ბს-575(კ-23) 18 მარტი, 2024წ.

ქ. თბილისი

ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატამ

შემდეგი შემადგენლობით:

ნუგზარ სხირტლაძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

მოსამართლეები: ქეთევან ცინცაძე, ბიძინა სტურუა

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლისა და 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის საფუძველზე, ზეპირი განხილვის გარეშე, განიხილა დ. თ-ის საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საფუძვლები თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 01.07.2022წ. განჩინებაზე.

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

დ. თ-ემ 25.08.2016წ. სარჩელით მიმართა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიას მოპასუხის ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის მიმართ. მოპასუხეთა წრის დაზუსტების შემდგომ მოსარჩელემ მოპასუხეებად დაასახელა ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერია, სსიპ ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურის სამსახური და სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტო, ასევე სასარჩელო მოთხოვნების დაზუსტების შემდგომ მოითხოვა საჯარო რეესტრის რეგისტრაციის შესახებ 19.03.2010წ. №... გადაწყვეტილებისა და მის საფუძველზე განხორციელებული რეგისტრაციის ბათილად ცნობა, რომლითაც შპს „...ის“ ინდივიდუალურ საკუთრებაში აღირიცხა ქ. თბილისში, ...ის ქ. №40-40ა-ში მდებარე 258,6 კვ.მ. ფართი (საკადასტრო კოდი ...), აღნიშნული უძრავი ქონების ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის საერთო საკუთრებაში დარეგისტრირების საჯარო რეესტრისთვის დავალება, ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერის 26.07.2016წ. ბრძანების, სსიპ ქ. თბილისის არქიტექტურის სამსახურის 30.04.2010წ. და 09.11.2015წ. ბრძანებების ბათილად ცნობა.

საქალაქო სასამართლოში საქმის განხილვისას სასკ-ის 16.2 მუხლის საფუძველზე საქმეში მესამე პირად ჩაება შპს „...ი“.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 17.01.2018წ. განჩინებით, სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს შუამდგომლობა მესამე პირად ბმა „ლ...ის“ ჩაბმის თაობაზე არ დაკმაყოფილდა. აღნიშნული განჩინება კერძო საჩივრით გასაჩივრდა სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს მიერ.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 09.03.2018წ. განჩინებით, სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს კერძო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 30.08.2018წ. გადაწყვეტილებით, დ. თ-ის სარჩელი არ დაკმაყოფილდა. აღნიშნული გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გასაჩივრდა დ. თ-ის მიერ.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 24.06.2022წ. განჩინებით, სასკ-ის 16.2 მუხლის საფუძველზე მესამე პირად ჩაება შპს „ნ...ო“.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 01.07.2022წ. განჩინებით, დ. თ-ის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა. სააპელაციო პალატამ მიუთითა, რომ სადავო რეგისტრაცია განხორციელდა ნოტარიუს მ. ბ-ას მიერ 01.03.2010წ. დამოწმებული ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობა „ლ...ის“ №41 კრების ოქმის საფუძველზე, აღნიშნული დოკუმენტი დღეის მდგომარეობაში ძალაშია და ბათილად არ ყოფილა ცნობილი ან ძალადაკარგულად გამოცხადებული, ამასთან, არც მისი სიყალბეა დადგენილი კანონმდებლობით დადგენილი წესით. მოცემული ადმინისტრაციული სამართალწარმოების ფარგლებში შეუძლებელია დადგინდეს სისხლის სამართლის კანონმდებლობით გათვალისწინებული მართლსაწინააღმდეგო ქმედების ჩადენის ფაქტი, ამასთან, როგორც საქმის მასალებით ირკვევა, აღნიშნულ საკითხზე მიმდინარეობდა სისხლის სამართლის საქმისწარმოება, თუმცა დოკუმენტის სიყალბე კანონმდებლობით დადგენილი წესით არ იქნა დადასტურებული. მოსარჩელე მხარეც ადასტურებს იმ გარემოებას, რომ ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობა „ლ...ის“ 01.03.2010წ. №41 კრების ოქმის ბათილად ცნობის თაობაზე სასამართლოსათვის არ მიუმართავს, შესაბამისად, რეგისტრაციის საფუძვლად არსებული დოკუმენტის კანონწინააღმდეგობის დაუდასტურებლობის პირობებში, უსაფუძვლოა აპელანტის მითითება გასაჩივრებული რეგისტრაციის შესახებ გადაწყვეტილების ბათილად ცნობის თაობაზე. რეგისტრაციის საფუძვლად არსებული დოკუმენტის სიყალბის დადასტურების შემთხვევაში, თავად მოსარჩელე მხარეს შეეძლო მიემართა მარეგისტრირებელი ორგანოსთვის რეგისტრაციის ძალადაკარგულად გამოცხადების მოთხოვნით, რასაც განსახილველ შემთხვევაში ადგილი არ ჰქონია. სააპელაციო საჩივრის ავტორმა ვერ უზრუნველყო იმ გარემოების დამტკიცება, რომ დოკუმენტი გაყალბებულია და რეალურად ამხანაგობას უძრავის ქონების რეგისტრაციაზე თანხმობა არ გაუცია.

სააპელაციო პალატამ აღნიშნა, რომ სსიპ ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურის სამსახურის 30.04.2010წ. ბრძანების ბათილად ცნობის ინტერესი მოსარჩელეს არ გააჩნია, ვინაიდან მისი მოქმედების ვადაში აღსრულება არ განხორციელებულა, ვადის გასვლის შემდეგ კი ის ვერ გახდებოდა სადავო სამშენებლო სამუშაოების წარმოების საფუძველი. რაც შეეხება სსიპ ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურის სამსახურის 09.11.2015წ. ბრძანებას, არ დასტურდება სადავო ბრძანებით შეთანხმებული პროექტის მიხედვით საპროექტო ნაგებობის განვითარების წინააღმდეგობა სამშენებლო ნორმებით განსაზღვრულ უსაფრთხოების სტანდარტებთან. დასკვნის მიხედვით, გამოსაკვლევი ორსართულიანი შენობის ვიზუალური და ინსტრუმენტალური გამოკვლევით დადგინდა, რომ შენობას არ გააჩნია ბზარები და სხვა დეფექტები, ნაგებობა ტექნიკურად მდგრადია და რეკონსტრუქცია გავლენას არ ახდენს მის საერთო მდგრადობაზე (ტ. 1, ს.ფ. 200-203). შპს „ტ...“-ის დასკვნის ავთენტურობის უარყოფისას მოსარჩელე შემოიფარგლა მხოლოდ ზოგადი განმარტებებით, რომელიც არ არის გამყარებული საპროექტო ნაგებობის მდგომარეობასთან დაკავშირებით ალტერნატიული კვლევის შედეგებით ან სხვა მტკიცებულებით. სადავო აქტით სამშენებლო სამუშაოებზე ნებართვა გაიცა „კულტურული მემკვიდრეობის შესახებ“ კანონის შესაბამისად. 2016 წლის მდგომარეობით მოქმედი კანონმდებლობა სადავო სამშენებლო სამუშაოებზე ამხანაგობის თანხმობის სავალდებულოობას არ ითვალისწინებდა და ამ დროისთვის არც არსებული თანხმობის სიყალბესთან დაკავშირებული მტკიცებულებები არსებობდა. სარჩელით არ არის დასაბუთებული სამშენებლო სამუშაოებზე გასაჩივრებული გადაწყვეტილების კანონმდებლობის კონკრეტულ ნორმებთან შეუსაბამობა. ამდენად, არ არსებობს არქიტექტურის სამსახურის სადავო გადაწყვეტილების ბათილად ცნობის საფუძველი. მოცემულ შემთხვევაში უდავოდ არ დასტურდება, რომ სადავო აქტით არსებითად დაირღვა და რეალური ზიანი მიადგა მოსარჩელე მხარის კანონიერ ინტერესს, ამასთან, სახეზე არ არის კანონიერი ნდობის გამომრიცხავი გარემოება. ვინაიდან სასამართლოს მიერ სსიპ ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურის სამსახურის ბრძანებები მიჩნეულ იქნა კანონმდებლობის მოთხოვნათა დაცვით მიღებულად, ამ აქტების ადმინისტრაციული საჩივრით გასაჩივრების შედეგად, ზემდგომი ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ მიღებული გადაწყვეტილება შეესაბამება მოქმედი

კანონმდებლობის ნორმებს და არ არსებობს მათი ბათილად ცნობის საფუძველი.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 01.07.2022წ. განჩინება საკასაციო წესით გასაჩივრდა დ. თ-ის მიერ.

