№ბს-1292(კ-22) 18 დეკემბერი, 2023 წელი

ქ. თბილისი

ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატამ

შემდეგი შემადგენლობით:

ქეთევან ცინცაძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

მოსამართლეები: ნუგზარ სხირტლაძე, გიორგი გოგიაშვილი

საქმის განხილვის ფორმა - ზეპირი მოსმენის გარეშე

კასატორი - ა. მ-ი

მოწინააღმდეგე მხარეები - ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერია; სსიპ ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის მუნიციპალური ინსპექცია

გასაჩივრებული განჩინება - თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2022 წლის 8 აპრილის განჩინება

დავის საგანი - ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტების ბათილად ცნობა

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

2018 წლის 7 აგვისტოს ა. მ-მა სასარჩელო განცხადებით მიმართა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიას, მოპასუხეების - ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიისა და სსიპ ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის ზედამხედველობის სამსახურის მიმართ.

მოსარჩელემ ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის ზედამხედველობის საქალაქო სამსახურის 2017 წლის 10 მარტის №002215 დადგენილების („სამშენებლო სამართალდარღვევის საქმეზე“) და ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის 2018 წლის 29 ივნისის №274 ბრძანების („ა. მ-ის ადმინისტრაციული საჩივრის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის თაობაზე“) ბათილად ცნობა მოითხოვა.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2019 წლის 29 იანვრის გადაწყვეტილებით ა. მ-ის სარჩელი არ დაკმაყოფილდა.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2019 წლის 29 იანვრის გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა ა. მ-მა. აპელანტმა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილება მოითხოვა.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2022 წლის 08 აპრილის განჩინებით ა. მ-ის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა; უცვლელად დარჩა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2019 წლის 29 იანვრის გადაწყვეტილება.

სააპელაციო პალატამ გაიზიარა პირველი ინსტანციის სასამართლოს მიერ დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებები და მათთან დაკავშირებით გაკეთებული სამართლებრივი შეფასება.

სასამართლომ აღნიშნა, რომ ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის სსიპ არქიტექტურის სამსახურის 2017 წლის 28 სექტემბრის №60-0117271915 წერილით ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიას განემარტა, რომ სამსახურის 2015 წლის 16 ნოემბრის №2296012 ბრძანებით, ლეგალიზებულად ჩაითვალა ქალაქ თბილისში, ...ში, ...ის ქუჩა №23-ში, №... მიწის ნაკვეთზე განთავსებულ ინდივიდუალური საცხოვრებელი სახლის პირველ სართულზე უნებართვოდ მიშენებული ფართი. წარდგენილი პროექტის „გ-ბ“ მონაკვეთში არსებული წყალშემკრები და გამწოვი მილების, ასევე, №... საკადასტრო კოდით რეგისტრირებული მიწის ნაკვეთის მხარეს არსებული გამწოვი მილისა და ამავე პროექტის „1-2“ მონაკვეთში, კიბის ბაქანის ქვეშ მოწყობილი კაპიტალური გარე სველი წერილის ლეგალიზება არ იყო მოთხოვნილი განმცხადებლის მიერ. აღნიშნული ნაწილები არ იყო ასევე ასახული განცხადებაზე თანდართულ არქიტექტორულ პროექტში და შესაბამისად არ განხორციელებულა მათი ლეგალიზება არქიტექტურის სამსახურის მიერ. ამდენად, სააპელაციო პალატამ დადგენილად მიიჩნია, რომ ქალაქ თბილისში, ...ში, ...ის ქუჩა №23-ში, №... მიწის ნაკვეთზე განთავსებულ ინდივიდუალური საცხოვრებელი სახლის კიბის ბაქნის ქვეშ მოწყობილი კაპიტალური სველი წერტილი, წყალშემკრები და გამწოვი მილები, ასევე, შენობის გვერდით ფასადზე, №...-ით რეგისტრირებულ მომიჯნავე მიწის ნაკვეთის მხარეს დამატებით მოწყობილი გამწოვი მილი, წარმოადგენდნენ უკანონო მშენებლობას, ვინაიდან მოსარჩელე მხარის მიერ არ იქნა წარმოდგენილი ნებართვის გამცემი ორგანოს მიერ გაცემული შესაბამისი დასტური. აღნიშნულიდან გამომდინარე, სააპელაციო პალატამ არ გაიზიარა აპელანტის განმარტება, რომ წყალშემკრებისა და გამწოვი მილების მოწყობა არ წარმოადგენდა სამშენებლო სამართალდარღვევას.

საცხოვრებელი სახლის პირველი სართული წარმოადგენდა ა. მ-ის საკუთრებას და სველი წერტილი (ონკანი) მოწყობილი იყო სწორედ პირველი სართულის კედელზე, ასევე, წყალშემკრები მილები მოწყობილი იყო ა. მ-ის კუთვნილი პირველი სართული კედელზეც და იმის გათვალისწინებით, რომ გაურკვეველი იყო მისი მომწყობი პირის ვინაობა, ა. მ-ი, როგორც მესაკუთრე, ვალდებული იყო შეესრულებინა ზედამხედველობის სამსახურის მითითება. მართალია, სავენტილაციო მილი მოწყობილი იქნა თ. ა-ის მიერ, თუმცა აღნიშნული არ გამორიცხავდა მოსარჩელე მხარის პასუხისმგებლობას, მის მიერ ჩადენილ სამართალდარღვევის ფაქტებთან დაკავშირებით. აღნიშნული მილის დადგენილებაში მითითებას არ გამოუწვევია რაიმე განსხვავება ჯარიმის ოდენობის კუთხით. სასამართლოს შეფასებით, ასევე კანონიერი იყო გასაჩივრებული დადგენილება განხორციელებული მშენებლობების დემონტაჟის ა. მ-ისათვის დავალების ნაწილშიც, რადგან თ. ა-ის მიერ მოწყობილი სავენტილაციო მილი და კიბის ბაქნის ქვეშ არსებული სველი წერტილი, ა. მ-ის საკუთრებაში არსებული პირველი სართულის ფართზე იყო მოწყობილი და როგორც მისაკუთრე, სწორედ იგი იყო ვალდებული და ამავდროულად, ჰქონდა შესაძლებლობა შეესრულებინა ზედამხედველობის სამსახურის მითითება.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2022 წლის 08 აპრილის განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა ა. მ-მა, რომელმაც გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილება მოითხოვა.

