ბს-555(3კ-22) 22 მარტი, 2024წ.

ქ. თბილისი

ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატამ

შემდეგი შემადგენლობით:

ნუგზარ სხირტლაძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

მოსამართლეები: ქეთევან ცინცაძე, ბიძინა სტურუა

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლისა და 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის საფუძველზე, ზეპირი განხილვის გარეშე, განიხილა სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს, შპს „კ...ს“ და მ. კ-ის საკასაციო საჩივრების დასაშვებობის საფუძვლები თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 04.11.2021წ. განჩინებაზე.

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

გ. ჭ-იმა 03.09.2018წ. სარჩელით მიმართა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიას მოპასუხების სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს, შპს „კ...ს“ და მ. კ-ის მიმართ. მოსარჩელემ მოითხოვა 11.04.2005წ. ნასყიდობის ხელშეკრულების და საჯარო რეესტრის 06.02.2014წ. და 30.07.2018წ. გადაწყვეტილებების ბათილად ცნობა, ასევე გ. ჭ-ის საკუთრების უფლების აღდგენა და მის მიერ შეძენილ მიწის ნაკვეთებზე წარდგენილი დოკუმენტაციისა და საკადასტრო აზომვითი ნახაზების შესაბამისად საჯარო რეესტრში მოსარჩელის უფლების რეგისტრაცია.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 03.09.2018წ. განჩინებით, გ. ჭ-ის სარჩელი განსჯადობით განსახილველად გადაეგზავნა გურჯაანის რაიონულ სასამართლოს.

გურჯაანის რაიონული სასამართლოს 10.09.2018წ. განჩინებით, გ. ჭ-ის ადმინისტრაციულ სარჩელს ცალკე წარმოებად გამოეყო მოთხოვნა 11.04.2005წ. ნასყიდობის ხელშეკრულების ბათილად ცნობის თაობაზე და აღნიშნული მოთხოვნის ნაწილში საქმეს მიენიჭა სამოქალაქო საქმის სტატისტიკური ნომერი.

12.09.2018წ. დაზუსტებული სარჩელით მოსარჩელემ - გ. ჭ-იმა მოპასუხედ დაასახელა სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტო და მოითხოვა საჯარო რეესტრის 06.02.2014წ. და 30.07.2018წ. გადაწყვეტილებების ბათილად ცნობა, ასევე გ. ჭ-ის საკუთრების უფლების აღდგენა და მის მიერ შეძენილ მიწის ნაკვეთებზე წარდგენილი დოკუმენტაციისა და საკადასტრო აზომვითი ნახაზების შესაბამისად მის სახელზე საჯარო რეესტრში უფლების რეგისტრაცია.

გურჯაანის რაიონული სასამართლოს 14.09.2018წ. განჩინებით, სასკ-ის 16.2 მუხლის საფუძველზე, საქმეში მესამე პირებად ჩაებნენ შპს „კ...“ და მ. კ-ი.

გურჯაანის რაიონული სასამართლოს 08.06.2020წ. განჩინებით, სასკ-ის 16.2 მუხლის საფუძველზე, საქმეში მესამე პირად ჩაება დ. ხ-ი.

გურჯაანის რაიონული სასამართლოს 08.06.2020წ. განჩინებით, განსახილველ ადმინისტრაციულ საქმეს ცალკე წარმოებად გამოეყო საქმე საჯარო რეესტრის 30.07.2018წ. გადაწყვეტილების ბათილად ცნობის ნაწილში.

გურჯაანის რაიონული სასამართლოს 09.10.2020წ. გადაწყვეტილებით, გ. ჭ-ის სარჩელი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ, სადავო საკითხის გადაუწყვეტლად ბათილად იქნა ცნობილი საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს 06.02.2014წ. №... გადაწყვეტილება (უძრავ ქონება საკადასტრო კოდით ...), საჯარო რეესტრის ეროვნულ სააგენტოს კახეთის რეგიონულ ოფისს დაევალა გადაწყვეტილების კანონიერ ძალაში შესვლიდან ერთი თვის ვადაში ამ გადაწყვეტილების სამოტივაციო ნაწილში მითითებული საქმისათვის არსებითი მნიშვნელობის მქონე გარემოებების გამოკვლევის, ურთიერთშეჯერების და შეფასების გათვალისწინებით, დასაბუთებული ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის მიღება. აღნიშნული გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გასაჩივრდა სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს, ამავე სააგენტოს კახეთის რეგიონული ოფისის და შპს „კ...ს“ მიერ.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 15.07.2021წ. განჩინებით, განსახილველ საქმეზე სასკ-ის 16.2 მუხლის საფუძველზე მესამე პირად ჩაება მ. კ-ი.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 04.11.2021წ. განჩინებით, სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს, ამავე სააგენტოს კახეთის რეგიონული ოფისის და შპს „კ...ს“ სააპელაციო საჩივრები არ დაკმაყოფილდა. სააპელაციო პალატამ მიუთითა, რომ მარეგისტრირებელ ორგანოს შეფასების საგანს წარმოადგენდა დაინტერესებული პირის მიერ წარდგენილი, ასევე მარეგისტრირებელ ორგანოში დაცული სარეგისტრაციო დოკუმენტის რეგისტრაციის მოთხოვნის უფლების წარმოშობის საფუძვლად მიჩნევის შესაძლებლობა. როგორც 15.05.2008წ. უძრავი ქონების ნასყიდობის ხელშეკრულებით (გამყიდველი - დ. ხ-ი, მყიდველი- გ. ჭ-ი), ასევე, 11.04.2005წ. უძრავი ქონების ნასყიდობის ხელშეკრულებით (გამყიდველი - დ. ხ-ი, მყიდველი - შპს „კ...“) გამყიდველის საკუთრების უფლება მიწის ნაკვეთზე დასტურდებოდა ერთი და იმავე მონაცემების საფუძველზე გაცემული 31.03.2005წ. და 15.05.2008წ. ამონაწერებით, რომლებშიც მიწის ნაკვეთის ფართობი ფიქსირდება 2494.30 კვ.მ.-ის ოდენობით. 31.01.2014წ. სარეგისტრაციო განცხადებასთან დაკავშირებული ადმინისტრაციული წარმოებისას, მარეგისტრირებელ ორგანოს მიერ სარეგისტრაციოდ წარდგენილი დოკუმენტაციის მასთან დაცულ ინფორმაციასთან ურთიერთშესაბამისობა არ დაუდგენია, კერძოდ, სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნულმა სააგენტომ სადავო გადაწყვეტილებით შპს „კ...ზე“ საკუთრების უფლების რეგისტრაცისას არ გამოიკვლია 11.04.2005წ. უძრავი ქონების ნასყიდობის ხელშეკრულების საგანზე გამყიდველის (დ. ხ-ის) საკუთრების უფლებისა და რეგისტრაციაზე უარის თქმის საფუძვლების არსებობა. მითითებული ნასყიდობის ხელშეკრულებით გამყიდველის საკუთრების უფლება დასტურდებოდა 31.03.2005წ. ამონაწერით (უფლების დამადასტურებელი დოკუმენტი №726 სასოფლო-სამეურნეო მიწის მიღება-ჩაბარების აქტი). აღნიშნული ამონაწერით ირკვევა, რომ მიწის ნაკვეთის ფართობი 2494.30 კვ.მ.-ს შეადგენდა. საჯარო რეესტრში დაცული მონაცემებით ასევე დასტურდებოდა, რომ იდენტურ მიწის ნაკვეთზე 2008 წელს უკვე რეგისტრირებული იყო გ. ჭ-ის საკუთრების უფლება. ამდენად, 06.02.2014წ. გადაწყვეტილების მიღებისას მარეგისტრირებელმა ორგანოს არ დაუდგენია საქმისათვის არსებითი მნიშვნელობის მქონე გარემოებები, არ გამოუკვლევია ჰქონდა თუ არა ადგილი ერთი ნაკვეთის მიმართ ორი ურთიერთსაწინაამდეგო ჩანაწერის არსებობას, შესაბამისად, საკითხის ხელახალი განხილვისას ადმინისტრაციული ორგანო ვალდებულია სრულფასოვნად გამოიყენოს სზაკ-ით მინიჭებული უფლებამოსილება და მტკიცებულებათა შეგროვება განახორციელოს კანონით პროცედურების ჩატარების მეშვეობით, ხოლო უკვე არსებულ მტკიცებულებებს მისცეს სწორი შეფასება.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 04.11.2021წ. განჩინება საკასაციო წესით გასაჩივრდა სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს, შპს „კ...ს“ და მ. კ-ის მიერ.

