№ბს-509(კ-22) 9 ოქტომბერი, 2023 წელი ქ. თბილისი
ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატამ
შემდეგი შემადგენლობით:
გენადი მაკარიძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),
ქეთევან ცინცაძე, თამარ ოქროპირიძე
საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლისა და 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის საფუძველზე, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 408-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, ზეპირი განხილვის გარეშე, შეამოწმა შპს „ ჯ...ის“ საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საფუძვლების არსებობა ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2021 წლის 26 ოქტომბრის განჩინების გაუქმების თაობაზე (მოწინააღმდეგე მხარე - სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტო, მესამე პირი - სსიპ მინერალური რესურსების ეროვნული სააგენტო).
ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:
1. შპს „ჯ...მა“ სარჩელით მიმართა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიას მოპასუხე სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს მიმართ.
მოსარჩელემ მოითხოვა: ა) დაევალოს სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნულ სააგენტოს, საქართველოს გარემოსა და ბუნებრივი რესურსების მინისტრის 2006 წლის 19 დეკემბრის №1378 ბრძანებით გაცემულ ლიცენზიაში მითითებული კონტურების ფარგლებში მოქცეული მიწების უფლებათა სისტემური და სპორადული რეგისტრაციის წესით კერძო საკუთრებაში გადაცემა/საკუთრების უფლების რეგისტრაცია განახორციელოს სსიპ წიაღის ეროვნულ სააგენტოს და შპს „ჯ...ის“ თანხმობის შემთხვევაში; ბ) ბათილად იქნეს ცნობილი სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს 2020 წლის 27 მარტის №... გადაწყვეტილება, რომლითაც შპს „ჯ...ს“ უარი ეთქვა შეჩერებულიყო საქართველოს გარემოსა და ბუნებრივი რესურსების მინისტრის 2006 წლის 19 დეკემბრის №1378 ბრძანებით გაცემულ ლიცენზიაში მითითებული კონტურის ფარგლებში მოქცეული მიწების უფლებათა სისტემური და სპორადული რეგისტრაციის წესით კერძო საკუთრებაში გადაცემა/საკუთრების უფლების რეგისტრაცია სსიპ წიაღის ეროვნული სააგენტოს და შპს „ჯ...ის“ (ს/კ ...) თანხმობის გარეშე.
2. თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2020 წლის 24 აპრილის განჩინებით შპს „ჯ...ის“ სარჩელი, მოპასუხის - სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს მიმართ, ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტს ბათილად ცნობისა და ახალი ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემის დავალების თაობაზე, განსჯადობით განსახილველად გადაეგზავნა საჩხერის რაიონულ სასამართლოს.
3. საჩხერის რაიონული სასამართლოს 2021 წლის 21 იანვრის საოქმო განჩინებით საქმეში საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის მე-16 მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად ჩართულ იქნა სსიპ წიაღის ეროვნული სააგენტო.
4. საჩხერის რაიონული სასამართლოს 2021 წლის 12 აპრილის გადაწყვეტილებით შპს „ჯ...ის“ სარჩელი არ დაკმაყოფილდა.
აღნიშნული გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გასაჩივრდა შპს „ჯ...ის“ მიერ.
5. ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2021 წლის 26 ოქტომბრის განჩინებით შპს „ჯ...ის“ სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა. უცვლელად დარჩა საჩხერის რაიონული სასამართლოს 2021 წლის 12 აპრილის გადაწყვეტილება.
6. ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2021 წლის 26 ოქტომბრის განჩინება საკასაციო წესით გასაჩივრდა შპს „ჯ...ის“ მიერ.
კასატორი აღნიშნავს, რომ გასაჩივრებული გადაწყვეტილების სამართლებრივი უსწორობა განპირობებულია, ერთი მხრივ, სასამართლოს მიერ მოხმობილი სამართლის ნორმების არასწორი განმარტებით (განსაკუთრებით იმ ნორმატიული საფუძვლებით დადგენილი სტანდარტების არამართებული შეფასებით, რომლებიც წიაღით მოცულ მიწის ნაკვეთებთან მიმართებით ლიცენზიანტის უფლებრივ მდგომარეობასა და დამოკიდებულებას განსაზღვრავენ), ხოლო მეორე მხრივ, იმ თვალსაზრისით, რომ მთელ რიგ ეპიზოდებში სასამართლო ურთიერთსაწინააღმდეგო დასკვნებზე აპელირებით ცდილობს შპს „ჯ...ის“ სასარჩელო პრეტენზიის გაქარწყლებას.
სააპელაციო სასამართლოს მიერ არსებითად ახლებური მსჯელობა სადავო საკითხზე შემოთავაზებული არ არის და ძირითადად იზიარებს, პირველი ინსტანციის სასამართლოს მსგავსად, სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს პოზიციას, ხოლო სამართლებრივ ასპექტებზე, რომლებზეც მოსარჩელე ამახვილებდა ყურადღებას და ასაბუთებდა სადავო აქტების უკანონობას, სასამართლომ საერთოდ არ იმსჯელა. სასამართლოს მიერ არასწორად იქნა დადგენილი და შეფასებული პირველი ინსტანციის სასამართლო გადაწყვეტილების 3.3, 4.1, 6.6, 6.7, 6.8, 6.9, 6.10, 6.12, 6.13, 6.15 პუნქტები. დაუსაბუთებელია სააპელაციო სასამართლოს მსჯელობა, რომ როდესაც არ არსებობს „საჯარო რეესტრის შესახებ“ საქართველოს კანონის 21-ე მუხლით კონკრეტულად ჩამოთვლილი საფუძვლები სარეგისტრაციო წარმოების შეჩერებისთვის, მარეგისტრირებელი ორგანო ვალდებული არ არის შეამოწმოს ასეთი საფუძვლები გათვალისწინებულია თუ არა რომელიმე სხვა სპეციალურ კანონში.
პირველი ინსტანციის სასამართლომ გასაჩივრებულ გადაწყვეტილებაში არასწორად განმარტა საქართველოს მთავრობის 2005 წლის 11 აგვისტოს №136 დადგენილებით დამტკიცებული „სასარგებლო წიაღისეულის მოპოვების ლიცენზიის გაცემის წესისა და პირობების შესახებ“ დებულების მე-7 მუხლში მოცემული დათქმა, რომელიც კერძო საკუთრებაში არსებულ მიწის ნაკვეთზე სალიცენზიო საქმიანობის განხორციელებას მესაკუთრის თანხმობას უკავშირებს. აღნიშნული ნორმის იმგვარი განმარტება, რომელიც სასამართლომ გააკეთა, წინააღმდეგობაში მოდის „წიაღის შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-8 მუხლის პირველი პუნქტით დადგენილ იმპერატიულ დანაწესთან, რომელიც წიაღის ფონდში შემავალ ლიცენზირებულ ობიექტებზე კერძო საკუთრების უფლების წარმოშობას ლიცენზიანტის თანხმობის სავალდებულოობას უკავშირებს. მოცემული განმარტება სრულად გაიზიარა სააპელაციო სასამართლომაც და აღნიშნა, რომ მოქმედი კანონმდებლობა უშვებს, მიწაზე კერძო საკუთრების არსებობას, წიაღზე სახელმწიფო საკუთრების მიუხედავად და ლიცენზიის მისაღებად ითვალისწინებს მესაკუთრის თანხმობის აუცილებლობას.
სააპელაციო სასამართლოს მოსაზრებით, ის გარემოება, რომ წიაღის ფონდში მოქცეულ მიწებზე კერძო პირები მართლზომიერი მფლობელობის/სარგებლობის საფუძვლით ირეგისტრირებენ საკუთრების უფლებას, ვერ გახდება ამ პირთათვის საკუთრების უფლების რეგისტრაციაზე უარის თქმის საფუძველი, რადგან მათთვის, სასამართლოს განმარტებით, ხდება არა საკუთრების უფლების გადაცემა, არამედ არსებული უფლების ერთგვარი აღიარება, მარეგისტრირებელ ორგანოში რეგისტრაციის გზით. სასამართლოს აღნიშნული მსჯელობა შეუსაბამოა „წიაღის შესახებ“ საქართველოს კანონის იმპერატიულ მოთხოვნებთან.
განსახილველი დავის ჭრილში სასამართლოს არ უნდა გამოეყენებინა საქართველოს მთავრობის 2005 წლის 11 აგვისტოს №136 დადგენილებით დამტკიცებული „სასარგებლო წიაღისეულის მოპოვების ლიცენზიის გაცემის წესისა და პირობების შესახებ“ დებულების ზემოთ მოცემული ნორმა, რადგან მოცემულ შემთხვევაში საქმე ეხება იმ მიწის ნაკვეთებს, რომლებზედაც კერძო საკუთრების უფლება არ არის რეგისტრირებული და წარმოადგენენ სახელმწიფო საკუთრებაში არსებულ ობიექტებს.