კასატორი მიუთითებს, რომ უძრავი ქონების მესაკუთრე არის 05.10.2015 წლიდან. საკუთრებაში გადასვლის შემდეგ მას ფართზე არავითარი სამუშაოები არც ნებართვით და არც უნებართვოდ არ უწარმოებია. სახლი ამჟამინდელ მდგომარეობაში არის 2003-2005 წლებიდან. ამავე მდგომარეობაში იყო ლეგალიზაციის პერიოდში (რომელიც მან განახორციელა). გამწოვ მილთან დაკავშირებით ერთხელ უკვე ნამსჯელი აქვს ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიას. მერიის 17.08.2016 წლის №1-1569 ბრძანებაში აღნიშნულია, რომ ობიექტზე მოწყობილი გაზის გამათბობლის გამწოვი მილის და ხვრეტილის არსებობა არ წარმოადგენს კანონმდებლობის დარღვევას. ბრძანება დღეის მდგომარეობით გ. გ-ს (მოწინააღმდეგე მხარე) აქვს გასაჩივრებული თბილისის საქალაქო სასამართლოში და ვიდრე საქმეზე არანაირი შედეგი არ დამდგარა, კასატორს მიზანშეუწონლად მიაჩნია ერთი და იგივე საკითხზე ორი ადმინისტრაციული წარმოების არსებობა, სადაც ერთ შემთხვევაში ადმინისტრაციული ორგანო იცავს თავის პოზიციას გამწოვი მილის კანონიერების შესახებ, ხოლო მეორე შემთხვევაში ადმინისტრაციული ორგანო იღებს დადგენილებას იგივე მილის დემონტაჟისთვის. გარდა ამისა, არსებობს კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილება, რომელიც კრძალავს მილის დემონტაჟს.

მოცემულ შემთხვევაში დადგენილების მიმღები ორგანოსათვის ცნობილი იყო ვის მიერ იქნა აღნიშნული სამუშაოები ნაწარმოები, რადგან აღნიშნულ საკითხზე ადრეც მიმდინარეობდა ადმინისტრაციული წარმოება სხვა მხარეების მონაწილეობით. მიუხედავად ამისა დაჯარიმებული იქნა მოქალაქე იმ ქმედებისთვის, რაც მას არ ჩაუდენია. საქართველოს მთავრობის 2009 წლის 24 მარტის №57 დადგენილების მე-4 მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, მშენებლობის სახეებია: ახალი მშენებლობა, რეკონსტრუქცია, რემონტი-შეკეთება, მოპირკეთება/აღჭურვა, დემონტაჟი, ლანდშაფტური მშენებლობა, დროებითი შენობა-ნაგებობის მონტაჟი-განთავსება. ამასთან, რემონტი-შეკეთება, მოპირკეთება, აღჭურვა არ საჭიროებს ნებართვას. საინტერესოა მშენებლობის რომელ სახეს მიაკუთვნა გასაჩივრებულ დადგენილებაში აღნიშნული სამშენებლო სამუშაოები ზედამხედველობის სამსახურმა, რის საფუძველზე ჩათვალა უკანონოდ სახურავზე არსებული წყლის შემკრები მილი ან/და თანასაკუთრებაში მყოფ ეზოში არსებული ონკანი უკანონო სამშენებლო სამუშაოდ.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2022 წლის 12 დეკემბრის განჩინებით საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად წარმოებაში იქნა მიღებული ა. მ-ის საკასაციო საჩივარი.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2023 წლის 22 ივნისის განჩინებით ა. მ-ის საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საკითხის განხილვა დაინიშნა მხარეთა დასწრებით.

ა. მ-ის საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საკითხის განხილვა შედგა 2023 წლის 20 სექტემბერს.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2023 წლის 11 ოქტომბრის განჩინებით საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტის შესაბამისად, დასაშვებად იქნა მიჩნეული ა. მ-ის საკასაციო საჩივარი და მისი განხილვა დაინიშნა მხარეთა დასწრების გარეშე.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლო, ზეპირი მოსმენის გარეშე, საქმის მასალების გაცნობის, გასაჩივრებული განჩინების კანონიერება-დასაბუთებულობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ ა. მ-ის საკასაციო საჩივარი უნდა დაკმაყოფილდეს ნაწილობრივ.

საკასაციო სასამართლო პირველ რიგში მიუთითებს, რომ განსახილველ საქმეში სადავო ადმინისტრაციულ-სამართლებრივ აქტებს წარმოადგენს - ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის ზედამხედველობის საქალაქო სამსახურის 2017 წლის 10 მარტის №002215 დადგენილება (სამშენებლო სამართალდარღვევის საქმეზე, რომლითაც უნებართვო მშენებლობის გამო ა. მ-ი დაჯარიმდა 4 000 ლარით და დაეკისრა უკანონო სამშენებლო სამუშაოების დემონტაჟი) და ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის 2018 წლის 29 ივნისის №274 ბრძანება („ა. მ-ის ადმინისტრაციული საჩივრის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის თაობაზე“). სადავო ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტების თანახმად, სანებართვო დოკუმენტაციის გარეშე, შენობის, საცხოვრებელი სახლის გვერდით ფასადზე, №...-ით რეგისტრირებულ მომიჯნავე მიწის ნაკვეთის მხარეს, მოწყობილი იყო გამწოვი მილი. დამატებით მოწყობილი იყო წყალშემკრები და გამწოვი მილები. კიბის ბაქანის ქვეშ მოწყობილი იყო კაპიტალური გარე სველი წერტილი. სადავო დადგენილებით, მოსარჩელე მხარეს დაევალა აღნიშნული სამუშაოების დემონტაჟი.

