა მატერიალური ან არამატერიალური ქონება, მათ შორის, ელექტრო და თბოენერგია, გაზი და წყალი. მე-18 მუხლის შესაბამისად, მომსახურებად ითვლებოდა საქმიანობა, რომელიც არ მიიჩნეოდა საქონლის მიწოდებად.

მითითებული საგადასახადო კოდექსის მე-20 მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, საქონლის მიწოდებად ითვლებოდა პირის მიერ სხვა პირისთვის საქონელზე საკუთრების უფლების გადაცემა სასყიდლით (მათ შორის, საქონლის რეალიზაცია, გაცვლა, ხელფასის ან ნატურალური ფორმით ანაზღაურება) ან უსასყიდლოდ, თუ ამ მუხლით სხვა რამ არ იყო გათვალისწინებული. მე-2 ნაწილის შესაბამისად, მომსახურების გაწევად ითვლებოდა სხვა პირისათვის მისივე ნებით, კომპენსაციის მიზნით ან უსასყიდლოდ ისეთი მოქმედების შესრულება, რომელიც არ ითვლებოდა საქონლის მიწოდებად. მომსახურების მიწოდებას არ განეკუთვნებოდა ისეთი მომსახურების გაწევა, რომელიც დღგ-ის მიზნებისათვის გულისხმობდა ფულზე საკუთრების უფლების გადაცემას ან დაქირავებით მუშაობას.

ამდენად, საკასაციო სასამართლო ასკვნის, რომ საქონლის მიწოდება არის მატერიალური ქონების განკარგვაზე მესაკუთრის უფლების გადაცემა, ხოლო მომსახურების გაწევა - ნებისმიერი საქმიანობა, რომელიც არ განეკუთვნება საქონლის მიწოდებას. ძირითადი საშუალებები არის მატერიალური აქტივები, რომლებიც: ა) იმყოფება საწარმოს მფლობელობაში და გამოიყენება: საქონლის ან მომსახურების წარმოებაში ან მისაწოდებლად, იჯარით გასაცემად ან ადმინისტრაციული მიზნებისათვის; და ბ) გათვალისწინებულია ერთ საანგარიშგებო პერიოდზე მეტი ხნით გამოსაყენებლად. ძირითადი საშუალება უნდა აღიარდეს აქტივად, თუ: მოსალოდნელია, რომ საწარმო მომავალში ამ აქტივის გამოყენებით მიიღებს ეკონომიკურ სარგებელს; საწარმოსათვის შესაძლებელია აქტივის ღირებულების საიმედოდ შეფასება. ძირითადი საშუალებებია: მიწა, დაუმთავრებელი მშენებლობა, შენობა, ნაგებობა, სატრანსპორტო საშუალებები, მანქანა-დანადგარები, ოფისის აღჭურვილობა და სხვა (იხ. ,,ბასს 16“).

საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ 2011 წლის 01 იანვრიდან ამოქმედებული საგადასახადო კოდექსი თავდაპირველი რედაქციით ითვალისწინებდა დღგ-ის ჩასათვლელი თანხის გამოანგარიშების წესს საქონელზე, მომსახურებასა და ძირითად საშუალებაზე ცალ-ცალკე. კერძოდ, კოდექსის 176-ე მუხლის მე-7 ნაწილის თანახმად, ძირითადი საშუალების მიხედვით, თუ იგი გამოყენებულ იქნა ან/და იქნება: ა) მხოლოდ ისეთ ოპერაციაში, რომლის დროსაც დღგ-ის გადამხდელს აქვს ჩათვლის მიღების უფლება, პირს უფლება აქვს, ძირითად საშუალებაზე პირველივე საანგარიშო პერიოდში სრულად მიიღოს ჩათვლა, და ჩათვლილი დღგ-ის თანხა არ ექვემდებარება გაუქმებას; ბ) მხოლოდ ისეთ ოპერაციაში, რომლის დროსაც დღგ-ის გადამხდელს არ აქვს ჩათვლის მიღების უფლება, პირს უფლება არ აქვს, ძირითად საშუალებაზე მიიღოს ჩათვლა; გ) ერთდროულად ჩათვლის უფლების მქონე და ჩათვლის უფლების გარეშე ოპერაციებში და მათი გამიჯვნა შეუძლებელია, მაშინ: გ.ა) თუ დღგ-ის გადამხდელის მიერ წინა საგადასახადო წლის მიხედვით ჩათვლის უფლების გარეშე დასაბეგრი ოპერაციების თანხა საერთო ბრუნვის 20 პროცენტზე ნაკლებია, პირს უფლება აქვს, ძირითად საშუალებაზე პირველივე საანგარიშო პერიოდში სრულად მიიღოს ჩათვლა, ამასთანავე, ყოველი კალენდარული წლის ბოლოს გასაუქმებელი დღგ-ის თანხა განსაზღვროს კალენდარული წლის საერთო ბრუნვის თანხაში ჩათვლის უფლების გარეშე დასაბეგრი ოპერაციების თანხის ხვედრითი წონის პროპორციულად; გ.ბ) დღგ-ის გადამხდელს, გარდა ამ ნაწილის „გ.ა“ ქვეპუნქტში აღნიშნულისა, უფლება აქვს, ძირითად საშუალებაზე მიიღოს ჩათვლა მხოლოდ ყოველი კალენდარული წლის ბოლო საანგარიშო პერიოდის დეკლარაციაში წლის განმავლობაში საერთო ბრუნვაში ჩათვლის უფლების მქონე დასაბეგრი ოპერაციების თანხის ხვედრითი წონის პროპორციულად.