კასატორი მიუთითებს „წიაღის შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-2 მუხლის პირველ პუნქტზე, მე-8 მუხლის პირველ პუნქტზე და აღნიშნავს, რომ მოცემული საკანონმდებლო ნორმების მკაფიო ხასიათი არ იძლევა მათი რაიმე სხვა შინაარსით ინტერპრეტაციის საშუალებას და ცალსახად მიუთითებს აღნიშნული საკითხისადმი იმგვარ სახელმწიფოებრივ მიდგომაზე, რომ წიაღის ფონდის მიწების განკარგვა უპირობოდ საჭიროებს ლიცენზიის მფლობელი სუბიექტის თანხმობას, რომელიც ამ ობიექტის განკარგვის (საკუთრებაში გადაცემის, იჯარით გაცემის და სხვ.) ერთიანი პროცესის ერთ-ერთ სავალდებულო კომპონენტს წარმოადგენს. შესაბამისად, საკანონმდებლო მოთხოვნის დაუცველობის შემთხვევაში განკარგვის პროცესი ვერ მიიღებს დასრულებულ სახეს.
შპს „ჯ...ის“ სარჩელის საფუძვლიანობის გაქარწყლების მიზნით სასამართლოს ნებისმიერი აპელირება საქართველოს მთავრობის 2005 წლის 11 აგვისტოს დადგენილებით დამტკიცებულ „სასარგებლო წიალისეულის მოპოვების ლიცენზიის გაცემის წესისა და პირობების შესახებ დებულებაზე“ (რომელიც კანონქვემდებარე ნორმატიული აქტია) უსაფუძვლოა, რადგან კომპანია უკვე წარმოადგენს სათანადო ლიცენზიის მფლობელ სუბიექტს, რომელსაც მოცემულ ეტაპზე ვერ წაეყენება ზემოხსენებული დებულების ის მოთხოვნები, რომლებზედაც სასამართლო მიუთითებს. ამ ვითარების ფონზე კი „წიაღის შესახებ“ საქართველოს კანონის ზემოხსენებული ნორმები, რომლებსაც პირდაპირი მოქმედების ძალა აქვთ, ცალსახად განამტკიცებენ ლიცენზიანტის იმ უფლებას, რომ მისი თანხმობის გარეშე სახელმწიფო საკუთრებაში არსებული წიაღით მოცული მიწის ნაკვეთი არ დაექვემდებაროს განკარგვას. შპს „ჯ...ის“ სახელზე არსებული ლიცენზია 2006 წლის 23 დეკემბერს არის გაცემული. ამ პერიოდში მოქმედი რედაქციით კი, დებულების მე-3 მუხლის მე-6 პუნქტი არ შეიცავდა იმ შინაარსის დათქმას (მესაკუთრის თანხმობას), რომელზედაც მოპასუხე ადმინისტრაციული ორგანო და სასამართლო აპელირებენ, რადგან ხსენებული ნორმა დებულებაში მხოლოდ 2008 წლის 15 მაისს განხორციელებული ცვლილებებით ფიქსირდება. რაც შეეხება მე-7 მუხლს, იგი შპს „ჯ...ის“ ლიცენზიის გაცემის მომენტში საერთოდ არ იყო ჩამოყალიბებული ნუმერირებული პუნქტებით და ასევე არ შეიცავდა „მ“ ქვეპუნქტს. შპს „ჯ...ის“ ლიცენზია გაცემულ იქნა არა მისი განცხადების საფუძველზე დაწყებული ადმინისტრაციული წარმოების, არამედ სამინისტროს ინიციატივით მიღებული გადაწყვეტილების საფუძველზე გამოცხადებული აუქციონის შედეგად, რასთან მიმართებითაც მიწის ნაკვეთის კერძო მესაკუთრის თანხმობის ინსტიტუტი არ იყო გათვალისწინებული დებულების არც იმჟამინდელი და არც შემდგომ პერიოდში მოქმედი რედაქციით.
სასამართლო წიაღით მოცული მიწის ნაკვეთის „საკუთრებაში გადაცემას“ სარეგისტრაციო პროცედურისგან განცალკევებით განიხილავს და მხოლოდ იმ პროცედურის ფარგლებში განვითარებულ მოვლენად აფასებს, როდესაც ამა თუ იმ სუბიექტთან მიწის ნაკვეთის განკარგვითი დოკუმენტი ფორმდება. აღნიშნული საკითხისადმი ამგვარი მიდგომა არსებითად კანონსაწინააღმდეგოა. გაუმართლებელი და დაუსაბუთებელია სააპელაციო სასამართლოს მხრიდან პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილების პირდაპირ, ყოველგვარი განსხვავებული შეფასების გარეშე გაზიარება.
კასატორი მიუთითებს საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 59-ე მუხლის პირველ ნაწილზე და მიიჩნევს, რომ ლიცენზიის მფლობელი სუბიექტის თანხმობის გარეშე სახეზეა ნების გამოვლენის იმგვარი ნაკლი, რომელიც გამორიცხავს განკარგვითი გარიგების ნამდვილობას და შესაბამისად, იწვევს მის უცილოდ ბათილობას. ამგვარი ფორმით წარდგენილი დოკუმენტი კი, ცალსახად გამორიცხავს რაიმე უფლების წარმოშობას და რეგისტრაციის მართლზომიერებას.
იმ სამართლებრივი პოზიციის მართებულობა, რომ „წიაღის შესახებ“ საქართველოს კანონის 8.1 მუხლში მოცემული დათქმა სახელმწიფო საკუთრებაში არსებული წიაღით მოცული მიწის ნაკვეთის განკარგვასთან მიმართებით ლიცენზიის მფლობელი სუბიექტის თანხმობის არსებობას სავალდებულო წინაპირობად ითვალისწინებს, დასტურდება მსგავსი კატეგორიის ობიექტების განკარგვასთან დაკავშირებით, სსიპ სახელმწიფო ქონების ეროვნული სააგენტოს ინიცირებულ ადმინისტრაციულ წარმოებებში დანერგილი პრაქტიკითაც - როდესაც საკითხი წიაღით მოცული უძრავი ნივთის განკარგვას ეხება სსიპ სახელმწიფო ქონების ეროვნული სააგენტო სპეციალური წერილობითი მომართვის საფუძველზე შპს „ჯ...ისგან“ ითხოვს პოზიციის დაფიქსირებას ქონების განკარგვასთან დაკავშირებით.
ცალკე მსჯელობის საგანია მიწის რეფორმის ფარგლებში გაცემული მიღება-ჩაბარების აქტების შემთხვევებში წარმოებული რეგისტრაციები, რომელთა პირობებშიც რეგისტრაციის აუცილებელ წინაპირობად განხილულ უნდა იქნეს არამხოლოდ შპს „ჯ...ის“ თანხმობის აუცილებლობა, არამედ ის სამართლებრივი ფაქტორი, რომ მიღება-ჩაბარების აქტი უნდა აკმაყოფილებდეს ორ სავალდებულო წინაპირობას - უნდა იყოს კანონით დადგენილი ფორმით შედგენილი და დამოწმებული, ხოლო თუ იგი მოიცავს წიაღის შემცველ მიწის ნაკვეთს, მასთან ერთად უნდა მოიპოვებოდეს შესაბამისი სახელმწიფო ორგანოს თანხმობა. რეფორმის ფონდში არსებული მიწის განკარგვასთან დაკავშირებით გაცემული მიღება-ჩაბარების აქტის სანოტარო წესით დამოწმება აუცილებელ წინაპირობას წარმოადგენს მიღება-ჩაბარების აქტის, როგორც საკუთრების უფლების წარმოშობის დამადასტურებელი დოკუმენტის, იურიდული ძალმოსილებისთვის. მიღება-ჩაბარების აქტების შემთხვევებში არსებითად მნიშვნელოვანია ყურადღების გამახვილება იმ სამართლებრივ ნიუანსზეც, რომ ამ სტატუსით გაცემული ყველა დოკუმენტი, რომელიც სახელმწიფო საკუთრებაში არსებული წიაღით მოცული ტერიტორიის ნაწილს მოიცავს, ვერ განიხილება კერძო საკუთრების წარმომშობ ძალის მქონე დოკუმენტად, რადგან „დიდი ქალაქების, სამრეწველო ცენტრების, აგლომერაციის და სახელმწიფო სასაზღვრო ზოლში მოქცეულ ტერიტორიაზე მიწის რეფორმის განხორციელების დამატებით ღონისძიებათა შესახებ“ საქართველოს რესპუბლიკის მინისტრთა კაბინეტის 1994 წლის 29 ნოემბრის №815 დადგენილების მე-4 პუნქტის თანახმად, ამ ტერიტორების განსაკუთრებული სახელმწიფოებრივი მნიშვნელობის გათვალისწინებით, სახელმწიფო ტყის ფონდის მიწების, ასევე მიწის ზედა და მიწის ქვეშა სასარგებლო წიაღისეულის მოსაპოვებლად განკუთვნილი მიწების სარეფორმოდ გამოყოფა კატეგორიულად აკრძალულია. სსიპ წიაღის ეროვნული სააგენტოს მიერ 19.06.2020წ. გაცემული №22/220 საინფორმაციო წერილით და შესაბამისი რუკებით დასტურდება, რომ შპს „ჯ...ის“ სალიცენზიო არეალში მოქცეული ტერიტორია, როგორც წიაღის საბადო, 1939 წლიდან არის აღრიცხული, რაც იმთავითვე ადასტურებს იმ გარემოებას, რომ მიწის რეფორმის განხორციელების პერიოდში სახელმწიფო წიაღის ზემოხსენებული მარაგებით მოცული ტერიტორია იდენტიფიცირდებოდა და, შესაბამისად, ეს გარემოება გამორიცხავდა მათ სარეფორმოდ გამოყოფას.
