საქართველოს უზენაესი სასამართლო
გ ა დ ა წ ყ ვ ე ტ ი ლ ე ბ ა
საქართველოს სახელით
საქმე №ბს-433(2კ-22) 1 თებერვალი, 2024 წელი
ქ.თბილისი
ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატა
შემადგენლობა
გოჩა აბუსერიძე (თავმჯდომარე; მომხსენებელი)
მაია ვაჩაძე, ბიძინა სტურუა
საქმის განხილვის ფორმა - ზეპირი მოსმენის გარეშე
კასატორები - ი. ა-ე (მოსარჩელე); გ. ს-ე (მესამე პირი)
პროცესუალური მოწინააღმდეგე (მოპასუხე) - ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერია
მესამე პირები - ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურის სამსახური, დ. კ-ე, დ. გ-ე, მ. ჯ-ი, მ. ქ-ე, ე. ვ-ე, გ. ბ-ე, მ. თ-ი, ნ. ს-ა, ეთ. ვ-ი, ზ. მ-ი, კ. ვ-ე, ლ. ტ-ე, მ. დ-ი, მ. ს-ი, ნ. მ-ე, ს. კ-ი, ქ. ხ-ი, ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობა „ლ...“
გასაჩივრებული განჩინება - თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2021 წლის 24 ნოემბრის განჩინება
კასატორების მოთხოვნა - გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღება
დავის საგანი - ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის ბათილად ცნობა
ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:
ი. ა-ემ 2017 წლის 18 აგვისტოს სარჩელით მიმართა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიას მოპასუხე - ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის მიმართ, ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერის 2017 წლის 01 აგვისტოს №1-1702 ბრძანების ბათილად ცნობის მოთხოვნით.
მოსარჩელის განმარტებით, თბილისის არქიტექტურის სამსახურის 22.02.2017 წლის №3107812 და 21.03.2017 წლის №3153678 ბრძანებების საფუძველზე, ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის თანხმობასა და საპროექტო დოკუმენტაციაზე დაყრდნობით, დაკმაყოფილდა ი. ა-ეის მოთხოვნა მის საკუთრებაში არსებულ (მდებარე: ქ. თბილისი, ...ის ქ. №...) სხვენში ფართის რეკონსტრუქციის თაობაზე. მიღებული ნებართვების საფუძველზე მოსარჩელემ დაიწყო რეკონსტრუქციის პროცესი. 20.04.2017 წელს ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერის მიერ, ბინაში მცხოვრებ პირთა ადმინისტრაციული საჩივრის საფუძველზე, გამოიცა ბრძანება №1-940, რომლითაც შეჩერდა თბილისის არქიტექტურის სამსახურის 28.12.2016 წლის №3017858, 22.02.2017 წლის №3107812 და 21.03.2017 წლის №3153678 ბრძანებების მოქმედება, საკითხთან დაკავშირებით საბოლოო გადაწყვეტილების მიღებამდე. ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერის 01.08.2017 წლის №1-1702 ბრძანებით კი დაკმაყოფილდა ადმინისტრაციული საჩივარი და კანონის მოთხოვნათა დარღვევით მიღებულ იქნა გადაწყვეტილება თბილისის არქიტექტურის სამსახურის 28.12.2016 წლის №3017858, 22.02.2017 წლის №3107812 და 21.03.2017 წლის №3153678 ბრძანებების ბათილად ცნობის Sesaxeb, რითაც მოსარჩელის მოსაზრებით, შეიზღუდა მისი საკუთრების უფლება.
თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2017 წლის 20 დეკემბრის საოქმო განჩინებით, საქმეში საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 16.2 მუხლის საფუძველზე, მესამე პირებად ჩაებნენ: დ. კ-ე, თ. გ-ეე, მ. ჯ-ი, მ. ქ-ე, ე. ვ-ე, გ. ბ-ე, მ. თ-ი და ნ. ს-ა. ამავე განჩინებით, საქმეში საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 16.1 მუხლის საფუძველზე მესამე პირად ჩაება სსიპ - ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურის სამსახური.
თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2018 წლის 28 თებერვლის საოქმო განჩინებით, საქმეში საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 16.1 მუხლის საფუძველზე, მესამე პირებად ჩაბმულ იქნენ: ეთ. ვ-ი, ზ. მ-ი, კ. ვ-ე, ლ. ტ-ე, მ. დ-ი, მ. ს-ი, ნ. მ-ე, ქ. ხ-ი, ბმა „ლ...“, ს. კ-ი.
მოპასუხე - ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიამ წარმოდგენილი შესაგებლით სარჩელი არ ცნო და განმარტა, რომ ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურის სამსახურის მიერ სადავო ბრძანებების გამოცემისას სათანადოდ არ ყოფილა შეფასებული განმცხადებლის მიერ წარდგენილი დოკუმენტაცია, კერძოდ, არ გამოკვლეულა მოსარჩელის მიერ სამსახურში წარდგენილი ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობა ,,ლ...“-ის 2016 წლის 31 მაისის №3ბ და №2ბ კრების ოქმები, თავისი შინაარსით წარმოადგენდა თუ არა სწორედ ი. ა-ეის მიმართ გამოხატულ ნებას, მის მიერ მოთხოვნილ სარეკონსტრუქციო სამუშაოებზე გაზრდილი პარამეტრებით, ვინაიდან ამხანაგობის 2016 წლის 31 მაისის №3ბ კრების ოქმის საფუძველზე ნება გამოვლენილია გ. და მ. თ-იების მიმართ, მათი საცხოვრებელი სახლის სხვენში საცხოვრებელი ფართის მოწყობასთან დაკავშირებით დადგენილი სტანდარტების შესაბამისად. შესაბამისად მოპასუხემ დაასკვნა, რომ გასაჩივრებული აქტი გამოცემული იყო კანონის მოთხოვნათა დაცვით, რის გამოც არ არსებობდა მისი ბათილად ცნობის სამართლებრივი საფუძვლები.
მესამე პირების - დ. კ-ეის, თ. გ-ეის, მ. ჯ-ის, მ. ქ-ეის, ე. ვ-ეის, გ. ბ-ეის, მ. თ-ის და ნ. ს-ას წარმომადგენლები არ დაეთანხმნენ წარმოდგენილ სარჩელს და მოითხოვეს მოსარჩელის მოთხოვნის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა.
მესამე პირის - სსიპ ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურის სამსახურის წარმომადგენელმა მიუთითა, რომ სამსახური სასამართლოს მიანდობდა აღნიშნულ საკითხზე გადაწყვეტილების მიღებას.
მესამე პირს - ს. კ-ის სარჩელთან დაკავშირებით პოზიცია არ დაუფიქსირებია.
მესამე პირებს - ბმა ,,ლ...“-ის წარმომადგენელს, ეთ. ვ-ის, ზ. მ-ის, კ. ვ-ეს, ლ. ტ-ეს, მ. დ-ის, მ. ს-ის, ნ. მ-ეს, ქ. ხ-ის, წერილობითი პოზიცია არ წარმოუდგენიათ და არც სასამართლო სხდომაზე გამოცხადებულან.
თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2018 წლის 03 აგვისტოს გადაწყვეტილებით, ი. ა-ეის სარჩელი არ დაკმაყოფილდა.
საქალაქო სასამართლომ დაადგინა, რომ 2016 წლის 06 დეკემბერს, მოსარჩელემ, №AR1461704 განცხადებით მიმართა სსიპ არქიტექტურის სამსახურს და მოითხოვა მრავალბინიან საცხოვრებელ სახლში მის საკუთრებაში არსებული სხვენის სივრცეში საცხოვრებელი ფართის მოწყობა, ხოლო 2017 წლის 16 იანვრის №AR1470756 განცხადებით მოითხოვა შეთანხმებული პროექტის ცვლილება. მოსარჩელემ არქიტექტურის სამსახურში წარდგენილ განცხადებებს დაურთო ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობა „ლ...“-ის 2016 წლის 31 მაისის №2ბ და №3ბ კრების ოქმები, რომლითაც ირკვევა, რომ კრებაზე დამსწრე მესაკუთრეებმა თანხმობა გამოხატეს სადარბაზოში ერთი სართულით კიბის უჯრედის დამატებაზე და ასევე გ. და მ. თ-იების (უძრავი ქონების ყოფილი მესაკუთრეები) საცხოვრებელი სახლის სხვენში საცხოვრებელი ფართის მოწყობის თაობაზე, არსებული სტანდარტების შესაბამისად.
თბილისის არქიტექტურის სამსახურის 2016 წლის 28 დეკემბრის №3017858 ბრძანებით, შეთანხმდა ქ. თბილისში (სექტორი - მთაწმინდა), ...ის ქ. №...-ში, საერთო საკუთრების მიწის ნაკვეთზე არსებულ შენობაზე მანსარდის დაშენების არქიტექტურული პროექტი. ქ. თბილისის არქიტექტურის სამსახურის 2017 წლის 22 თებერვლის №3107812 ბრძანებით, შეთანხმდა ქ. თბილისში (სექტორი -მთაწმინდა), ...ის ქ. №...-ში, საერთო საკუთრების მიწის ნაკვეთზე არსებულ შენობაზე მანსარდის დაშენების კორექტირებული არქიტექტურული პროექტი, თუმცა ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერის 01.08.2017 წლის №1-1702 ბრძანებით დაკმაყოფილდა დ. კ-ეის, თ. გ-ეის, მ. ჯ-ის, მ. ქ-ეის, ე. ვ-ეის, გ. ბ-ეის, მ. თ-ის, ნ. ს-ას 31.03.2017 წლის №19/0117090483-01 ადმინისტრაციული საჩივარი და ბათილად იქნა ცნობილი თბილისის არქიტექტურის სამსახურის 28.12.2016 წლის №3017858, 22.02.2017 წლის №3107812 და 21.03.2017 წლის №3153678 ბრძანებები იმ საფუძვლით, რომ შეთანხმებული სამუშაოები, კერძოდ, სხვენის რეკონსტრუქციის განხორციელება იწვევდა ი. ა-ეის ინდივიდუალურ საკუთრებაში არსებული ფართობის გაზრდას, ამასთან, თბილისის მერის მოსაზრებით, დამატებით გამოკვლევას საჭიროებდა საკითხი - მრავალბინიანი სახლის სხვენზე მოსარჩელის საკუთრებაში არსებულ ფართზე მშენებლობის (დაშენების) ნებართვის გაცემისათვის მოსარჩელის მიერ წარდგენილი ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობა „ლ...“-ის 2016 წლის 31 მაისის №2ბ და №3ბ კრების ოქმები, თავისი შინაარსით, წარმოადგენდა თუ არა სწორედ ი. ა-ეის მიმართ გამოხატულ ნებას, მის მიერ მოთხოვნილ სარეკონსტრუქციო სამუშაოებზე გაზრდილი პარამეტრებით, კერძოდ, წარმოადგენდა თუ არა ზემო აღნიშნული კრების ოქმები ქ. თბილისის არქიტექტურის სამსახურის 2017 წლის 22 თებერვლის №3107812 ბრძანებით შეთანხმებულ საერთო საკუთრების მიწის ნაკვეთზე არსებულ შენობაზე მანსარდის დაშენების კორექტირებულ არქიტექტურულ პროექტზე მესაკუთრეთა გამოხატულ ნებას. სსიპ თბილისის არქიტექტურის სამსახურს დაევალა საქმისთვის მნიშვნელობის მქონე გარემოებათა გამოკვლევის შემდეგ ახალი ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემა.