საქონელზე, მომსახურებასა და ძირითად საშუალებაზე დღგ-ის ჩათვლის მიღების, მათ შორის, დღგ-ის პროპორციული ჩათვლის მიღების წესს კიდევ უფრო დეტალურად აწესრიგებს ამჟამად მოქმედი ,,გადასახადების ადმინისტრირების შესახებ“ საქართველოს ფინანსთა მინისტრის 2010 წლის 31 დეკემბრის №996 ბრძანების 72-ე, 73-ე და 73¹ მუხლები; მათ შორის 73¹ მუხლი განსაზღვრავს დღგ-ის გადამხდელად რეგისტრაციის/რეგისტრაციის გაუქმების ან ძირითადი საშუალებების მიწოდების დროს, ძირითად საშუალებებზე ჩასათვლელი/გასაუქმებელი დღგ-ის თანხის ოდენობის დადგენის პროცედურას.

ზემოაღნიშნული ნორმების შინაარსიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ ნათელია დაბეგვრის კუთხით განსხვავება 2009 წელს მოქმედ საგადასახადო კოდექსსა და 2011 წლის 01 იანვრიდან ამოქმედებულ საგადასახადო კოდექსს შორის. მათ შორის ცალსახაა, რომ საქონელი ან მომსახურება, მისი განმარტებიდან გამომდინარე, კონკრეტულ შემთხვევაში, არ მოიცავდა ძირითად საშუალებას (მხარეთა განმარტებით, შეძენილი იყო ინვენტარი და სატვირთო ავტომობილი). შესაბამისად, საკასაციო პალატა ასკვნის, რომ 2011 წლამდე მოქმედი საგადასახადო კოდექსი არ იცნობდა დღგ-ის ჩათვლის გაუქმებას ძირითადი საშუალების მიხედვით.

„ნორმატიული აქტების შესახებ“ საქართველოს ორგანული კანონის 24-ე მუხლის თანახმად, ნორმატიულ აქტს მხოლოდ იმ შემთხვევაში გააჩნია უკუძალა, თუ ეს პირდაპირ არის დადგენილი ამ ნორმატიული აქტით, ხოლო ნორმატიული აქტი, რომელიც ადგენს ან ამძიმებს პასუხისმგებლობას უკუძალა არ აქვს.

უკუძალის აკრძალვით საქართველოს კონსტიტუცია იძლევა იმის გარანტიას, რომ სამართლის სუბიექტები დაცული იქნენ კანონთა მოქმედების შედეგად გამოწვეული უარყოფითი შედეგებისაგან. ვინაიდან, ნებისმიერი კანონი საზოგადოების ცხოვრების უშუალო პროდუქტია, არ არის გამორიცხული, რომ ახალი კანონი წინასთან შედარებით აუარესებდეს სუბიექტის მდგომარეობას. სწორედ აქ გაჩნდება მთავარი კითხვა იმასთან დაკავშირებით, მისაღებია თუ არა კანონთა უკუძალის აკრძალვის აბსოლუტური ხასიათი.