კასატორმა სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნულმა სააგენტომ აღნიშნა, რომ 11.04.2005წ. ნასყიდობის ხელშეკრულების დადების დროს მოქმედი საქართველოს იუსტიციის მინისტრის 29.08.2001წ. №321 ბრძანებით დამტკიცებული „სანოტარო მოქმედებათა შესრულების წესის შესახებ ინსტრუქციის“ 39-ე მუხლით განისაზღვრებოდა უძრავ ქონებასთან დაკავშირებული გარიგებების დამოწმების წესი, კერძოდ, უძრავი ქონების ნასყიდობის ხელშეკრულების შედგენისას ნოტარიუსი ვალდებული იყო გამოეთხოვა ამონაწერი საჯარო რეესტრიდან (39.1 მუხ. „ა“ ქვ.პ.), ცნობა ქონებაზე ყადაღის არარსებობის შესახებ (39.1 მუხ. „გ“ ქვ.პ.). ნოტარიუსმა გ. აღნიაშვილმა 11.04.2005წ. სანოტარო წესით დაამოწმა ნასყიდობის ხელშეკრულება, დაადასტურა მხარეთა ქმედუნარიანობა, ასევე დაადასტურა ფაქტი, რომ ნასყიდობის საგანი საკუთრების უფლებით ნამდვილად ეკუთვნოდა გამყიდველს და ნასყიდობის საგანს წარმოადგენდა ყვარლის რაიონში, სოფ. ...ში მდებარე 12494კვ.მ. ფართობის მქონე მიწის ნაკვეთი. რაც შეეხება დოკუმენტის სიყალბეს, მარეგისტრირებელი ორგანო და მისი თანამშრომელი პასუხს არ აგებენ წარმოდგენილი სარეგისტრაციო დოკუმენტაციის ნამდვილობაზე („საჯარო რეესტრის შესახებ“ კანონის 3.6 მუხ.). ამდენად, სასამართლოს ნასყიდობის ხელშეკრულება უნდა მიეჩნია სარეგისტრაციო დოკუმენტად ხელშეკრულებაში მითითებულ ფართზე, მით უმეტეს იმის გათვალისწინებით, რომ სასამართლოს მიერ გადაწყვეტილების მიღების მომენტისთვისაც დოკუმენტის სიყალბე არ არის დადგენილი. კასატორმა მიუთითა საკასაციო სასამართლოს 15.06.2010წ. (საქმე №ბს-1188-152(კ-10), 20.07.2011წ. (საქმე №ბს-925-918(კ-11)), 30.04.2015წ. (საქმე №ბს-585-572(4კ-14)), 09.07.2020წ. (საქმე №ბს-173(4კ-20)), 02.07.2015წ. (საქმე №ბს-30-30(2კ-15)) და 23.02.2017წ. (საქმე №ბს-729-721(კ-16)) გადაწყვეტილებებზე და აღნიშნა, რომ უფლებას მხოლოდ რეგისტრაცია არ წარმოშობს, რეგისტრაცია წარმოებს სარეგისტრაციო დოკუმენტაციის საფუძველზე, „საჯარო რეესტრის შესახებ“ 26.1 მუხლის „ბ“ ქვეპუნქტის შესაბამისად, რეგისტრაციის საფუძვლად არსებული უფლების დამადასტურებელი დოკუმენტის ბათილად ცნობა იწვევს რეგისტრაციის ძალადაკარგულად გამოცხადებას, ამდენად, დაუშვებელია რეგისტრაციის გაუქმება მისი საფუძვლის ძალაში ყოფნის პირობებში.