საკასაციო სასამართლო მიუთითებს საქმეზე დადგენილ შემდეგ ფაქტობრივ გარემოებებზე:

თბილისში, ...ის ქუჩა №23-ში მდებარე, №... საკადასტრო კოდით რეგისტრირებული მიწის ნაკვეთის მესაკუთრეებს წარმოადგენდნენ ა. მ-ი და თ. ა-ი.

ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის სსიპ არქიტექტურის სამსახურის 2015 წლის 16 ნოემბრის №2296012 ბრძანების თანახმად, დაკმაყოფილდა ა. მ-ის №AR1348537 განცხადება და ლეგალიზებულად ჩაითვალა, ქ. თბილისში, ...ის ქუჩის №23-ში, ს/კ №... მიწის ნაკვეთზე განთავსებულ ინდივიდუალური საცხოვრებელი სახლზე მიშენებული 40,44 კვ/მ ფართი.

ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის ზედამხედველობის საქალაქო სამსახურის მიერ, 2016 წლის 16 დეკემბერს ა. მ-ის მიმართ შედგა №002215 მითითება, რომლის თანახმად, ქონებაზე, მდებარე: ქ. თბილისი, ...ის ქ. №23, ს/კ №..., ინდივიდუალური საცხოვრებელი სახლის ფასადებზე, შესაბამისი სანებართვო დოკუმენტაციის გარეშე განხორციელებული იყო სამშენებლო სამუშაოები, კერძოდ: 1. შენობის გვერდით ფასადზე მომიჯნავე №... საკადასტრო ერთეულის მხარეს დამატებით მოწყობილი იყო გამწოვი მილი; 2. დამატებით მოწყობილი იყო წყალშემკრები და გამწოვი მილები; 3. კიბის ბაქანის ქვეშ მოწყობილი იყო კაპიტალური გარე სველი წერტილი. დარღვევის გამოსწორების მიზნით, ა. მ-ს დაევალა განხორციელებული სამუშაოების კანონიერების დამადასტურებელი დოკუმენტაციის წარდგენა, ან ობიექტის მოყვანა პირვანდელ მდგომარეობაში. მოსარჩელეს დარღვევის გამოსასწორებლად განესაზღვრა 20 (ოცი) კალენდარული დღე.

ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის ზედამხედველობის საქალაქო სამსახურის მიერ 2017 წლის 10 იანვარს შედგენილი იქნა №002215 შემოწმების აქტი ა. მ-ის მიმართ, რომლითაც დადგინდა, რომ მის მიერ არ იქნა შესრულებული მითითების პირობები.

ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის ზედამხედველობის საქალაქო სამსახურის მიერ 2017 წლის 10 მარტს მიღებული იქნა დადგენილება №002215 „,სამშენებლო სამართალდარღვევის საქმეზე“, რომლის თანახმადაც, ა. მ-ი დაჯარიმდა 4 000 (ოთხი ათასი) ლარით, თბილისში, ...ის ქ. №23-ში, №... საკადასტრო კოდით რეგისტრირებულ ინდივიდუალური საცხოვრებელი სახლის ფასადებზე, შესაბამისი სანებართვო დოკუმენტაციის გარეშე, სამშენებლო სამუშაოების განხორციელებისათვის. ამავე დადგენილების თანახმად, შენობის გვერდით ფასადზე, №...-ით რეგისტრირებულ მომიჯნავე მიწის ნაკვეთის მხარეს, დამატებით მოწყობილი იყო გამწოვი მილი; დამატებით მოწყობილი იყო წყალშემკრები და გამწოვი მილები (ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის სსიპ ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურის სამსახურის 2015 წლის 16 ნოემბრის №2296012 ბრძანებით ლეგალიზებული პროექტის მიხედვით „გ-ბ“ მონაკვეთი); კიბის ბაქანის ქვეშ მოწყობილი იყო კაპიტალური გარე სველი წერტილი (ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის სსიპ ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურის სამსახურის 2015 წლის 16 ნოემბრის №2296012 ბრძანებით ლეგალიზებული პროექტის მიხედვით, „1-2“ მონაკვეთი). ამავე დადგენილებით ა. მ-ს დაევალა ქ. თბილისში, ...ის ქ.№23-ში, №... საკადასტრო კოდით რეგისტრირებულ უძრავ ქონებაზე, უნებართვოდ განხორციელებული სამშენებლო სამუშაოების დემონტაჟი.

ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის ზედამხედველობის საქალაქო სამსახურის 2017 წლის 10 მარტის №002215 დადგენილება, ა. მ-მა გაასაჩივრა ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიაში. ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის 2018 წლის 29 ივნისის №274 ბრძანებით, ა. მ-ის ადმინისტრაციული საჩივარი არ დაკმაყოფილდა და ძალაში დარჩა ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის ზედამხედველობის საქალაქო სამსახურის 2017 წლის 10 მარტის №002215 დადგენილება.

საკასაციო სასამართლო მიუთითებს საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის მე-17 მუხლის პირველ ნაწილზე, რომლის თანახმად, მოსარჩელე ვალდებულია დაასაბუთოს თავისი სარჩელი და წარადგინოს შესაბამისი მტკიცებულებები. მოპასუხე ვალდებულია წარადგინოს წერილობითი პასუხი (შესაგებელი) და შესაბამისი მტკიცებულებები. სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 102-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, თითოეულმა მხარემ უნდა დაამტკიცოს გარემოებანი, რომლებზედაც იგი ამყარებს თავის მოთხოვნებსა და შესაგებელს. საკასაციო სასამართლო ასევე მიუთითებს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 105-ე მუხლის პირველ ნაწილზე, რომელიც ადგენს, რომ სასამართლოსათვის არავითარ მტკიცებულებას არა აქვს წინასწარ დადგენილი ძალა. ხოლო, ამავე მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, სასამართლო აფასებს მტკიცებულებებს თავისი შინაგანი რწმენით, რომელიც უნდა ემყარებოდეს მათ ყოველმხრივ, სრულ და ობიექტურ განხილვას, რის შედეგადაც მას გამოაქვს დასკვნა საქმისათვის მნიშვნელობის მქონე გარემოებების არსებობის ან არარსებობის შესახებ.