კასატორმა აღნიშნა, რომ მნიშვნელოვანია ადმინისტრაციულ სამართალწარმოებაში საქართველოს პროკურატურის დადგენილების იურიდიული შედეგების განსაზღვრა. მოცემულ შემთხვევაში სისხლის სამართლის საქმეზე გამოძიება შეწყდა ბრალდებულად საცნობი პირის გარდაცვალებით, თუმცა სახეზეა დანაშაულის ყველა ნიშანი და დასრულებული დანაშაული. პროკურატურის დადგენილებით დადგენილია ფაქტი იმის შესახებ, რომ საკუთრების უფლების დამდგენი დოკუმენტი არის გაყალბებული. კალიგრაფიული ექსპერტიზით ასევე დადგენილია, რომ ოქმზე არსებული ჩანაწერები არ ეკუთვნის ხელმომწერ პირებს. სააპელაციო სასამართლომ სრულიად უგულებელყო პროკურატურის დადგენილება, ამასთან მხარეებს არ წარუდგენიათ ისეთი სახის დოკუმენტი, რომელიც ამ დადგენილებას ეჭვქვეშ დააყენებდა. სააპელაციო პალატას არ მიუთითებია პროკურატურის დადგენილებისთვის მტკიცებულებითი ძალის არარსებობასთან დაკავშირებით საკასაციო სასამართლოს შესაბამის პრატიკაზე. კასატორის მოსაზრებით, ბრალდებულად პასუხისგებაში მისაცემი პირის გარდაცვალების გამო პროკურატურის დადგენილება სისხლის სამართლის საქმეზე გამოძიების შეწყვეტის შესახებ ადმინისტრაციულ სამართალწარმოებაში მიღებულ უნდა იქნეს მტკიცებულებად. სისხლის სამართლის საქმეზე მიღებული დადგენილებით განსაზღვრული ფაქტების უარყოფის ტვირთი უნდა დაეკისროს იმ მხარეს, ვისთვისაც მითითებული გარემოებები არახელსაყრელ სამართლებრივ შედეგებს წარმოშობს. სსკ-ის 105-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ა“-„დ“ ქვეპუნქტები ითვალისწინებს სისხლის სამართლებრივი დევნის შეწყვეტის ისეთ შემთხვევებს, როდესაც დანაშაული არ არსებობს. განსახილველი შემთხვევაში მითითებული ნორმით გათვალისწინებული საფუძველი არ იყო სახეზე და პროკურატურამ დაადგინა, რომ დანაშაული ნამდვილად არსებობს, ხოლო საქმე შეწყდა ბრალდებულად საცნობი პირის გარდაცვალების გამო. სააპელაციო სასამართლოს დასაბუთების გაზიარების შემთხვევაში სახეზე იქნება ვითარება, როდესაც დამნაშავის გარდაცვალებით დაზარალებული კარგავს შესაძლებლობას ერთი მხრივ აინაზღაუროს მორალური ზიანი დანაშაულის ფაქტის ჩადენით და მეორე მხრივ იდავოს ზიანზე. პროკურატურის დადგენილებით არამხოლოდ საკუთრების გადაცემის კრების ოქმია გაყალბებული, არამედ ამხანაგობის სადამფუძნებლო დოკუმენტი და მის მიერ განხორციელებული ყველა ქმედება. ამხანაგობის საერთო კრება არ ჩატარებულა, შესაბამისად, ამხანაგობის მესაკუთრეებს დავასთან შემხებლობა არ დასტურდება, მით უმეტეს არ არის მართებული მათი მოპასუხეებად დასახელება, ვინაიდან მათ რაიმე სახის ქმედება არ განუხორციელებიათ. დოკუმენტის სიყალბის დადგენის კომპეტენცია მხოლოდ საგამოძიებო ორგანოებს აქვთ, შესაბამისად მხარე მოკლებული იყო შესაძლებლობას სამოქალაქო დავის დასაწყებად, ამასთან, გამოძიებით დადგენილია სადამფუძნებლო დოკუმენტების გაყალბების ფაქტი, რაც ამხანაგობის იურიდიულად არარსებობაზე მიუთითებს.

კასატორმა აღნიშნა, რომ ადმინისტრაციული წარმოება არაჯეროვნად იქნა ჩატარებული. ბმა-ს კრების ოქმზე ხელმომწერი პირი არ იყო ამხანაგობაში უძრავი ქონების მესაკუთრე. აღნიშნული გარემოება საჯარო რეესტრს უნდა დაედგინა. ამხანაგობის კრების ოქმს ხელს აწერს ნ. შ-ი, რომელიც არასოდეს ყოფილა ქ. თბილისში, ...ის ქ. №40-40ა-ში ქონების მესაკუთრე, შესაბამისად, ნ. შ-ს არ ჰქონდა უფლებამოსილება მონაწილეობა მიეღო ამხანაგობის კრებაში და ხელი მოეწერა კრების ოქმებზე. არაუფლებამოსილი პირის მიერ შედგენილ დოკუმენტს არ აქვს იურიდიული ძალა და ბათილია, შესაბამისად საჯარო რეესტრს უნდა მოეთხოვა უფლებამოსილი წევრის მიერ ხელმოწერილი დოკუმენტის წარდგენა. მნიშვნელოვანია ისიც, რომ საჯარო რეესტრში წარდგენილი იქნა ამხანაგობის კრები ოქმი, რომელიც დამოწმებულია ნოტარიუსის კერძო აქტით, რაც გულისხმობს მხოლოდ ხელმოწერის ნადმვილობის დადასტურებას. ადმინისტრაციულ ორგანოს უნდა შეემოწმებინა შპს „...ის“ მიერ ...ის ქ. №40-40ა-ში ქონების ფლობის ფაქტი, ასევე უნდა შეემოწმებინა ნ. შ-ი იყო თუ არა ამხანაგობის წევრი, უნდა დაედგინა ყველა წევრის თანხმობის არარსებობა. ამდენად, სააპელაციო სასამართლოს განმარტება იმის შესახებ, რომ საჯარო რეესტრი არ იყო კომპეტენტური ორგანო დაედგინა დოკუმენტის სიყალბე, უსაფუძვლოა, ვინაიდან ადმინისტრაციული წარმოება ჩატარდა არაჯეროვნად. ოქმში მითითებული პირი არ იყო ამხანაგობის წევრი, რაც საჯარო რეესტრმა არ გადაამოწმა, შესაბამისად, სახეზე არ იყო ამხაგობის წევრთა 100%-იანი თანხმობა. შპს „...ის“ კანონიერი ნდობის არსებობა არასწორად იქნა დადგენილი. შპს-ს დირექტორის მიერ სისხლის სამართლის საქმეზე მიცემული ჩვენების თანახმად, მას სხდომაში მონაწილეობა არ მიუღია, შპს-მ კრების ოქმები მიიღო ისე, რომ კრებას არ დასწრებია, რაც გამორიცხავს კანონიერი ნდობის არსებობას, ამასთან, საკუთრების გადაცემა მოხდა სასყიდლიანი მომსახურებით.

კასატორმა მიუთითა, რომ სააპელაციო სასამართლომ შეფასების მიღმა დატოვა თბილისის მერიის იურიდიული საქალაქო სამსახურის უფროსის სახელზე ნოტარიულად დამოწმებული ამხანაგობის წევრთა 08.02.2016წ. განცხადება მშენებლობის ნებართვის შეჩერებასთან დაკავშირებით. მშენებლონის ნებართვა მნიშვნელოვნად არღვევს მაცხოვრებელთა ინტერესებს, ეწინააღმდეგება „ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის შესახებ“ კანონს და შეთანხმებული პროექტი მნიშვნელოვნად ზრდის შპს „...ის“ საკუთრებაში არსებულ ფართს. საყურადღებოა, რომ კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლთა დაცვის ნუსხაში მყოფი, იტალიური ეზოს ტიპის, ნაგებობა არის მეორადი განათების მქონე საცხოვრებელი ფართი, ამასთან, შენობის სარეკონსტრუქციო სამუშაოები მნიშვნელოვნად არღვევს მაცხოვრებელთა უფლებებს და სცილდება სამეზობლო თმენის ყოველგვარ სტანდარტებს, ახშობს სავენტილაციო და სინათლის წყაროს, ასევე სასტუმროს მრავალრიცხოვანი კლიენტურიდან გამომდინარე შეუძლებელი გახდა ეზოთი სარგებლობა. კლიენტურის უმრავლესობა სასტუმროში ბინავდება ღამის საათებში, რაც აგრეთვე შეუძლებელს ხდის ძილს. შენობის სარეკონსტრუქციო სამუშაოების წარმოების დასრულების შემდეგ, პროექტის შესაბამისად, წარმოქმნილი დამატებითი გასაქირავებელი ფართის ფანჯრები უპირისპირდება ერთ-ერთი მაცხოვრებლის საპირფარეშოს ერთადერთ ფანჯარას, რაც მნიშვნელოვნად არღვევს ამ პიროვნებისთვის საკუთრებით თავისუფალი სარგებლობის კონსტიტუციურ უფლებას. ადმინისტრაციულ ორგანოს არ გამოუკვლევია სამშენებლო ობიექტის მდგრადობა, მასში სავალდებულო წესით სარტყელის მოწყობითი სამუშაოების ჩატარების ფაქტი, აგრეთვე, მერიასთან შეთანხმებულ პროექტთან სამშენებლო ობიექტის შესაბამისობა და სხვ.. ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურის სამსახურის მიერ ისე იქნა მიღებული 09.11.2015წ. ბრძანება, რომ არ გამოკვლეულა არქიტექტურული კომპანია შპს „ტ...“-ის მიერ 2010 წელს გაცემული საექსპერტო დასკვნის ავთენტურობა, კერძოდ, სამშენებლო ნორმებითა და წესებით განსაზღვრულ უსაფრთხოების სტანდარტებთან შესაბამისობა.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლო გასაჩივრებული განჩინების გაცნობის, საქმის მასალების შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ დ. თ-ის საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მოთხოვნებს და არ ექვემდებარება დასაშვებად ცნობას შემდეგ გარემოებათა გამო:

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილი განსაზღვრავს საკასაციო საჩივრის განსახილველად დაშვების ამომწურავ საფუძვლებს, კერძოდ, აღნიშნული ნორმის თანახმად, საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მიერ საკასაციო საჩივარი დაიშვება, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ: ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია; გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება; დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოთ მითითებული საფუძვლით.

საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების საკასაციო სასამართლოს მიერ დამკვიდრებული პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით და ამასთან, არ არსებობს საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღების ვარაუდი. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება არ ეწინააღმდეგება ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს. ამასთან, საქმის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს მიერ საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების თვალსაზრისით.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ კასატორი ვერ ასაბუთებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვას მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, ვერ აქარწყლებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებსა და დასკვნებს.

საკასაციო სასამართლო იზიარებს მოცემულ საქმეზე სააპელაციო ინსტანციის სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს და მიიჩნევს, რომ სააპელაციო სასამართლომ შედეგობრივად სწორად გადაწყვიტა მოცემული დავა.

საკასაციო პალატა მიუთითებს, რომ „ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის შესახებ“ კანონის 4.1 მუხლი ადგენს ამხანაგობის წევრის ინდივიდუალური საკუთრების საგნის ცნებას, კერძოდ, ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის წევრთა ინდივიდუალური საკუთრების საგანია ცალკეულ პირთა საკუთრებაში არსებული ბინა, აგრეთვე ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის წევრის მფლობელობაში არსებული მრავალბიანი სახლის სამეურნეო სათავასები (სარდაფები, სხვენები და ა.შ.). ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის წევრთა საერთო ქონებას მიეკუთვნება სხვენები, რომლებიც არ იმყოფება ინდივიდუალურ საკუთრებაში (5.4 მუხ. „დ“ ქვ.პ.). კანონმდებელი განსხვავებულ სამართლებრივ რეჟიმში აქცევს ერთი მხრივ, ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის წევრთა ინდივიდუალურ საკუთრებასა და ფაქტობრივ მფლობელობაში არსებულ სამეურნეო სათავსებს (სარდაფები, სხვენები და ა.შ) და მეორე მხრივ, ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის წევრთა საერთო ქონებას. განსხვავებულია მათი განვითარების, განკარგვის პირობებიც და იმის მიხედვით, თუ როგორია საკუთრების უფლების შინაარსი, განსხვავებულია მათი განკარგვისთვის კანონით გათვალისწინებული წინაპირობებიც (სუსგ 01.07.2015წ. საქმე №ას-17-14-2015). განსახილველ შემთხვევაში მესამე პირმა სხვენზე საკუთრების უფლებით რეგისტრაციის მიზნით მარეგისტრირებელ ორგანოს წარუდგინა ბმა „ლ...ის“ 01.03.2010წ. №41 კრების ოქმი, რომლითაც ამხანაგობის წევრების ხმათა 100%-ით დადასტურდა ქ. თბილისში, ...ის ქ. №40-40ა-ში მდებარე 258,6კვ.მ. სხვენის ამხანაგობის წევრის შპს „...ის“ ინდივიდუალურ საკუთრებაში არსებობის ფაქტი და გაიცა თანხმობა მითითებულ ფართზე საკუთრების უფლების რეგისტრაციაზე. აღნიშნული კრების ოქმის საფუძველზე სადავო გადაწყვეტილებით შპს „...ი“ აღირიცხა სხვენის მესაკუთრედ. საკასაციო საჩივრით წარმოდგენილ ძირითად პრეტენზიებს შეადგენს მითითებული კრების ოქმის არაუფლებამოსილი პირის მიერ ხელმოწერა, მესამე პირის მიერ სადავო სხვენის ფლობის არარსებობა, ამხანაგობის კრების კანონით დადგენილი წესით მოუწვევლობა, ასევე სხვენის მესამე პირისთვის გადაცემის თაობაზე ამხანაგობის ყველა წევრის თანხმობის არარსებობა. საკასაციო პალატა მიუთითებს, რომ ამხანაგობის კრების ოქმი წარმოადგენს გარიგებას - ამხანაგობის წევრთა მრავალმხრივი ნების გამოვლენას, რომლის კანონშესაბამისობა მოწმდება სამოქალაქო სამართალწარმოების წესით, მაგ., სამოქალაქო კოდექსის 54-ე მუხლის კონტექსტში კრების გადაწყვეტილების, როგორც მრავალმხრივი გარიგების ნამდვილობის დადგენისთვის მოწმდება ისეთი საკითხები, როგორიცაა კრების მოწვევის, კრებაზე კვორუმის არსებობა და სხვ. (სუსგ 06.10.2022წ. საქმე №ას-383-2022). იმის მიხედვით საერთო საკუთრებაშია თუ ფაქტობრივ მფლობელობაშია სადავო სამეურნეო სათავსი (სხვენი), წარმოიშობა მათი განკარგვის კანონით დადგენილი წესის დაცვის საჭიროება. მოცემულ შემთხვევაში წარმოდგენილი საკასაციო საჩივრით კასატორი (მოსარჩელე) არ მიუთითებს სადავო ფართის მის მიერ მფლობელობაზე და იურიდიულ ინტერესად არ ასახელებს აღნიშნულ ფართზე ინდივიდუალური საკუთრების უფლების მოპოვებას. ამხანაგობის წევრთა ურთიერთობის მომწესრიგებელი კანონი საერთო ქონების იმგვარი განვითარების შემთხვევაში, რომელიც გავლენას ახდენს სხვა ბინის მესაკუთრეთა მიერ საერთო ქონების გამოყენებაზე, გადაწყვეტილების მიღებას ანდობს ამხანაგობის მხოლოდ ყველა წევრს (100%-იანი კვორუმი), ხოლო მრავალბინიანი სახლის სამეურნეო სათავსების (სარდაფები, სხვენები და ა. შ.) ფაქტობრივი მფლობელობის საკითხის გადაწყვეტისთვის საკმარისად მიიჩნევს ამხანაგობის წევრთა 2/3 თანხმობას, შესაბამისად, სამეურნეო სათავსებზე (სარდაფები, სხვენები და ა. შ.) საკუთრების უფლების საჯარო რეესტრში დასარეგისტრირებლად შესაძლოა საკმარისი იყოს ამხანაგობის წევრთა 2/3-ის მიერ მიღებული გადაწყვეტილებაც (სუსგ 01.07.2015წ. საქმე №ას-17-14-2015). ამდენად, კრების ოქმის კანონიერების შეფასებისას სამოქალაქო სასამართლოწარმოების ფარგლებში ფასდება სადავო სამეურნეო სათავსის (სხვენის) სამართლებრივი