შპს „ჯ...ს“ საქართველოს გარემოსა და ბუნებრივი რესურსების მინისტრის 2006 წლის 19 დეკემბრის №1378 ბრძანებით გადაეცა სასარგებლო წიაღისეულის მოპოვების ლიცენზია. აღნიშნული ბრძანების პირველი მუხლით განისაზღვრა კონტურები, რომლის ფარგლებშიც ჭიათურის მუნიციპალიტეტში კომპანიას გადაეცა მიწისა და სამთო მინაკუთვნი საერთო ფართობით 16 430 ჰა.
მიუხედავად კანონის იმპერატიული მოთხოვნისა, საჯარო რეესტრის სამსახურის მიერ რამდენიმე წლის განმავლობაში სისტემატურად ხდება კანონის დარღვევა და შპს „ჯ...ის“ ლიცენზიით დადგენილი კონტურის ფარგლებში მოქცეული მიწების უფლებათა სისტემური და სპორადული რეგისტრაციის წესით კერძო საკუთრებაში გადაცემა წიაღის ეროვნული სააგენტოს და ლიცენზიანტის - შპს „ჯ...ის“ თანხმობის გარეშე.
„წიაღის შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-8 მუხლის პირველი პუნქტის მოთხოვნათა დაცვის დავალდებულების მიზნით შპს „ჯ...მა“ 2020 წლის 27 მარტს (№125 განცხადება) მიმართა სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნულ სააგენტოს და მოითხოვა შეჩერებულიყო კერძო მესაკუთრეებზე იმ უძრავ ქონებებზე საკუთრების უფლების რეგისტრაცია სსიპ წიაღის ეროვნული სააგენტოს და შპს „ჯ...ის“ თანხმობის გარეშე, რომელი უძრავი ქონებებიც ექცევა შპს „ჯ...ის“ სახელზე გაცემული სასარგებლო წიაღისეულის მოპოვების ლიცენზიით დადგენილი კონტურების ფარგლებში. განცხადებაში ასევე ყურადღება იქნა გამახვილებული არაერთ სისხლის სამართლის საქმეზე, რომლებზეც პასუხისგებაში იქნენ მიცემული პირები მიწის ნაკვეთებზე უფლებათა სისტემური რეგისტრაციისა და სპორადული რეგისტრაციის ფარგლებში წარდგენილი სავარაუდო ყალბი დოკუმენტაციის გამო.
2020 წლის 27 მარტს №... წერილით საჯარო რეესტრმა გამოაქვეყნა მიღებული უკანონო გადაწყვეტილება და უარი უთხრა კასატორს, შეჩერებულიყო კერძო მესაკუთრეებზე საკუთრების უფლების რეგისტრაცია. სააგენტო ინდივიდუალურ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივ აქტში უთითებს, რომ „საჯარო რეესტრის შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-3 მუხლის მე-2 პუნქტის მიხედვით, სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს ერთადერთი ფუნქცია არის რეგისტრაცია. თუმცა, საყურადღებოა, რომ მითითებული პუნქტი შვიდ ქვეპუნქტს მოიცავს და რეგისტრაცია მათგან ერთ-ერთია. ჩამოთვლილი ფუნქციებიდან მოცემული დავის ნაწილში ასევე მნიშვნელოვანია შემდეგი უფლებამოსილებები: უფლებადაურეგისტრირებელი უძრავი ნივთის საკადასტრო მონაცემთა აღრიცხვა საქართველოს იუსტიციის მინისტრის მიერ დამტკიცებული „საჯარო რეესტრის შესახებ“ ინსტრუქციით დადგენილი წესისა და პირობების შესაბამისად; საქართველოს კანონმდებლობით გათვალისწინებულ სხვა უფლებამოსილებათა განხორციელება. როგორც პირდაპირი საკანონმდებლო დანაწესიდანაც ჩანს, სხვა ვალდებულებებთან ერთად სააგენტო აღრიცხავს გარკვეული კატეგორიის საკადასტრო მონაცემებს და დამატებით ახორციელებს მისთვის დაკისრებულ სხვა უფლებამოსილებებსაც. მათ შორის უნდა მოვიაზროთ სარეგისტრაციო წარმოებების და აუცილებელი მონაცემების სრულყოფილად დაცვის ინტერესი და საჭიროება. სააგენტოს მიერ სარეგისტრაციო წარმოების შაბლონურად, არასრულყოფილად წარმართვა და წარმოების გამარტივების მიზნით, დაინტერესებული მხარის ჩართვისგან თავის არიდება კომპანიას და სახელმწიფოს ინტერესების შელახვას არ უნდა იწვევდეს.
სააგენტო უთითებს, რომ კომპანიის მიერ წარდგენილი განცხადება არ არის წარმოების დაწყების საფუძველი და აღნიშნავს, რომ „[...] განცხადება „საჯარო რეესტრის შესახებ“ საქართველოს კანონის მოთხოვნათა გათვალისწინებით, არ წარმოადგენს შესაბამის უძრავ ნივთთან/ნივთებთან დაკავშირებით სარეგისტრაციო წარმოების შეჩერების/შეწყვეტის ან რეგისტრაციაზე უარის თქმის საფუძველს.“ განსახილველ შემთხვევაში კომპანიის ინტერესს არა უშუალოდ კონკრეტული წარმოების შეჩერება ან/და შეწყვეტა წარმოადგენს, არამედ სააგენტოს მიერ კანონმდებლობის მოთხოვნათა დაცვის უზრუნველყოფა, სარეგისტრაციო წარმოებებში დაინტერესებული პირის სავალდებულო ჩართვის ფორმით, რა დროსაც კომპანიის სალიცენზიო მინაკუთვნის ფარგლებში მოქცეულ მიწებზე სარეგისტრაციო წარმოების დადებითად დასრულებისთვის სავალდებულო ელემენტად წიაღის ეროვნული სააგენტოს თანხმობასთან ერთად კომპანიის თანხმობაც მოითხოვება. დამატებით უნდა აღინიშნოს, რომ საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 76-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტის შესაბამისად, ადმინისტრაციული წარმოების დაწყების საფუძველია დაინტერესებული პირის განცხადება. შესაბამისად იმ პირობებში, როდესაც სააგენტო წარმოადგენს ადმინისტრაციულ ორგანოს და მას გააჩნია ვალდებულება, წარდგენილი განცხადების საფუძველზე დაიწყოს მარტივი ადმინისტრაციული წარმოების თავით გათვალისწინებული პროცედურები, სააგენტოს მიერ მხოლოდ საკუთარ მარეგისტირებელ უფლებამოსილებაზე მითითებით და ამგვარად საკუთარი მოქმედების არეალის შემოზღუდვით უხეშად ილახება ადმინისტრაციული სამართლის პრინციპები და დადგენილი წესები.
კასატორის მოსაზრებით, გასაჩივრებული აქტი არ შეიცავს არანაირ დასაბუთებას, მოყვანილია მხოლოდ „საჯარო რეესტრის შესახებ“ საქართველოს კანონის რამდენიმე მუხლი, რომელთა რელევანტურობა კომპანიის მიერ განცხადებაში დასმულ საკითხთან მიმართებით ეჭვს იწვევს.