დადგენილი გარემოებებიდან გამომდინარე, საქალაქო სასამართლომ, „ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის შესახებ“ საქართველოს კანონის 101 მუხლზე მითითებით, გაიზიარა მოპასუხე ადმინისტრაციული ორგანოს პოზიცია და მიიჩნია, რომ გასაჩივრებული ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტების გამოცემისას სსიპ თბილისის მერიის არქიტექტურის სამსახურმა არ გამოიკვლია საქმის ფაქტობრივი გარემოებები და მათი ობიექტური შეფასების საფუძველზე არ მიიღო გადაწყვეტილება, კერძოდ, ადმინისტრაციულმა ორგანომ არ იმსჯელა და სათანადოდ არ შეაფასა ის დოკუმენტაცია, რომელიც არსებობდა სადავო აქტების გამოცემამდე და რომელიც მოსარჩელის მიერ წარდგენილ იქნა თბილისის მერიის სსიპ თბილისის არქიტექტურის სამსახურში. ამასთან, ყურადღება არ გამახვილებულა რეალურ მდგომარეობაზე, რომ მოსარჩელის მიერ არქიტექტურის სამსახურში წარდგენილი ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობა „ლ...“-ის 2016 წლის 31 მაისის №2ბ და №3ბ კრების ოქმები, მოსარჩელის მიერ მოთხოვნილ სარეკონსტრუქციო სამუშაოებზე იძლეოდა თუ სადავო აქტების გამოცემის საფუძველს.
საქალაქო სასამართლოს შეფასებით, დასახელებული ფაქტობრივ გარემოებები საბოლოო ჯამში მიუთითებდა იმაზე, რომ სადავო აქტების მიღებისას არქიტექტურის სამსახურის მიერ არ განხორციელებულა ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის საფუძვლად არსებული გარემოებების სათანადოდ გამოკვლევა და შეფასება, შესაბამისად, ქ.თბილისის მუნიციპალიტეტის მერია უფლებამოსილი იყო მიეღო 2017 წლის 01 აგვისტოს №01-1702 ბრძანება ადმინისტრაციული საჩივრის დაკმაყოფილების თაობაზე, ბათილად ეცნო თბილისის არქიტექტურის სამსახურის 28.12.2016 წლის №3017858, 22.02.2017 წლის №3107812 და 21.03.2017 წლის №3153678 ბრძანებები და შესაბამისი დავალება მიეცა სსიპ თბილისის არქიტექტურის სამსახურისათვის, საქმისთვის მნიშვნელობის მქონე გარემოებათა გამოკვლევის შემდეგ გამოეცა ახალი ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი, მით უფრო მაშინ, როდესაც ადმინისტრაციული წარმოება ადმინისტრაციულ საჩივართან დაკავშირებით გულისხმობს ინდივიდუალურ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის კანონიერების გადამოწმებას, რომელიც თავის თავში მოიცავს აქტის როგორც ფორმალური, ისე მატერიალური კანონიერების შემოწმებას.
თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2018 წლის 03 აგვისტოს გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა ი. ა-ემ.
თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2020 წლის 17 ივნისის საოქმო განჩინებით, საქმეში საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 16.2 მუხლის საფუძველზე, მესამე პირად ჩაება გ. ს-ე, როგორც ი. ა-ეის კუთვნილი უძრავი ქონების (სხვენი) მესაკუთრე.
თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2020 წლის 08 ივლისის საოქმო განჩინებით მესამე პირის - თ. გ-ეის უფლებამონაცვლედ ცნობილ იქნა დ. გ-ე.
თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2021 წლის 24 ნოემბრის განჩინებით, ი. ა-ეის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა; უცვლელად დარჩა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2018 წლის 03 აგვისტოს გადაწყვეტილება.
სააპელაციო პალატის შეფასებით, გამოსაკვლევი იყო ის გარემოება, ი. ა-ეის მიერ მოთხოვნილ სარეკონსტრუქციო სამუშაოებზე წარდგენილი დოკუმენტაცია იძლეოდა თუ სადავო აქტების გამოცემის საფუძველს, იმ პირობებში, როდესაც კრების ოქმების თანახმად, საკუთარი საცხოვრებელი ბინის სხვენში არსებული ფართის განვითარებისათვის უფლების მოპოვების პოტენციური შესაძლებლობა მიეცათ კონკრეტულად გ. და მ. თ-იებს, რომლებმაც კრების ოქმებში ასახული სხვენსართულის ი. ა-ეზე გასხვისების შემდგომ, ასევე თავადაც გაასხვისეს სხვენსართულის ქვეშ მდებარე მათი ბინებიც, რითაც შეუწყდათ კიდეც ამხანაგობის წევრობა. შესაბამისად, პალატის განმარტებით, კრების ოქმით, როგორც ცალმხრივი გარიგების დადების გზით მიღებული საკუთრების განვითარების თანხმობა, არ ატარებს აქცესორულ ხასიათს, რომ გასხვისების შედეგად გადაყვეს საკუთრების უფლების ობიექტს, არამედ ის წარმოადგენს უძრავი ქონების საამშენებლოდ განვითარების პროცესში გამოყენებად ერთ-ერთ დოკუმენტს, რომელიც საჭიროების შემთხვევაში, უფლებამოსილ ორგანოში განცხადების წარდგენისას, ამხანაგობის წევრებთან უშუალო კომუნიკაციის გზით თავად უნდა მოიპოვოს იმ სუბიექტმა, ვინც აპირებს მის საკუთრებში არსებული უძრავი ქონების განვითარების მიზნით მშენებლობის უფლების მოპოვებას. შესაბამისად, სააპელაციო პალატამ დაასკვნა, რომ დასახელებული ფაქტობრივი გარემოებები საბოლოო ჯამში მიუთითებდა იმაზე, რომ სადავო აქტების მიღებისას სსიპ თბილისის არქიტექტურის სამსახურის მიერ არ განხორციელებულა ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის საფუძვლად არსებული გარემოებების სათანადოდ გამოკვლევა და შეფასება.
თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2021 წლის 24 ნოემბრის განჩინება საკასაციო წესით გასაჩივრდა ი. ა-ეისა და გ. ს-ეის მიერ.
კასატორი - ი. ა-ე არ იზიარებს სააპელაციო სასამართლოს შეფასებებს ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობა „ლ...“-ის 2016 წლის 31 მაისის №2ბ და №3ბ კრების ოქმების შინაარსის ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ ხელახლა გამოკვლევის საჭიროებაზე და უსწოროდ მიიჩნევს სასამართლოს დასკვნას ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის წევრთა შემადგენლობის შეცვლის პირობებში, ახალი მესაკუთრის მიერ ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის წევრთა თანხმობის ხელახალი მოპოვების აუცილებლობის შესახებ. კასატორის მოსაზრებით, აღნიშნული დასკვნა ცალსახად არ გამომდინარეობს „ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის შესახებ“ საქართველოს კანონიდან და აღნიშნავს, რომ ნებისმიერ სამართალურთიერთობაში, სადაც კანონი დასაშვებად მიიჩნევს უფლებამონაცვლეობას, უფლების ახალ სუბიექტზე გადასვლა ხდება იმავე სახით, როგორადაც არსებობდა იგი წინამორბედის მიმართ. გამონაკლისია მხოლოდ კანონით გათვალისწინებული ისეთი შემთხვევები, რომელიც მხოლოდ კონკრეტულ სუბიექტს ეკუთვნის და კანონი თავადვე გამორიცხავს უფლებამონაცვლეობას, როგორიც შეიძლება იყოს პირადი ხასიათის უფლება-მოვალეობები. განსახილველ შემთხვევაში, ქვედა ინსტანციის სასამართლოების მიერ არ არის დასაბუთებული საკითხის ამგვარი განმარტების ფაქტობრივ-სამართლებრივი საფუძვლები, თუ რატომ არ შეიძლება იგივე საცხოვრებელი სახლის სხვენში პროექტის შეუცვლელად საცხოვრებელი ფართის მოწყობა იმგვარად, როგორადაც ამის ნებართვა გააჩნდათ ძველ მესაკუთრეებს - გ. და მ. თ-იებს.
კასატორი ასევე აღნიშნავს, რომ მის მიერ გ. და მ. თ-იებისაგან საკუთრების შეძენა განპირობებული იყო სწორედ იმ თანხმობის არსებობით, რომ შესაძლებელი იქნებოდა ინდივიდუალური საკუთრების განვითარება და სხვენში საცხოვრებელი ფართის მოწყობა. ამდენად, ყოვლად დაუშვებლად და დაუსაბუთებლად მიაჩნია განმარტება, რომ თითქოს მას, როგორც ახალ მესაკუთრეს, აკისრია ვალდებულება ახლიდან მოიპოვოს ამხანაგობის წევრთა მხრიდან თანხმობა ინდივიდუალური საკუთრების განვითარებისათვის. მისივე მოსაზრებით ფაქტია, რომ ამხანაგობის წევრები უფლებას ბოროტად იყენებენ, დაუსაბუთებლად ასაჩივრებენ მის მიერ მოპოვებულ სამშენებლო ნებართვებს და აჭიანურებენ მისი უფლების რეალიზების შესაძლებლობას, რასაც, სამწუხაროდ, ქვემდგომი ინსტანციების მიერ მიღებული გადაწყვეტილებებით ხელი ეწყობა.
კასატორის განმარტებით, სააპელაციო სასამართლოს დასკვნის გაზიარების შემთხვევაში, კითხვის ნიშნის ქვეშ დადგებოდა მიწის ნაკვეთებზე გაცემული სამშენებლო ნებართვების საკითხიც - როდესაც შეიცვლება მიწის ნაკვეთის მესაკუთრე, ახალ მესაკუთრეს ახლიდან მოუწევს ყველა მოქმედების განხორციელება ახალი ნებართვის მოსაპოვებლად, მაშინ როდესაც პირიქით, ახალმა მესაკუთრემ უკვე არსებული ნებართვის ფარგლებში უნდა გააგრძელოს თავისი საქმიანობა.
ამდენად, სააპელაციო სასამართლოს მითითება, რომ თითქოსდა დამატებით გამოკვლევას საჭიროებს საკითხი, სხვენზე ი. ა-ეის საკუთრებაში არსებულ ფართზე მშენებლობის (დაშენების) ნებართვის გაცემისას წარდგენილი ამხანაგობის კრების ოქმები, წარმოადგენდა თუ არა სწორედ ი. ა-ეის მიმართ გამოხატულ ნებას, არ გამომდინარეობს საქმის არც ფაქტობრივი გარემოებებიდან და არც კანონით დადგენილი წესრიგიდან. შესაბამისად, სასამართლოს შეფასება თითქოს არქიტექტურის სამსახურმა ამ კუთხით არ გამოიკვლია საქმის ფაქტობრივი გარემოებები და სათანადოდ არ შეაფასა წარდგენილი დოკუმენტაცია, არამართებულია. ასევე არამართებულია განმარტება, ამხანაგობის წევრთა მხრიდან გამოხატული თანხმობის არააქცესორულ ხასიათთან დაკავშირებით.