საკასაციო სასამართლო პირველ რიგში მიუთითებს, რომ სადავო პერიოდში მოქმედი, „მშენებლობის ნებართვის გაცემის წესისა და სანებართვო პირობების შესახებ“ საქართველოს მთავრობის 2009 წლის 24 მარტის №57 დადგენილების (ძალადაკარგულია - საქართველოს მთავრობის 02.03.2020 წ. №139 დადგენილება) პირველი მუხლის პირველი პუნქტის შესაბამისად, ეს დადგენილება მოიცავს საქართველოს ტერიტორიაზე მშენებლობის ნებართვასთან დაკავშირებულ საჯარო სამართლებრივ ურთიერთობათა რეგულირების სფეროს. კერძოდ, არეგულირებს საქართველოს ტერიტორიაზე მშენებლობის ნებართვის გაცემის, სანებართვო პირობების შესრულებისა და შენობა - ნაგებობის ექსპლუატაციაში მიღების პროცესს. მითითებული დადგენილების მე-4 მუხლის პირველი პუნქტის თანახმად, მშენებლობის სახეობებია: ა) ახალი მშენებლობა (მათ შორის, მონტაჟი); ბ) რეკონსტრუქცია; გ) რემონტი-შეკეთება, მოპირკეთება/აღჭურვა (არ საჭიროებს ნებართვას); დ) დემონტაჟი; ე) ლანდშაფტური მშენებლობა; ვ) დროებითი შენობა-ნაგებობების მონტაჟი/განთავსება. 36-ე მუხლის პირველი პუნქტის თანახმად, მშენებლობის განხორციელების სამართლებრივი საფუძველია კანონმდებლობით, მათ შორის, ამ დადგენილებით განსაზღვრულ შემთხვევებში სათანადო წესით მიღებული მშენებლობის ნებართვა. მე-3 მუხლის 74-ე პუნქტის თანახმად, უნებართვო მშენებლობა არის მშენებლობის ნებართვას დაქვემდებარებული შენობა-ნაგებობების მშენებლობა მშენებლობის ნებართვის გარეშე, ან/და დროებითი შენობა-ნაგებობის განთავსება სანებართვო მოწმობით განსაზღვრული გამოყენების პერიოდის გასვლის შემდეგ.

ამავე დადგენილების მე-19 მუხლის შესაბამისად, ამ დადგენილების მიზნებისათვის შენობა-ნაგებობები და სამშენებლო სამუშაოები მშენებლობის ნებართვის გაცემისა და ექსპლუატაციაში მიღებისათვის იყოფა 5 კლასად, მათ შორის I კლასს მიეკუთვნება – შენობა-ნაგებობები, რომლებიც მშენებლობის ნებართვას არ საჭიროებს. დადგენილების 66ე მუხლის (I კლასის შენობა-ნაგებობის მშენებლობა) 1-2 პუნქტები განსაზღვრავს, რომ I კლასის შენობა-ნაგებობის მშენებლობა წარმოებს ნებართვის მიღების გარეშე, მშენებლობის მწარმოებელი ვალდებულია დაიცვას კანონმდებლობით, მათ შორის, სამშენებლო რეგლამენტებით გათვალისწინებული მოთხოვნები. I კლასის შენობა-ნაგებობის მშენებლობის მწარმოებელი/დამკვეთი ვალდებულია განზრახული მშენებლობის შესახებ განცხადებით აცნობოს მშენებლობის ნებართვის გამცემ ორგანოს. ამავე მუხლის 7-8 პუნქტებით დადგენილია, რომ მშენებლობის ნებართვის გამცემი ორგანო 5 დღის ვადაში წარდგენილი სრულყოფილი დოკუმენტ(ებ)ის საფუძველზე წერილობით ადასტურებს დაგეგმილი მშენებლობა/მონტაჟის ქალაქთმშენებლობით დოკუმენტებთან შესაბამისობას და მშენებლობის განხორციელების შესაძლებლობას. თუ ხუთი დღის ვადაში მშენებლობის ნებართვის გამცემი ორგანო განმცხადებელს პასუხს არ აცნობებს, მესაკუთრე ან/და მოსარგებლე უფლებამოსილია დაიწყოს მშენებლობა. ხოლო, მე-10 პუნქტის თანახმად, ამ დადგენილების მოთხოვნათა დარღვევით I კლასის შენობა-ნაგებობის მშენებლობის განხორციელება განიხილება როგორც უნებართვო მშენებლობა.

საკასაციო სასამართლო მიუთითებს, რომ განსახილველ შემთხვევაში, მოსარჩელე მხარეს სახდელი დაედო უნებართვოდ/თანხმობის გარეშე, შემდეგი 3 (სამი) ობიექტის მშენებლობის გამო: №...-ით რეგისტრირებულ მომიჯნავე მიწის ნაკვეთის მხარეს, მოწყობილი იყო გამწოვი მილი, წყალშემკრები და გამწოვი მილები, კიბის ბაქანის ქვეშ მოწყობილი იყო კაპიტალური გარე სველი წერტილი.

ამდენად, საკასაციო სასამართლო მიუთითებს, რომ მოსარჩელე მხარე შესაძლოა მიჩნეული ყოფილიყო სამართალდამრღვევად და დაკისრებოდა სახდელი, თუკი უტყუარად დადგინდება, რომ მითითებული 3 ობიექტის მშენებლობის წარმოება საჭიროებდა შესაბამისი სამართლებრივ საფუძვლებს და ფაქტობრივად, წარმოებული იყო ასეთის საფუძვლის გარეშე და მოსარჩელე, სადავო პერიოდში მოქმედი კანონმდებლობის შესაბამისად, უშუალოდ იყო პასუხისმგებელი/ბრალეული სუბიექტი.

