საქართველოს უზენაესი სასამართლო

გ ა ნ ჩ ი ნ ე ბ ა

საქართველოს სახელით

საქმე №ბს-834(2კ-23) 17 აპრილი, 2024 წელი

ქ. თბილისი

ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატა

შემდეგი შემადგენლობა:

გიორგი გოგიაშვილი (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

მოსამართლეები: ქეთევან ცინცაძე, ნუგზარ სხირტლაძე

საქმის განხილვის ფორმა - ზეპირი მოსმენის გარეშე

კასატორები (მოპასუხეები) - ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერია, ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის მუნიციპალური ინსპექცია

მოწინააღმდეგე მხარე (მოსარჩელე) - ქ. ა-ი

დავის საგანი - ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტების ბათილად ცნობა

გასაჩივრებული გადაწყვეტილება - თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2023 წლის 26 აპრილის გადაწყვეტილება

კასატორების მოთხოვნა - გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღება

აღწერილობითი ნაწილი:

ქ. ა-მა 2019 წლის 18 აპრილს სარჩელით მიმართა თბილისის საქალაქო სასამართლოს მოპასუხეების - ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიისა და ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის ზედამხედველობის საქალაქო სამსახურის მიმართ.

მოსარჩელემ ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის მუნიციპალური ინსპექციის 2017 წლის 07 სექტემბრის №002559 დადგენილებისა და ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის 2019 წლის 19 მარტის №222 ბრძანების ბათილად ცნობა მოითხოვა.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2020 წლის 28 ოქტომბრის გადაწყვეტილებით ქ. ა-ის სარჩელი არ დაკმაყოფილდა.

საქალაქო სასამართლომ მიუთითა „მშენებლობის ნებართვების გაცემის წესისა და სანებართვო პირობების შესახებ“ საქართველოს მთავრობის 2009 წლის 24 მარტის №57 დადგენილების 36-ე მუხლზე, მე-4 მუხლის პირველ პუნქტზე, მე-3 მუხლის მე-5 პუნქტზე, ასევე 65-ე მუხლის პირველ წინადადებასა და პირველი პუნქტის ,,ა“ ქვეპუნქტზე, 66-ე მუხლზე, მე-3 მუხლის 74-ე პუნქტით განმარტებულ უნებართვო მშენებლობის დეფინიციაზე და დადგენილად მიიჩნია, რომ ქ. ა-ის საკუთრებაში არსებულ მიწის ნაკვეთზე განხორციელებულია სათანადო ნებართვის გარეშე კაპიტალური ავტოფარეხის, მასზე განთავსებული მსუბუქი კონსტრუქციის შენობის მშენებლობა, ქ. თბილისში, ...ს №12-ში (ს/კ ...), რომელსაც ზემოაღნიშნული ნორმებიდან გამომდინარე ესაჭიროებოდა უფლებამოსილი ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ გამოცემული წერილობითი დასტური/თანხმობა. შესაბამისად, იქედან გამომდინარე, რომ ადმინისტრაციული წარმოების არც ერთ ეტაპზე და არც სასამართლოში, მოსარჩელის მიერ წარმოდგენილი არ იქნა მშენებლობის ნებართვის გაცემის ან ლეგალიზების დამადასტურებელი დოკუმენტები, აღნიშნული ცალსახად მიუთითებდა უნებართვოდ აშენებულ კაპიტალურ შენობა-ნაგებობაზე, რაც კანონმდებლობის თანახმად, სამართალდამრღვევ პირზე პასუხისმგებლობის დაკისრების საფუძველს წარმოადგენდა.