კასატორმა სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნულმა სააგენტომ აღნიშნა, რომ მართლმსაჯულება უნდა იყოს შედეგის მომტანი, სასამართლოს გადაწყვეტილება პრაქტიკულად რეალიზებადი უნდა იყოს და უნდა უზრუნველყოფდეს უფლებებში ეფექტურ აღდგენას, რაც სააპელაციო სასამართლოს არ გაუთვალისწინებია. სასამართლომ ისე ცნო ბათილად შპს „კ...ს“ საკუთრების უფლების რეგისტრაციის შესახებ გადაწყვეტილება, რომ არ უმსჯელია ბოლო მესაკუთრის მ. კ-ის საკუთრების უფლების რეგისტრაციაზე, სასამართლოს არ შეუფასებია მის მიერ მიღებული გადაწყვეტილების აღსულების შესაძლებლობა, სასამართლოს არ უმსჯელია სადავო უძრავ ნივთზე პირვანდელი მდგომარეობის აღდგენის შესაძლებლობაზე. ნებისმიერი სასამართლოს მიერ გამოტანილი გადაწყვეტილების აღსრულება, კონვენციის მე-6 მუხლის მიზნებიდან გამომდინარე, სასამართლო პროცესის განუყოფელ ნაწილად უნდა განიხილებოდეს, სასამართლო გადაწყვეტილების სავალდებულობა აუცილებელს ხდის მისი აღსრულების უზრუნველყოფას (ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს გადაწყვეტილებები საქმეებზე „ბურდოვი რუსეთის წინააღმდეგ“, §34, „ჰორნბსი საბერძნეთის წინააღმდეგ“, §40, „იზა და მ-ძე საქართველოს წინააღმდეგ“, §42). საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლოს 28.07.2005წ. №1/14/184,228 გადაწყვეტილებაში აღინიშნა, რომ მიუღებელია ისეთი მდგომარეობის შექმნა, როდესაც უფლება ფორმალურად აღიარებულია, მაგრამ გაუმართლებლადაა გართულებული მისი რეალიზაცია.

კასატორმა სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნულმა სააგენტომ მიუთითა, რომ სადავო რეგისტრაციის განხორციელებისას არ არსებობდა „საჯარო რეესტრის შესახებ“ კანონით 21-ე, 22-ე და 23-ე მუხლებით გათვალისწინებული სარეგისტრაციო წარმოების შეჩერების, შეწყვეტისა და სარეგისტრაციო წარმოებაზე უარის თქმის საფუძვლები. აღსანიშნავია ისიც, რომ ისეთი აღმჭურველი ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტების ბათილად ცნობის მოთხოვნის შემთხვევაში, რომელიც სხვისი საკუთრების უფლებას ეხება, სულ მცირე, ამ აქტების გაუქმების მიმართ მოსარჩელის კანონიერი ინტერესი უდავოდ უნდა დასტურდებოდეს და სადავო აქტი პირდაპირ და უშუალო გავლენას უნდა ახდენდეს მასზე, ამასთანავე, მნიშვნელოვანია თანაზომიერების პრინციპის დაცვა. კასატორმა მიუთითა საკასაციო სასამართლოს გადაწყვეტილებაზე (საქმე №ბს-351-336(კ-09)) და აღნიშნა, რომ სასკ-ის 32.4 მუხლი გამოიყენება იმ შემთხვევაში, როცა ადმინისტრაციულ ორგანოს საერთოდ არ მოუხდენია ფაქტობრივი გარემოებების დადგენა. განსახილველ შემთხვევაში კი სადავო გადაწყვეტილების მიღებისას საჯარო რეესტრის მიერ გამოკვლეული იქნა საქმისათვის მნიშვნელობის მქონე ყველა ფაქტობრივი გარემოება, შესწავლილი იქნა დაინტერესებული პირის მიერ წარდგენილი და უძრავ ნივთებზე უფლებათა რეესტრში დაცული დოკუმენტაცია სრულად.

კასატორმა შპს „კ...მა“ აღნიშნა, რომ უძრავი ქონება საკუთრებაში მიიღო კანონით განსაზღვრული წესით. სარეგისტრაციო წარმოებისას საჯარო რეესტრმა ყველა გარემოება სრულყოფილად გამოიკვლია და მიიღო რეგისტრაციის შესახებ გადაწყვეტილება. მოსარჩელის საკუთრების რეგისტრაციის შემთხვევაში, საჯარო რეესტრი ვერ მიიღებდა გადაწყვეტილებას შპს „კ...ს“ საკუთრების უფლების რეგისტრაციის შესახებ, ამასთანავე, საქმეში არ არის წარმოდგენილი დოკუმენტი, რომელიც დოკუმენტის სიყალბეს დაადასტურებდა. ექსპერტიზის დასკვნით ცალსახად დგინდება, რომ შპს „კ...თან“ დადებულ ნასყიდობის ხელშეკრულებაზე ხელი მოწერილი აქვს დ. ხ-ის. შპს „კ...“ ქონების კეთილსინდისიერი შემძენია. სიმართლეს არ შეესაბამება იმ გარემოებაზე მითითება, რომ დ. ხ-იზე არ ირიცხებოდა 12494,3კვ.მ. ფართობის ოდენობის მქონე ნაკვეთი და გ. ჭ-იმა დ. ხ-ისაგან 2494,3 კვ.მ. ნაკვეთი შეიძინა. მნიშვნელოვანია ისიც, რომ დ. ხ-ისა და შპს „კ...ს“ შორის ნასყიდობის ხელშეკრულება დაიდო სანოტარო წესით. ნასყიდობის ხელშეკრულების დადების პერიოდში მოქმედი საქართველოს იუსტიციის მინისტრის 29.08.2001წ. №321 ბრძანებით დამტკიცებული „სანოტარო მოქმედებათა შესრულების წესის შესახებ ინსტრუქციის“ შესაბამისად ნოტარიუსმა შეამოწმა მხარეთა ქმედუნარიანობა, რაშიც ეჭვის შეტანის საფუძველი არ არსებობდა, ასევე შეამოწმა ნასყიდობის საგნის გამყიდველისადმი (დ. ხ-ი) კუთვნილების ფაქტი. სასამართლო სხდომაზე მესამე პირმა დ. ხ-იმა უარყო ნასყიდობის ხელშეკრულებაზე მისი ხელმოწერა, ხოლო საქმეში წარმოდგენილია ნოტარიულად დამოწმებული ნასყიდობის ხელშეკრულება, რომლის ნოტარიულად დამოწმების საკითხი ეჭვქვედ არ დამდგარა. ამდენად, დოკუმენტის გაყალბების და სანოტარო მოქმედების უკანონობა არ დგინდება, შესაბამისად, სასამართლოს არ უნდა გაემახვილებინა ყურადღება გაყალბების სავარაუდო ფაქტზე და აღნიშნული გარემოება არ უნდა მიეჩნია საქმის არასათანადოდ გამოკვლევის საფუძვლად. ქვედა ინსტანციის სასამართლოებმა არასწორად დაადგინეს ფაქტობრივი გარემოება იმის შესახებ, რომ დ. ხ-ი არ ფლობდა 12494,3 კვ.მ.-ს და მას ერიცხებოდა მხოლოდ 2494,3კვ.მ. მიწის ნაკვეთი. საჯარო რეესტრიდან ამონაწერებით დასტურდება, რომ შპს „კ...მა“ უძრავი ქონება შეიძინა დ. ხ-ისაგან, რომელსაც მყიდველისთვის ცნობილი მონაცემებით ერიცხებოდა 12494,3კვ.მ. მიწის ნაკვეთი.