სტატუსი, კერძოდ, სამეურნეო სათავსი წარმოადგენს საერთო საკუთრებას თუ ამხანაგობის გარკვეულ წევრთა ინდივიდუალურ და ფაქტობრივ მფლობელობაში არსებულ ფართებს. მხოლოდ ამ გარემოების დადგენის შემდგომ სამოქალაქო წესით საქმის გამხილველი სასამართლო მსჯელობს სხვენის განკარგვისთვის საჭირო კანონით დადგენილ კვორუმზე და ამხანაგობის მხოლოდ ერთ-ერთი წევრის მიერ სადავო გარიგების გაუქმების მოთხოვნის ზეგავლენის შესაძლებლობაზე. აღნიშნული გარემოებების გამოკვლევა სცილდება ადმინისტრაციული სასამართლოწარმოების ფარგლებს. კასატორის პრეტენზიას მხოლოდ კრების ოქმზე არაუფლებამოსილი პირის ხელმოწერა არ შეადგენს, საკასაციო საჩივრით სადავოდ არის გამხდარი ისეთი საკითხები, რომლებიც ადმინისტრაციული წესით შეფასებას არ ექვემდებარება და სამოქალაქო-სამართლებრივი ურთიერთობიდან გამომდინარეობს, ამასთან, არაუფლებამოსილი პირის მიერ საგნის განკარგვა ყოველთვის არ გამორიცხავს გარიგების ნამდვილობას (სკ-ის 102-ე მუხ.), შესაბამისად, ამხანაგობის კრების ოქმის სამართლებრივი ბუნებისა და ზემოთ მითითებული საკითხების შეფასების გარეშე მხოლოდ არაუფლებამოსილი პირის მიერ ხელმოწერილი გარიგება, არ არის საკმარისი აღმჭურველი ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის არამართლზომიერების დასადგენად და მესამე პირის კანონიერი ნდობის გამოსარიცხად, ამასთანავე, არამართლზომიერი აღმჭურველი აქტის ბათილად ცნობა დასაშვებია, თუ იგი არსებითად არღვევს სახელმწიფო, საზოგადოებრივ ან სხვა პირის კანონიერ უფლებებს ან ინტერესებს (სზაკ-ის 60¹.4 მუხ.). როგორც აღინიშნა, სამეურნეო სათავსის საერთო საკუთრებისადმი კუთვნილებისა თუ მისი ამხანაგობის გარკვეულ წევრთა ინდივიდუალურ და ფაქტობრივ მფლობელობაში არსებობის დადგენა მნიშვნელოვანია სხვენის განკარგვისთვის საჭირო კანონით დადგენილ კვორუმის განსასაზღვრად და მოსარჩელის - ამხანაგობის მხოლოდ ერთი წევრის მიერ სარჩელის აღძვრის შემთხვევაში იურიდიული ინტერესის დასადასტურებლად. რაც შეეხება კასატორის მიერ მითითებულ მეზობლების განცხადებას, აღნიშნული განცხადება შეეხება სხვენში მანსარდის მოწყობის თაობაზე კრების ჩატარების ფაქტის არარსებობას და არ მიუთითებს მესამე პირისთვის სხვენის გადაცემაზე ამხანაგობის წევრთა ნების არარსებობაზე (ტ. 2, გვ. 122). დაუსაბუთებელია აგრეთვე კასატორის მითითება სამოქალაქო სარჩელის აღძვრის შეუძლებლობაზე. თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 25.03.2019წ. (საქმე №2/6047-19) განჩინების შესაბამისად, დ. თ-ემ სარჩელით მიმართა სასამართლოს მოპასუხის ბმა „ლ...ის“ მიმართ და 01.03.2010წ. და 31.03.2010წ. კრების ოქმების ბათილად ცნობა მოითხოვა. მითითებული განჩინებით დ. თ-ეს უარი ეთქვა სარჩელის წარმოებაში მიღებაზე. სასამართლომ მიიჩნია, რომ მოსარჩელე ვალდებული იყო დაეზუსტებინა მოპასუხეთა წრე და ამხანაგობასთან ერთად მოპასუხედ შპს „...იც“ დაესახელებინა, ასევე აღინიშნა, რომ სარჩელით წარდგენილია აღიარებითი მოთხოვნა, მაგრამ მოსარჩელე არ უთითებს სარჩელის იურიდიულ ინტერესზე და არ ასაბუთებს აღიარებითი სარჩელით მისთვის დადებითი მატერიალურ-სამართლებრივი შედეგის დადგომის შესაძლებლობას. სასამართლომ ასევე მიუთითა, რომ თუ მოსარჩელე სარჩელს აღძრავს ამხანაგობის წევრთა სახელით, სარჩელს უნდა ერთვოდეს ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის კრების შესაბამისი გადაწყვეტილება დ. თ-ისთვის სასამართლოში საქმის წარმოების უფლებამოსილების მინიჭების თაობაზე, ხოლო თუ მოსარჩელე დამოუკიდებლად, მხოლოდ თავისი ინტერესების დასაცავად მიმართავს სასამართლოს, ის ვალდებულია მიუთითოს იურიდიული ინტერესი. ამდენად, კასატორის მითითება იმ გარემოებაზე, რომ მას არ ჰქონდა სამოქალაქო წესით დავის წარმოების შესაძლებლობა ბმა „ლ...ის“ იურიდიულად არარსებობის გამო, დაუსაბუთებელია, ვინაიდან აღნიშნული გარემოება (მიუხედავად მოსარჩელის მიერ დოკუმენტების გაყალებებაზე მითითებისა) დ. თ-ის სამოქალაქო სარჩელის წარმოებაში მიღებაზე უარის თქმის საფუძველი არ გამხდარა, ამასთან, ამხანაგობა არსებობს ბინის მესაკუთრეთა ფაქტობრივი ერთობის ძალით, ბინის მესაკუთრეებს აერთიანებს ის, რომ ისინი ერთ ჭერქვეშ, ერთ შენობაში მეზობლად იმყოფებიან (სუს დიდი პალატის 13.10.2003წ. გადაწყვეტილება, საქმე 3გ-ად-448-კ-02). თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 25.03.2019წ. განჩინება კერძო საჩივრით გასაჩივრდა დ. თ-ის მიერ. თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 03.09.2019წ. განჩინებით, დ. თ-ის კერძო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა. სააპელაციო პალატამ გაიზიარა საქალაქო სასამართლოს მსჯელობა და მიიჩნია, რომ არ არსებობდა მოსარჩელის ნამდვილი იურიდიული ინტერესი აღძრულ სასარჩელო მოთხოვნასთან მიმართებით. სააპელაციო პალატამ ასევე მიუთითა, რომ მოსარჩელე სადავო ფართს ინდივიდუალურად არ ფლობდა და ამხანაგობის კრების ოქმების ბათილად ცნობას მისთვის შესაბამისი სამართლებრივი შედეგი (ქონების დაბრუნება ან ზიანის ანაზღაურება), მიკუთვნებითი სარჩელის წარდგენის შემთხვევაშიც არ მოჰყვებოდა, შესაბამისად, პალატამ მიიჩნია, რომ სახეზე არ იყო სასამართლო წესით უფლების აღიარების აუცილებლობა და არ არსებობდა სამართლებრივი უფლების მოპოვებისთვის სასამართლოში სარჩელის წარდგენის საჭიროება. აღსანიშნავია ისიც რომ თბილისის საქალაქო სასამართლოს 25.03.2019წ. განჩინებით, მოსარჩელეს დ. თ-ეს განემარტა განჩინებაში მითითებული დარღვევის აცილების შემთხვევაში იმავე სარჩელით სასამართლოსათვის მიმართვის შესაძლებლობაზე. მოცემულ შემთხვევაში კასატორი არ მიუთითებს სამოქალაქო წესით წარდგენილ ისეთ სარჩელზე, რომლითაც აღმოფხვრიდა მითითებულ განჩინებაში ასახულ დარღვევას და კვლავ მიმართავდა სასამართლო ამხანაგობის კრების ოქმების ბათილად ცნობის მოთხოვნით. ამდენად, კასატორის მითითება, სამოქალაქო წესით ამხანაგობის კრების ოქმების გასაჩივრების შეუძლებლობაზე, არ არის დასაბუთებული.

საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ დაუსაბუთებელია კასატორის მითითება გამოძიების შეწყვეტის შესახებ დადგენილების საფუძველზე დოკუმენტის გაყალბების ფაქტის დადასტურებულად მიჩნევის თაობაზე. საქმის მასალებში დაცული ძველი თბილისის რაიონული პროკურატურის პროკურორის 11.02.2017წ. დადგენილებით სისხლის სამართლის საქმეზე გამოძიება შეწყდა ბრალდებაზე უარის თქმის საფუძვლით ბრალდებულად პასუხისგებაში მისაცემი პირის გარდაცვალების გამო. დადგენილების მიღების სამართლებრივ საფუძვლად მიეთითა სსსკ-ის 105-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ი“ ქვეპუნქტი, ამავე მუხლის მესამე ნაწილი და 106-ე მუხლი. მითითებული ნორმები ითვალისწინებს გამოძიების შეწყვეტის შესაძლებლობას პროკურორის ბრალდებაზე უარის თქმისა და სისხლის სამართლის პოლიტიკის სახელმძღვანელო პრინციპებთან წინააღმდეგობის შემთხვევაში. საკასაციო პალატა ყურადღებას ამახვილებს იმ გარმოებაზე, რომ გამოძიების შეწყვეტის საფუძველი არ გამხდარა ბრალდებულის გარდაცვალება (სსკ-ის 105.2 მუხ. „გ“ ქვ.პ.). მოცემულ შემთხვევაში შეწყდა გამოძიება, ხოლო სისხლისსამართლებრივი დევნა დაწყებული არ ყოფილა. საკასაციო პალატა მიუთითებს, რომ გამოძიების ეტაპზე ხორციელდება სისხლის სამართლის საპროცესო კანონმდებლობით დადგენილი მოქმედებები, რომლის მიზანია დანაშაულთან დაკავშირებული მტკიცებულებების შეგროვება (სსსკ-ის 3.10 მუხ.), ხოლო სისხლისსამართლებრივი დევნა იწყება პირის დაკავებისთანავე ან ბრალდებულად ცნობისთანავე, თუ ის არ დაუკავებიათ (სსსკ-ის 167.1 მუხ.). სსსკ-ის 3.19 მუხლის თანახმად, ბრალდებული არის პირი, რომლის მიმართაც არსებობს დასაბუთებული ვარაუდი, რომ მან ჩაიდინა სისხლის სამართლის კოდექსით გათვალისწინებული დანაშაული. განსახილველ შემთხვევაში გამოძიების შეწყვეტის ერთ-ერთ სამართლებრივ საფუძველს შეადგენდა ბრალდებაზე უარის თქმა და არა ბრალდებულის გარდაცვალება. სსსკ-ის მე-17 მუხლის თანახმად, პირს ბრალი წარედგინება იმ შემთხვევაში, თუ არსებობს დასაბუთებული ვარაუდი, რომ მან დანაშაული ჩაიდინა. დასაბუთებული ვარაუდი არის, ფაქტების ან ინფორმაციის ერთობლიობა, რომელიც სისხლის სამართლის საქმის გარემოებათა ერთობლიობით დააკმაყოფილებდა ობიექტურ პირს, რათა დაესკვნა პირის მიერ დანაშაულის შესაძლო ჩადენა, ამ კოდექსით პირდაპირ გათვალისწინებული საგამოძიებო მოქმედების ჩატარებისთვის ან/და აღკვეთის ღონისძიების გამოყენებისთვის გათვალისწინებული მტკიცებულებითი სტანდარტი (სსსკ-ის 3.11 მუხლი). მოცემულ შემთხვევაში კასატორი პროკურორის დადგენილების საფუძველზე პირის მიერ დოკუმენტის გაყალბებისა და დანაშაულის ჩადენის ფაქტის დადასტურებას შესაძლებლად მიიჩნევს ისე, რომ ეს უკანასკნელი ბრალდებულად არ ყოფილა ცნობილი და სისხლისსამართლებრივი დევნა არ დაწყებულა, ასევე გამოძიება არ შეწყვეტილა ბრალდებულის გარდაცვალების საფუძვლით (105.2 მუხ. „გ“ ქვ.პ.). საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ სსსკ-ის მე-5 მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, პირი უდანაშაულოდ ითვლება, ვიდრე მისი დამნაშავეობა არ დამტკიცდება სასამართლოს კანონიერ ძალაში შესული გამამტყუნებელი განაჩენით. ამავე მუხლის მე-2 ნაწილის მიხედვით, არავინ არ არის ვალდებული, ამტკიცოს თავისი უდანაშაულობა. ბრალდების მტკიცების ტვირთი ეკისრება ბრალმდებელს, რომელსაც უფლება აქვს, უარი თქვას ბრალდებაზე. სსსკ-ის 82-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, გამამტყუნებელი განაჩენით პირის დამნაშავედ ცნობისათვის საჭიროა გონივრულ ეჭვს მიღმა არსებულ შეთანხმებულ მტკიცებულებათა ერთობლიობა. მტკიცებულებითი სტანდარტი - ,,გონივრულ ეჭვს მიღმა“, სსსკ-ის მე-3 მუხლის მე-13 ნაწილის შესაბამისად, განიმარტება, როგორც სასამართლოს მიერ გამამტყუნებელი განაჩენის გამოტანისთვის საჭირო მტკიცებულებათა ერთობლიობა, რომელიც ობიექტურ პირს დაარწმუნებდა პირის ბრალეულობაში. პირის დამნაშავედ ცნობა და მისთვის სასჯელის შეფარდება მხოლოდ სასამართლოს უფლებამოსილებაა (სსსკ-ის 6.2. მუხლი). საკასაციო პალატა მიუთითებს, რომ პროკურორის დადგენილებაში აღწერილი გარემოებები წარმოადგენს მხოლოდ ბრალდების მხარის ვარაუდს, რომელიც არ დასტურდება სასამართლოს მიერ სისხლის სამართლის საქმეზე მიღებული გამამტყუნებელი განაჩენით. ამდენად, კასატორის მითითება, პროკურორის დადგენილებაზე, როგორც პირის მიერ შესაძლო დანაშაულის ჩადენის დამადასტურებელ მტკიცებულებაზე სამართლებრივ საფუძველსაა მოკლებული და არ უნდა იქნეს გაზიარებული.