კასატორის - გ. ს-ეის საკასაციო საჩივრის მიხედვით, სასამართლოს გასაჩივრებული გადაწყვეტილებით ილახება საქართველოს კონსტიტუციის 21-ე მუხლით და საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 170-ე მუხლით მინიჭებული საკუთრების ფუნდამენტური უფლების რეალიზების საშუალება, რის დასადასტურებლად მიუთითებს საქმის ფაქტობრივ გარემოებზე; კერძოდ, აღნიშნავს, რომ 2016 წლის თებერვალში, გ. და მ. თ-იებისაგან მიიღო შეთავაზება, მათ საკუთრებაში არსებული სხვენის (მდებარე ქ.თბილისი ...ის ქუჩის №...-ში მდებარე №... და №... საკადასტრო კოდით რეგისტრირებული ქონება) შეძენის თაობაზე. აღნიშნული ქონების შესყიდვის მიზანშეწონილობის განსაზღვრის მიზნით, თ-იებს მოეთხოვათ შესაბამისი დოკუმენტაციის (ქ.თბილისის მერის ნებართვა განაშენიანების კოეფიციენტის (კ1) და განაშენიანების ინტენსივობის კოეფიციენტის (კ2) ცვლილებაზე; ნოტარიულად დამტკიცებული, მშენებლობის ნებართვაზე მეზობლების თანხმობის ამსახველი კრების ოქმი; შენობის სხვენში საცხოვრებელი ფართის მოწყობის შესაძლებლობის თაობაზე კომპეტენტური ორგანოს დასკვნა) კასატორისთვის წარდგენა. აქედან გამომდინარე, 2016 წლის 12 მარტს და 3 აპრილს გ. და მ. თ-იებმა მიმართეს ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის არქიტექტურის სამსახურს, მათ საკუთრებაში არსებულ სხვენში მანსარდის მოწყობის მიზნით გაეზარდათ განაშენიანების კ1 და განაშენიანების ინტენსივობის კ2 კოეფიციენტები. განცხადებას შესათანხმებლად თან ერთოდა მანსარდის ესკიზი. 2016 წლის 7 აპრილს, ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიაში არსებულმა კულტურული მემკვიდრეობის დაცვის საბჭომ დადებითი შეფასება მისცა ...ის ქუჩის №...-ში არსებულ შენობაზე მანსარდის მოწყობის ესკიზის წინასწარი შეთანხმების საკითხს (გადაწყვეტილება №2533731, ოქმი №14, 07.04.2016წ.). ამის შემდგომ, 2016 წლის 25 აპრილის ქ. თბილისი მერის №1-660 ბრძანებით, ქ. თბილისში ...ის ქუჩის №...-ში არსებული მიწის ნაკვეთის (ს/კ ...) განაშენიანების კოეფიციენტის (კ1) და განაშენიანების ინტენსივობის კოეფიციენტის (კ2) გადამეტების მიზნით, გაიცა სპეციალური (ზონალური) შეთანხმება საპროექტო წინადადებით, წარმოდგენილი პარამეტრების შესაბამისად და განისაზღვრა კ1=0.6, კ2=2.9. მერიის მხრიდან დადებითი პასუხის მიღების შემდგომ, კასატორის მოთხოვნის საფუძველზე, თ-იებმა წარმოადგინეს 2016 წლის 31 მაისით დათარიღებული, ნოტარიუს მ. ბ-ას მიერ ნოტარიულად დადასტურებული, ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის წევრთა 2/3-ის დასწრებით ჩატარებული კრების ორი ოქმი, სადაც დამსწრეთა 100% ხმით, მიღებულ იქნა გადაწყვეტილებები კიბის უჯრედის ერთი სართულით დამატების შესახებ (ოქმი №2ა) და გ. და მ. თ-იების საცხოვრებელი ბინების თავზე, საცხოვრებელი ფართის მოწყობაზე თანხმობის შესახებ, შესაბამისი სტანდარტების დაცვით (ოქმი №3ა). აღნიშნული კრების ოქმის აუცილებლობა განპირობებული იყო მფლობელობაში არსებული ინდივიდუალური საკუთრების კონტურს მიღმა აივნის მოსაწყობად ეზოს მხრიდან, რომელიც უნდა განთავსებულიყო შენობაზე, ადრეულ წლებში მიშენებული ნაწილის სახურავის ზემოთ, შენობის გაბარიტის შეუცვლელად.
კასატორის განმარტებით, ამის შემდგომ, მერიის არქიტექტურის სამსახურის გადაწყვეტილებების და კრების ოქმების შესაბამისად, მოთხოვნილ იქნა დასკვნა შენობის მდგრადობის განსაზღვრის და მასზე სამუშაოების ჩატარების დასაშვებობის მიზნით. აღნიშნული დასკვნა 2016 წლის 5 ივნისს წარმოდგენილ იქნა შპს „მ...ი“-ს საექსპერტო-ტექნიკური დასკვნის (№76/1605.06.2016წ.) სახით. 2016 წლის 6 ივნისს გ. და მ. თ-იებმა ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურის სამსახურში წარადგინეს განცხადება №1410813 არქიტექტორული პროექტის შესათანხმებლად ყველა საბუთის თანდართვით.
კასატორის განმარტებით, ვინაიდან არსებობდა ადმინისტრაციული ორგანოს დადებითი გადაწყვეტილება ესკიზის წინასწარი შეთანხმების თაობაზე, ქ. თბილისის მერის ბრძანება ინტენსივობის კოეფიციენტის კ2-ის გაზრდის თაობაზე (სპეციალური ზონალური შეთანხმება), კულტურული მემკვიდრეობის დაცვის საბჭოს დადებითი რეკომენდაცია, ამხანაგობის კრების ოქმები და საექსპერტო დასკვნა მანსარდის მოწყობის შესაძლებლობაზე, გაითვალისწინა მათი თხოვნა და აღარ დაელოდა მერიის დასტურს პროექტის შეთანხმებაზე (ფაქტობრივად მიღებული ჰქონდათ ადმინისტრაციული ორგანოს დაპირება), 2016 წლის 7 ივნისს, 55 000 აშშ დოლარად შეიძინა გ. და მ. თ-იებიდან ქონება, მდებარე ქ. თბილისში ...ის ქ. №...-ში (საკ.კოდი ... და ...). თანხის ნაწილი გადახდილ იქნა პირად საკუთრებაში არსებული სახსრებიდან, ნაწილის დასაფარად კი, საქართველოს ბანკში აღებულ იქნა მიზნობრივი სესხი აღნიშნული ქონების შეძენისა და რეკონსტრუქციის მიზნით. კასატორი აღნიშნავს, რომ ვინაიდან არსებულ მომენტში აღნიშნული ქონების სესხის უზრუნველსაყოფად გამოყენებაზე ბანკმა უარი განაცხადა, იძულებულები გახდა სესხის უზრუნველყოფის საშუალებად გამოეყენებინა სხვა ქონება, რომელიც უნდა განთავისუფლებულიყო ...ის ქუჩის №...-ში შეძენილი ქონების შესაბამის კონდიციამდე მიყვანისთანავე, რა დროსაც სესხის უზრუნველსაყოფად უნდა დატვირთულიყო უკვე აღნიშნული ქონება.
მერიის არქიტექტურის სამსახურმა, ფაქტობრივად საკითხის შესწავლის გარეშე განაცხადა უარი თ-იების მიერ წარდგენილ №1410813 (06.06.2016.) განცხადების დაკმაყოფილებაზე, თბილისის საკრებულოს 2016 წლის 24 მაისის 14-39 დადგენილების მე- 20 მუხლის I პუნქტის საფუძვლით. არ გაითვალისწინა ის ფაქტი, რომ წარდგენილ პროექტზე, მას უკვე ჰქონდა გაცემული დაპირება. ახლად მიღებულ დადგენილებას არ შეიძლებოდა ჰქონოდა უკუქმედების ძალა. რაც ყველაზე მთავარია, თავად დადგენილება არ იძლეოდა პროექტის შეთანხმების უარყოფის საფუძველს.
აღნიშნული დადგენილების მოთხოვნათა დეტალური განმარტების (მათ შორის მე-20 მუხლის VI პუნქტის) და შესაბამისი დასაბუთების შემდგომ, 2016 წლის ნოემბერში, ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტისა და საქართველოს კულტურისა და ძეგლთა დაცვის სამინისტროს წარმომადგენელთაგან ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიაში შექმნილი კულტურული მემკვიდრეობის დაცვის საბჭომ დადებითი შეფასება მისცა წარდგენილ პროექტს, თუმცა კიდევ ორი სხდომის ჩატარება მაინც დასჭირდა იმას, რომ დეტალურად განხილულიყო და შეთანხმებულიყო ყველა ნიუანსი, რათა პროექტი მაქსიმალურად ჰარმონიულად ჩამჯდარიყო კონკრეტული უბნის არქიტექტურულ ანსამბლში და ზედმიწევნით შესრულებულიყო „მშენებლობის ნებართვის გაცემის წესისა და სანებართვო პირობების შესახებ“ საქართველოს მთავრობის 2009 წლის 24 მარტის №57 დადგენილების მოთხოვნები. საბჭოს სხდომაზე მიღებული რეკომენდაციების შესაბამისად, პროექტის კორექტირებამ განაპირობა კ2 კოეფიციენტის შემცირება 2.7-მდე, ნაცვლად მონიჭებული 2,9-სა. საბჭოსაგან თანხმობის მიღების შემდგომ, 2016 წლის დეკემბერში ხელახლა იქნა წარდგენილი უკვე ყოველმხრივ შეთანხმებული პროექტი დასამტკიცებლად (№1461704 06.12.20165). არქიტექტურის სამსახურმა განცხადების განხილვისას 4 შუალედური გადაწყვეტილებით (№2982424, 07.12.2016წ; №2993840, 12.12.2016.; №3004875, 19.12.20166.; №3014912, 23.12.2016წ.) მოითხოვა მთელი რიგი დეტალების დაზუსტება და კორექტირება და მხოლოდ ამის შემდგომ მიიღო გადაწყვეტილება (№3017858, 28.12.2016წ.) პროექტის შეთანხმებაზე. მიუხედავად პროექტის მოწონებისა, სამშენებლო ნებართვის გაცემის აუცილებელ წინაპირობად არქიტექტურის სამსახურმა „ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის შესახებ“ საქართველოს კანონის საფუძველზე მოითხოვა დამატებით წარგვედგინა, ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის ახალი თანხმობა, ეზოს მხრიდან, პროექტით გათვალისწინებული აივნის მოწყობის თაობაზე, რადგან აღნიშნული კონსტრუქცია ცდებოდა კასატორის მფლობელობაში არსებული ინდივიდუალური საკუთრების საგნის კონტურს, ან მოგვეხსნა აღნიშნული აივანი და რეკონსტრუქცია განხორციელებულიყო მხოლოდ ინდივიდუალური საკუთრების ფარგლებში, რითაც ის მოექცეოდა „ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-10 პრიმა მუხლის პირველი პუნქტის რეგულაციებში და მოხსნიდა ამხანაგობის ახალი ნებართვის წარდგენის აუცილებლობას. მიუხედავად იმისა, რომ კასატორი არ ეთანხმებოდა არქიტექტურის სამსახურის პოზიციას (რადგან მიიჩნევდა, რომ საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 152-ე და 198-ე მუხლების შესაბამისად, სანივთო უფლებას ახასიათებს მიდევნების, გადაცემადობის თვისება), მაინც მოხსნა აივანი და წარადგინა ახალი კორექტირებული პროექტი (№1470756, 26.01.2017წ.). პროექტის კორექტირებით მის საკუთრებაში არსებული 178.46 კვ. მეტრი შემცირდა 138.4 კვ. მეტრამდე, რომელიც არქიტექტურის სამსახურმა დაამტკიცა მხოლოდ დამატებით კიდევ უფრო დეტალური ინფორმაციის წარდგენის შემდგომ, შემდეგ კი გასცა მშენებლობის ნებართვა (..., 24.02.2017წ.), რომლის მიხედვით, მანსარდა ეწყობოდა სხვენის სივრცეში.