ვინაიდან უძრავი ნივთის გასხვისება საბოლოოდ დამოკიდებულია აბსტრაქტული გარიგების რეგისტრაციასთან, რასაც სააგენტო აწარმოებს, ბუნებრივია, მასზეც უნდა გავრცელდეს „წიაღის შესახებ“ საქართველოს კანონის აღსრულების ვალდებულება და საკუთარი კომპეტენციის ფარგლებში მონიტორინგიც ლიცენზიანტის უფლებების დაცვაზე. შესაბამისად, პრივატიზების პროცესი არ სრულდება მარტოოდენ კონტრაქტის გაფორმებით, არამედ პრივატიზების საწყის ეტაპზე დაშვებული შეცდომის გამოვლენისა და კონტროლის ფუნქცია სააგენტოსაც გააჩნია, რომელმაც სალიცენზიო მინაკუთვნის ფარგლებში მოქცეულ საკადასტრო კოდებზე სავალდებულოდ უნდა მოითხოვოს კანონმდებლობით გათვალისწინებული პირების თანხმობის წარდგენა.
აღნიშნულ პროცესში კომპანია დაინტერესებულია იმდენად, რამდენადაც, თუკი ტერიტორია სახელმწიფო საკუთრებაა, კომპანიას დაუბრკოლებლად შეუძლია ობიექტზე შესვლა და სამთო-მოპოვებითი სამუშაოების განხორციელება, მაშინ, როდესაც, თუკი ტერიტორია ექცევა კერძო საკუთრებაში, კომპანია ვეღარ ახორციელებს ლიცენზიით განსაზღვრულ უფლება-მოვალეობებს მესაკუთრის თანხმობისა/მისთვის კომპენსაციის გადახდის გარეშე. ამ მოცემულობის გამო, პირები ბოროტად სარგებლობენ სახელმწიფო ქონების დასაკუთრების უფლებით, რის გამოც კომპანია ან ვეღარ ახორციელებს ლიცენზიით განსაზღვრულ უფლება-მოვალეობებს ან მათი განხორციელება უწევს დიდი ფინანსური რესურსების გაწევის სანაცვლოდ, რაც საბოლოო ჯამში, მას, როგორც ინვესტორს, აკარგვინებს ეკონომიკურ ინტერესს, მოიპოვოს სასარგებლო წიაღისეული.
სააგენტოსთვის ცნობილია კომპანიის ლიცენზიის შესახებ, რაც მეტყველებს მის ვალდებულებაზე, სალიცენზიო უფლებების დასაცავად მმართველობითი ღონისძიებების გატარებაზე. სალიცენზიო მინაკუთვნისა და უფლებების სააგენტოსთვის ცოდნა ტოლფასია ამ უფლებების რეგისტრაციის და სახელმწიფო მუნიციპალურ მიწის ნაკვეთებზე გავრცელებისა.
7. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2022 წლის 6 ივნისის განჩინებით, საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად წარმოებაში იქნა მიღებული შპს „ჯ...ის“ საკასაციო საჩივარი.
ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:
საკასაციო სასამართლო საქმის მასალების შესწავლის და საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საკითხის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ შპს „ჯ...ის“ საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მოთხოვნებს და არ ექვემდებარება დასაშვებად ცნობას შემდეგ გარემოებათა გამო:
საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილი განსაზღვრავს საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის ამომწურავ საფუძვლებს, კერძოდ, აღნიშნული ნორმის თანახმად, საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მიერ საკასაციო საჩივარი დაიშვება, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ: ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია; გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება; დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს.
საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოთ მითითებული საფუძვლით.
საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სააპელაციო სასამართლოს განჩინების საკასაციო სასამართლოს მიერ დამკვიდრებული პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით და ამასთან, არ არსებობს საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღების ვარაუდი. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება ასევე არ ეწინააღმდეგება ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს. ამასთან, საქმის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს მიერ საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების თვალსაზრისით.
საკასაციო სასამართლო იზიარებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს და მიიჩნევს, რომ კასატორის მიერ საკასაციო საჩივარში მითითებული გარემოებები არ ქმნის საკასაციო საჩივრის დასაშვებად ცნობის საფუძველს.
საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ ადამიანის უფლებათა ევროპული კონვენციის მე-6 მუხლის პირველი ნაწილი ავალდებულებს სასამართლოს, დაასაბუთოს თავისი გადაწყვეტილება, რაც არ უნდა იქნეს გაგებული თითოეულ არგუმენტზე დეტალური პასუხის გაცემად (იხ. ჯღარკავა საქართველოს წინააღმდეგ, №7932/03; Van de Hurk v. Netherlands, par.61, Garcia Ruiz v. Spain [GC] par.26; Jahnke and Lenoble v France (dec.); Perez v France [GC], par. 81).
საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლის მე-2 ნაწილის შესაბამისად, თუ ამ კოდექსით სხვა რამ არ არის დადგენილი, ადმინისტრაციულ სამართალწარმოებაში გამოიყენება საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის დებულებანი. სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 404-ე მუხლის პირველი ნაწილის პირველი წინადადების თანახმად, საკასაციო სასამართლო გადაწყვეტილებას ამოწმებს საკასაციო საჩივრის ფარგლებში.
საქმეზე დადგენილია შემდეგი ფაქტობრივი გარემოებები: ა) შპს „ჯ...ზე“ საქართველოს გარემოს დაცვისა და ბუნებრივი რესურსების მინისტრის 2006 წლის 19 დეკემბრის №1378 ბრძანებით გაიცა სასარგებლო წიაღისეულის მოპოვების ლიცენზია. აღნიშნული ბრძანების პირველი მუხლით განისაზღვრა კონტურები, რომლის ფარგლებშიც კომპანიას გადაეცა ლიცენზიაში აღნიშნულ წერტილებზე გამავალი კონტურით შემოსაზღვრული მიწისა და სამთო მინაკუთვნი საერთო ფართობით - 16 430 ჰა (ტ.1, ს.ფ 21-22); ბ) შპს „ჯ...მა“ 2020 წლის 27 მარტს №125 წერილით (განცხადებით) მიმართა სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნულ სააგენტოს და მიუთითა, რომ მისი ლიცენზიის ფარგლებში მოქცეულ უძრავ ქონებებზე ბოლო რამდენიმე წლის განმავლობაში ხდება სახელმწიფო საკუთრებაში არსებული მიწის ნაკვეთების კერძო საკუთრებაში გადაცემა უფლებათა სისტემური და სპორადული რეგისტრაციის წესით. განმცხადებლის განმარტებით, აღნიშნული რეგისტრაციის ფარგლებში მოქალაქეების მიერ რეგისტრაციის საფუძვლად წარდგენილ იქნა სავარაუდოდ ყალბი დოკუმენტაცია, რაზედაც აღიძრა კიდეც სისხლის სამართლის საქმეები. „წიაღის შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-8 მუხლის პირველი პუნქტის თანახმად, მოსარჩელემ მოითხოვა, შეჩერდეს კერძო მესაკუთრეებზე საწარმოს ლიცენზიის ფარგლებში მოქცეულ მიწის ნაკვეთებზე საკუთრების უფლების რეგისტრაცია, კანონით გათვალისწინებული სსიპ წიაღის ეროვნული სააგენტოსა და შპს „ჯ...ის“ თანხმობის გარეშე (ტ.1, ს.ფ 39-40); გ) სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს 2020 წლის 27 მარტის №... წერილით შპს „ჯ...ს“, 2020 წლის 27 მარტის №... განცხადების პასუხად ეცნობა, რომ საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსით აღიარებული კანონისმიერი დათქმის პრინციპიდან გამომდინარე, ადმინისტრაციული ორგანო საქმიანობას უნდა ახორციელებდეს მხოლოდ კანონით მინიჭებული უფლებამოსილების ფარგლებში. საჯარო რეესტრის მწარმოებელი ორგანო არის სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტო, რომლის ერთ-ერთი ფუნქცია არის რეგისტრაცია („საჯარო რეესტრის შესახებ“ საქართველოს კანონი, მე-3 მუხლის მე-2 პუნქტი). „საჯარო რეესტრის შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-2 მუხლის „თ“, „ლ“ და „კ“ ქვეპუნქტების, მე-8 მუხლის პირველი და მე-2 პუნქტების, საქართველოს იუსტიციის მინისტრის 2019 წლის 31 დეკემბრის №487 ბრძანებით დამტკიცებული „საჯარო რეესტრის შესახებ“ ინსტრუქციის მე-19 და 26-ე მუხლებიდან გამომდინარე, იმ შემთხვევაში, თუ შპს „ჯ...ის“ მიერ წარდგენილი იქნება შესაბამის უძრავ ნივთზე/ნივთებზე საჯარო-სამართლებრივი შეზღუდვის (ყადაღის, რეგისტრაციის აკრძალვის და ა.შ) წარმოშობის დამადასტურებელი სამართლებრივი დოკუმენტაცია, აღნიშნული შესაძლოა დაედოს საფუძვლად სარეგისტრაციო წარმოების შეჩერების ან რეგისტრაციაზე უარის თქმის შესახებ გადაწყვეტილებას. ხოლო 2020 წლის 27 მარტის №... განცხადება არ წარმოადგენს შესაბამის უძრავ ნივთთან/ნივთებთან დაკავშირებით სარეგისტრაციო წარმოების შეჩერების/შეწყვეტის ან რეგისტრაციაზე უარის თქმის სამართლებრივ საფუძველს (ტ.1, ს.ფ 53-54).