კასატორმა მ. კ-იმა აღნიშნა, რომ დაირღვა სამართლიანი სასამართლოს უფლება, დაირღვა მისი უფლება მიეღო მონაწილეობა პირველი ინსტანციის სასამართლოში საქმის განხილვისას. მას, როგორც მესამე პირს, გააჩნდა განმარტების მიცემის, კითხვების დასმის, კითხვებზე პასუხის გაცემის და დოკუმენტების წარდგენის უფლება. მის მიმართ საქმის ცალკე წარმოებად გამოყოფის შემდგომ, ის სასამართლომ საქმეს ჩამოაშორა მიუხედავად იმისა, რომ საქმის შედეგი უშუალოდ და პირდაპირ გავლენას ახდენს მის ინტერესებზე. გურჯაანის რაიონულმა სასამართლომ საქმე განიხილა მისი მონაწილეობის გარეშე, ხოლო მისი პოზიცია მოსმენილი იქნა სააპელაციო სასამართლოში. სააპელაციო წესით საქმის განხილვისას მოსარჩელეს და მოწმეებს შეკითხვებს ვეღარ დაუსვამდა, რადგან ისინი პირველი ინსტანციის სასამართლოში გამოიკითხნენ. სასამართლომ საფუძვლიანად არ გამოიკვლია საქმე და მ. კ-ის არ მიეცა საქმეში მონაწილეობის საშუალება. კასატორმა მოითხოვა სააპელაციო სასამართლოს განჩინების გაუქმება და საქმის გურჯაანის რაიონული სასამართლოსათვის ხელახლა დაბრუნება.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლო გასაჩივრებული განჩინების გაცნობის, საქმის მასალების შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს, შპს „კ...ს“ და მ. კ-ის საკასაციო საჩივრები არ აკმაყოფილებს საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მოთხოვნებს და არ ექვემდებარება დასაშვებად ცნობას შემდეგ გარემოებათა გამო:

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილი განსაზღვრავს საკასაციო საჩივრის განსახილველად დაშვების ამომწურავ საფუძვლებს, კერძოდ, აღნიშნული ნორმის თანახმად, საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მიერ საკასაციო საჩივარი დაიშვება, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ: ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია; გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება; დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივრები არ არის დასაშვები საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოთ მითითებული საფუძვლით.

საკასაციო საჩივრები არ არის დასაშვები სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების საკასაციო სასამართლოს მიერ დამკვიდრებული პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით და ამასთან, არ არსებობს საკასაციო საჩივრების განხილვის შედეგად მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღების ვარაუდი. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება არ ეწინააღმდეგება ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს. ამასთან, საქმის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს მიერ საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების თვალსაზრისით.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ კასატორები ვერ ასაბუთებენ სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვას მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, ვერ აქარწყლებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებსა და დასკვნებს.

საკასაციო სასამართლო იზიარებს მოცემულ საქმეზე სააპელაციო ინსტანციის სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს და მიიჩნევს, რომ სააპელაციო სასამართლომ შედეგობრივად სწორად გადაწყვიტა მოცემული დავა.

საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ გასაჩივრებული ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის მართლზომიერებას არ ადასტურებს კასატორის სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს მითითება იმ გარემოებაზე, რომ ნოტარიუსის მიერ სანოტარო აქტის შედგენისას დადგენილი იქნა ნასყიდობის საგნის გამყიდველისადმი - დ. ხ-ისადმი კუთვნილება, რაც კასატორის მოსაზრებით წარმოშობდა უძრავ ნივთზე შპს „კ...ს“ საკუთრების უფლების რეგისტრაციის საფუძველს. საქმეში დაცული სარეგისტრაციო წარმოების მასალებით დგინდება, რომ დ. ხ-ის სახელზე საკუთრების უფლება №726 მიღება-ჩაბარების აქტის საფუძველზე რეგისტრირებული იყო ყვარლის რაიონში, სოფ. ...ში მდებარე 2494,3 კვ.მ. სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის ნაკვეთზე. 31.01.2014წ. საჯარო რეესტრს განცხადებით მიმართა შპს „კ...ს“ წარმომადგენელმა და სარეგისტრაციოდ წარადგინა 11.04.2005წ. ხელშეკრულება, რომლითაც დ. ხ-იმა შპს „კ...ს“ მიჰყიდა ყვარლის რაიონში, სოფ. ...ში მდებარე 12494,3კვ.მ. მიწის ნაკვეთი. საჯარო რეესტრმა მითითებული ხელშეკრულების საფუძველზე მიიღო სადავო გადაწყვეტილება შპს „კ...ს“ საკუთრების უფლების რეგისტრაციის შესახებ. საკასაციო პალატა მიუთითებს, რომ საჯარო რეესტრი არის ნივთზე უფლებათა წარმოშობის, მათში ცვლილების და შეწყვეტის, ასევე უძრავ ნივთზე საკუთრების უფლების მიტოვების წარმოშობის და მასზე ცვლილების შესახებ მონაცემთა ერთობლიობა (სკ-ის 311.1 მუხ.). „საჯარო რეესტრის შესახებ“ კანონის 10.2 მუხლის თანახმად, უძრავ ნივთზე გარიგებისა და სხვა სამართლებრივი მოქმედების განხორციელებისას, გარდა მემკვიდრეობის უფლების დადგენისა, მასზე დაინტერესებული პირის უფლებამოსილება დგინდება მხოლოდ ამონაწერით საჯარო რეესტრიდან. მითითებული ნორმებიდან გამომდინარე ნასყიდობის საგანზე გამყიდველის უფლება და ამ უფლების ფარგლები წარმოადგენდა საჯარო რეესტრის მიერ გამოსაკვლევ გარემოებას. მოცემულ შემთხვევაში კასატორი ვერ მიუთითებს ისეთ საჯარო რეესტრის ამონაწერზე, ისეთ საჯარო რეესტრში რეგისტრირებულ მონაცემზე, რომლითაც დ. ხ-ის საკუთრების უფლება დადგინდებოდა 12494,3კვ.მ. მიწის ნაკვეთზე, ამასთან, საფუძველს მოკლებულია მითითება ნოტარიუსის მიერ ნასყიდობის საგნის გამყიდველისადმი - დ. ხ-ისადმი კუთვნილების დადგენის თაობაზე. საქმის მასალებში დაცულია საქართველოს ნოტარიუსთა პალატის 02.02.2017წ. წერილი, რომლითაც საჯარო რეესტრს გაეგზავნა პალატის არქივში დაცული 11.04.2005წ. ნასყიდობის ხელშეკრულებისა და მასზე დართული დოკუმენტების ასლი. მითითებულ წერილზე დართული სანოტარო წესით დამოწმებულ 11.04.2005წ. ნასყიდობის ხელშეკრულებაში მითითებულია, რომ დ. ხ-იმა შპს „კ...ს“ მიყიდა ყვარლის რაიონში, სოფ. ...ში მდებარე 2494,3კვ.მ. მიწის ნაკვეთი, წერილს ასევე ერთვის 30.12.1999წ. ამონაწერი საჯარო რეესტრიდან, რომლითაც დ. ხ-ის საკუთრების უფლება დგინდება 2494,3კვ.მ. და არა 12494,3კვ.მ. ფართობის მქონე ნაკვეთზე. ამდენად, კასატორის მითითება იმ გარემოებაზე, რომ 12494,3კვ.მ. ნაკვეთზე შედგენილი 11.04.2005წ. ნასყიდობის ხელშეკრულება მართებულად იქნა მიჩნეული სარეგისტრაციო დოკუმენტად და შპს „კ...ს“ საკუთრების უფლება დარეგისტრირდა ხელშეკრულებაში მითითებულ ფართზე, არ არის დასაბუთებული. ზემოთ მითითებული სამართლებრივი ნორმების, საქმის გარემოებათა გამოკვლევის სზაკ-ით დადგენილი სტანდარტისა და საქმეში დაცული სარეგისტრაციო წარმოების მასალების გათვალისწინებით მარეგისტრირებელი ორგანო არ იყო უფლებამოსილი 12494,3კვ.მ. მიწის ნაკვეთზე დ. ხ-ის (გამყიდველის) საკუთრების უფლების დადგენის გარეშე მიეღო რეგისტრაციის შესახებ გადაწყვეტილება.

საქმეში დაცული მასალებით დ. ხ-ის საკუთრებაში არსებული 2494,3 კვ.მ. უძრავი ნივთის მომიჯნავედ 6086,51 კვ.მ. ნაკვეთის მესაკუთრედ №725 მიღება-ჩაბარების აქტის საფუძველზე რეგისტრირებული იყო თ. ხ-ის საკუთრების უფლება. 15.05.2008წ. ნასყიდობის ხელშეკრულებებით აღნიშნული მიწის ნაკვეთები (2494,3 კვ.მ. და 6086,51 კვ.მ.) დ. ხ-იმა და თ. ხ-იმა მიჰყიდეს გ. ჭ-ის (მოსარჩელეს). საჯარო რეესტრის მონაცემებით მითითებული ხელშეკრულებების საფუძველზე უძრავი ნივთების მესაკუთრედ იმავე დღეს აღირიცხა მოსარჩელე. გ. ჭ-იმა 23.01.2017წ. განცხადებებით მიმართა საჯარო რეესტრს და მოითხოვა მის საკუთრებაში არსებულ უძრავ ნივთებზე (2494,3 კვ.მ. და 6086,51 კვ.მ.) სახელმწიფო პროექტის ფარგლებში ცვლილების რეგისტრაცია (დაზუსტება). მარეგისტრირებელი ორგანოს 17.02.2017წ. გადაწყვეტილებებით განმცხადებელს სარეგისტრაციო წარმოებაზე ეთქვა უარი სარეგისტრაციოდ წარდგენილ უფლების საგანზე სხვა პირის - შპს „კ...ს“ რეგისტრირებული საკუთრების უფლების გამო. საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ საჯარო რეესტრმა ისე მიიღო 06.02.2014წ. სადავო გადაწყვეტილება შპს „კ...ს“ საკუთრების უფლების რეგისტრაციის შესახებ, რომ არ გამოიკვლია და არ შეაფასა დ. ხ-ისა და თ. ხ-ის მიერ უძრავი ნივთის გასხვისებისა და 2008 წლის 15 მაისიდან გ. ჭ-ის სახელზე 2494,3 კვ.მ. და 6086,51 კვ.მ. მიწის ნაკვეთებზე რეგისტრირებული საკუთრების უფლება. საკასაციო პალატა ასევე ყურადღებას ამახვილებს იმ გარემოებაზე, რომ გ. ჭ-ის ცვლილების რეგისტრაციაზე უარი ეთქვა მესამე პირის საკუთრების უფლების გამო, სარეგისტრაციო წარმოებაზე უარის თქმის საფუძველი არ გამხდარა მოსარჩელის სახელზე საკუთრების უფლებით 2008 წლის 15 მაისიდან რეგისტრირებული უძრავი ნივთებისა და 23.01.2017წ. განცხადებებზე დართული საკადასტრო აგეგმვითი/აზომვითი ნახაზების ურთიერთშეუსაბამობა. რაც შეეხება კასატორების (საჯარო რეესტრი და შპს „კ...“) მითითებას იმ გარემოებაზე, რომ არ დგინდება სარეგისტრაციო დოკუმენტის - 11.04.2005წ. ნასყიდობის ხელშეკრულების სიყალბე, აღნიშნული არ გამორიცხავს რეგისტრაციის არამართლზომიერებას, ვინაიდან საქმეში დაცული სარეგისტრაციო წარმოების მასალებით არ დასტურდება საჯარო რეესტრის მონაცემებისა და სადავო აქტით რეგისტრირებული უფლების ურთიერთშესაბამისობა. ამდენად, მართებულია ქვედა ინსტანციის სასამართლოების მოსაზრება სასკ-ის 32.4 მუხლის საფუძველზე სადავო აქტის ბათილად ცნობის შესახებ, რადგან ადმინისტრაციულ პროცესში მოქმედი ინკვიზიციურობის პრინციპის გათვალისწინებით (სასკ-ის მე-4, მე-19 მუხ.) მართალია სასამართლოს აქვს შესაძლებლობა ფაქტობრივი გარემოებების სრულყოფილად გამოკვლევის მიზნით შეაგროვოს დამატებითი მტკიცებულებები, თუმცა აღნიშნული უზრუნველყოფს ადმინისტრაციული წარმოების ფარგლებში დაშვებული ხარვეზების აღმოფხვრას და არა ორგანოში განსახორციელებელი წარმოების ჩანაცვლებას. განსახილველ შემთხვევაში გამოკვლევას საჭიროებს საქმისათვის არსებითი მნიშვნელობის მქონე რიგი გარემოებები. საჯარო რეესტრი ვალდებულია მასთან წარდგენილ განცხადებაში დასმული საკითხი შეისწავლოს სზაკ-ით დადგენილი წესით, სრულად გამოიკვლიოს საქმესთან დაკავშირებული გარემოებები და მიიღოს სათანადოდ დასაბუთებული გადაწყვეტილება. განსახილველ შემთხვევაში სადავო აქტი ვერ აკმაყოფილებს აღნიშნულ სტანდარტს.