საკასაციო სასამართლო მიუთითებს, რომ საქართველოს პრეზიდენტის 2007 წლის 24 ნოემბრის №660 ბრძანებულებით დამტკიცებული „პროექტის შემთანხმებელი და მშენებლობის ნებართვის გამცემი ორგანოს მიერ უნებართვოდ ან/და პროექტის დარღვევით აშენებული ობიექტების ან მათი ნაწილების ლეგალიზების შესახებ გადაწყვეტილების მიღების წესი“ განსაზღვრავს უნებართვოდ ან/და პროექტის დარღვევით აშენებული ობიექტების ან მათი ნაწილების ლეგალიზების შესახებ გადაწყვეტილების მიღების წესს. ლეგალიზება ნიშნავს ობიექტის ან მისი ნაწილის დაკანონებას, ექსპლუატაციაში მიღებას (საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2017 წლის 19 ოქტომბრის განჩინება საქმეზე №ბს-360-357(2კ-17)). ლეგალიზების აქტის მიღების შედეგად უკანონო შენობა-ნაგებობა ექცევა სამართლებრივ ჩარჩოში და აღმოფხვრილად მიიჩნევა შესაბამისი სამართალდარღვევა.

საკასაციო სასამართლო მიუთითებს, რომ ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის სსიპ არქიტექტურის სამსახურის 2015 წლის 16 ნოემბრის №2296012 ბრძანების თანახმად, დაკმაყოფილდა ა. მ-ის №AR1348537 განცხადება და ლეგალიზებულად ჩაითვალა, ქ. თბილისში, ...ის ქუჩის №23-ში, ს/კ №... მიწის ნაკვეთზე განთავსებულ ინდივიდუალური საცხოვრებელი სახლზე მიშენებული 40,44 კვ/მ ფართი. განსახილველ საქმეზე, მოპასუხე ადმინისტრაციული ორგანოები მიიჩნევენ და საკუთარ პოზიციას ამყარებენ იმ გარემოებით, რომ ის ობიექტები, რომელთა აშენების გამოც მოსარჩელეს დაედო სახდელი, არ ექცეოდა ლეგალიზებული უძრავი ნივთის ფარგლებში.

საკასაციო სასამართლო მიუთითებს, რომ სადავო ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის ზედამხედველობის საქალაქო სამსახურის 2017 წლის 10 მარტის №002215 დადგენილების გამოცემამდე, 2016 წლის 30 დეკემბერს, თ. ა-მა მიმართა შენობა-ნაგებობების ლეგალიზებაზე კომპეტენტურ ადმინისტრაციულ - ორგანოს ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურის სამსახურს შეკითხვით და სამართლებრივი განმარტების მოთხოვნით, მითითებულ 3 ობიექტი ექვემდებარებოდა თუ არა ლეგალიზებას, იმ გარემოების გათვალისწინებით, რომ შენობა-ნაგებობა უკვე იყო ამავე ორგანოს მიერ ლეგალიზებული. აღნიშნული წერილის პასუხად მოსარჩელეს ეცნობა, რომ 3 (სამი) ობიექტიდან 2 (ორი) - წყალშემკრები და გამწოვი მილი არ ექვემდებარებოდა ლეგალიზებას. ხოლო, კიბის ბაქნის ქვეშ მოწყობილი კაპიტალური გარე სველი წერტილი, თუკი ის არ იყო ნაჩვენები სალეგალიზაციო ფართში, ვერ ჩაითვლებოდა ლეგალიზებულად.

საკასაციო სასამართლო კიდევ ერთხელ აღნიშნავს, რომ მოცემული წერილი, სამართლებრივი განმარტება, მოსარჩელემ მიიღო სადავო დადგენილების გამოცემამდე და მას გაუჩნდა კანონიერი მოლოდინი კომპეტენტური ადმინისტრაციული ორგანოს წერილობითი დოკუმენტის სისწორის მიმართ. ამდენად, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ ამ ნაწილში ადმინისტრაციული ორგანოების მხრიდან არ არის სათანადოდ გამოკვლეული და შეფასებული საქმისათვის არსებითი მნიშვნელობის მქონე გარემოებები. განსახილველ საქმეში მოპასუხე ადმინისტრაციული ორგანოების და ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურის სამსახურის პოზიცია განსხვავდება ერთმანეთისგან და ისინი არსებითად ურთიერთსაწინააღმდეგოა. არქიტექტურის სამსახურის წერილი დატოვებულია შესაბამისი შესწავლის, რეაგირების გარეშე და გადაწყვეტილების მიღების ეტაპზე არ არის გათვალისწინებული მისი შინაარსი, რომლის თანახმადაც, წყალშემკრები და გამწოვი მილი არ ექვემდებარებოდა ლეგალიზებას.

გარდა ზემოაღნიშნულისა, საკასაციო სასამართლო აქვე მიუთითებს, რომ საქმეზე სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ იქნა, რომ გამწოვი მილი დამონტაჟებული იქნა თ. ა-ის და არა მოსარჩელე - ა. მ-ის მიერ (სააპელაციო სასამართლოს განჩინება გვ. 23). საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მყარად დადგენილი პრაქტიკის შესაბამისად კი, მართალია სამშენებლო სამართალდარღვევის დენადი ხასიათის გათვალისწინებით, პროდუქტის უსაფრთხოებისა და თავისუფალი მიმოქცევის კოდექსი ითვალისწინებს უძრავი ნივთის მესაკუთრისათვის, უნებართვო მშენებლობის გამო პასუხისმგებლობის დაკისრებას, თუმცა აღნიშნული დასაშვებია მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუ დაუდგენელია მშენებლობის უშუალოდ მწარმოებელი პირი (იხ. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2022 წლის 24 მარტის №ბს-1025(3კ-19) გადაწყვეტილება). საკასაციო სასამართლო მიუთითებს, რომ კანონიერ ძალაში შესული თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2013 წლის 24 ივლისის N2/23-13 გადაწყვეტილებით დადგენილია, რომ მოსარჩელე თ. ა-ის საცხოვრებელ სახლზე (ს/კ ...) დამონტაჟებული იყო შპს „...ის“ მიერ დაპროექტებული გამწოვი მილი და გათბობის სისტემა. აღნიშნულ საქმეში მოსარჩელე მხარეს და სახლის ერთადერთ მესაკუთრეს წარმოადგენდა თ. ა-ი და არა ა. მ-ი, რაც ამ ნაწილში ა. მ-ის სამართალდამრღვევად მიჩნევის საფუძვლებს გამორიცხავდა.