კულტურული მემკვიდრეობის საბჭოს მოთხოვნის შესაბამისად, მანსარდის ფართი შენობის ფრონტალური პერიმეტრიდან შემცირდა 1.2 მეტრით (მცირდება ინდივიდუალურ საკუთრებაში არსებული ფართი); დაცულ იქნა სამეზობლო მიჯნა (ესეც იწვევს საკუთრებაში არსებული ფართის კლებას); ეწყობა სამერცხულები; კიბის უჯრედს ემატება ორი მარში, რათა შესაძლებელი გახდეს მანსარდაზე წვდომა (რაც ამჟამად შეუძლებელია); ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის წევრებს უშუალოდ სადარბაზოდან უჩნდებათ სახურავთან წვდომა, რაც არსებული ფაქტობრივი მდგომარეობით არ გააჩნიათ იმის გამო, რომ სხვენი სრულად, მათივე გადაწყვეტილებით ინდივიდუალურ საკუთრებაში გადაცემული იყო გ. და მ. თ-იებისათვის, მათგან კი შეიძინა კასატორმა (ესეც იწვევს საკუთრებაში არსებული ფართის კლებას).
ამრიგად, ქ.თბილისის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურის სამსახურის მიერ 2016 წლის 12 მარტიდან 2017 წლის 24 თებერვლამდე, აღნიშნული პროექტი განხილულ იქნა 12-ჯერ (განცხადებაზე რეაგირების გზით + შუალედური გადაწყვეტილებები, პროექტის დეტალებზე დამატებითი ინფორმაციის წარდგენის მიზნით), „კულტურული მემკვიდრეობის დაცვის საბჭო“-ზე განხილულ იქნა 7-ჯერ. ქ. თბილისის მერიაში წარდგენილი 12 განცხადებიდან 9-ის ავტორია გ. თ-ი (ქონების ყოფილი მესაკუთრე თავის დასთან მ. თ-ითან ერთად). ამ ფაქტობრივი გარემოებების გაცნობის შემდგომ, ნათელი უნდა ყოფილიყო მოსამართლეთათვის სამშენებლო ნებართვის გაცემამდე, რამდენად სრულად ჰქონდა შესწავლილი საკითხი არქიტექტურის სამსახურს.
2017 წლის 26 აპრილს ქ. თბილისის მერიაში, მესამე პირების მიერ (მათ შორის ქონების ყოფილი მეპატრონის მ. თ-ის) სამშენებლო ნებართვის გაუქმების თაობაზე წარდგენილი ადმინისტრაციული საჩივრის განხილვისას, თბილისის არქიტექტურის სამსახურის იურისტის მიერ დეტალურად და კვალიფიციურად იქნა გაცემული პასუხები პრეტენზიებზე, ნორმატიული მარეგულირებელი აქტების მოთხოვნათა განმარტებით, და დადასტურებულ იქნა სამსახურის მიერ გაცემული სამშენებლო ნებართვის კანონიერება (საქმეს ერთვის 2017 წლის 26 აპრილის მერიაში ჩატარებული ადმინისტრაციული საჩივრის განხილვის სხდომის აუდიო ჩანაწერი. არქიტექტურის სამსახურის მიერ მიღებული გადაწყვეტილების მართებულობა, მათი ინტერესების დამცველმა იურისტმა, დაადასტურა სასამართლო სხდომებზეც.) ადმინისტრაციული საჩივრის განხილვის დღიდან, არაერთი ზეპირი და წერილობითი მოთხოვნის შემდგომ, 2-თვიანი დაგვიანებით, 2017 წლის 1 აგვისტოს, ქ. თბილისის მერმა გამოსცა №1-1702 ბრძანება, 2017 წლის 31 მარტის №19/0117090483 ადმინისტრაციული საჩივრის დაკმაყოფილების თაობაზე და გააუქმა მშენებლობის ნებართვა შემდგომ „ფაქტობრივ გარემოებებზე“ დაყრდნობით:
1. რეკონსტრუქციის შედეგად, სხვენში მანსარდის მოწყობით, წარმოიქმნებოდა ახალი ინდივიდუალური საკუთრების საგანი. საქართველოს იუსტიციის სამინისტროს საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს წერილში (366840 06.09.2017წ) განმარტებულია, რომ „სხვენის დანიშნულების ცვლილება არა საცხოვრებლიდან საცხოვრებელზე შესაძლებელია მესაკუთრის განცხადების საფუძველზე და აღნიშნული ცვლილებით არ წარმოიქმნება ახალი ინდივიდუალური საკუთრების საგანი“. საქმეში დამატებით მტკიცებულებად წარდგენილია აღნიშნულ საკითხზე ადმინისტრაციული საჩივრის ავტორთა და საჯარო რეესტრს შორის წარმოებულ დავაზე კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილება;
2. სარეკონსტრუქციო სამუშაოების შედეგად იზრდებოდა საკუთრებაში არსებული ფართობი (განაცხადი1470756, ბრძანება №3107812, 22.02.20176. 178.46 კვ. მეტრი შემცირდა 138.4 კვ.მეტრამდე);
3. პირველი ორი „ფაქტობრივი გარემოებიდან“ გამომდინარე, ახალი ინდივიდუალური საკუთრების საგნის წარმოქმნით და საკუთრებაში არსებული ფართობის გაზრდით, ხდებოდა ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის წევრის ინდივიდუალური საკუთრების ისეთი განვითარება, რომელიც გავლენას ახდენდა ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის საერთო ქონებაზე. ამრიგად განსახილველი სარეკონსტრუქციო სამუშაოების თაობაზე საჭირო იყო ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის წევრების 2/3-ის მიერ გაცემული თანხმობა;
4. საქმეში არსებული კრების ოქმებით კი დგინდებოდა, რომ კიბის უჯრედის ერთი სართულით დამატება და თ-იების საკუთრებაში არსებულ ფართში მანსარდის მოწყობა, წარმოადგენდა ამხანაგობის ნებას, გამოხატულს მხოლოდ თ-იების მიმართ და ის არ შეიძლება განხილული ყოფილიყო სხვა ნებისმიერი მესაკუთრის მიმართ ნების გამოხატვად.
ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, ქ. თბილისის მერის 2017 წლის 1 აგვისტოს გამოცემული №1-1702 ბრძანება დაეფუძნა მხოლოდ „ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-10 პრიმა მუხლის II პუნქტის მოთხოვნას.
ქ. თბილისის მერიის უკანონო და უსაფუძვლო დადგენილება გასაჩივრებულ იქნა თბილისის საქალაქო სასამართლოში, სადაც თანდართული მასალების სახით წარდგენილი იქნა ადმინისტრაციული აქტის ბათილად ცნობისათვის საჭირო ყველა მტკიცებულება. ამასთან ერთად, სხდომებზე, სასამართლოსათვის წერილობითი ფორმით (მათ შორის წარმომადგენლის შესავალ, საპაექრო და დასკვნით სიტყვებში) იქნა მიწოდებული დამატებითი არგუმენტები და მტკიცებულებები, რომლებიც ცალსახად ადასტურებდნენ მოსარჩელის ლეგიტიმურ პოზიციას.
მიუხედავად ამისა, თბილისის საქალაქო სასამართლომ, საქმეში არსებულ მასალებში და სხდომებზე წარდგენილ დასაბუთებაში, ვერ იპოვა იმის მტკიცებულება, რომ: 1. რეკონსტრუქციის შედეგად არ წარმოიქმნებოდა ახალი ინდივიდუალური საკუთრების საგანი. საქართველოს იუსტიციის სამინისტროს საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს წერილის (366840 06.09.2017წ) საწინააღმდეგო რაიმე სახის მტკიცებულება, რომელიც საპირისპიროს დაადასტურებდა, მერიას არც ბრძანებაში განუმარტავს და არც სასამართლო სხდომებზე წარუდგენია. 2. სარეკონსტრუქციო სამუშაოების შედეგად არ იზრდებოდა საკუთრებაში არსებული ფართობი (ბრძანება 3107812 22.02.2017წ. - 178.46 კვ. მეტრი შემცირდა 138.4 კვ.მეტრამდე).
კასატორი აღნიშნავს, რომ სასამართლოსათვის ეს მტკიცებულებები ცნობილი იყო, რადგან ორივე საბუთი საქმის მასალებში იყო სარჩელის წარდგენისას და გამოქვეყნებულ იქნა სხდომებზე. სწორედ ეს ორი მტკიცებულება იყო და არის ქ. თბილისის მერის 2017 წლის 1 აგვისტოს გამოცემული №1-1702 ბრძანების ბათილად ცნობის საფუძველი, რადგან დგება სრულიად განსხვავებული გარემოება - არ ხდება ინდივიდუალური საკუთრების საგნის ფართობის ზრდა და ახალი ინდივიდუალური საკუთრების საგნის წარმოქმნა. ამ მოცემულობით ხდება ინდივიდუალური საკუთრების ისეთი განვითარება, რომელიც გავლენას ახდენს ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის წევრთა საერთო ქონებაზე, თუმცა არ ითვალისწინებს ინდივიდუალურ საკუთრებაში არსებული ფართის გაზრდას ან/და ახალი ინდივიდუალური საკუთრების საგნის წარმოშობას, შესაბამისად, ის ექცევა „ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-7 მუხლის და მე-10 პრიმა მუხლის პირველი პუნქტის რეგულაციებში და არ საჭიროებს ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის წევრთა 2/3-ის თანხმობას. შესაბამისად არც ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის კრების ოქმის საჭიროება არ არსებობდა.
სააპელაციო სასამართლოში საქმის განხილვის დროს, დამატებით მტკიცებულებად წარდგენილ იქნა მიმდინარე საქმეში, ადმინისტრაციული საჩივრის ავტორთა და საჯარო რეესტრს შორის, ამავე სადავო საკითხზე - ...ის ქუჩის №...-ში სხვენის სივრცის საცხოვრებელ ფართად რეგისტრაციის გაუქმების თაობაზე წარმოებულ დავაზე, კანონიერ ძალაში შესული სასამართლო გადაწყვეტილება №3/5106-17, ასევე წერილობითი სახით იქნა წარდგენილი აპელანტი მხარის პოზიცია და მტკიცებულებები.
კასატორი განმარტავს, რომ სააპელაციო სასამართლომაც ვერ აღმოაჩინა კანონდარღვევა ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ არასწორ ფაქტობრივ გარემოებებზე დაყრდნობით გამოცემულ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივ აქტში. მეტიც, ისე რომ საქმის მასალებში არანაირი მტკიცებულება არ არის, როგორღაც დაადგინა, რომ ყოფილმა მეპატრონეებმა ი. ა-ეზე ფართების გასხვისების შემდგომ, ასევე გაასხვისეს სხვენის ქვემოთ მდებარე, მათ საკუთრებაში არსებული ბინებიც, რითაც შეუწყდათ კიდეც ამხანაგობის წევრობა. არადა რამდენად პარადოქსულიც არ უნდა იყოს, ადმინისტრაციული საჩივრის ერთ-ერთი თანაავტორი არის მ. თ-ი, რომელიც დღესაც ცხოვრობს აღნიშნულ მისამართზე (საკ.კოდი ..., იქვე ცხოვრობს მისი ძმა გ. თ-იც).
საკუთარი ინტერპრეტაციით, სასამართლო პრაქტიკისაგან (სუსგ საქმე №ბს-451-446(კ-12), 28.02.2013 წელი - „ამხანაგობის კრების ოქმი წარმოადგენს მრავალმხრივ გარიგებას, რომელიც მიმართულია ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის წევრთა საერთო ქონების მართვის, ექსპლუატაციის და განვითარებასთან დაკავშირებული ურთიერთობების წარმოშობის, შეწყვეტის ან შეცვლისკენ“) განსხვავებით, განმარტა ამხანაგობის კრების ოქმის არსი უსწოროდ. სააპელაციო სასამართლოს ლოგიკით, თ-იების მიერ მშენებლობის ეტაპზე რომ მომხდარიყო ქონების გასხვისება, რეკონსტრუქცია უნდა შეწყვეტილიყო და ახალ მეპატრონეს თავიდან უნდა დაეწყო ნებართვის მიღების პროცედურა. რეკონსტრუქციის დასრულების შემდგომ ალბათ გასხვისების უფლებაც შეეზღუდებოდათ, რადგან ამხანაგობამ მხოლოდ მათ მისცა ქონების განკარგვის და განვითარების უფლება და მესამე პირზე გასხვისებაზე უფლება არ გაუციათ.