განსახილველ საქმეზე დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებების გათვალისწინებით უსაფუძვლოა კასატორის სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს მითითება იმ გარემოებაზე, რომ უფლების დამდგენი დოკუმენტის ძალაში არსებობის პირობებში დაუშვებელია რეგისტრაციის გაუქმება, ასევე კასატორის მიერ მითითებული საკასაციო სასამართლოს განჩინებები არ ადასტურებს დივერგენციას. საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ უზენაესი სასამართლო განიხილავს კონკრეტულ დავას და ამ დავის ფარგლებში აფასებს სამართლებრივ საკითხებს, საკასაციო სასამართლოს განმარტება კაზუალურია. ამდენად, გადაწყვეტილებაში ასახული სამართლებრივი მოსაზრებები განმარტებულ უნდა იქნეს დავაზე დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებების გათვალისწინებით. ამასთანავე, სწორედ არსებითად მსგავსი ფაქტობრივი გარემოებების არსებობისას ენიჭება უზენაესი სასამართლოს სამართლებრივ განმარტებებს კონკრეტული საქმის განხილვისთვის მნიშვნელობა. დივერგენციას საფუძვლით საკასაციო საჩივრის დასაშვებად მიჩნევას მხოლოდ მაშინ აქვს ადგილი, როდესაც არსებითად მსგავსი გარემოებების მქონე დავაში სააპელაციო სასამართლო ნორმის საკასაციო პალატისგან განსხვავებულ განმარტებას ახდენს. ამდენად, უზენაესი სასამართლოს მიერ გაკეთებული სამართლებრივი შეფასებებით ხელმძღვანელობისას პირველ რიგში უნდა დადგინდეს განხილული და განსახილველი დავების ფაქტობრივ გარემოებებს შორის არსებითი მსგავსება. მოცემულ შემთხვევაში კასატორის მიერ მითითებული დავებისა და განსახილველი დავის ფაქტობრივი გარემოებები განსხვავებულია. საკასაციო პალატა მიუთითებს, რომ უფლებას მხოლოდ რეგისტრაცია არ წარმოშობს, რეგისტრაცია წარმოებს სარეგისტრაციო დოკუმენტის საფუძველზე, რომელსაც „საჯარო რეესტრის შესახებ“ კანონის შესაბამისად განეკუთვნება სამართლებრივი აქტი, რომელიც უშუალოდ წარმოშობს რეგისტრაციის მოთხოვნის უფლებას (სუსგ 22.09.2016წ. საქმე Nბს-5-5(6კ-15)). კასატორის მიერ მითითებული დავებისაგან განსხვავებით განსახილველ შემთხვევაში სწორედ აღნიშნული გარემოებაა სადავო, კერძოდ, შეფასებას საჭიროებს 12494,3კვ.მ. მიწის ნაკვეთზე შედგენილი 11.04.2005წ. ნასყიდობის ხელშეკრულების სარეგისტრაციო დოკუმენტად მიჩნევის შესაძლებლობა, აღნიშნული ხელშეკრულების საფუძველზე უძრავ ნივთზე შპს „კ...ს“ საკუთრების უფლების წარმოშობის საფუძვლების არსებობა, წარდგენილი სარეგისტრაციო დოკუმენტების, უკვე რეგისტრირებული მონაცემებისა და სადავო აქტით აღრიცხული უფლების ურთიერთშესაბამისობა, ამდენად, მითითებული გარემოებების გათვალისწინებით მოცემულ შემთხვევაში დივერგენცია არ დასტურდება, ასევე სახეზე არ არის ისეთი შემთხვევა, როცა რეგისტრაციის გაუქმება დაუშვებელია უფლების დამდგენის დოკუმენტის გაუქმების გარეშე. რაც შეეხება კასატორის მითითებას პირვანდელი მდგომარეობის აღდგენის შეუძლებლობაზე, საკასაციო პალატა მიუთითებს, რომ მოცემულ შემთხვევაში თავდაპირველი სარჩელით დავის საგანს ასევე შეადგენდა მ. კ-ის საკუთრების უფლების რეგისტრაციის შესახებ გადაწყვეტილების ბათილად ცნობა. გურჯაანის რაიონული სასამართლოს 08.06.2020წ. განჩინებით, მითითებული გადაწყვეტილების ბათილად ცნობის ნაწილში საქმე გამოიყო ცალკე წარმოებად, შესაბამისად, განსახილველი დავის საგანს არ შეადგენს მ. კ-ის საკუთრების უფლების რეგისტრაციის მართლზომიერება და სასამართლო ამ დავის ფარგლებში ამ საკითხზე მსჯელობას ვერ იქონიებდა, ამასთან, შპს „კ...ს“ საკუთრების უფლების რეგისტრაციის კანონით დადგენილი წესით არამართლზომიერების დადგენის და პირვანდელი მდგომარეობის აღდგენის შეუძლებლობის შემთხვევაში მოსარჩელეს ენიჭება დარღვეული უფლების აღდგენის მიზნით ზიანის ანაზღაურების მოთხოვნის უფლებამოსილება, შესაბამისად, კასატორის მითითება პირვანდელი მდგომარეობის აღდგენის შეუძლებლობაზე არ გამორიცხავს გასაჩივრებული აქტის მართლზომიერებაზე მსჯელობის შესაძლებლობას.