საკასაციო სასამართლო ასევე აღნიშნავს, რომ თბილისის მუნიციპალიტეტის სსიპ არქიტექტურის სამსახურის 2015 წლის 16 ნოემბრის №2296012 ბრძანება, რომლის თანახმად, დაკმაყოფილდა ა. მ-ის №AR1348537 განცხადება და ლეგალიზებულად ჩაითვალა, ქ. თბილისში, ...ის ქუჩის №23-ში, ს/კ №... მიწის ნაკვეთზე განთავსებულ ინდივიდუალური საცხოვრებელი სახლზე მიშენებული 40,44 კვ/მ ფართი, წარმოადგენდა სადავო, გასაჩივრებულ აქტს თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის №3/6880-16 საქმეში. აღნიშნულ საქმეზე 2017 წლის 31 მაისის გადაწყვეტილებით სარჩელი არ დაკმაყოფილდა და ძალაში დარჩა მითითებული სამართლებრივი აქტი. აღნიშნული გადაწყვეტილების მიხედვით, მხარეთა პოზიციების, მათ შორის, სსიპ თბილისის არქიტექტურის სამსახურისა და ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის პოზიციის თანახმად, ა. მ-ის საკუთრებაში არსებული, შენობის პირველი სართულის ღიობები და გაზის გამათბობლის საკვამლე მილი მოთავსებული იყო ლეგალიზებულ ფართში, რაც საკასაციო სასამართლოს შეფასებით, საქმეზე წარმოდგენილი მტკიცებულებების ერთობლიობით, ასევე გამორიცხავს ამ ნაწილში ა. მ-ისათვის ადმინისტრაციული სახდელის დაკისრების საფუძველს. ამდენად, აღნიშნული საკითხიც საჭიროებს ადმინისტრაციული ორგანოს მხრიდან ხელახლა შესწავლასა და სამართლებრივ შეფასებას.

საკასაციო სასამართლო ასევე მიუთითებს, რომ სადავო პერიოდში მოქმედი, „მშენებლობის ნებართვის გაცემის წესისა და სანებართვო პირობების შესახებ“ საქართველოს მთავრობის 2009 წლის 24 მარტის №57 დადგენილების მე-3 მუხლის 74-ე პუნქტის შესაბამისად, უნებართვო მშენებლობა არის მშენებლობის ნებართვას დაქვემდებარებული შენობა-ნაგებობების მშენებლობა მშენებლობის ნებართვის გარეშე, ან/და დროებითი შენობა-ნაგებობის განთავსება სანებართვო მოწმობით განსაზღვრული გამოყენების პერიოდის გასვლის შემდეგ. შესაბამისად, შენობა-ნაგებობის უნებართვოდ აგებისათვის პასუხისმგებლობა შესაძლოა დადგინდეს მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუკი უდავოდ დასტურდება, რომ აშენებული ობიექტი საჭიროებდა წინასწარ ნებართვას/თანხმობას.

საქმის მასალებითა და სადავო აქტებით, ასევე არ არის ცალსახად დადგენილი და დასაბუთებული ის გარემოება, თუ რატომ მიიჩნიეს მოპასუხე ადმინისტრაციულმა ორგანოებმა, რომ ეზოს ფარგლებში მოქცეული სველი წერტილი - ონკანი, წარმოადგენდა კაპიტალურ ნაგებობას და მისი მონტაჟი საჭიროებდა შესაბამის ნებართვას/თანხმობას. მოპასუხე ადმინისტრაციულ ორგანოებს საქმეზე არ წარმოუდგენიათ კვალიფიციური, დასაბუთებული პოზიცია, ეზოს შიგნით არსებული სველი წერტილის კაპიტალური ნაგებობად მიჩნევისა და მისი მონტაჟისთვის წინასწარი შესაბამისი სამართლებრივი საფუძვლების საჭიროების თაობაზე. საქართველოს მთავრობის 2009 წლის 24 მარტის №57 დადგენილების მე-3 მუხლის 47-ე პუნქტის თანახმად, ნაგებობა არის სამშენებლო მასალებისა და ნაკეთობებისაგან შექმნილი კონსტრუქციული სისტემა, რომელიც გრუნტთან უძრავადაა დაკავშირებული, ხოლო 78-ე პუნქტის შესაბამისად, შენობა არის ნაგებობა, რომელიც ქმნის გადახურულ სივრცეს, შემოსაზღვრულია კედლებით, კოლონებით ან/და სხვა შემომზღუდავი კონსტრუქციებით. საქმეზე წარმოდგენილი ფოტომასალით დგინდება, რომ ეზოში დამონტაჟებული ონკანი არსებითად მიყრდნობილი, მიმაგრებულია სახლის კედელზე, ხოლო მისი სხვა ნაწილები, სამი მხრიდან, წარმოადგენენ დაბალ მიჯნებს და არა შემომსაზღვრელ კედლებს ან სხვა სახის მყარ, მძიმე კონსტრუქციას. ამდენად, საქმეში წარმოდგენილი მასალებით არ იკვეთება ე.წ. კაპიტალური ნაგებობის განთავსების ფაქტი, რომელიც ადმინისტრაციული ორგანოსაგან წინასწარი თანხმობის მიღების საჭიროებდა.

საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 96.1 მუხლის თანახმად, ადმინისტრაციული ორგანო ვალდებულია ადმინისტრაციული წარმოებისას გამოიკვლიოს საქმისათვის მნიშვნელობის მქონე ყველა გარემოება და გადაწყვეტილება მიიღოს ამ გარემოებათა შეფასების და ურთიერთშეჯერების საფუძველზე. ამავე მუხლის მეორე ნაწილის თანახმად, დაუშვებელია ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემას საფუძვლად დაედოს ისეთი გარემოება ან ფაქტი, რომელიც კანონით დადგენილი წესით არ არის გამოკვლეული ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ. ამასთან, საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 17.2. მუხლის თანახმად, სადავო ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის კანონიერების შემოწმებისას აქტის გამომცემმა ადმინისტრაციულმა ორგანომ უნდა უზრუნველყოს მიღებული გადაწყვეტილების მართლზომიერების დამტკიცება სასამართლოს წინაშე, ვინაიდან საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 5.1. მუხლის მიხედვით ადმინისტრაციულ ორგანოს უფლება არა აქვს კანონმდებლობის მოთხოვნების საწინააღმდეგოდ განახორციელოს რაიმე ქმედება, რაც გულისხმობს ადმინისტრაციული ორგანოს (თანამდებობის პირის) ვალდებულებას და სამართლებრივ პასუხისმგებლობას აქტის კანონიერებასთან დაკავშირებით. შესაბამისად, საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 17.2. მუხლი სადავო აქტის კანონიერების მტკიცების ტვირთს აკისრებს მის გამომცემ ადმინისტრაციულ ორგანოს და ავალდებულებს დაამტკიცოს, რომ მან უზრუნველყო მის მიერ გამოცემული გადაწყვეტილების კანონის საფუძველზე და მის შესაბამისად მომზადება, მიღება, გამოცემა (საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის განჩინებები ბს-626-596(კ-07); №ბს-1236(კ-18)).

საკასაციო სასამართლო მიუთითებს, რომ ადმინისტრაციული წარმოების ჩატარება მოიცავს ადმინისტრაციული ორგანოს ძირითად პროცედურულ ვალდებულებას - გამოიკვლიოს საქმისათვის მნიშვნელობის მქონე ყველა გარემოება და გადაწყვეტილება მიიღოს ამ გარემოებათა შეფასებისა და ურთიერთშეჯერების საფუძველზე. საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის ეს უმნიშვნელოვანესი იმპერატიული ხასიათის დანაწესი ემსახურება საჯარო მმართველობის კანონიერების პრინციპს, რამდენადაც ყოველი მმართველობითი გადაწყვეტილების მიღება უნდა ეფუძნებოდეს განსახილველი საკითხის გარემოებებისა და ფაქტების ობიექტურ შესწავლა-გამოკვლევას, რომლის შეფასებიდან უნდა გამომდინარეობდეს საკითხის გადასაწყვეტად ჩამოყალიბებული დასკვნა. ამ ვალდებულების შესრულება ემსახურება ადმინისტრაციული ორგანოს ასევე უმნიშვნელოვანეს - მიღებული გადაწყვეტილების დასაბუთების ვალდებულებას -ადმინისტრაციულმა ორგანომ უნდა ახსნას, განმარტოს, დაასაბუთოს, თუ რატომ რა ფაქტებზე დაყრდნობით მიიღო ამგვარი გადაწყვეტილება, გარდა აღნიშნულისა, გადაწყვეტილების დასაბუთება აუცილებელია ადრესატისათვის, რათა შეაფასოს მისი მართლზომიერება, დარწმუნდეს მის კანონშესაბამისობაში, ხოლო უფლების დარღვევის განცდის შემთხვევაში ისარგებლოს გასაჩივრების შესაძლებლობით, მას უნდა შეეძლოს იცოდეს რა არგუმენტებით უნდა დაუპირისპირდეს მიღებულ გადაწყვეტილებას, რასაც დასაბუთების გარეშე გადაწყვეტილების მიღების პირობებში, მოკლებულია. აგრეთვე, დასაბუთებული აქტის გამოცემა აადვილებს საჩივრის ან სარჩელის განმხილველი ორგანოების მიერ მისი კანონიერებისა და მიზანშეწონილობის გადამოწმების პროცესს. კანონმდებელი იმდენად არსებით და აქტის კანონიერების განმსაზღვრელ ფუნქციას ანიჭებს საქმის გარემოებათა გამოკვლევას, რომ იმპერატიულად კრძალავს, ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემას საფუძვლად დაუდოს ისეთი გარემოება ან ფაქტი, რომელიც კანონით დადგენილი წესით არ არის გამოკვლეული ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ (საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2014 წლის 18 თებერვლის №ბს-463-451(კ-13) გადაწყვეტილება; 2020 წლის 17 სექტემბრის №ბს-974(2კ-19) განჩინება).

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 32-ე მუხლის მე-4 ნაწილის თანახმად, თუ სასამართლო მიიჩნევს, რომ ინდივიდუალურ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი გამოცემულია საქმისათვის არსებითი მნიშვნელობის გარემოების გამოკვლევისა და შეფასების გარეშე, უფლებამოსილია, სადავო საკითხის გადაუწყვეტლად, ბათილად ცნოს იგი და ადმინისტრაციულ ორგანოს დაავალოს, ამ გარემოებათა გამოკვლევისა და შეფასების შემდეგ გამოსცეს ახალი ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი. აღნიშნული დანაწესის გამოყენების აუცილებელ წინაპირობას წარმოადგენს სასამართლოს მხრიდან საქმის გარემოებების გამოკვლევისა და სადავო საკითხის არსებითად გადაწყვეტის შეუძლებლობა. საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 32-ე მუხლის მე-4 ნაწილით მინიჭებულ უფლებამოსილებას სასამართლო იყენებს იმ შემთხვევაში, როცა სასამართლო წესით ვერ ხერხდება ფაქტობრივი გარემოებების დადგენა და შეფასება. მათი დადგენა მხოლოდ ადმინისტრაციულ ორგანოს შეუძლია მისთვის კანონით მინიჭებული უფლებამოსილებიდან გამომდინარე ან აღნიშნული საკითხი მის დისკრეციას განეკუთვნება. შესაბამისად, შეუძლებელი ხდება სასამართლოს მიერ სადავო ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის მატერიალური კანონიერების შეფასება (საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2018 წლის 13 დეკემბრის №ბს-681-681(კ-18) გადაწყვეტილება).