საბოლოოდ სააპელაციო სასამართლომ, ისევე როგორც პირველი ინსტანციის სასამართლომ, უსწოროდ მიიჩნია დადგენილ გარემოებად, რომ სარეკონსტრუქციო სამუშაოებზე სამშენებლო ნებართვა გაცემული იყო გაზრდილი პარამეტრებით. შესაბამისად, ის ექცეოდა „ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-10 პრიმა მუხლის II პუნქტის რეგულაციებში და სჭირდებოდა ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის წევრთა 2/3-ის თანხმობა. საქმეში წარდგენილი კრების ოქმები კი რეკონსტრუქციის ნებას აძლევს მხოლოდ ყოფილ მეპატრონეებს. კრების ოქმი არ ატარებს აქცესორულ ხასიათს და არ შეიძლებოდა მათ საფუძველზე ი. ა-ეისათვის სამშენებლო ნებართვის გაცემა. შესაბამისად „ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურის სამსახურის მიერ სადავო ბრძანების გამოცემისას სათანადოდ არ ყოფილა შეფასებული განმცხადებლის მიერ წარდგენილი დოკუმენტაცია.
რაც შეეხება ამხანაგობის კრების ოქმით მინიჭებული უფლების მიდევნებადობის, გადაცემადობის თვისებას: საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 152-ე მუხლი განმარტავს არამატერიალური ქონებრივი სიკეთის ცნებას, რომლის მიხედვითაც არამატერიალური ქონებრივი სიკეთე არის ის მოთხოვნები და უფლებები, რომლებიც შეიძლება გადაეცეს სხვა პირებს, ან გამიზნულია საიმისოდ, რომ მათ მფლობელს შეექმნას მატერიალური სარგებელი, ანდა მიენიჭოს უფლება მოსთხოვოს სხვა პირებს რაიმე. ამავე კოდექსის 198-ე მუხლით კი განსაზღვრულია, რომ: 1. მოთხოვნა ან უფლება, რომელთა დათმობა და დაგირავებაც შესაძლებელია, მათმა მფლობელმა შეიძლება საკუთრებად გადასცეს სხვა პირს. მოთხოვნები და უფლებები ახალ პირზე გადადის ისეთსავე მდგომარეობაში, როგორშიც ისინი ძველი მფლობელის ხელში იყვნენ; 2. ძველი მფლობელი ვალდებულია ახალ მფლობელს გადასცეს მის მფლობელობაში არსებული ყველა საბუთი, რომელიც ეხება მოთხოვნებსა და უფლებებს, და ყველა ინფორმაცია, რომელიც აუცილებელია ამ მოთხოვნების და უფლებების გამოყენებისათვის. კანონის ამ განსაზღვრებიდან ნათლად ჩანს, რომ სანივთო უფლებას ახასიათებს მიდევნების, გადაცემადობის თვისება. ეს ნიშნავს, რომ სანივთო უფლება მიჰყვება ნივთს, როცა იგი სხვა პირის ხელში გადადის.
სწორედ ამ უფლების გადაცემა მოხდა თ-იების მიერ მათ საკუთრებაში არსებული ქონების გასხვისებისას. სხვა შემთხვევაში, აღნიშნული ქონება არანაირ ინტერესს არ წარმოადგენდა (ფართზე წვდომაც კი შეუძლებელია კიბის არარსებობის გამო) შემძენისათვის, კერძოდ მოსარჩელე ი. ა-ეისათვის. თუ კი ამხანაგობის მხრიდან მინიჭებული ქონების ფლობის უფლება არის გარდამავალი ბუნების, ელემენტარული ლოგიკაა ასევე გარდამავალი ბუნების არის ქონების განკარგვის და განვითარების უფლება.
კასატორის განმარტებით, ზემოთ მოყვანილი არგუმენტების და მტკიცებულებების გათვალისწინებით, ორი ინსტანციის სასამართლოს მიერ გაზიარებული, ადმინისტრაციული ორგანოს გადაწყვეტილება, ამხანაგობის წევრთა მიერ გამოხატული ნების (ნოტარიულად დამტკიცებული კრების ოქმით) არაგარდამავალი ბუნების თაობაზე, არის უსაფუძვლო და უკანონო.
საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2022 წლის 23 მაისისა და 24 ივნისის განჩინებებით, ი. ა-ეისა და გ. ს-ეის საკასაციო საჩივრები წარმოებაში იქნა მიღებული.
საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2023 წლის 26 სექტემბრის განჩინებით, დადგინდა ი. ა-ეისა და გ. ს-ეის საკასაციო საჩივრების დასაშვებობის საკითხის განხილვა მხარეთა დასწრებით, 2023 წლის 05 ოქტომბერს 12:30 საათზე.
საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2023 წლის 05 ოქტომბრის საოქმო განჩინებით, ი. ა-ეისა და გ. ს-ეის საკასაციო საჩივრების დასაშვებობის შემოწმება გადაიდო 2023 წლის 16 ნოემბერს 12:30 საათზე. ხოლო აღნიშნულ სხდომაზე მარეთა მორიგების მიზნით საქმის განხილვა გადაიდო 2023 წლის 14 დეკემბერს 13:30 საათზე.
საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2023 წლის 14 დეკემბრის საოქმო განჩინებით, საქმეზე დასაშვებობის შემოწმების საკითხის განხილვა გადაიდო ზეპირი მოსმენის გარეშე, ხოლო ამავე დღეს საქმე მიჩნეულ იქნა დასაშვებად და დადგინდა მხარეთა დასწრების გარეშე მისი არსებითი განხილვა.
ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:
საკასაციო სასამართლო საქმის მასალების გაცნობის, საკასაციო საჩივრების საფუძვლიანობის შესწავლისა და გასაჩივრებული განჩინების კანონიერება-დასაბუთებულობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ ი. ა-ეისა და გ. ს-ეის საკასაციო საჩივარი უნდა დაკმაყოფილდეს ნაწილობრივ; გაუქმდეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2021 წლის 24 ნოემბრის განჩინება და სარჩელი დაკმაყოფილდეს ნაწილობრივ, შემდეგ გარემოებათა გამო:
განსახილველ საქმეზე დავის საგანს ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის 2017 წლის 01 აგვისტოს №1-1702 ბრძანების კანონიერების დადგენა წარმოადგენს. სადავო ბრძანებით დაკმაყოფილდა ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის წევრთა ადმინისტრაციული საჩივარი და ბათილად იქნა ცნობილი ი. ა-ეის საკუთრებაში არსებული სახლის (მდებარე ქ. თბილისი, ...ის ქ. №...) სხვენის ფართის რეკონსტრუქციის (არქიტექტურული პროექტის შეთანხმება და მშენებლობის ნებართვის გაცემა) თაობაზე თბილისის არქიტექტურის სამსახურის 28.12.2016 წლის №3017858, 22.02.2017 წლის №3107812 და 21.03.2017 წლის №3153678 ბრძანებები, შესაბამისად სსიპ თბილისის არქიტექტურის სამსახურს დაევალა საქმისთვის მნიშვნელობის მქონე გარემოებათა გამოკვლევის შემდეგ ახალი ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემა.
ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის 2017 წლის 01 აგვისტოს №1-1702 ბრძანების შესაბამისად, ადმინისტრაციულმა ორგანომ დაასკვნა, რომ სარეკონსტრუქციო სამუშაოების განხორციელების შედეგად, სხვენში მანსარდის მოწყობით, წარმოიქმნებოდა საცხოვრებელი სივრცე, რის შედეგად დამკვეთის ინდივიდუალურ საკუთრებაში არსებული 178.46 კვ მეტრი ფართი, პროექტირების შედეგად იზრდებოდა 198.8 კვ.მეტრამდე, რაც საჭიროებდა ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის წევრების 2/3-ის თანხმობას. ასევე მიუთითა, რომ წარმოდგენილი კრების ოქმებით ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის წევრების მიერ გაცემული თანხმობა კიბის უჯრედის ერთი სართულით დამატებისა და თ-იების საკუთრებაში არსებულ ფართში მანსარდის მოწყობის შესახებ, წარმოადგენდა ამხანაგობის ნებას, გამოხატულს მხოლოდ უძრავი ქონების ყოფილი მიმართ, შესაბამისად ის არ შეიძლება მიჩნეულიყო ქ. თბილისში, ...ის ქუჩის №...-ში მდებარე სხვენის ყველა შესაძლო მესაკუთრესთან დადებულ გარიგებად და საფუძვლად დასდებოდა ამ უკანასკნელის მიერ იურიდიული მნიშვნელობის ქმედების განხორციელებას.
საკასაციო პალატა მიუთითებს სადავო აქტის გამოცემისას მოქმედ „მშენებლობის ნებართვის გაცემის წესისა და სანებართვო პირობების შესახებ“ საქართველოს მთავრობის 2009 წლის 24 მარტის №57 დადგენილებაზე (ძალადაკარგულია - 02.03.2020, №139 მთავრობის დადგენილებით), რომელიც მოიცავდა საქართველოს ტერიტორიაზე მშენებლობის ნებართვასთან დაკავშირებულ საჯარო სამართლებრივ ურთიერთობათა რეგულირების სფეროს; კერძოდ, არეგულირებდა საქართველოს ტერიტორიაზე მშენებლობის ნებართვის გაცემის, სანებართვო პირობების შესრულებისა და შენობა-ნაგებობის ექსპლუატაციაში მიღების პროცესს.
დასახელებული დადგენილების მე-4 მუხლის პირველი პუნქტის თანახმად, მშენებლობად განიხილებოდა: ა) ახალი მშენებლობა (მათ შორის, მონტაჟი); ბ) რეკონსტრუქცია; გ) რემონტი-შეკეთება, მოპირკეთება/აღჭურვა (არ საჭიროებდა ნებართვას); დ) დემონტაჟი; ე) ლანდშაფტური მშენებლობა; ვ) დროებითი შენობა-ნაგებობების მონტაჟი/განთავსება. ამავე მუხლის მე-3 პუნქტის „ა“ ქვეპუნქტის თანახმად, შენობა-ნაგებობის რეკონსტრუქციას წარმოადგენდა შენობა-ნაგებობებზე ახალი სართულ(ებ)ის დაშენება, ან არსებული სართულ(ებ)ის დემონტაჟი, აგრეთვე მისი ნებისმიერი სართულის განაშენიანების ფართობის შეცვლა 1 მ2-ზე მეტად.
„მშენებლობის ნებართვის გაცემის წესისა და სანებართვო პირობების შესახებ“ საქართველოს მთავრობის 2009 წლის 24 მარტის №57 დადგენილების პირველი პუნქტის თანახმად, მშენებლობის ნებართვა გაიცემოდა სამ სტადიად, გარდა 38-ე და 39-ე მუხლებით დადგენილი შემთხვევებისა, რომელთაგან თითოეულზე მიმდინარეობდა დამოუკიდებელი ადმინისტრაციული წარმოება. მხოლოდ წინა სტადიით გათვალისწინებული ადმინისტრაციული წარმოების დასრულებისა და დადებითი ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემის შემდეგ შეეძლო ნებართვის მაძიებელს მოეთხოვა შემდგომი სტადიის ადმინისტრაციული წარმოების დაწყება, ხოლო ამავე პუნქტის „ბ“ ქვეპუნქტის თანახმად, „მშენებლობის ნებართვის გაცემის II სტადიაზე ხდებოდა – არქიტექტურულ-სამშენებლო პროექტის შეთანხმება. ამავე დადგენილების 46-ე მუხლის პირველი პუნქტის მიხედვით, მშენებლობის ნებართვის გაცემის მეორე სტადიას ამ დადგენილების შესაბამისად წარმოადგენდა არქიტექტურული პროექტის, კონსტრუქციული ან/და ტექნოლოგიური სქემის შეთანხმება. არქიტექტურულ-სამშენებლო პროექტის შეთანხმებისათვის ნებართვის მაძიებელს უნდა წარედგინა არქიტექტურული პროექტი ან/და საჭიროების შემთხვევაში კონსტრუქციული სქემა ან/და ტექნოლოგიური სქემა. მშენებლობის ნებართვის მიღების II სტადიაზე, მოწმდებოდა წარდგენილი არქიტექტურული-სამშენებლო პროექტის, კონსტრუქციული ან ტექნოლოგიური სქემის შესაბამისობა კანონმდებლობის მოთხოვნებთან.