მოცემულ შემთხვევაში სადავოდაა გამხდარი არა კონკრეტული რეგისტრაციისა თუ უფლების დამადასტურებელი დოკუმენტის კანონიერება, არამედ მთავარ სადავო საკითხს წარმოადგენს სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს მიერ სარეგისტრაციო წარმოების შეჩერებისა და სსიპ მინერალური რესურსების ეროვნული სააგენტოსა და შპს „ჯ...ის“, როგორც ლიცენზიის მფლობელის, თანხმობის მოთხოვნის ვალდებულების არსებობა საქართველოს გარემოს დაცვისა და ბუნებრივი რესურსების მინისტრის 2006 წლის 19 დეკემბრის №1378 ბრძანებით გაცემულ ლიცენზიაში მითითებული კონტურის ფარგლებში მოქცეული მიწების უფლებათა სისტემური და სპორადული რეგისტრაციის წესით კერძო საკუთრებაში გადაცემის/საკუთრების უფლების რეგისტრაციისას.
„მიწის ნაკვეთებზე უფლებათა სისტემური და სპორადული რეგისტრაციის წესისა და საკადასტრო მონაცემების სრულყოფის შესახებ“ საქართველოს კანონის 1-ლი მუხლის 1-ლი პუნქტის თანახმად, ეს კანონი განსაზღვრავს მიწის ნაკვეთებზე უფლებათა სისტემური და სპორადული რეგისტრაციის წესს, ადგენს ამ რეგისტრაციის სამართლებრივ საფუძვლებს და ადმინისტრაციულ წარმოებაში მონაწილე მხარეთა უფლება-მოვალეობებს. ამავე მუხლის მე-2 პუნქტის თანახმად, მიწის ნაკვეთებზე უფლებათა სისტემურ რეგისტრაციასა და სპორადულ რეგისტრაციასთან დაკავშირებული ურთიერთობები წესრიგდება ამ კანონით, „საჯარო რეესტრის შესახებ“ საქართველოს კანონითა და საქართველოს სხვა საკანონმდებლო და კანონქვემდებარე ნორმატიული აქტებით.
მითითებული კანონის მე-2 მუხლის თანახმად, ამ კანონის მიზანია მიწის ნაკვეთების სრულყოფილი უფლებრივი და საკადასტრო მონაცემების შექმნის უზრუნველყოფა, კერძოდ: ა) სისტემური რეგისტრაციის ფარგლებში მიწის ნაკვეთებზე საკადასტრო სამუშაოების სისტემურად შესრულება და საკუთრების უფლების რეგისტრაცია ამ კანონით გათვალისწინებული წესის შესაბამისად; ბ) ქვეყნის მთელ ტერიტორიაზე მიწის ნაკვეთებზე უფლებათა სპორადული რეგისტრაცია ამ კანონით გათვალისწინებული წესის შესაბამისად; გ) მიწის ნაკვეთების საკადასტრო მონაცემების მათ ფაქტობრივ მდებარეობასთან შესაბამისობის უზრუნველყოფა; დ) საჯარო რეესტრში დაუზუსტებელი საკადასტრო მონაცემებით რეგისტრირებული მიწის ნაკვეთების საკადასტრო მონაცემების საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილ მოთხოვნებთან შესაბამისობის უზრუნველყოფა; ე) საჯარო რეესტრში რეგისტრირებული მონაცემების სრულყოფა და მათი ურთიერთშესაბამისობის უზრუნველყოფა; ვ) მიწის ნაკვეთებზე კერძო საკუთრების უფლების რეგისტრაციის წახალისება.
ზემოაღნიშნული კანონის მე-3 მუხლის „ა“ ქვეპუნქტის მიხედვით, სისტემური რეგისტრაცია არის საქართველოს იუსტიციის მინისტრის მიერ შესაბამისი საჭიროების შემთხვევაში გამოცემული ბრძანებით განსაზღვრულ გეოგრაფიულ არეალებში მდებარე მიწის ნაკვეთებზე ან განსაკუთრებული სახელმწიფოებრივი და საზოგადოებრივი მნიშვნელობის პროექტის ფარგლებში მიწის ნაკვეთებზე საკუთრების უფლებისა და რეგისტრირებულ მონაცემებში ცვლილების რეგისტრაცია პროაქტიულ საფუძველზე, ამ კანონით გათვალისწინებული წესის შესაბამისად; „ბ“ ქვეპუნქტის თანახმად კი სპორადული რეგისტრაცია არის ქვეყნის მთელ ტერიტორიაზე დაინტერესებული პირის განცხადებისა და მის მიერ წარდგენილი სარეგისტრაციო დოკუმენტაციის საფუძველზე მიწის ნაკვეთზე საკუთრების უფლებისა და რეგისტრირებულ მონაცემებში ცვლილების რეგისტრაცია ამ კანონით გათვალისწინებული წესის შესაბამისად.
მითითებული კანონის მე-5 მუხლის თანახმად, (1) მიწის ნაკვეთზე საკუთრების უფლების სპორადული რეგისტრაცია წარმოებს ქვეყნის მთელ ტერიტორიაზე, დაინტერესებული პირის განცხადების, სარეგისტრაციო დოკუმენტაციისა და მიწის ნაკვეთის საკადასტრო აგეგმვითი/აზომვითი ნახაზის საფუძველზე, ამ კანონით გათვალისწინებული შეღავათების შესაბამისად; (2) მინისტრის მიერ საჭიროების შემთხვევაში გამოცემული ბრძანებით განსაზღვრულ გეოგრაფიულ არეალში სისტემური რეგისტრაცია წარმოებს სააგენტოს მიერ პროაქტიულად და სისტემურად მოპოვებული სარეგისტრაციო დოკუმენტაციისა და მის მიერვე პროაქტიულად და სისტემურად შედგენილი მიწის ნაკვეთის საკადასტრო აგეგმვითი/აზომვითი ნახაზის საფუძველზე.
საკასაციო პალატა მიუთითებს „საჯარო რეესტრის შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-4 მუხლზე, რომლის 1-ლი პუნქტის მიხედვით, საჯარო რეესტრი არის უძრავ ნივთებზე უფლებათა, საჯარო-სამართლებრივი შეზღუდვის, საგადასახადო გირავნობის/იპოთეკის, მოძრავ ნივთებსა და არამატერიალურ ქონებრივ სიკეთეზე უფლებათა, მეწარმეთა და არასამეწარმეო (არაკომერციული) იურიდიული პირების, სამისამართო და ეკონომიკურ საქმიანობათა რეესტრების ერთობლიობა.
ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო პალატა განმარტავს, რომ საჯარო რეესტრი არის საჯარო-სამართლებრივი ინსტიტუტი, სადაც რეგისტრირდება ცალკეული კერძო-სამართლებრივი უფლებები, კერძოდ, უძრავ ნივთებზე საკუთრება, იპოთეკა, გირავნობა, ყადაღა და სხვა სამართლებრივი უფლებები. საჯარო რეესტრი არის არა უბრალოდ უფლების ფიქსაციის ინსტიტუტი, არამედ ამ უფლების შექმნის საფუძველი - უფლება წარმოიშობა მხოლოდ საჯარო რეესტრში მისი რეგისტრაციის მომენტიდან. საჯარო რეესტრის მნიშვნელოვანი თვისება მისი საჯარო ხასიათია და იგი არსებითად სამოქალაქო ბრუნვის მონაწილეთა ინტერესების დაცვას ემსახურება. აღნიშნული ფუნქცია ხაზს უსვამს მის უმთავრეს დანიშნულებას - სწორად ასახოს რეგისტრაციას დაქვემდებარებული ყოველგვარი უფლება, მათ შორის, საკუთრების უფლება და მათი მდგომარეობა იყოს რეესტრში რეგისტრირებული საკუთრების უფლების დაცვის გარანტი. შესაბამისად, საკასაციო სასამართლო იზიარებს სააპელაციო პალატის მითითებას, რომ საჯარო რეესტრი არის უფლებათა მარეგისტირებელი ორგანო, რომელიც მხოლოდ ამ უფლების (მესაკუთრე, მართლზომიერი მფლობელი (მოსარგებლე), თვითნებურად დამკავებელი პირი) მქონე პირების განცხადებების საფუძველზე აღრიცხავს სხვადასხვა უფლებას და აწარმოებს ერთიან რეესტრს. ამასთან, საკასაციო სასამართლო არ იზიარებს სააპელაციო სასამართლოს შეფასებას იმ ნაწილში, რომ სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტო არ წარმოადგენს რაიმე უფლების გადაცემაზე უფლებამოსილ ორგანოს, მის ფუნქციას წარმოადგენს მხოლოდ უფლებათა რეგისტრაცია და შესაბამისად, მოსარჩელის მოთხოვნა მხოლოდ უფლებათა სისტემური და სპორადული რეგისტრაციის განხორციელების პროცესში მარეგისტრირებელი ორგანოს ვალდებულებების ჭრილში შეიძლება იქნეს განხილული. აღნიშნულთან დაკავშირებით, საკასაციო სასამართლო მიუთითებს „ფიზიკური და კერძო სამართლის იურიდიული პირების მფლობელობაში (სარგებლობაში) არსებულ მიწის ნაკვეთებზე საკუთრების უფლების აღიარების შესახებ“ საქართველოს კანონის 41 მუხლის პირველ პუნქტზე, რომლის მიხედვითაც, მართლზომიერ მფლობელობაში (სარგებლობაში) არსებულ მიწაზე საკუთრების უფლების აღიარებაზე უფლებამოსილია სააგენტო, რომელიც ამ უფლებამოსილებას ახორციელებს კანონით დადგენილი წესით. ამავე კანონის მე-5 მუხლის 1-ლი პუნქტის თანახმად, მართლზომიერ მფლობელობაში (სარგებლობაში) არსებულ მიწაზე საკუთრების უფლების აღიარების შესახებ მოთხოვნის განხილვის საფუძველია დაინტერესებული პირის მიერ წერილობითი განცხადების წარდგენა სააგენტოში. დასახელებული კანონის მე-4 მუხლის მე-4 პუნქტის თანახმად, „მიწის ნაკვეთებზე უფლებათა სისტემური და სპორადული რეგისტრაციის წესისა და საკადასტრო მონაცემების სრულყოფის შესახებ“ საქართველოს კანონით გათვალისწინებული სისტემური რეგისტრაციის ფარგლებში საქართველოს იუსტიციის მინისტრის ბრძანებით განსაზღვრულ გეოგრაფიულ არეალში (არეალებში) მდებარე თვითნებურად დაკავებულ მიწაზე საკუთრების უფლების აღნიშნული ბრძანებით დადგენილი ვადით აღიარებაზე უფლებამოსილია საქართველოს იუსტიციის სამინისტროს მმართველობის სფეროში მოქმედი საჯარო სამართლის იურიდიული პირი – საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტო. სისტემური რეგისტრაციის დასრულების შემდეგ შესაბამის გეოგრაფიულ არეალში მდებარე თვითნებურად დაკავებულ მიწაზე საკუთრების უფლების აღიარება გაგრძელდება საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი წესით.
ამდენად, დასახელებული საკანონმდებლო ნორმის ანალიზი ცხადყოფს, რომ საქართველოს იუსტიციის მინისტრის ბრძანებით დადგენილი ვადით თვითნებურად დაკავებულ მიწაზე საკუთრების უფლების აღიარებაზე უფლებამოსილია საქართველოს იუსტიციის სამინისტროს მმართველობის სფეროში მოქმედი საჯარო სამართლის იურიდიული პირი – საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტო. შესაბამისად, საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ ერთმანეთისგან უნდა გაიმიჯნოს ერთი მხრივ, შემთხვევა, როდესაც სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტო ახდენს პირზე უკვე არსებული უფლების რეგისტრაციას და მეორე მხრივ, როდესაც მარეგისტრირებელი ორგანო თავად ახდენს უძრავ ქონებაზე პირის საკუთრების უფლების აღიარებას/საკუთრებაში გადაცემას.
საკასაციო პალატა მიუთითებს „წიაღის შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-8 მუხლის პირველ პუნქტზე (სადავო პერიოდში მოქმედი რედაქცია), რომლის მიხედვითაც, სახელმწიფო საკუთრებაში არსებულ მიწებზე განთავსებულ წიაღით სარგებლობის ობიექტებს წიაღით სარგებლობის სახეობების მიხედვით უწესდებათ მიწის მინაკუთვნი, რომელიც გამოიყოფა წიაღით სარგებლობის უზრუნველყოფის მიზნით. მიწის მინაკუთვნი მოიცავს დასამუშავებელ საბადოს, მასთან დაკავშირებული წიაღისეულის საწყობებს, ფუჭი ქანის სანაყაროებს, აგრეთვე კუდებისა თუ სხვა ნარჩენების განთავსების ადგილებს და იგი განეკუთვნება სარეკულტივაციო მიწებს. კონკრეტული გეოლოგიური და სამთო-ტექნიკური პირობების გათვალისწინებით მიწის მინაკუთვნის დაწესების და მისი ზომების განსაზღვრის საკითხს განიხილავს შესაბამისი ლიცენზიის გამცემი ადმინისტრაციული ორგანო. დაწესებული მიწის მინაკუთვნი შეიტანება წიაღის შესახებ ერთიან სახელმწიფო ფონდში წიაღის შესახებ ერთიანი სახელმწიფო ფონდის მართვის წესის შესაბამისად, როგორც წიაღის ფონდის მიწები, რის შემდგომაც ხდება მათი აღრიცხვა საჯარო რეესტრში. წიაღის ფონდის მიწებზე შეიძლება წარმოებდეს ან დროებით არ წარმოებდეს წიაღით სარგებლობა. ამ კანონის 39-ე მუხლის თანახმად, დასაშვებია ტექნოგენური საბადოთი დაფარული მიწის ფართობების განაშენიანება, ხოლო წიაღით სარგებლობის სხვა ობიექტის დროებითი განაშენიანება დასაშვებია მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუ დროის მოცემულ მონაკვეთში იგი არ გამოიყენება წიაღით სარგებლობისათვის. ისეთ შემთხვევაში, როცა რომელიმე ობიექტზე ან ობიექტის ნაწილზე ჯერ არ დაწყებულა წიაღით სარგებლობა, შესაძლებელია სასოფლო-სამეურნეო მიზნით მიწის შესაბამისი ფართობით სარგებლობა 1 წლამდე ვადით, ამ კანონის მოთხოვნათა გათვალისწინებით. აკრძალულია წიაღის ფონდის მიწების საკუთრების უფლებით, იჯარით ან სხვა ფორმით გაცემა საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტროს (შემდგომ − სამინისტრო) სისტემაში შემავალ საჯარო სამართლის იურიდიულ პირთან − წიაღის ეროვნულ სააგენტოსთან შეთანხმების გარეშე, ხოლო ლიცენზირებული ობიექტის შემთხვევაში – აგრეთვე ლიცენზიის მფლობელთან შეთანხმების გარეშე.