ყოველივე ზემოაღნიშნულის გათვალისწინებით, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ მოცემულ შემთხვევაში სახეზეა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 32-ე მუხლის მე-4 ნაწილის გამოყენების წინაპირობები. შესაბამისად, სადავო საკითხის გადაუწყვეტლად ბათილად უნდა იქნეს ცნობილი ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის ზედამხედველობის საქალაქო სამსახურის 2017 წლის 10 მარტის №002215 დადგენილება და ადმინისტრაციულ ორგანოს უნდა დაევალოს საქმის გარემოებათა გამოკვლევისა და შეფასების შემდეგ, ახალი ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემა.

რაც შეეხება, სასარჩელო მოთხოვნას ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის 2018 წლის 29 ივნისის №274 ბრძანების ბათილად ცნობის შესახებ, საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ ადმინისტრაციულ საჩივარს, როგორც უფლების დაცვის საშუალებას, მხარისათვის განსაკუთრებული ინტერესი გააჩნია. ადმინისტრაციული წარმოება ადმინისტრაციულ საჩივართან დაკავშირებით გულისხმობს ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის კანონიერების გადამოწმებას როგორც ფორმალური, ისე მატერიალური თვალსაზრისით. ამდენად, ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიას გასაჩივრებული აქტის კანონიერებისა და მიზანშეწონილობის გადამოწმების ვალდებულება წარმოეშვა მაღალი ხარისხით, თუმცა საჩივრის დაკმაყოფილებაზე უარის შესახებ გადაწყვეტილებით დგინდება, რომ ადმინისტრაციულმა ორგანომ არ გამოიკვლია საქმეში არსებული მტკიცებულებები, დამატებით არ შეაფასა საქმის ფაქტობრივი გარემოებები და არ გააკეთა დასაბუთებული დასკვნა ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის ზედამხედველობის საქალაქო სამსახურის 2017 წლის 10 მარტის №002215 დადგენილების კანონიერებასთან დაკავშირებით. ამდენად, საკასაციო სასამართლო თვლის, რომ სახეზეა ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის 2018 წლის 29 ივნისის №274 ბრძანების ბათილად ცნობის საფუძველი.

ამდენად, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 411-ე მუხლის საფუძველზე, არსებობს გასაჩივრებული განჩინების გაუქმებისა და ა. მ-ის საკასაციო საჩივრის ნაწილობრივ დაკმაყოფილების საფუძველი.

საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 53.3 მუხლის თანახმად, თუ სააპელაციო ან საკასაციო სასამართლო შეცვლის გადაწყვეტილებას ან გამოიტანს ახალ გადაწყვეტილებას, იგი შესაბამისად შეცვლის სასამართლო ხარჯების განაწილებასაც.

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 10.2 მუხლის თანახმად, თუ ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი გამოცემულია საქმის გარემოებების სათანადო გამოკვლევის გარეშე, ადმინისტრაციული ორგანო ვალდებულია აანაზღაუროს პროცესის ხარჯები მის სასარგებლოდ გადაწყვეტილების გამოტანის შემთხვევაშიც.

ამდენად, სადავო საკითხის ასკ-ის 32.4 მუხლის საფუძველზე გადაწყვეტის პირობებში, ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის მუნიციპალურ ინსპექციას და ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიას მოსარჩელე ა. მ-ის სასარგებლოდ უნდა დაეკისროთ სახელმწიფო ბაჟის სახით პირველი ინსტანციის სასამართლოში გადახდილი 100 ლარის, სააპელაციო სასამართლოში გადახდილი 150 ლარის და საკასაციო სასამართლოში გადახდილი 300 ლარის (სულ 550 ლარის) ანაზღაურება.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლის მეორე ნაწილით, ამავე კოდექსის მე-10 მუხლის მე-2 ნაწილით და 32-ე მუხლის მე-4 ნაწილით, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 257-ე და 411-ე მუხლებით და

გ ა დ ა წ ყ ვ ი ტ ა :

1. ა. მ-ის საკასაციო საჩივარი დაკმაყოფილდეს ნაწილობრივ;

2. გაუქმდეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2022 წლის 8 აპრილის განჩინება და მიღებულ იქნეს ახალი გადაწყვეტილება;

3. ა. მ-ის სარჩელი დაკმაყოფილდეს ნაწილობრივ;

4. სადავო საკითხის გადაუწყვეტლად ბათილად იქნეს ცნობილი ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის ზედამხედველობის საქალაქო სამსახურის 2017 წლის 10 მარტის №002215 დადგენილება და ადმინისტრაციულ ორგანოს დაევალოს საქმის გარემოებათა გამოკვლევისა და შეფასების შემდეგ, ახალი ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემა;

5. ბათილად იქნეს ცნობილი ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის 2018 წლის 29 ივნისის №274 ბრძანება;

6. ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის მუნიციპალურ ინსპექციას და ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიას მოსარჩელე ა. მ-ის სასარგებლოდ დაეკისროთ სახელმწიფო ბაჟის სახით პირველი ინსტანციის სასამართლოში გადახდილი 100 ლარის, სააპელაციო სასამართლოში გადახდილი 150 ლარის და საკასაციო სასამართლოში გადახდილი 300 ლარის (სულ 550 ლარის) ანაზღაურება;

7. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს გადაწყვეტილება საბოლოოა და არ საჩივრდება.

თავმჯდომარე ქ. ცინცაძე

მოსამართლეები: ნ. სხირტლაძე

გ. გოგიაშვილი