„მშენებლობის ნებართვის გაცემის წესისა და სანებართვო პირობების შესახებ“ საქართველოს მთავრობის 2009 წლის 24 მარტის №57 დადგენილების 33-ე მუხლის პირველი პუნქტის „ა“ ქვეპუნქტის თანახმად, მშენებლობის განხორციელების სამართლებრივ საფუძველს წარმოადგენდა ამ დადგენილების შესაბამისად გაცემული მშენებლობის ნებართვა; ამავე დადგენილების 36-ე მუხლის მე-2 პუნქტის ,,ბ“ ქვეპუნქტის შესაბამისად, მშენებლობის ნებართვა გაიცემოდა არსებული შენობა-ნაგებობის რეკონსტრუქციაზე, ხოლო 72-ე მუხლის მე-3 პუნქტის მიხედვით, III კლასის შენობა-ნაგებობის რეკონსტრუქციის მშენებლობის ნებართვა გაიცემოდა სამშენებლო დოკუმენტის პროექტის, საჭიროების შემთხვევაში, დამატებით მიწის ნაკვეთის სამშენებლო დოკუმენტის პროექტის, საჭიროების შემთხვევაში, დამატებით მიწის ნაკვეთის სამშენებლოდ გამოყენების პირობების საფუძველზე; 37-ე მუხლის მე-2 პუნქტის „გ“ ქვეპუნქტის მიხედვით კი, მშენებლობის ნებართვის გამცემი ორგანო III სტადიაზე გამოსცემდა მშენებლობის ნებართვის გაცემის შესახებ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივ აქტს.
საქმეში წარმოდგენილი ქ. თბილისის არქიტექტურის სამსახურის 2016 წლის 28 დეკემბრის №3017858 ბრძანებით, დაკმაყოფილდა ი. ა-ეის 2016 წლის 06 დეკემბრის №R1461704 განცხადება და შეთანხმდა ქ. თბილისში (სექტორი - მთაწმინდა) ...ის ქუჩის №...-ში, საერთო საკუთრების მიწის ნაკვეთზე არსებულ შენობაზე მანსარდის დაშენების არქიტექტურული პროექტი. ქ. თბილისის არქიტექტურის სამსახურის 2017 წლის 22 თებერვლის №3107812 ბრძანებით, დაკმაყოფილდა ი. ა-ეის 2017 წლის 16 იანვრის №AR1470756 განცხადება და შეთანხმდა ქ. თბილისში (სექტორი - მთაწმინდა) ...ის ქ. №...-ში, საერთო საკუთრების მიწის ნაკვეთზე არსებულ შენობაზე მანსარდის დაშენების კორექტირებული არქიტექტურული პროექტი.
ქ. თბილისის არქიტექტურის სამსახურის 2017 წლის 21 მარტის №3153678 ბრძანებით, ასევე დაკმაყოფილდა ი. ა-ეის 2017 წლის 24 თებერვლის №AR1481618 განცხადება და გაიცა ქ. თბილისში (სექტორი - მთაწმინდა) ...ის ქ. №...-ში არსებულ შენობაზე მის საკუთრებაში არსებულ სხვენის სივრცეში საცხოვრებელი ფართის მოწყობაზე მშენებლობის ნებართვა და სანებართვო მოწმობა. მშენებლობის ვადა განისაზღვრა 2017 წლის 22 მარტიდან 2017 წლის 22 ოქტომბრის ჩათვლით. აღსანიშნავია, რომ მოსარჩელემ სსიპ არქიტექტურის სამსახურში წარდგენილ განცხადებებს ასევე დაურთო ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობა ,,ლ...“-ის 2016 წლის 31 მაისის №2ბ და №3ბ კრების ოქმები.
საკასაციო პალატა მიუთითებს, რომ ბმა „ლ...-ის“ 2016 წლის 31 მაისის №2ბ და №3ბ კრების ოქმების (ს.ფ. 31-33) თანახმად, კრებას ესწრებოდა 6 ბინის მესაკუთრე, რაც შეადგენს საერთო წევრთა რაოდენობის 75%-ს. კრებაზე დამსწრე უძრავი ქონების მესაკუთრეებმა ხმათა 100%-ით, თანხმობა გამოხატეს სადარბაზოში ერთი სართულით კიბის უჯრედის დამატებაზე და ასევე გ. და მ. თ-იების საცხოვრებელი ბინის სხვენში საცხოვრებელი ფართის მოწყობის თაობაზე, არსებული სტანდარტების შესაბამისად.
საკასაციო სასამართლო მიუთითებს „ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის შესახებ“ საქართველოს კანონზე, რომლის მე-10 მუხლის პირველი პუნქტის თანახმად, ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის წევრთა საერთო ქონების ისეთი განვითარება, რომელიც მნიშვნელოვნად ცვლის ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის წევრთა საერთო ქონებას და გავლენას ახდენს სხვა ბინის მესაკუთრეთა მიერ საერთო ქონების გამოყენებაზე, ხორციელდება ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის წევრთა კრებაზე ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის ყველა წევრის მიერ ერთხმად მიღებული გადაწყვეტილების საფუძველზე. ამავე კანონის 101 მუხლის პირველი პუნქტის შესაბამისად, ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის თანხმობის გარეშე შესაძლებელია ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის წევრის ინდივიდუალურ საკუთრებაში არსებული ქონების ისეთი განვითარება, რომელიც გავლენას ახდენს ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის წევრთა საერთო ქონებაზე, თუმცა არ ითვალისწინებს ინდივიდუალურ საკუთრებაში არსებული ფართობის გაზრდას ან/და ახალი ინდივიდუალური საკუთრების საგნის წარმოშობას. ამავე მუხლის მე-2 პუნქტის მიხედვით კი, თუ ამ მუხლის პირველ პუნქტში აღნიშნული სამშენებლო სამუშაოები ითვალისწინებს ინდივიდუალურ საკუთრებაში არსებული ფართობის გაზრდას ან/და ახალი ინდივიდუალური საკუთრების საგნის წარმოშობას, სამშენებლო სამუშაოების დასაშვებობის შესახებ გადაწყვეტილებას ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობა იღებს წევრთა 2/3-ის ხმებით.
მოცემულ შემთხვევაში, ადმინისტრაციული ორგანო სადავოდ არ ხდის განსახორციელებელი სარეკონსტრუქციო სამუშაოების თაობაზე ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის წევრთა 2/3-ის მიერ გაცემული თანხმობის კანონის მოთხოვნებთან შესაბამისობას, თუმცა მიიჩნევს, რომ ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის მიერ კრებაზე გამოხატულ ნებას არ გააჩნია აქცესორული უფლება უძრავი ქონების შემძენი ახალი მესაკუთრის მიმართ, რასაც საკასაციო პალატა არ იზიარებს და აღნიშნავს, რომ „ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-19 მუხლის პირველი პუნქტის თანახმად, ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის წევრი არის ბინის მესაკუთრე მრავალბინიან სახლში, ხოლო ამავე მუხლის მე-5 პუნქტით, ბინის გასხვისების ან სხვა მიზეზით საკუთრების უფლების შეწყვეტის მომენტიდან შესაბამისი პირის ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის წევრობა წყდება. ამ პირის სამართალმემკვიდრე ან ქონების შემძენი ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის წევრი ხდება ქონებაზე საკუთრების უფლების წარმოშობის მომენტიდან (სუსგ №ას-805-772-2016, 03.02.2017 წ.).
საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ ,,წევრობა ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობაში ეფუძნება არა პირის სუბიექტურ გადაწყვეტილებას, არამედ იმ ობიექტურ გარემოებას, რომ მას აქვს საკუთრება ბინაზე მრავალბინიან სახლში. ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის წევრობა, ამ შემთხვევაში, პირის თვითრეალიზაციის, თავისუფალი განვითარების უფლების ჯგუფური განხორციელების ფორმა კი არ არის, არამედ თავად საკუთრების ობიექტის ბუნებიდან გამომდინარე და ელემენტარული საყოფაცხოვრებო და საარსებო მოთხოვნილებების დაკმაყოფილების ობიექტური გარემოებით განპირობებული რეალობა. ბინათმესაკუთრეთა გაერთიანება ხდება უძრავი ნივთისადმი სამართლებრივი დამოკიდებულების ობიექტური ფაქტორის გამო. გაერთიანების წევრობა წყდება ავტომატურად, ბინაზე საკუთრების უფლების დაკარგვისთანავე ანუ ამ ობიექტური ფაქტორის გაქრობისთანავე. პირის სუბიექტურ დამოკიდებულებას აქაც არ აქვს გადამწყვეტი მნიშვნელობა“ (იხ. საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლოს გადაწყვეტილება საქმეზე ო. ალაფიშვილი საქართველოს პარლამენტის წინააღმდეგ; №2/2/439, 15.09.2009წ).
საკასაციო სასამართლო დამატებით აღნიშნავს, რომ ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის კრების გადაწყვეტილება წარმოადგენს მრავალმხრივ გარიგებას, რომელიც მიმართულია ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის წევრთა საერთო ქონების მართვის, ექსპლუატაციის და განვითარებასთან დაკავშირებული ურთიერთობების წარმოშობის, შეწყვეტის ან შეცვლისკენ (სუსგ №ბს-451-446 (კ-12), 28.02.2013 წ.).
,,სამოქალაქო კოდექსის 198-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, მოთხოვნა ან უფლება, რომელთა დათმობა და დაგირავებაც შესაძლებელია, მათმა მფლობელმა შეიძლება საკუთრებად გადასცეს სხვა პირს. მოთხოვნები და უფლებები ახალ პირზე გადადის ისეთსავე მდგომარეობაში, როგორშიც ისინი ძველი მფლობელის ხელში იყვნენ. მითითებული ნორმის შესაბამისად, კერძოსამართლებრივი გარიგების საფუძველზე, შესაძლებელია განიკარგოს, დათმობილ იქნას უფლება, მოთხოვნა, თუკი თავად მოთხოვნისა და უფლების არსი იძლევა ასეთ შესაძლებლობას.
აღსანიშნავია, რომ მოთხოვნა დათმობას არ ექვემდებარება მთელი რიგი შემთხვევების დროს, მათ შორის, ისეთი მოთხოვნები, რომლებიც გამომდინარეობენ პიროვნული უფლებებიდან და მათი სამართლებრივი ბუნებიდან გამომდინარე აქვთ ინდივიდუალური ხასიათი (მაგ. სარჩო, შვებულების უფლება, პირადი არაქონებრივი უფლებებიდან გამომდინარე - actio iniuriarum ფარგლებში და ა.შ.), მოთხოვნის დათმობის, გადაცემის, დამაბრკოლებელი გარემოებაა ასევე დათმობის შემთხვევაში მისი არსის ცვლილება, სახელშეკრულებო შეზღუდვა (pactum de non cedendo - სახელშეკრულებო დათმობის აკრძალვა) და ა.შ. იმისათვის, რათა დადგინდეს უფლების გადაცემადობა/მიმოქცევადობის შესაძლებლობა საჭიროა შეფასდეს თავად ამ უფლების არსი“ (სუსგ №ბს-915(კ-20), 22.02.2023 წ.).