გასაჩივრებული განჩინების გაუქმების წინაპირობას არ ქმნის კასატორის - შპს „კ...ს“ მითითება კეთილსინდისიერი შემძენის ინსტიტუტზე. საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ საკუთრების უფლების კეთილსინდისიერი შეძენა, ობიექტურად არამართლზომიერი ხასიათის მიუხედავად, საკანონმდელო დაცვას მოკლებული არ არის. საჯაროობის პრინციპი გულისხმობს, რომ ამგვარი უფლება მესამე პირებისთვის რეგისტრაციის მომენტიდან იძენს იურიდიულ ძალას, კანონმდებლობა უშვებს საჯარო რეესტრის სისწორის პრეზუმფციას, რაც იმას ნიშნავს, რომ მესამე პირებისთვის რეესტრის ჩანაწერები ითვლება სწორად, ვიდრე არ დამტკიცდება მათი უკანონობა. სკ-ის 185-ე მუხლი უფლების შემძენს მხოლოდ საჯარო რეესტრის ჩანაწერის შემოწმების ვალდებულებას აკისრებს და ადგენს, რომ შემძენის ინტერესებიდან გამომდინარე, გამსხვისებელი ითვლება უძრავი ნივთის მესაკუთრედ, თუ იგი ასეთად არის რეგისტრირებული საჯარო რეესტრში, გარდა იმ შემთხვევისა, როცა შემძენმა იცოდა, რომ გამსხვისებელი არ იყო მესაკუთრე. დამატებითი მოთხოვნები უძრავი ნივთის შემძენს არ წაეყენება, გამსხვისებლის საჯარო რეესტრში მესაკუთრედ რეგისტრაცია საკმარისია იმისთვის, რომ შემძენმა ჩათვალოს, რომ გამსხვისებელი მესაკუთრეა. უფლების შემძენს ტვირთად აწევს არა ყოველგვარი უზუსტო მონაცემის ცოდნა, არამედ მხოლოდ ისეთის, რაც საეჭვოს ხდის უფლების შეძენის ნამდვილობას. შემძენს არ უნდა მოეთხოვოს იმაზე მეტის ცოდნა, რაც მის გონივრულ შესაძლებლობებს სცილდება (სუსგ 16.01.2014წ. №ას-189-182-2013, 02.03.2020წ. საქმე №ას-1279-2019). მოცემულ შემთხვევაში კასატორს (შპს „კ...ს“) არ წარმოუდგენია საჯარო რეესტრიდან ამონაწერი ან/და მარეგისტრირებელი ორგანოს მიერ გაცემული ისეთი სახის დოკუმენტი, რომელიც 12494,3კვ.მ. მიწის ნაკვეთზე გამსხვისებლის - დ. ხ-ის საკუთრების უფლებას დაადასტურებდა, ამასთან, როგორც ზემოთ აღინიშნა, ნოტარიუსთა პალატის არქივში დაცულია 2494,3კვ.მ. ნაკვეთზე შედგენილი 11.04.2005წ. ნასყიდობის ხელშეკრულება, რომელსაც თან ერთვის საჯარო რეესტრიდან ამონაწერი ამავე ოდენობის ფართზე მესაკუთრის დ. ხ-ის მითითებით. განსახილველ შემთხვევაში საქმეში დაცული მასალებით არ დასტურდება გამსხვისებლის საკუთრების უფლების 12494,3კვ.მ. მიწის ნაკვეთზე საჯარო რეესტრში რეგისტრაციის ფაქტი, შესაბამისად შპს „კ...სთვის“ თავიდანვე ცნობილი უნდა ყოფილიყო რეგისტრაციის შესაძლო ხარვეზიანობის შესახებ,

საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ კეთილსინდისიერი შემძენის სამოქალაქო-სამართლებრივი ინსტიტუტის მსგავსად, სამართლებრივი უსაფრთხოების უზრუნველყოფას მიზნად ისახავს ადმინისტრაციულ სამართალში კანონიერი ნდობის დაცვის პრინციპი, რომელიც გარკვეულწილად ზღუდავს აღმჭურველი აქტის ბათილად გამოცხადებას. ამდენად, აქტის ბათილად ცნობის საკითხი განიხილება არა მხოლოდ კანონიერების, არამედ აგრეთვე მისი საწინააღმდეგო - კანონიერი ნდობის თვალსაზრისით (სუსგ საქმე №ბს-600-589(4კ-12), 14.11.2013წ.). სზაკ-ის 60¹.4 მუხლის თანახმად მხარის კანონიერი ნდობა არ არის დაცვის ღირსი უკეთუ არსებითად ირღვევა სხვა პირის კანონიერი უფლებები და ინტერესები. კანონიერი ნდობის უფლებით აქტის ადრესატი დაცულია იმ ვითარებაში, როცა მისი ნდობის უფლება კონფლიქტშია მხოლოდ კანონიერების პრინციპთან, მაგრამ თუ ამავდროულად უკანონო აქტი მესამე პირის კანონიერი ნდობის უფლებას არსებითად არღვევს, შეუძლებელია პრიორიტეტულად იქნეს განხილული აქტის ადრესატის კანონიერი ნდობის უფლება სხვა, მესამე პირთა კანონიერი უფლებებისა და ინტერესების უგულვებელყოფის ხარჯზე (სუსგ 08.10.2015წ. საქმე №ბს-259-255(კ-15)). იმგვარი გარემოებების დადგენის პირობებში, როცა უკანონო აღმჭურველ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის სამართლებრივი შედეგებით დაირღვა სახელმწიფო, საზოგადოებრივი, ან სხვა პირის კანონიერი უფლებები, ან კანონიერი ინტერესები, კანონმდებელი აქტს არ მიიჩნევს განსაკუთრებული სამართლებრივი დაცვის ობიექტად, რამდენადაც აქტის კანონიერებისა და აქტის ადრესატის კანონიერი ნდობის უფლების კონფლიქტის, კონკურენციის პირობებში კანონმდებელი პრიორიტეტულად მიიჩნევს არა აქტის ადრესატის, არამედ მესამე პირების კანონიერი ნდობის უფლების დაცვას (სუსგ 29.06.2017წ. საქმე №ბს-226-224(კ-17)), ამდენად მოცემულ შემთხვევაში არ არსებობს შპს „კ...ს“ მიმართ კეთილსინდისიერი შემძენის გარანტიების გავრცელების საფუძველი.