როგორც აღინიშნა, მოსარჩელე მოთხოვნის ერთ-ერთ საფუძვლად მიუთითებს შპს „...ის“ საკუთრების უფლების დამადასტურებელი დოკუმენტის სიყალბესა და პირის მიერ კონკრეტული სისხლის სამართლის დანაშაულის შემადგენლობის შემცველი ნიშნების არსებობაზე. საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ სამოქალაქო/ადმინისტრაციული წარმოება არ არის დამოკიდებული სისხლის სამართლის საქმის შედეგებზე პრეიუდიციული ძალით, ისევე როგორც სისხლის სამართლის სამართალწარმოება - სამოქალაქო/ადმინისტრაციული საქმის შედეგზე, ამასთან, პრეიუდიციული ძალის არქონა არ გამორიცხავს სისხლის სამართლის საქმესთან დაკავშირებით მიღებული პროცესუალური აქტების მტკიცებულებად მიღებისა და მათი სხვა მტკიცებულებებთან ურთიერთშეჯერებით შესაბამისი დასკვნის გაკეთების შესაძლებლობას. სისხლის სამართლებრივი პასუხისმგებლობის მატერიალურ-სამართლებრივი წინაპირობები უკავშირდება დანაშაულებრივი ქმედების ჩადენის გამო ინდივიდის დასჯას, ხოლო ადმინისტრაციულ-სამართლებრივის აქტის ბათილად ცნობის მოთხოვნა იწვევს განსხვავებულ მტკიცების სტანდარტის გამოყენებას ადმინისტრაციული სამართლის საქმეებზე, შესაბამისად, არ არის გამორიცხული განსხვავებული შედეგების დადგომა სხვადასხვა სამართალწარმოების ფარგლებში (ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს 19.07.2018წ. გადაწყვეტილება საქმეზე „სარიშვილი-ბოლქვაძე საქართველოს წინააღმდეგ“, §87). მართალია, ადმინისტრაციული დავის განხილვის ფარგლებში სასამართლო არ არის მოკლებული დავის გადაწყვეტისათვის მნიშვნელობის მქონე ფაქტობრივი გარემოებების დადგენის შესაძლებლობას, თუმცა კასატორის მიერ მითითებული გარემოებების დადგენა სცილდება ადმინისტრაციული კატეგორიის საქმეთა განმხილველი სასამართლოს განსჯადობის ფარგლებს. მოქმედი საპროცესო კანონმდებლობით სისხლისა და სამოქალაქო სამართლის საქმეებზე მტკიცების სტანდარტები ერთმანეთისაგან გამიჯნულია. სამოქალაქო საპროცესო კოდექსში 24.09.2010წ. კანონით სსკ-ის 106-ე მუხლში შეტანილი ცვლილებების თანახმად სისხლის სამართლის საქმეზე შემაჯამებელ აქტს არ აქვს პრეიუდიციული მნიშვნელობა, ცვლილება განიცადა აგრეთვე სსკ-ის 279-ე მუხლის „დ“ ქვეპუნქტმა, რის შედეგადაც სამოქალაქო/ადმინისტრაციული სამართალწარმოების შეჩერების სავალდებულო საფუძველს აღარ წარმოადგენს საქმის სისხლის სამართლის წესით განხილვა, თუმცა დაშვებულია მისი მტკიცებულებად გამოყენება, ამასთანავე, ადმინისტრაციულ საქმეთა განმხილველი სასამართლოს იურისდიქცია არ გულისხმობს სისხლის სამართლის საქმეთა განმხილველი ორგანოების კომპეტენციაში ინტერვენციას, მათი განსჯადი საქმეების განხილვას, მით უფრო, რომ სისხლის სამართლებრივი იურისდიქცია დანაშაულის ფაქტობრივი გარემოებების დადგენისა და სასჯელის გამოყენების საკითხზე სრული და განსაკუთრებული მნიშვნელობისაა, ვინაიდან სისხლის სამართალწარმოების ფუნქცია ყველაზე მეტად ხელშესახებია პირის ფუნდამენტური უფლებებისა და თავისუფლებების მიმართ (სუსგ 16.05.2023წ. საქმე №ბს-1315(კ-20)). დანაშაულის ჩადენაში დამნაშავედ ცნობის ან წარდგენილ ბრალდებაში პირის გამართლებისას სასამართლო იღებს გადაწყვეტილებას განაჩენის სახით (სსკ-ის 3.14 მუხ.). სასამართლოს განაჩენი შეიძლება იყოს გამამტყუნებელი ან გამამართლებელი. გამამტყუნებელი განაჩენი შეიცავს სასამართლოს გადაწყვეტილებას ბრალდებულის დამნაშავედ ცნობის შესახებ. საქართველოს კონსტიტუციის 31-ე მუხლი და ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციის მე-6 მუხლი განამტკიცებს უდანაშაულობის პრეზუმფციას, კერძოდ, ადამიანი უდანაშაულოდ ითვლება, ვიდრე მისი დამნშავეობა არ დამტკიცდება კანონით დადგენილი წესით, კანონიერ ძალაში შესული სასამართლოს გამამტყუნებელი განაჩენით. მოცემულ შემთხვევაში საქმის მასალებში წარმოდგენილი არ არის სისხლის სამართლის საქმეზე მიღებული შემაჯამებელი აქტი, რომელიც კასატორის მიერ მითითებულ გარემოებებს დაადასტურებდა. აღსანიშნავია, რომ სასამართლო კონტროლი ასრულებს თავისუფლების და უდანაშაულობის პრეზუმფციის გარანტიის ფუნქციას (სუსგ 27.05.2021წ. საქმე №ბს-222(კ-კს-20)). ევროპული კონვენციის მე-6 მუხლის მე-2 პუნქტში გათვალისწინებული უდანაშაულობის პრეზუმფციის პრინციპი მოითხოვს, რომ სახელმწიფოს ან საჯარო ხელისუფლების არც ერთმა წარმომადგენელმა არ გამოაცხადოს პირი დამნაშავედ, სანამ სასამართლოს მიერ მისი დანაშაული არ დადგინდება („ლაგარდერე საფრანგეთის წინააღმდეგ“, §73). მართალია, სისხლის სამართლის საქმეზე შემაჯამებელი აქტის არარსებობა თავისთავად არ ნიშნავს სარჩელის აღძვრის შეუძლებლობას, ასეთი სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უსათუოდ უარის თქმას, თუმცა კონკრეტული სისხლის სამართლის დანაშაულის შემადგენლობისა და პირის დამნაშავედ მიჩნევის დადასტურება მტკიცების უფრო მაღალ სტანდარტს მოითხოვს, რაც მოცემულ შემთხვევაში ზემოთ მითითებული პრინციპების გათვალისწინებითა და საქმეში დაცული მასალებით არ დგინდება.

დაუსაბუთებელია ასევე კასატორის მითითება იმ გარემოებაზე, რომ კალიგრაფიული ექსპერტიზით დადგენილია ოქმზე არსებული ჩანაწერების ხელმომწერის პირის მიერ შეუსრულებლობა, შესაბამისად, დოკუმენტის სიყალბე. 11.02.2017წ. პროკურორის დადგენილებაში მითითებულია, რომ გამოძიების ფარგლებში ჩატარებული ხელწერის ექსპერტიზის დასკვნით დადასტურდა 01.03.2010წ. და 31.03.2010წ. ამხანაგობის კრების ოქმებზე მასზე ხელმომწერი პირისადმი კუთვნილება. რაც შეეხება სადამფუძნებლო თუ სხვა კრების ოქმებზე ხელმოწერის გაყალბებს ფაქტს, განსახილველი დავის საგანს შეადგენს არა რომელიმე სხვა კრების ოქმის, არამედ სახელდობრ 01.03.2010წ. და 31.03.2010წ. ამხანაგობის კრების ოქმების საფუძველზე წარმოშობილი სამართლებრივი შედეგების მართლზომიერების შეფასება. პროკურორის დადგენილების შესაბამისად კი 01.03.2010წ. და 31.03.2010წ. ამხანაგობის კრების ოქმებზე ხელმომწერი პირისადმი კუთვნილების არარსებობა არ დადგენილა.