ზემოაღნიშნული სამართლებრივი ნორმებიდან და განმარტებებიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო ასკვნის, რომ მრავალბინიან საცხოვრებელ სახლში ინდივიდუალური საკუთრების უფლების მოპოვებით სახეზეა უძრავი ქონების ყოფილი მესაკუთრის ახალი მესაკუთრით ჩანაცვლება იმ უფლებებში და ვალდებულებებში, რაც ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის წევრობის პერიოდში მას გააჩნდა. აღნიშნულ დებულებას კიდევ უფრო ამყარებს „ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-14 მუხლის მე-6 პუნქტის დანაწესი, რომლის მიხედვითაც, ინდივიდუალური საკუთრების გასხვისების შემთხვევაში ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის წევრის ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის წევრობასთან დაკავშირებულ შეუსრულებელ ვალდებულებებზე პასუხს აგებს ახალი მესაკუთრე პერსონალურად და როგორც სოლიდარული მოვალე. მე-20 მუხლის შესაბამისად კი ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის წევრს უფლება აქვს: ა) საკუთარი შეხედულებისამებრ, ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის სხვა წევრებთან შეუთანხმებლად, ფლობდეს, სარგებლობდეს და განკარგავდეს თავის ბინას, გამორიცხოს მასზე სხვა პირთა ყოველგვარი ზემოქმედება, თუ ამით იგი არ არღვევს კანონს ან მესამე პირთა უფლებებს (,,ა“ ქვეპუნქტი); განახორციელოს სხვა უფლებები, რომლებიც გათვალისწინებულია საქართველოს კანონმდებლობითა და ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის წესდებით (,,ზ“ ქვეპუნქტი).
ამდენად, საკასაციო პალატის მოსაზრებით, ბმა „ლ...“-ის 2016 წლის 31 მაისის №2ბ და №3ბ კრების ოქმებში ამხანაგობის წევრთა მიერ გამოხატულ ნება უფლების მინიჭებისა თუ შემხვედრი ვალდებულებების წარმოშობის შესახებ, ახალი მესაკუთრის მიმართ იმავე ძალის მატარებელია, რაც უძრავი ქონების ყოფილი მესაკუთრის პირობებში არსებობდა, შესაბამისად ამ მიმართებით ქვედა ინსტანციის სასამართლოს მსჯელობა უსაფუძვლოა და არ გამომდინარეობს მოხმობილი სამართლებრივი ნორმების ნამდვილი შინაარსიდან; აქედან გამომდინარე, კანონშეუსაბამოა სადავო ადმინისტრაციულ-სამართლებრივ აქტში ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ განვითარებული მსჯელობა ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის წევრთა მიერ გამოხატული ნების ნამდვილობასთან დაკავშირებით.
საკასაციო პალატა დამატებით მიუთითებს „მშენებლობის ნებართვის გაცემის წესისა და სანებართვო პირობების შესახებ“ საქართველოს მთავრობის 2009 წლის 24 მარტის №57 დადგენილების მე-20 მუხლის პირველი პუნქტის დანაწესზე, რომლის თანახმად, დამკვეთს პირველ და მეორე სტადიაზე წარმოადგენდა განმცხადებელი, ხოლო მესამე სტადიაზე დამკვეთი შეიძლება ყოფილიყო მიწის ნაკვეთისა და მასზე განთავსებული ან ასაშენებელი შენობა-ნაგებობების მესაკუთრე, მოსარგებლე, ან მისი/მათი უფლებამოსილი პირი, რომელსაც ჰქონდა ობიექტის სამშენებლოდ განვითარების ინტერესი. ნორმის ამ დანაწესიდან გამომდინარე საკასაციო პალატა ასკვნის, რომ მშენებლობის ნებართვის მოპოვებასთან დაკავშირებით გ. თ-ის, როგორც დამკვეთის ინიციატივით დაწყებული ადმინისტრაციული წარმოება, უძრავი ქონების ახალი მესაკუთრის სტატუსით გააგრძელა სწორედ ი. ა-ემ, შესაბამისად ცალსახაა, რომ უძრავი ქონების შეძენამდე (08.06.2016წ) ადმინისტრაციულ ორგანოში წარდგენილი ყველა დოკუმენტი, მათ შორის ბმა „ლ...“-ის მიერ 2016 წლის 31 მაისს შედგენილი და ნოტარიულად დამოწმებული №2ბ და №3ბ კრების ოქმები, ისეთივე სამართლებრივ შედეგს წარმოშობდა, როგორც უძრავი ქონების ყოფილი მესაკუთრის მიმართ.
რაც შეეხება ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის 2017 წლის 01 აგვისტოს №1-1702 ბრძანების სხვა საფუძვლებს, მათ შორის პროექტირების შედეგად დამკვეთის ინდივიდუალურ საკუთრებაში არსებული ფართის გაზრდასთან და ადმინისტრაციული საჩივარში მითითებული შენობის მდგრადობასთან დაკავშირებით, საკასაციო პალატის მოსაზრებით, აღნიშნული გარემოებები საჭიროებს დამატებითი მტკიცებულებების მოპოვებასა და მათ ჯეროვან შეფასებას, რამეთუ ამ მიმართებით საქმეში წარმოდგენილი მასალები არ იძლევა საკითხის მართებულად გადაწყვეტისთვის საკმარის ინფორმაციას.
უპირველეს ყოვლისა, საკასაციო პალატა მიუთითებს საქმეში არსებულ ქ. თბილისის არქიტექტურის სამსახურის 28.12.2016 წლის №3017858, 22.02.2017 წლის №3107812 ბრძანებებზე, რომლებშიც პირველ შემთხვევაში უძრავი ქონების საერთო და საცხოვრებელ ფართად მითითებულია 178.46 კვ.მეტრი, ხოლო მეორე შემთხვევაში - საერთო ფართად მითითებულია 138.4 კვ.მეტრი, საიდანაც საცხოვრებელი ფართია - 127.8 კვ.მეტრი, ხოლო საზაფხულო ფართი - 10.6 კვ.მეტრი. ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის 2017 წლის 01 აგვისტოს №1-1702 სადავო ბრძანებაში კი პროექტირების შედეგად მიღებულ ფართად მითითებულია 198.8 კვ.მეტრი. მნიშვნელოვანია ისიც, რომ საჯარო რეესტრიდან ამონაწერის თანახმად, №....01.007ა (მესაკუთრე ი. ა-ე, საცხოვრებელი ფართი №7ა, სხვენ-სართული 78.37 კვ.მეტრი) და №...ა (მესაკუთრე გ. ს-ე, საცხოვრებელი ფართი №8ა, სხვენ-სართული 100.09 კვ.მეტრი) საკადასტრო კოდის მქონე უძრავი ქონებების ფართი ჯამში შეადგენს 178.46 კვ.მეტრს. შესაბამისად დამატებით უტყუარად დადგენას საჭიროებს საპროექტო დოკუმენტაციის საფუძველზე რეკონსტრუქციის შედეგად არსებული ფართის ზუსტი მონაცემი და შესაბამისად, მიღებული შედეგის სამართლებრივი გავლენა ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის წევრთა კანონიერ უფლებასთან (დამატებით საჭიროებს თუ არა ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის წევრთა თანხმობას). აღსანიშნავია ისიც, რომ საჯარო რეესტრის მონაცემების მიხედვით, კასატორთა საკუთრებაში არსებულ ფართს გააჩნია საცხოვრებელი ფართის სტატუსი, რა მიმართებით არსებობს კანონიერ ძალაში შესული თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2017 წლის 26 დეკემბრის გადაწყვეტილება (საქმე №3/5106-17), რომლის მიხედვით დ. კ-ეის, ე. ვ-ეის, გ. ბ-ეისა და მ. თ-ის სარჩელი, ...ის ქუჩის №...-ში მდებარე სახლის სხვენის საცხოვრებელ ფართად რეგისტრაციის გაუქმების თაობაზე, არ დაკმაყოფილდა.
სადავო აქტის მიღების დროს მოქმედი ,,ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის საჯარო სამართლის იურიდიული პირის – ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურის სამსახურის წესდების (დებულების) დამტკიცების შესახებ“ ქალაქი თბილისის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს 2014 წლის 30 დეკემბრის №20-104 დადგენილების მე-12 მუხლის თანახმად, სამსახურის მაკონტროლებელი ორგანოა თბილისის მთავრობა, რომელიც სარგებლობს ყველა იმ უფლებით, რაც ,,საჯარო სამსახურის შესახებ“ საქართველოს კანონის შესაბამისად, გააჩნია სახელმწიფო კონტროლის განმახორციელებელ ორგანოს.
ანალოგიური მოწესრიგებაა ამჟამად მოქმედი ,,ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის საჯარო სამართლის იურიდიული პირის – ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურის სამსახურის დებულების დამტკიცების შესახებ“ ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს 2018 წლის 16 თებერვლის №13-35 დადგენილებაში.
,,საჯარო სამართლის იურიდიული პირის შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-11 მუხლის პირველი პუნქტის თანახმად, საჯარო სამართლის იურიდიული პირი ექვემდებარება სახელმწიფო კონტროლს, რაც გულისხმობს მის მიერ განხორციელებული საქმიანობის კანონიერების, მიზანშეწონილობის, ეფექტიანობისა და საფინანსო-ეკონომიკური საქმიანობის ზედამხედველობას. მე-3 ნაწილის მიხედვით, სახელმწიფო კონტროლის განმახორციელებელი ორგანო უფლებამოსილია შეაჩეროს ან გააუქმოს საჯარო სამართლის იურიდიული პირის არამართლზომიერი გადაწყვეტილება.
საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტების გასაჩივრების ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის სპეციალური თავით (XIII) განსაზღვრული წესი და პროცედურა წარმოადგენს მმართველობითი ორგანოების იერარქიული კონტროლის განხორციელების სამართლებრივ ფუნქციას, რა დროსაც ზემდგომი ადმინისტრაციული ორგანო აღჭურვილია უფლებამოსილებით შეამოწმოს ქვემდგომი ადმინისტრაციული ორგანოების გადაწყვეტილებათა და მოქმედებათა კანონიერება და მიზანშეწონილობა, რაც დამატებითი საშუალებაა მმართველობის კანონიერების უზრუნველსაყოფად. იმ შემთხვევაში, როცა ქვემდგომ ორგანოს დამაჯერებლად არ გამოუკვლევია აქტის გამოცემისათვის საჭირო ყველა ფაქტობრივი გარემოება, ზემდგომმა ადმინისტრაციულმა ორგანომ უნდა გამოიკვლიოს და მათი შეფასება-დადგენის საფუძველზე გადაწყვიტოს მოქმედი კანონმდებლობის მოთხოვნათა დაცვით (სუსგ №ბს-974(2კ-19), 17.09.2020 წ.).
ადმინისტრაციული საჩივრის ინსტიტუტი არის მნიშვნელოვანი საშუალება სამართლებრივი უსაფრთხოებისა და ადმინისტრაციული ორგანოს გადაწყვეტილებებზე კონტროლის უზრუნველსაყოფად. ის უზრუნველყოფს ადმინისტრაციული აქტების ობიექტურ განხილვას, შესაძლო შეცდომების ან სამართლებრივი ნორმების დარღვევის გამოვლენას და გამოსწორებას.