საჭიროა ერთმანეთისგან განვასხვაოთ კანონთა ნამდვილი უკუძალა და კანონთა არანამდვილი უკუძალა... ნამდვილი უკუძალა გულისხმობს კანონის მოქმედების გავრცელებას იმ ურთიერთობებზე, რომლებიც წარმოიშვა და განხორციელდა ახალი კანონის ამოქმედებამდე და იწვევს წარსულში მომხდარი სამართლებრივი ურთიერთობების შედეგების შეცვლას. კანონის ასეთი უკუძალა, ესაა კლასიკური, ინსტიტუციური ხასიათის უკუძალა, რაც, როგორც წესი, აკრძალულია და დაშვებულია გამონაკლისი სახით, როცა ახალი კანონი უკეთეს პირობებში აყენებს უფლების სუბიექტს. კანონის არანამდვილი უკუძალა ნიშნავს კანონის მოქმედების გავრცელებას იმ ურთიერთობებზე, რომლებიც წარმოიშობიან ახალი კანონის მიღებამდე, მაგრამ არსებობას აგრძელებენ მისი მოქმედების პერიოდშიც. კანონის არანამდვილი უკუძალა არ იწვევს ახალი კანონის ამოქმედებამდე წარმოშობილი და დასრულებული სამართლებრივი შედეგების შეცვლას (საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლოს 2009 წლის 13 მაისის №1/1/428,447,459 გადაწყვეტილება).

როგორც უკვე აღინიშნა, 2009 წელს მოქმედი საქართველოს საგადასახადო კოდექსის რედაქცია არ იცნობდა ჩათვლილი დღგ-ის გაუქმების დიფერენციაციას ძირითადი საშუალების მიხედვით, შესაბამისად ცხადი ხდება, რომ მხოლოდ ახალმა, 2010 წლის 17 სექტემბერს მიღებულმა საგადასახადო კოდექსმა წარმოშო ამგვარი საფუძველი და რომ არა ასეთი ცვლილების სს „...ი“-ზე გავრცელება, მას არ წარმოეშობოდა ჩათვლილი დღგ-ის გაუქმების წინაპირობა, შესაბამისად არ იქნებოდა ვალდებული გადაეხადა სადავო თანხა. ამდენად, ცალსახაა, რომ მოგვიანებით მიღებული კანონი ცვლის სს „...ი“-სა და საგადასახადო ორგანოს სამართლებრივი ურთიერთობის შედეგს, უფრო კონკრეტულად კი აუარესებს გადასახადის გადამხდელის მდგომარეობას, ვინაიდან დამატებით წარმოუქმნის ვალდებულებას გადაიხადოს თანხა, რომლის გადახდაც მას არ მოუწევდა ძველი კანონის მოქმედების ფარგლებში.

შესაბამისად, საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ კანონით არარსებული ვალდებულების პირობებში, დაუშვებელია საგადასახადო ორგანოს მიენიჭოს იმ ზომის უფლებამოსილება, საკანონმდებლო რეგულაციისგან დამოუკიდებლად, დაადგინოს კანონის უკუძალის გავრცელების საკითხი და წარსულში დასრულებულ საგადასახადო ოპერაციაზე გამოიყენოს შემოწმების დროს არსებული, ამ ურთიერთობის განსხვავებულად მომწესრიგებელი ნორმები. ამდენად, საკასაციო პალატა ასკვნის, რომ არ არსებობდა სს „...ითვის“ 34344 ლარის (ძირითად საშუალებებზე მიღებული დღგ-ს ჩათვლის გაუქმების შედეგად დარიცხული თანხა) დაკისრების სამართლებრივი საფუძველი.

საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ გადაწყვეტილება ყოველთვის ჩაითვლება კანონის დარღვევით მიღებულად, თუ გადაწყვეტილება იურიდიულად არ არის საკმარისად დასაბუთებული (გადაწყვეტილების გაუქმების აბსოლუტური საფუძველი). საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 411-ე მუხლის შესაბამისად საკასაციო სასამართლო თავად მიიღებს გადაწყვეტილებას საქმეზე, თუ არ არსებობს საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 412-ე მუხლით გათვალისწინებული გადაწყვეტილების გაუქმებისა და საქმის სააპელაციო სასამართლოში ხელახალი განხილვისათვის დაბრუნების საფუძველი.