საკასაციო პალატა პირველ რიგში განმარტავს, რომ საქართველოს კონსტიტუციის მე-19 მუხლის (საკუთრების უფლება) პირველი პუნქტის თანახმად, საკუთრებისა და მემკვიდრეობის უფლება აღიარებული და უზრუნველყოფილია. საკუთრების უფლება ასევე გარანტირებულია ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა ევროპული კონვენციის პირველი დამატებითი ოქმის პირველი მუხლით, რომელიც საქართველოს მიერ რატიფიცირებულია და სავალდებულოდ შესასრულებელი ძალა აქვს, კერძოდ, კონვენციის თანახმად, ყოველ ფიზიკურ ან იურიდიულ პირს აქვს თავისი საკუთრების შეუფერხებელი სარგებლობის უფლება. მხოლოდ საზოგადოებრივი საჭიროებისათვის შეიძლება ჩამოერთვას ვინმეს თავისი საკუთრება კანონითა და საერთაშორისო სამართლის ზოგადი პრინციპებით გათვალისწინებულ პირობებში. ევროპული კონვენციის პირველი დამატებითი ოქმის პირველი მუხლის მიზნებისთვის „ქონება“ შესაძლოა წარმოადგენდეს, როგორც „რეალურად არსებულ ქონებას“, ასევე აქტივებს, მათ შორის ისეთი მოთხოვნის უფლებას, რომელთა მიმართებითაც განმცხადებელს შეუძლია ამტკიცოს, რომ უკიდურეს შემთხვევაში მას გააჩნია ქონებრივი უფლებების ეფექტური გამოყენების შესაძლებლობის მიღების „კანონიერი მოლოდინი“ („ფონ მალცანი გერმანიის წინააღმდეგ“, 02.03.2005წ. §74; „კოპეცკი სლოვაკეთის წინააღმდეგ“, 28.09.2004წ. §35). იმისათვის, რომ „მოლოდინი“ იყოს „კანონიერი“, მას უნდა გააჩნდეს არა უბრალოდ იმედის სახე, არამედ უფრო კონკრეტული ხასიათი, რასაც საფუძვლად სამართლის ნორმა ან სამართლებრივი აქტი უნდა ეფუძნებოდეს („კოპეცკი სლოვაკეთის წინააღმდეგ“, 28.09.2004წ. §49). ამასთან, საკუთრების უფლების დარღვევის შემთხვევების განხილვისათვის ევროპის სასამართლომ აღნიშნული მუხლი გაყო სამ ნაწილად. საქმეში „სპორონგი და ლონროთი შვედეთის წინააღმდეგ“ სასამართლომ დაადგინა: „აღნიშნული დებულება მოიცავს სამ განსხვავებულ ნორმას: პირველი ნორმა, რომელიც მუხლის პირველ წინადადებაშია ჩამოყალიბებული, არის საერთო ხასიათის და იცავს საკუთრებით დაუბრკოლებლად სარგებლობის უფლებას. მეორე ნორმა, რომელსაც მუხლის მეორე წინადადება ეხება, ითვალისწინებს საკუთრების ჩამორთმევის უფლებას და ამას უკავშირებს კონკრეტულ გარემოებებს. მესამე ნორმა, რომელიც მოცემულია მუხლის მეორე ნაწილში, აცხადებს, რომ სახელმწიფოებს შეუძლიათ აკონტროლონ საკუთრებით სარგებლობის უფლება საზოგადოებრივი ინტერესებიდან გამომდინარე“. ადამიანის უფლებათა ევროპულმა სასამართლომ საქმეში ,,მარქსი ბელგიის’’ წინააღმდეგ განმარტა: „იმის აღიარებით, რომ ყოველ ადამიანს აქვს თავისი საკუთრებით (ქონებით) შეუფერხებელი სარგებლობის უფლება, ადამიანის უფლებათა ევროპული კონვენციის დამატებითი ოქმის პირველი მუხლი, არსებითად უზრუნველყოფს საკუთრების უფლებას. ეს არის სრულიად ცხადი წარმოდგენა, რომელსაც ტოვებს სიტყვები „საკუთრება“ და „საკუთრების გამოყენება'' (მარქსი ბელგიის წინააღმდეგ, CASE OF MARCKX v. BELGIUM, ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს გადაწყვეტილება; განაცხადი 6833/74, სტრასბურგი, 1979 წლის 13 ივნისი).
საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ საკუთრების უფლება ადამიანის ფუნდამენტურ უფლებათა რიცხვს განეკუთვნება, რომელიც უზრუნველყოფს მის თავისუფლებას, მისი უნარისა და შესაძლებლობების ადეკვატურ რეალიზაციას, ცხოვრების საკუთარი პასუხისმგებლობით წარმართვას. როგორც საკონსტიტუციო სასამართლომ განმარტა, „საკუთრების უფლება ბუნებითი უფლებაა, რომლის გარეშეც შეუძლებელია დემოკრატიული საზოგადოების არსებობა. საკუთრების უფლება არა მარტო ინდივიდის არსებობის ელემენტარული საფუძველია, არამედ უზრუნველყოფს მის თავისუფლებას, მისი უნარისა და შესაძლებლობების ადეკვატურ რეალიზაციას, ცხოვრების საკუთარი პასუხისმგებლობით წარმართვას“ (იხ. საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლოს 2017 წლის 2 ივლისის გადაწყვეტილება საქმეზე №1/2/384). ყოველივე ეს კანონზომიერად განაპირობებს ინდივიდის კერძო ინიციატივებს ეკონომიკურ სფეროში, რაც ხელს უწყობს ეკონომიკური ურთიერთობების, თავისუფალი მეწარმეობის, საბაზრო ეკონომიკის განვითარებას, ნორმალურ, სტაბილურ სამოქალაქო ბრუნვას“ (იხ. საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლოს 2012 წლის 26 ივნისის გადაწყვეტილება საქმეზე №3/1/512). „სამართლებრივი სახელმწიფო ეფუძნება ადამიანის, როგორც უმთავრესი ფასეულობის არა მხოლოდ აღიარებას, არამედ რეალურ უზრუნველყოფას ძირითადი უფლებებით სრულყოფილად და ეფექტურად სარგებლობის გარანტიების გზით. ფასეულობათა კონსტიტუციური სისტემა დაფუძნებულია ძირითადი უფლებების პრიორიტეტსა და პატივისცემაზე“ (იხ. საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლოს 2009 წლის გადაწყვეტილება საქმეზე №2/3/423).
საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ, მართალია, საკუთრების უფლება აბსოლუტურ უფლებათა რიცხვს არ განეკუთვნება და საქართველოს კონსტიტუციის მე-19 მუხლის მე-3 პუნქტიდან გამომდინარე (აუცილებელი საზოგადოებრივი საჭიროებისათვის საკუთრების ჩამორთმევა დასაშვებია კანონით პირდაპირ გათვალისწინებულ შემთხვევებში, სასამართლოს გადაწყვეტილებით ან ორგანული კანონით დადგენილი გადაუდებელი აუცილებლობისას, წინასწარი, სრული და სამართლიანი ანაზღაურებით) დასაშვებია აუცილებელი საზოგადოებრივი საჭიროებისათვის საკუთრების უფლებაში ჩარევა, თუმცა, გათვალისწინებით იმისა, რომ თითოეული დემოკრატიული სახელმწიფოს მთავარი პრიორიტეტი არის ადამიანის ძირითადი უფლებების მაქსიმალური დაცვა, აუცილებელია, რომ საკუთრების უფლებაში ჩარევა ემსახურებოდეს მაღალ საჯარო ინტერესს და ამავდროულად უნდა არსებობდეს ისეთი გადაუდებელი ან/და აუცილებელი საზოგადოებრივი საჭიროება, რომელიც თავის თავში გულისხმობს უფრო აღმატებული სამართლებრივი სიკეთის დაცვას. საქართველოს კონსტიტუციის მე-19 მუხლის მიხედვით, კანონმდებლის ნებაა საკუთრების შინაარსისა და მისი შეზღუდვის განსაზღვრა, მაგრამ დაუშვებელია საკუთრების უფლების იმგვარი შეზღუდვა, რომ დაირღვეს საკუთრების უფლების არსი. საქართველოს კონსტიტუციით გარანტირებული საკუთრების უფლება, თავისუფალი სამოქალაქო ბრუნვის საფუძველია და იგი გულისხმობს მესაკუთრეთა თავისუფლებას, განკარგონ საკუთრების უფლება, მიიღონ მისგან სარგებელი და ამ მიზნით გაითვალისწინონ, გამოიყენონ კანონით გათვალისწინებული მათი საკუთრების უფლების დაცვის შესაძლებლობები. ამასთან, საკუთრების ძირითადი უფლებით დაცული სფეროს განუყოფელი ნაწილია ასევე პირის მოთხოვნის უფლება, რომელიც კანონმდებლობით წარმოეშობა მას და იგი ისეთივე დაცვის ღირსი ობიექტია, როგორც მთლიანად საკუთრების უფლება. ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტული სამართლის მიხედვით, საკუთრების ცნება, ასევე მოიცავს მოთხოვნის უფლებას და იგი კონვენციის დამატებითი ოქმით გარანტირებული საკუთრების უფლებით დაცული სფეროს განუყოფელი ნაწილია (იხ. ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს 2010 წლის 2 თებერვლის გადაწყვეტილება საქმეზე კლაუს და იური კილაძეები საქართველოს წინააღმდეგ; საჩივრის №7975/06).
როგორც ზემოთ აღინიშნა, საჯარო რეესტრის უპირველესი დანიშნულება სარეგისტრაციო წარმოების სრულყოფილად განხორციელება, რეგისტრაციას დაქვემდებარებული ყოველგვარი უფლების სწორად ასახვაა. შესაბამისად, მაშინ, როდესაც სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს მიერ ხდება მხოლოდ პირზე უკვე არსებული უფლების რეგისტრაცია და არა უძრავი ქონების საკუთრებაში გადაცემა, უფლების რეგისტრაციის მიზნით დაწყებული სარეგისტრაციო წარმოების ფარგლებში არ არსებობს მოპასუხის ვალდებულება ლიცენზიის გამცემისა და ლიცენზიის მფლობელის თანხმობის მოთხოვნასთან დაკავშირებით და აღნიშნული ვერ გახდება უფლების მფლობელი პირისთვის სარეგისტრაციო წარმოების შეჩერებისა და შემდგომში რეგისტრაციაზე უარის თქმის საფუძველი.
საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ „საჯარო რეესტრის შესახებ“ საქართველოს კანონის 21-ე მუხლის პირველი პუნქტი ადგენს შემთხვევათა იმ ჩამონათვალს, რა დროსაც სარეგისტრაციო წარმოება შეჩერდება, კერძოდ, მარეგისტრირებელი ორგანო იღებს გადაწყვეტილებას სარეგისტრაციო წარმოების შეჩერების შესახებ, თუ: ა) განცხადებას არ ერთვის საქართველოს კანონმდებლობით განსაზღვრული დოკუმენტი ან ინფორმაცია, რომელიც აუცილებელია განცხადებით მოთხოვნილ საკითხზე გადაწყვეტილების მისაღებად; ა1) არ არის გადახდილი სააგენტოს მიერ გაწეული მომსახურების საფასური; ბ) განცხადება ან/და თანდართული დოკუმენტი ან ინფორმაცია არ არის წარდგენილი საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი ფორმითა და წესით; გ) განცხადება ან/და თანდართული დოკუმენტი ან ინფორმაცია არ იძლევა ნივთსა და არამატერიალურ ქონებრივ სიკეთეზე უფლების, უძრავ ნივთზე საკუთრების უფლებასთან დაკავშირებული ვალდებულების, მათში ცვლილების და მათი შეწყვეტის, საჯარო-სამართლებრივი შეზღუდვის, საგადასახადო გირავნობის/იპოთეკის საგნისა და სუბიექტის ან/და საგნის მესაკუთრის ან მართლზომიერი მფლობელის იდენტიფიკაციის საშუალებას; დ) სარეგისტრაციოდ წარმოდგენილ და საჯარო რეესტრში რეგისტრირებული უძრავი ნივთის საკადასტრო მონაცემებს შორის არსებობს ინტრუქციით განსაზღვრული ზედდება, ან მათში მოცემული უძრავი ნივთის ფართობი, გარდა ინტრუქციით გათვალისწინებული შემთხვევებისა, აღემატება უფლების დამადასტურებელ დოკუმენტში მითითებულ უძრავი ნივთის ფართობს; ე) მისთვის ოფიციალურად გახდა ცნობილი სარეგისტრაციო თუ სხვა დოკუმენტის ან მისი ნაწილის გასაჩივრების ფაქტი და ეს გასაჩივრება აჩერებს სარეგისტრაციო თუ სხვა დოკუმენტის ან მისი ნაწილის მოქმედებას; ვ) წარმოდგენილია სასამართლოს (არბიტრაჟის) კანონიერ ძალაში შესული აქტი, რომელიც ითვალისწინებს სარეგისტრაციო წარმოების შეჩერებას; ზ) არსებობს ამ კანონის 25-ე მუხლით განსაზღვრული შემთხვევა; თ) მიწის ნაკვეთზე უფლების, მიწის ნაკვეთზე საკუთრების უფლებასთან დაკავშირებული ვალდებულების, მათში ცვლილების და მათი შეწყვეტის რეგისტრაციის მოთხოვნისას მარეგისტრირებელ ორგანოში არ არის დაცული მიწის ნაკვეთზე საკადასტრო მონაცემები ან მარეგისტრირებელ ორგანოში დაცული საკადასტრო მონაცემი არ შეესაბამება ინსტრუქციით დადგენილ მოთხოვნებს; თ1) სარეგისტრაციოდ წარდგენილი დოკუმენტები მათი კანონიერების შესწავლის მიზნით გადაიგზავნა შესაბამის სამართალდამცავ ორგანოში; თ2) საჯარო-სამართლებრივი შეზღუდვის რეგისტრაციის შესახებ განცხადებას არ ერთვის საჯარო-სამართლებრივი შეზღუდვის წარმოშობის დამადასტურებელი სამართლებრივი აქტი, თუმცა წარდგენილია საჯარო-სამართლებრივი შეზღუდვის გამოყენების თაობაზე სასამართლოსთვის მიმართვისა და ჩაბარების დოკუმენტი სარჩელის და სარჩელის უზრუნველყოფის ღონისძიების მოთხოვნის შესახებ განცხადების ასლთან ერთად ან/და სააპელაციო სასამართლოში საჯარო-სამართლებრივი შეზღუდვის გამოყენების თაობაზე დავის მიმდინარეობის დამადასტურებელი დოკუმენტი; ი) არსებობს საქართველოს კანონმდებლობით გათვალისწინებული სხვა საფუძვლები.
საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ რეგისტრაციის მიზნით სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს საქმიანობა წამოადგენს სარეგისტრაციო წარმოებას, რაც ხორციელდება მარეგისტრირებელი ორგანოს მიერ გადაწყვეტილების მიღებით. ამასთან, მარეგისტრირებელი ორგანო ვალდებულია სარეგისტრაციო წარმოების ვადაში მიიღოს გადაწყვეტილება სარეგისტრაციო წარმოების შეჩერების, სარეგისტრაციო წარმოების შეწყვეტის, რეგისტრაციაზე უარის თქმის ან რეგისტრაციის შესახებ. საკასაციო პალატა მიუთითებს, რომ კანონმდებლობით კონკრეტულად არის გაწერილი ის საფუძვლები, რომელთა არსებობის შემთხვევაშიც სარეგისტრაციო ორგანო უფლებამოსილია უარი უთხრას პირს რეგისტრაციაზე, შეაჩეროს და/ან შეწყვიტოს სარეგისტრაციო წარმოება. მართალია, ზემოაღნიშული საკანონმდებლო ნორმის ,,ი’’ ქვეპუნქტი მიუთითებს, რომ სარეგისტრაციო წარმოება უნდა შეჩერდეს, თუ არსებობს საქართველოს კანონმდებლობით გათვალისწინებული საფუძველი, მაგრამ ეს უკანასკნელი არ მოიცავს „წიაღის შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-8 მუხლის პირველ პუნქტს, რომელიც კრძალავს წიაღის ფონდის მიწის საკუთრების უფლებით, იჯარით ან სხვა ფორმით გაცემას ლიცენზირებული წიაღით სარგებლობის ობიექტის შემთხვევაში – საჯარო სამართლის იურიდიულ პირთან − მინერალური რესურსების ეროვნულ სააგენტოსა და ლიცენზიის მფლობელთან შეთანხმების გარეშე, ვინაიდან აღნიშნული საჭიროებს ინდივიდუალურად შეფასებას ყოველ კონკრეტულ შემთხვევაში. გათვალისწინებით იმ გარემოებისა, რომ მოცემულ შემთხვევაში სადავოდ არ არის გამხდარი კონკრეტული სარეგისტრაციო წარმოება, არამედ მოსარჩელე აბსტრაქტულ გარემოებებზე მითითებით ითხოვს მისი როგორც ლიცენზიის მფლობელისა და სსიპ მინერალური რესუსების ეროვნული სააგენტოს თანხმობის მოპოვების ვალდებულების დადგენას, საკასაციო პალატა იზიარებს სააპელაციო პალატის დასკვნას, რომ არ არსებობს სასარჩელო მოთხოვნის დაკმაყოფილების საფუძველი.
ამდენად, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ მოცემულ საქმეს არ გააჩნია არავითარი პრინციპული მნიშვნელობა სასამართლო პრაქტიკისათვის, ხოლო საკასაციო საჩივარს - წარმატების პერსპექტივა.
ზემოთქმულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ არ არსებობს საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით რეგლამენტირებული არც ერთი საფუძველი, რის გამოც საკასაციო საჩივარი არ უნდა იქნეს დაშვებული განსახილველად.
საკასაციო სასამართლო მიუთითებს საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მე-4 ნაწილზე და აღნიშნავს, რომ თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება მიჩნეული, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70%.
ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:
საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლით, 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მე-4 ნაწილით და
დ ა ა დ გ ი ნ ა:
1. შპს „ჯ...ის“ საკასაციო საჩივარი მიჩნეულ იქნეს დაუშვებლად;
2. უცვლელად დარჩეს ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2021 წლის 26 ოქტომბრის განჩინება;
3. შპს „ჯ...ს“ (ს/ნ...) დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე 20.05.2022წ. №... საგადასახადო დავალებით გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის - 300 ლარის 70% - 210 ლარი, შემდეგი ანგარიშიდან: ქ. თბილისი, სახელმწიფო ხაზინა, ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის №200122900, სახაზინო კოდი №300773150;
4. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.
თავმჯდომარე: გ. მაკარიძე
მოსამართლეები: ქ. ცინცაძე
თ. ოქროპირიძე