კასატორის მითითებით მოცემულ შემთხვევაში იმ გარემოების მტკიცების ვალებულება, რომ რეგისტრაციის საფუძვლად მითითებული დოკუმენტი არ არის გაყალებებული, მოპასუხე მარეგისტრირებელ ორგანოს აკისრია. საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ ფაქტის „მტკიცების ტვირთი“ - ესაა სამართალწარმოებაში საქმის სწორედ გადაწყვეტისათვის მნიშვნელოვანი ფაქტების დამტკიცების მოვალეობის დაკისრება მხარეებზე, რომლის შესრულება უზრუნველყოფილია მატერიალურ-სამართლებრივი თვალსაზრისით არახელსაყრელი გადაწყვეტილების გამოტანით იმ მხარის მიმართ, რომელმაც ეს მოვალეობა არ (ვერ) შეასრულა. მხარეთა შორის მტკიცების ტვირთის განაწილების ინსტიტუტს აქვს არა მხოლოდ საპროცესო-სამართლებრივი, არამედ მატერიალურ-სამართლებრივი მნიშვნელობაც, რაც მდგომარეობს იმაში, რომ ფაქტის დაუმტკიცებლობის არახელსაყრელი შედეგები ეკისრება იმ მხარეს, რომელსაც ამ ფაქტის დამტკიცება ევალებოდა. ადმინისტრაციულ პროცესში მტკიცების ტვირთის სწორად გადანაწილებისთვის არსებითია სამართალწარმოების დროს მტკიცებითი საქმიანობის შემადგენელი ორი კომპონენტის - ფაქტის „მითითების ტვირთისა“ და ფაქტის არსებობის „მტკიცების ტვირთის“ გამიჯვნა. მართალია, ფაქტის მითითების და მისი არსებობის მტკიცების ტვირთი მჭიდრო კავშირშია ერთმანეთთან, რადგან როგორც წესი ფაქტის არსებობის მტკიცების ტვირთი ეკისრება იმავე მხარეს, რომელიც აღნიშნულ ფაქტს მიუთითებს თავისი მოთხოვნის/შესაგებლის საფუძვლად, თუმცა გამონაკლის შემთხვევებში, ერთმანეთისგან შესაძლოა განცალკევდეს ფაქტის „მითითების ტვირთი“ და ფაქტის არსებობის „მტკიცების ტვირთი“ და მოსარჩელის მტკიცებითი საქმიანობა შემოიფარგლოს მისი სასარჩელო მოთხოვნის დამასაბუთებელი ფაქტის მხოლოდ „მითითების ტვირთის“ დაკისრებით, ხოლო მოპასუხეს დაევალოს დამასაბუთებელი ფაქტის როგორც მითითების, ასევე არსებობის მტკიცების ტვირთის შესრულება (სუსგ 31.03.2023წ. საქმე №ბს-180(კ-19)). მითითებისა და მტკიცების ტვირთის მხარეთა შორის გადანაწილებას ადმინისტრაციული სამართალწარმოებაში პირველ რიგში აწესრიგებს სასკ-ის მე-17 მუხლის პირველი და მეორე ნაწილები, ასევე გამოიყენება სსკ-ის 4.1 მუხლის მეორე წინადადება. სასკ-ის მე-17 მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, მოსარჩელე ვალდებულია დაასაბუთოს თავისი სარჩელი და წარადგინოს შესაბამისი მტკიცებულებები, მოპასუხე ვალდებულია წარადგინოს წერილობითი პასუხი (შესაგებელი) და შესაბამისი მტკიცებულებები. სსკ-ის 4.1 მუხლის მეორე წინადადების მიხედვით, მხარეები თავადვე განსაზღვრავენ, თუ რომელი ფაქტები უნდა დაედოს საფუძვლად მათ მოთხოვნებს ან რომელი მტკიცებულებებით უნდა იქნეს დადასტურებული ეს ფაქტები. სასკ-ის მე-17 მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, თუ კანონით სხვა რამ არ არის დადგენილი, ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის ბათილად ცნობის შესახებ სარჩელის წარდგენის შემთხვევაში მტკიცების ტვირთი ეკისრება ადმინისტრაციულ ორგანოს, რომელმაც გამოსცა ეს აქტი. მტკიცების ტვირთის ადმინისტრაციული ორგანოსათვის დაკისრება არ ნიშნავს პროცესუალური მოწინააღმდეგე მხარის - მოსარჩელის გათავისუფლებას სარჩელის დასაბუთების ვალდებულებისაგან, კანონმდებლის მიერ ადმინისტრაციული ორგანოსათვის დაკისრებული მტკიცების ტვირთი არ გულისხმობს მოსარჩელის გათავისუფლებას სასარჩელო მოთხოვნის დასაბუთებისა და მტკიცებულებათა წარმოდგენისაგან, სასარჩელო მოთხოვნა მოსარჩელემ უნდა დაასაბუთოს (სუსგ 05.03.2020წ., №ბს-620(კ-19)). ადმინისტრაციულ პროცესში, როდესაც სადავოა მოსარჩელის კანონიერი ინტერესების შეზღუდვის კანონმდებლობასთან შესაბამისობა, მოსარჩელესა და ადმინისტრაციულ ორგანოს საპროცესო თანასწორობა მიიღწევა ფაქტის „მითითების ტვირთისა“ და მისი არსებობის „მტკიცების ტვირთის“ მხარეთა შორის სწორად განაწილებით. განსახილველ შემთხვევაში კასატორი მიუთითებს უფლების დამდგენი დოკუმენტის სიყალბეზე და მიიჩნევს, რომ სიყალბის არარსებობის მტკიცების ტვირთი მოპასუხე მხარეს უნდა დაეკისროს. საკასაციო პალატა მიუთითებს სსკ-ის 102-ე მუხლზე, რომლის თანახმად, თითოეულმა მხარემ უნდა დაამტკიცოს გარემოებები, რომელზეც იგი ამყარებს თავის მოთხოვნებსა და შესაგებელს. საჯარო რეესტრი არის ნივთთა და არამატერიალურ ქონებრივ სიკეთეზე უფლებათა, ყადაღისა და საგადასახადო გირავნობის/იპოთეკის წარმოშობის, მათში ცვლილების და მათი შეწყვეტის, ასევე უძრავ ნივთზე საკუთრების უფლების მიტოვების წარმოშობის და მასში ცვლილების შესახებ მონაცემთა ერთობლიობა, საჯარო რეესტრის წარმოებისა და ხელმისაწვდომობის წესები და პირობები განისაზღვრება კანონით (სკ-ის 311-ე მუხ.). საჯარო რეესტრი არ არის დანაშაულის ნიშნების არსებობის და გაყალბების ფაქტის დადგენაზე უფლებამოსილი ორგანო. დანაშაულისა და მისი ჩამდენი პირის დასადგენად საპროცესო კანონმდებლობით გათვალისწინებულ ქმედებებს სისხლისსამართლებრივი დევნის ორგანოები ახორციელებენ. სისხლისსამართლებივი იურისდიქციის განსაკუთრებულობის გათვალისწინებით, შეუძლებელია მისი ჩანაცვლება ადმინისტრაციული სამართალწარმოების წესით. „საჯარო რეესტრის შესახებ“ კანონის 3.6 მუხლის თანახმად, მარეგისტრირებელი ორგანო და მისი თანამშრომელი პასუხს არ აგებენ წარმოდგენილი სარეგისტრაციო დოკუმენტაციის ნამდვილობაზე, ისინი პასუხისმგებელნი არიან მხოლოდ რეგისტრირებული მონაცემებისა და მათთან დაცული სარეგისტრაციო თუ სხვა დოკუმენტაციის ურთიერთშესაბამისობასა და უსაფრთხოებაზე, თუმცა აღნიშნული არ უარყოფს ადმინისტრაციული ორგანოს წინდახედულობის გონივრულ მასშტაბს. მოცემულ შემთხვევაში კასატორი ვერ ადასტურებს იმ გარემოებას, რომ სარეგისტრაციოდ წარდგენილი დოკუმენტის ხარვეზი (დოკუმენტის სიყალბე, ხელმომწერის ოქმზე ხელმომწერი პირისადმი კუთვნილების არარსებობა) იმდენად ცხადი იყო, რომ რეგისტრაციის შესაძლებლობას გამორიცხავდა და სარეგისტრაციო წარმოების შეჩერების საფუძველს ქმნიდა. ამდენად, განსახილველ შემთხვევაში კასატორის მოსაზრება მტკიცების ტვირთის განაწილებასთან დაკავშირებით დაუსაბუთებელია და არ უნდა იქნეს გაზიარებული.

გასაჩივრებული განჩინების გაუქმების საფუძველს არ ქმნის კასატორის მითითება იმ გარემოებაზე, რომ პროკურორის დადგენილებაში ასახული ფაქტების გაუზიარებლობის შემთხვევაში დაზარალებული კარგავს მორალური ზიანის ანაზღაურების შესაძლებლობას. საკასაციო პალატა მიუთითებს, რომ მორალური ზიანი არის სულიერი განცდა და ფიზიკური ტკივილი, რომელსაც მართლსაწინააღმდეგი ქმედების შედეგად განიცდის ფიზიკური პირი. მორალური ზიანის მოთხოვნის შემთხვევაში მნიშვნელოვანია სწორად განისაზღვროს მართლსაწინააღმდეგო ქმედების ჩამდენი და მორალური ზიანის ანაზღაურებაზე უფლებამოსილი პირი. მოცემულ შემთხვევაში უდავოა, რომ პირი, რომელსაც კასატორი მიიჩნევს დამნაშავედ, გარდაცვლილია. გარდაცვლილი პირის ქონება, რომელიც მათ შორის მოთხოვნის უფლებებსაც მოიცავს, შესაძლოა გადავიდეს მამკვიდრებლის კანონით ან/და ანდერძით მემკვიდრეებზე (სკ-ის 1306-ე მუხ.), რის შედეგად მოთხოვნის უფლებასთან მიმართებით მემკვიდრე მამკვიდრებლის ჩანაცვლებას უზრუნველყოფს. ამდენად, კანონმდებლობა დასაშვებად მიიჩნევს მემკვიდრეზე მოთხოვნის უფლების გადასვლის შესაძლებლობას, თუმცა ერთმანეთისაგან უნდა გაიმიჯნოს დანაშაულის შედეგად მიყენებული მორალური ზიანის ანაზღაურების მოთხოვნის მემკვიდრეებზე გადასვლა და ასეთი მოთხოვნის მემკვიდრეების მიმართ წარდგენა, კერძოდ, მემკვიდრეთა პასუხისმგებლობის ფარგლები და დასაშვებობა მამკვიდრებლის მიერ დანაშაულის ჩადენის შედეგად დამდგარი ზიანის შემთხვევებში. ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლო დაუშვებლად მიიჩნევს იმ პირებისთვის, მათ შორის მემკვიდრეებისთვის, პასუხისმგებლობის დაკისრებას, რომლებსაც ქმედება უშუალოდ არ ჩაუდენიათ (ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს დიდი პალატის გადაწყვეტილება საქმეზე „G.I.E.M S.R.L და სხვ. იტალიის წინააღმდეგ“, §271). გარდაცვლილის დანაშაულის მემკვიდრეობით გადასვლა არ შეესაბამება კანონის უზენაესობის პრინციპს („ლაგარდერე საფრანგეთის წინააღმდეგ“, §77). მემკვიდრეები ვალდებული არიან მთლიანად დააკმაყოფილონ მამკვიდრებლის კრედიტორთა ინტერესები, მაგრამ მიღებული აქტივის ფარგლებში თითოეული წილის პროპორციულად (სკ-ის 1484.1 მუხ.). საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ განსახილველ შემთხვევაში დავის საგანს არ შეადგენს მორალური ზიანის ანაზღაურება და ასეთი მოთხოვნის საფუძვლების არსებობის დადგენა. ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტების ბათილად ცნობის თაობაზე წარმოებულ ადმინისტრაციულ დავაში პირის დანამნაშავედ ცნობის თუ დანაშაულის არარსებობის დაუდასტურებლობა, არ ართმევს პირს უფლებას აწარმოოს სამოქალაქო დავა დანაშაულის შედეგად მიყენებული ზიანის ანაზღაურების თაობაზე და ამტკიცოს მისი მოთხოვნის საფუძვლების არსებობა, ამასთან, სსკ-ის 106-ე მუხლის „ბ“ ქვეპუნქტის თანახმად, პრეიუდიციული მნიშვნელობა არ ენიჭება ისეთ ფაქტს თუ სხვა სამოქალაქო საქმის განხილვისას იგივე მხარეები არ მონაწილეობდნენ.