კასატორი მ. კ-ი განსახილველ საქმეში მესამე პირად ჩაება გურჯაანის რაიონული სასამართლოს 14.09.2018წ. განჩინებით, ხოლო იმავე სასამართლოს 08.06.2020წ. განჩინებით, განსახილველ ადმინისტრაციულ საქმეს ცალკე წარმოებად გამოეყო საქმე მ. კ-ის საკუთრების უფლების რეგისტრაციის შესახებ 30.07.2018წ. გადაწყვეტილების ბათილად ცნობის ნაწილში. ამდენად, მ. კ-ისთვის ცნობილი იყო გ. ჭ-ის მიერ აღძრული სარჩელის შესახებ, რომლითაც მოთხოვილი იქნა შპს „კ...ს“ საკუთრების უფლების რეგისტრაციის შესახებ გადაწყვეტილების ბათილად ცნობა. მ. კ-ის საკუთრების უფლების რეგისტრაციის ბათილად ცნობის ნაწილში საქმის ცალკე წარმოებად გამოყოფის შემდგომ, მას არ მიუმართავს სასამართლოსთვის და არ მოუთხოვია განსახილველ დავაში მესამე პირად ჩაბმა. სააპელაციო სასამართლოში საქმის განხილვის ეტაპზე მ. კ-ი მესამე პირად ჩაება სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს შუამდგომლობის საფუძველზე. საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ სააპელაციო სასამართლოს პროცესუალური როლის გათვალისწინებით სააპელაციო სასამართლო მტკიცებულებების გამოკვლევისა და ფაქტობრივი გარემოებების დადგენაზე უფლებამოსილი სასამართლოა, შესაბამისად, მ. კ-ი არ იყო მოკლებული შესაძლებლობას სააპელაციო განხილვის ეტაპზე ესარგებლა საპროცესო კანონმდებლობით მინიჭებული საპროცესო უფლებებით, ამასთან, სააპელაციო სასამართლოში 07.10.2021წ. გამართულ სხდომაზე მ. კ-ის წარმომადგენელმა ისარგებლა ახსნა-განმარტების უფლებით. რაც შეეხება პირველ ინსტანციაში მონაწილეობის მიუღებლობის გამო მოწმეთა დაკითხვის შესაძლებლობის არქონას, საქმის მასალებში დაცული პირველი ინსტანციის სხდომის ოქმებით არ დგინდება მოწმეთა დაკითხვის ფაქტი, შესაბამისად, ამ გარემოებაზე მითითება არარელევანტურია. კასატორი ასევე მოითხოვს საქმის რაიონულ სასამართლოში დაბრუნებას. აღნიშნული მოთხოვნა არ გამომდინარეობს საპროცესო კანონმდებლობით დადგენილი მოწესრიგებიდან, ვინაიდან საკასაციო სასამართლო უფლებამოსილია საქმე დააბრუნოს სააპელაციო სასამართლოში. მოცემულ შემთხვევაში კი საქმის ხელახლა განსახილველად სააპელაციო სასამართლოში დაბრუნების საფუძვლები არ არსებობს. სსკ-ის 404-ე მუხლის პირველი ნაწილის პირველი წინადადების მიხედვით, საკასაციო სასამართლო ამოწმებს გადაწყვეტილებას საკასაციო საჩივრის ფარგლებში. საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს გასაჩივრებული გადაწყვეტილების მოტივების უარმყოფელ სამართლებრივად დასაბუთებულ არგუმენტაციას. განსახილველ შემთხვევაში მ. კ-ის საკასაციო საჩივარი არ შეიცავს სააპელაციო პალატის მიერ დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებების თუ მათი სამართლებრივი შეფასების უსწორობის სათანადო დასაბუთებას, წარმოდგენილი არ არის დასაბუთებული და დასაშვები პრეტენზიები (შედავება).

ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებების გათვალისწინებით საკასაციო პალატა თვლის, რომ კასატორების მიერ მითითებული გარემოებები არ ქმნის საკასაციო საჩივრების დასაშვებად ცნობის საფუძველს. საკასაციო სასამართლო თვლის, რომ მოცემულ საქმეს არ გააჩნია პრინციპული მნიშვნელობა სასამართლო პრაქტიკისათვის, ხოლო საკასაციო საჩივრებს - წარმატების პერსპექტივა. ამდენად, არ არსებობს საკასაციო საჩივრების დასაშვებობის საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით რეგლამენტირებული არც ერთი საფუძველი, რის გამო სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს, შპს „კ...ს“ და მ. კ-ის საკასაციო საჩივრები არ უნდა იქნეს დაშვებული განსახილველად.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლით, 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს, შპს „კ...ს“ და მ. კ-ის საკასაციო საჩივრები მიჩნეულ იქნეს დაუშვებლად;

2. უცვლელად დარჩეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 04.11.2021წ. განჩინება;

3. სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნულ სააგენტოს (ს/ნ 202238621) დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე 30.05.2022წ. №34810 საგადახდო მოთხოვნით გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 300 ლარის 70%, - 210 ლარი, შემდეგი ანგარიშიდან: ქ. თბილისი, სახელმწიფო ხაზინა, ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის №200122900, სახაზინო კოდი №300773150;

4. თ. ნ-ის (პირადი №...) დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე 01.06.2022წ. №0 საგადასახადო დავალებით გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 300 ლარის 70%, - 210 ლარი, შემდეგი ანგარიშიდან: ქ. თბილისი, სახელმწიფო ხაზინა, ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის №200122900, სახაზინო კოდი №300773150;

5. მ. უ-ის (პირადი №...) დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე 06.06.2022წ. №13511189982 საგადახდო დავალებით გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 300 ლარის 70%, - 210 ლარი, შემდეგი ანგარიშიდან: ქ. თბილისი, სახელმწიფო ხაზინა, ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის №200122900, სახაზინო კოდი №300773150;

6. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.

თავმჯდომარე ნ. სხირტლაძე

მოსამართლეები: ქ. ცინცაძე

ბ. სტურუა