ამდენად, ზედამხედველობის განხორციელების უფლებამოსილება მათ შორის ,,საზედამხედველო საჩივრის“ საფუძველზე, ექვემდებარება დარღვეული უფლების ეფექტურად აღდგენის პრინციპს. ,,ადმინისტრაციულ საჩივარზე წარმოებას არ უნდა ჰქონდეს ფორმალური ხასიათი. გასაჩივრების ადმინისტრაციული წესი არის ადმინისტრაციული ორგანოს სისტემის თვითკონტროლის საშუალება, ადმინისტრაციული ორგანოს საქმიანობის სრულყოფის მნიშვნელოვანი ფაქტორი, იგი იძლევა ადმინისტრაციული ორგანოს სისტემაში დაშვებული შეცდომის შემჭიდროებულ ვადაში, ქმედითად გამოსწორების შესაძლებლობას, რაც თავის მხრივ უზრუნველყოფს სადავო საკითხის სწრაფ და ეფექტურ გადაწყვეტას. ამდენად, მნიშვნელოვანია ადმინისტრაციული საჩივრის განხილვისას ორგანოს მიერ საქმის გადაწყვეტისათვის მნიშვნელობის მქონე ფაქტობრივი გარემოებების სრული და ყოველმხრივი გამოკვლევა, საჩივრის ავტორის პრეტენზიების შესწავლა, მათზე დასაბუთებული პასუხების გაცემა, სრულყოფილი წარმოების ჩატარება და მხოლოდ ამის შემდგომ წარდგენილ საჩივარზე გადაწყვეტილების გამოტანა, რომელშიც აისახება ჩატარებული წარმოების შედეგები“ (სუსგ №ბს-468-465(კ-17), 21.01.2020წ.).
მოცემულ შემთხვევაში, ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიამ, ნაცვლად იმისა, რომ გააჩნდა დავის გადაწყვეტისათვის არსებითი მნიშვნელობის მქონე ფაქტობრივი გარემოებების სრულყოფილად დადგენის უფლებამოსილება, კვლავ მის დაქვემდებარებაში მყოფ არქიტექტურის სამსახურს დაავალა ხელახალი ადმინისტრაციული წარმოების ჩატარება, როგორც ზემოთ აღინიშნა, კანონთან შეუსაბამო მითითებით, რითაც არსებულ დავაში სამართლებრივი სიცხადის შეტანის ნაცვლად, მისი დროში არაგონივრულად გაჭიანურება გამოიწვია. საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ კონკრეტულ შემთხვევაში, სადავო ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი (დავა ეხება მშენებლობის უფლებას, რაც საკუთრების განვითარების უფლების მნიშვნელოვან კომპონენტს წარმოადგენს), შეუთავსებელია ადმინისტრაციული ორგანოს საზედამხედველო ფუნქციის არსთან და დავის ოპტიმალურად გადაწყვეტის პრინციპთან.
საკასაციო პალატა დამატებით აღნიშნავს, რომ ადმინისტრაციული ორგანოს პრეროგატივაა მის კომპეტენციაში შემავალი საკითხი გადაწყვიტოს არა მხოლოდ კანონიერების პრინციპზე დაყრდნობით, რომლის თანახმად, ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ გამოცემული სამართლებრივი აქტი უნდა შეესაბამებოდეს მოქმედი კანონის მოთხოვნებს, არამედ ადმინისტრაციულმა ორგანომ აქტის გამოცემისას უნდა იხელმძღვანელოს მიზანშეწონილობის კრიტერიუმებითაც. სამართლებრივი აქტი უნდა პასუხობდეს მიზანშეწონილობისა და კანონიერების მოთხოვნებს. მიზანშეწონილობა გულისხმობს ადმინისტრაციული ორგანოს შესაძლებლობას საჯარო ინტერესების გათვალისწინებით ოპტიმალურად გადაწყვიტოს სადავო საკითხი და განახორციელოს შესაბამისი მმართველობითი ღონისძიება (სუსგ საქმე №ბს-184-183(კ-16), 14.07.2016წ.).
საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 32-ე მუხლის მე-4 ნაწილის თანახმად, თუ სასამართლო მიიჩნევს, რომ ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი გამოცემულია საქმისათვის არსებითი მნიშვნელობის გარემოების გამოკვლევისა და შეფასების გარეშე, იგი უფლებამოსილია სადავო საკითხის გადაუწყვეტლად ბათილად ცნოს ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი და დაავალოს ადმინისტრაციულ ორგანოს, ამ გარემოებათა გამოკვლევისა და შეფასების შემდეგ გამოსცეს ახალი. სასამართლო ამ გადაწყვეტილებას იღებს, თუ ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის ბათილად ცნობისათვის არსებობს მხარის გადაუდებელი კანონიერი ინტერესი.
საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ განსახილველ შემთხვევაში სახეზეა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 32-ე მუხლის მე-4 ნაწილის გამოყენების წინაპირობები, რამდენადაც, მართალია, სასამართლოს აქვს შესაძლებლობა ფაქტობრივი გარემოებების სრულყოფილად გამოკვლევის მიზნით შეაგროვოს დამატებითი მტკიცებულებები, თუმცა აღნიშნული უზრუნველყოფს ადმინისტრაციული წარმოების ფარგლებში დაშვებული ხარვეზის აღმოფხვრას და არა ორგანოში განსახორციელებელი წარმოების ჩანაცვლებას. როდესაც ადმინისტრაციული წარმოების ხარვეზები არსებითია, ხოლო საქმის გადაწყვეტისათვის მნიშვნელობის მქონე რიგი გარემოებები - გამოუკვლეველი, უმართებულოა ადმინისტრაციული ორგანოს ფუნქციების შესრულების დელეგირება სასამართლოზე.
განსახილველ შემთხვევაში გამოკვლევას საჭიროებს საქმისათვის არსებითი მნიშვნელობის რიგი გარემოებები; კერძოდ, როგორც უკვე აღინიშნა, დასადგენია საპროექტო დოკუმენტაციის საფუძველზე რეკონსტრუქციის შედეგად არსებული ფართის ზუსტი მონაცემი და შესაბამისად, მიღებული შედეგის სამართლებრივი გავლენა ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის წევრთა კანონიერ უფლებასთან. გარდა ამისა, საკასაციო სასამართლო ყურადღებას ამახვილებს საქმეში წარმოდგენილ შპს „მ...ის“ 05.06.2016 წლის №76/16 საექსპერტო ტექნიკური დასკვნაზე, რომელიც წარმოადგენს სამშენებლო ობიექტის მდგრადობის განმსაზღვრელ დოკუმენტს. აღნიშნული დასკვნის მიხედვით, ექსპერტი სხვენის ფარგლებში მანსარდის ტიპის სათავსოს მოწყობას შესაძლებლად მიიჩნევს მსუბუქი კონსტრუქციების გამოყენებით.
მიუხედავად იმისა, რომ ადმინისტრაციული საჩივრის ავტორები შესაბამის არგუმენტებზე დაყრდნობით სადავოდ ხდიდნენ შპს „მ...ის“ 05.06.2016 წლის №76/16 საექსპერტო ტექნიკური დასკვნის შესაბამისობას კანონის მოთხოვნებთან, გასაჩივრებული ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი ამ საკითხთან დაკავშირებით რაიმე სახის მსჯელობას არ შეიცავს. საპროექტო შენობა-ნაგებობის ფიზიკური მდგომარეობის განსაზღვრა, მათ შორის შენობა-ნაგებობის კონსტრუქციის სეისმური, ტექტონიკური და სხვა დატვირთვების მიმართ ამტანუნარიანობის დადგენა ემსახურება მრავალბინიან საცხოვრებელ სახლში მცხოვრებ პირთა უსაფრთხოების დაცვას და ზოგიერთ შემთხვევაში საჯარო ინტერესის მატარებელია, რამეთუ არამდგრადი შენობა-ნაგებობა მომეტებულ საფრთხეს წარმოადგენს არა მარტო იქ მცხოვრებთათვის, არამედ გარშემო მყოფი პირებისათვის. ამიტომ, მიუხედავად იმისა, რომ სადავო აქტი არ შეიცავს ამ საკითხზე შესაბამის მსჯელობას, მხარეთა ინტერესის (ადამიანის ჯანმრთელობისა და სიცოცხლისათვის უსაფრთხო ქალაქთმშენებლობის უზრუნველყოფა) გათვალისწინებით, ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ მისი ხელახალი გამოკვლევის ვალდებულება, ექცევა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 32-ე მუხლის მე-4 ნაწილით გათვალისწინებული რეგულაციის ფარგლებში.
ამდენად, საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ სახეზეა საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 601 მუხლით გათვალისწინებული ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის ბათილად ცნობის წინაპირობა - ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერის 2017 წლის 01 აგვისტოს №1-1702 ბრძანების გამოცემა საქმისათვის მნიშვნელობის მქონე ყველა გარემოების სრულად გამოკვლევისა და შეფასების გარეშე, რაც მისი ბათილად ცნობისა და სრულყოფილი ადმინისტრაციული წარმოების ჩატარების პირობებში ადმინისტრაციული ორგანოსათვის ახალი აქტის გამოცემის დავალების საფუძველია.
ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 394-ე მუხლის „ე“ ქვეპუნქტისა და 411-ე მუხლის თანახმად, არსებობს სააპელაციო პალატის გასაჩივრებული განჩინების გაუქმებისა და ახალი გადაწყვეტილების მიღების წინაპირობები. შესაბამისად,
საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის მე-10 მუხლის მეორე ნაწილის თანახმად, თუ ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი გამოცემული იყო საქმის გარემოებების სათანადო გამოკვლევის გარეშე, ადმინისტრაციული ორგანო ვალდებულია აანაზღაუროს პროცესის ხარჯები მის სასარგებლოდ გადაწყვეტილების გამოტანის შემთხვევაშიც.
ამდენად, სადავო საკითხის სასკ-ის 32.4 მუხლის საფუძველზე გადაწყვეტის პირობებში, ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიას ი. ა-ეისა და გ. ს-ეის სასარგებლოდ უნდა დაეკისროს სარჩელზე, სააპელაციო და საკასაციო საჩივრებზე სახელმწიფო ბაჟის სახით გადახდილი თანხის ანაზღაურებს.
ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :
საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლის მე-2 ნაწილით, მე-10 და 32-ე მუხლის მე-4 ნაწილით, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 394-ე, 411-ე მუხლებით და
გ ა დ ა წ ყ ვ ი ტ ა:
1. ი. ა-ეისა და გ. ს-ეის საკასაციო საჩივრები დაკმაყოფილდეს ნაწილობრივ;
2. გაუქმდეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2021 წლის 24 ნოემბრის განჩინება და საქმეზე მიღებული იქნეს ახალი გადაწყვეტილება;
3. ი. ა-ეის სარჩელი დაკმაყოფილდეს ნაწილობრივ;
4. სადავო საკითხის გადაუწყვეტლად ბათილად იქნეს ცნობილი ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის 2017 წლის 01 აგვისტოს №01-1702 ბრძანება; ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიას დაევალოს საქმის გარემოებათა გამოკვლევის შემდეგ კანონით დადგენილ ვადაში, გამოსცეს ახალი ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი;
5. ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიას ი. ა-ეის სასარგებლოდ დაეკისროს სარჩელზე გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის - 100 ლარის, სააპელაციო და საკასაციო სასამართლოებში საქმის განხილვისათვის გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 450 ლარის ანაზღაურება, ხოლო გ. ს-ეის მიმართ - საკასაციო სასამართლოში საქმის განხილვისათვის გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის - 300 ლარის ანაზღაურება;
6. საკასაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება საბოლოოა და არ საჩივრდება.
მოსამართლეები: გ. აბუსერიძე
მ. ვაჩაძე
ბ. სტურუა