საკასაციო პალატა იზიარებს სააპელაციო სასამართლოს მოსაზრებას იმის თაობაზე, რომ არქიტექტურის სამსახურის 30.04.2010წ. ბრძანების ბათილად ცნობის მიმართ მოსარჩელეს იურიდიული ინტერესი არ გააჩნია, ვინაიდან მისი აღსრულება არ განხორციელებულა. საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ მითითებული დოკუმენტი გაიცა კონკრეტული ვადით და ძალას სწორედ ამ პერიოდის განმავლობაში ინარჩუნებდა. ამ ვადის გასვლის შემდგომ მესამე პირმა დაკარგა ბრძანებით მინიჭებული უფლების განხორციელების შესაძლებლობა. დადგენილია, რომ არქიტექტურის სამსახურის 30.04.2010წ. ბრძანებით გათვალისწინებულ ვადაში მოსარჩელეს არ უსარგებლია ამ აქტით მინიჭებული უფლებით, შესაბამისად, რაიმე სამართლებრივი შედეგი მითითებული აქტის საფუძველზე არ დამდგარა, ამდენად, 30.04.2010წ. ბრძანების ბათილად ცნობის ნაწილში მოსარჩელის (კასატორის) იურიდიული ინტერესი არ დასტურდება. ვადის გასვლის გამო უძრავ ძეგლზე სამუშაოების ახალი ნებართვისა და სანებართვო მოწმობის გაცემის თაობაზე სსიპ ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურის სამსახურის 09.11.2015წ. ბრძანების ბათილად ცნობის ერთ-ერთ საფუძვლად კასატორი მიუთითებს იმ გარემოებაზე, რომ სადავო აქტით იზრდება შპს „...ის“ საკუთრებაში არსებული ფართი. საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ საქმეში დაცული მასალებით შპს „...მა“ არქიტექტურის სამსახურში წარდგენილი განცხადებით მოითხოვა მის საკუთრებაში არსებულ სხვენში მანსარდის მოწყობა. საპროექტო დოკუმენტაციით ირკვევა, რომ მესამე პირის საკუთრებაში არსებული ფართის ოდენობა არ იზრდება, შესაბამისად, კასატორის მითითება გასაჩივრებული ბრძანების „ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის შესახებ“ კანონთან შეუსაბამობასა და ამხანაგობის კრების ოქმის წარდგენის სავალდებულობაზე, არ დასტურდება („ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის შესახებ“ კანონის 10-10¹ მუხ.). არქიტექტურის სამსახურის მიერ გაცემული ბრძანებების ბათილად ცნობის საფუძვლად კასატორი ასევე მიუთითებს სავენტილაციო და სინათლის წყაროს დახშობაზე, შენობა-ნაგებობის მდგრადობისა და სეისმური სარტყელის არარსებობაზე. საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ სსკ-ის 102.3 მუხლის თანახმად, საქმის გარემოებები, რომლებიც უნდა დადასტურდეს გარკვეული სახის მტკიცებულებებით, არ შეიძლება დადასტურდეს სხვა სახის მტკიცებულებებით. მითითებული გარემოებების დასადასტურებლად კასატორი რაიმე სახის მტკიცებულებაზე არ მიუთითებს. საქმის მასალებში დაცული შპს „ტ...“-ს დასკვნაში აღნიშნულია, რომ შენობა მდგრადობის თვალსაზრისით კარგ მდგომარეობაშია, რეკონსტრუქცია არ ითვალისწინებს მზიდი კედლების დემონტაჟს და გავლენას არ ახდენს შენობის საერთო მდგრადობაზე, ასევე მითითებულია, რომ რეკონსტრუქციის შემთხვევაში მზიდ კედლებზე საჭიროა ანტისეისმური სარტყელის მოწყობა, ამდენად, მითითებული დასკვნიდან გამომდინარე ანტისეისმური სარტყელის არარსებობამ გავლენა შესაძლოა იქონიოს ექსპლუატაციაში მიღებაზე და არა მშენებლობის ნებართვის გაცემაზე, ვინაიდან ანტისეისმური სარტყელის მოწყობის საჭიროება მითითებული დასკვნით გათვალისწინებულია რეკონსტრუქციის განხორციელების შემთხვევაში. კასატორი არ მიუთითებს „კულტურული მემკვიდრეობის შესახებ“ კანონის კონკრეტული ნორმით გათვალისწინებული მოთხოვნის დარღვევაზე, ამასთან, საქმის მასალებში დაცული კულტურული მემკვიდრეობისა საბჭოს 26.10.2015წ. გადაწყვეტილებით, უძრავ ძეგლზე რეკონსტრუქციის ჩასატარებლად დადებითი შეფასება გაიცა. რაც შეეხება ეზოთი სარგებლობის შეზღუდვას, სამეზობლო თმენის ფარგლებს და სხვა მსგავს გარემოებებს, აღნიშნული გამომდინარეობს სამეზობლო ურთიერთობებიდან, რაც მოწესრიგებულია სამოქალაქო კოდექსით. განსახილველი დავის ფარგლებში აღნიშნული გარემოებები ადმინისტრაციული წესით შეფასებას არ ექვემდებარება, ვინაიდან ისინი გამომდინარეობენ არა ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი, არამედ მოსარჩელესა და მესამე პირს შორის არსებული სამოქალაქო-სამართლებრივი ურთიერთობიდან. რაც შეეხება ამხანაგობის ერთ-ერთი მესაკუთრის ფანჯრისა და მანსარდის ფანჯრების ურთიერთგანლაგებას, აღნიშნული პრეტენზია არ ემსახურება მოსარჩელის უფლების დაცვას და არ ადასტურებს მოსარჩელის უფლების შეზღუდვის ფაქტს, იგი მიმართულია სხვა პირის უფლების დაცვისაკენ, რომლის კანონით დაცული ინტერესებისთვის ზიანის მიყენება ან უფლების შეზღუდვა ამ დავის ფარგლებში არ იხილება. სსკ-ის 404-ე მუხლის პირველი ნაწილის პირველი წინადადების მიხედვით, საკასაციო სასამართლო ამოწმებს გადაწყვეტილებას საკასაციო საჩივრის ფარგლებში. საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს გასაჩივრებული გადაწყვეტილების მოტივების უარმყოფელ სამართლებრივად დასაბუთებულ არგუმენტაციას. მოცემულ შემთხვევაში საკასაციო საჩივარი არ შეიცავს სააპელაციო პალატის მიერ დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებების თუ მათი სამართლებრივი შეფასების უსწორობის სათანადო დასაბუთებას, წარმოდგენილი არ არის დასაბუთებული და დასაშვები პრეტენზიები (შედავება).

ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებების გათვალისწინებით საკასაციო პალატა თვლის, რომ კასატორის მიერ მითითებული გარემოებები არ ქმნის საკასაციო საჩივრის დასაშვებად ცნობის საფუძველს. საკასაციო სასამართლო თვლის, რომ მოცემულ საქმეს არ გააჩნია პრინციპული მნიშვნელობა სასამართლო პრაქტიკისათვის, ხოლო საკასაციო საჩივარს - წარმატების პერსპექტივა. ამდენად, არ არსებობს საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით რეგლამენტირებული არც ერთი საფუძველი, რის გამო დ. თ-ის საკასაციო საჩივარი არ უნდა იქნეს დაშვებული განსახილველად.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლით, 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. დ. თ-ის საკასაციო საჩივარი მიჩნეულ იქნეს დაუშვებლად;

2. უცვლელად დარჩეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 01.07.2022წ. განჩინება;

3. თ. ჩ-ეს (პირადი ნომერი ...) დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე 20.01.2023წ. №7863 საგადასახადო დავალებით გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 300 ლარის 70%, - 210 ლარი, შემდეგი ანგარიშიდან: ქ. თბილისი, სახელმწიფო ხაზინა, ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის №200122900, სახაზინო კოდი №300773150;

4. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.

თავმჯდომარე ნ. სხირტლაძე

მოსამართლეები: ქ. ცინცაძე

ბ. სტურუა