საქმეზე დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებებისა და მათი სამართლებრივი ანალიზის გათვალისწინებით, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ სს „...ის“ საკასაციო საჩივარი უნდა დაკმაყოფილდეს; გაუქმდეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის გასაჩივრებული განჩინება და ახალი გადაწყვეტილებით სს „...ის“ სარჩელი უნდა დაკმაყოფილდეს. სს „...ითვის“ 34 344 ლარის (ძირითად საშუალებებზე ჩათვლილი დღგ-ს გაუქმების შედეგად დარიცხული თანხის) დაკისრების ნაწილში ბათილად იქნეს ცნობილი სსიპ შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტის 2015 წლის 26 ნოემბრის №44482 ბრძანება, სსიპ შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტის 2015 წლის 26 ნოემბრის №007-371 საგადასახადო მოთხოვნა; სსიპ შემოსავლების სამსახურის 2016 წლის 15 თებერვლის №3608 ბრძანება; №12225/2/16 საჩივარზე საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებული დავების განხილვის საბჭოს 2017 წლის 26 იანვრის გადაწყვეტილება; სსიპ შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტის 2015 წლის 12 ნოემბრის დასკვნა და სსიპ შემოსავლების სამსახურის დაევალოს გადასახადის გადამხდელის აღრიცხვის ბარათში აქტების ბათილობის შედეგად დამდგარი სამართლებრივი შედეგების ასახვა.

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, თუ ამ კოდექსით სხვა რამ არ არის დადგენილი, ადმინისტრაციულ სამართალწარმოებაში გამოიყენება საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის დებულებანი. საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 53-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, იმ მხარის მიერ გაღებული ხარჯების გადახდა, რომლის სასარგებლოდაც იქნა გამოტანილი გადაწყვეტილება, ეკისრება მეორე მხარეს, თუნდაც ეს მხარე განთავისუფლებული იყოს სახელმწიფო ბიუჯეტში სასამართლო ხარჯების გადახდისგან. ამავე მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, ამ მუხლში აღნიშნული წესები შეეხება აგრეთვე სასამართლო ხარჯების განაწილებას, რომლებიც გასწიეს მხარეებმა საქმის სააპელაციო და საკასაციო ინსტანციებში წარმოებისას.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ ვინაიდან სს „...ის“ საკასაციო საჩივარი დაკმაყოფილდა, გაუქმდა თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2022 წლის 24 თებერვლის განჩინება და საქმეზე მიღებულ იქნა ახალი გადაწყვეტილება, რომლითაც სს „...ის“ სარჩელი დაკმაყოფილდა, სსიპ შემოსავლების სამსახურსა და საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს უნდა დაეკისროთ სს „...ითვის“ სარჩელზე (1 031 ლარი), სააპელაციო საჩივარზე (1 374 ლარი) და საკასაციო საჩივარზე (1 718 ლარი) გადახდილი ბაჟის, ჯამში 4 123 ლარის ანაზღაურება კასატორის სასარგებლოდ.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლის მე-2 ნაწილით, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 411-ე მუხლით და

გ ა დ ა წ ყ ვ ი ტ ა:

1. სს „...ის“ საკასაციო საჩივარი დაკმაყოფილდეს;

2. გაუქმდეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2022 წლის 24 თებერვლის განჩინება და საქმეზე მიღებულ იქნას ახალი გადაწყვეტილება;

3. სს „...ის“ სარჩელი დაკმაყოფილდეს;

4. ბათილად იქნეს ცნობილი სს „...ისთვის“ 34 344 ლარის (ძირითად საშუალებებზე მიღებული დღგ-ს ჩათვლის გაუქმების შედეგად დარიცხული თანხა) დაკისრების ნაწილში სსიპ შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტის 2015 წლის 26 ნოემბრის №44482 ბრძანება, სსიპ შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტის 2015 წლის 26 ნოემბრის №007-371 საგადასახადო მოთხოვნა, სსიპ შემოსავლების სამსახურის 2016 წლის 15 თებერვლის №3608 ბრძანება, №12225/2/16 საჩივარზე საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებული დავების განხილვის საბჭოს 2017 წლის 26 იანვრის გადაწყვეტილება და სსიპ შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტის 2015 წლის 12 ნოემბრის დასკვნა და სსიპ შემოსავლების სამსახურის დაევალოს გადასახადის გადამხდელის პირადი აღრიცხვის ბარათში სადავო ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტების ბათილობის შედეგად დამდგარი სამართლებრივი შედეგების ასახვა;

5. სსიპ შემოსავლების სამსახურსა და საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს დაევალოთ სს „...ისთვის“ სახელმწიფო ბაჟის სახით ჯამში გადახდილი თანხის - 4123 ლარის ოდენობით ანაზღაურება;

6. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს გადაწყვეტილება საბოლოოა და არ საჩივრდება.

მოსამართლეები: გ. აბუსერიძე

მ. ვაჩაძე

ბ. სტურუა