სასამართლომ მიუთითა პროდუქტის უსაფრთხოებისა და თავისუფალი მიმოქცევის კოდექსის 44-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტზე, 51-ე მუხლის „ა“ ქვეპუნქტზე, 25-ე მუხლზე და განსახილველ შემთხვევაში დადგენილად მიიჩნია, რომ ქ. ა-ი წარმოადგენს ქ. თბილისში, ...ს №12-ში საკადასტრო კოდით (...) რეგისტრირებული არასასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის ნაკვეთის მესაკუთრეს, დაზუსტებული ფართობით 440.00 კვ.მ. ამასთან, ქ. თბილისში, ...ს №12-ში შესაბამისი სანებართვო დოკუმენტაციის გარეშე განხორციელებულია კაპიტალური ავტოფარეხის და მასზე განთავსებული მსუბუქი კონსტრუქციის შენობის მშენებლობა. ქ. ა-ს არც მითითებით განსაზღვრულ ვადაში და არც სადავო დადგენილების გამოცემამდე არ მოუხდენია სამართალდარღვევის გამოსწორება, რის გამოც, სასამართლომ მიიჩნია, რომ დასახელებული ნორმებისა და საქმეზე დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებების გათვალისწინებით ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის მუნიციპალური ინსპექციის 2017 წლის 7 სექტემბრის №002559 დადგენილებით ქ. ა-ს მართლზომიერად დაეკისრა ჯარიმა სანებართვო დოკუმენტაციის გარეშე კაპიტალური ავტოფარეხის და მასზე განთავსებული მსუბუქი კონსტრუქციის მშენებლობისთვის.

რაც შეეხება ქ. ა-ის პასუხისმგებლობის საკითხს, სასამართლომ ამ შემთხვევაშიც მიიჩნია, რომ იმ პირობებში, როდესაც ზუსტად არ დგინდებოდა სამართალდარღვევის ჩამდენი პირის ვინაობა, ადმინისტრაციულმა ორგანომ მოსარჩელე, როგორც მესაკუთრე, სწორად მიიჩნია დარღვევაზე პასუხისმგებელ სუბიექტად, რადგან პროდუქტის უსაფრთხოებისა და თავისუფალი მიმოქცევის კოდექსის მე-14 მუხლის მე-2 ნაწილის „გ“ ქვეპუნქტის თანახმად, სამშენებლო საქმიანობაზე ზედამხედველობის სფეროში ამ თავის მოქმედება ვრცელდება სამშენებლო მიწის ნაკვეთის მესაკუთრეზე ან მოსარგებლეზე, თუ დაუდგენელია მშენებლობის მწარმოებელი პირი.

მოსარჩელე მხარის მოთხოვნას ასევე წარმოადგენდა ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის 2019 წლის 19 მარტის №222 ბრძანების ბათილად ცნობა, რომლითაც ქ. ა-ს ადმინისტრაციული საჩივრის დაკმაყოფილებაზე ეთქვა უარი, რასთან დაკავშირებითაც სასამართლომ აღნიშნა, რომ საჩივრის განმხილველმა ორგანომ საქმის ფაქტობრივი გარემოებების სრულყოფილად შესწავლის შემდეგ მიიღო გადაწყვეტილება ადმინისტრაციული საჩივრების დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის თაობაზე, რის გამოც არ არსებობდა ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის 2019 წლის 19 მარტის №222 ბრძანების ბათილად ცნობის სამართლებრივი საფუძველი.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2020 წლის 28 ოქტომბრის გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა ქ. ა-მა, რომელმაც მოითხოვა პირველი ინსტანციის სასამართლოსათვის საქმის ხელახლა განსახილველად დაბრუნება, იმ საფუძვლით, რომ მას არ მიეცა სასამართლო პროცესში მონაწილეობისა და პოზიციის დაფიქსირების შესაძლებლობა.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2022 წლის 28 თებერვლის განჩინებით ქ. ა-ის სააპელაციო საჩივარი დაკმაყოფილდა; გაუქმდა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2020 წლის 28 ოქტომბრის გადაწყვეტილება და საქმე ხელახლა განსახილველად დაუბრუნდა იმავე სასამართლოს.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2022 წლის 28 თებერვლის განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრეს ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიამ და ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის მუნიციპალურმა ინსპექციამ, რომლებმაც გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სააპელაციო საჩივრის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა მოითხოვეს.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2022 წლის 15 დეკემბრის განჩინებით ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიისა და ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის მუნიციპალური ინსპექციის საკასაციო საჩივრები დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ; გაუქმდა თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2022 წლის 28 თებერვლის განჩინება და საქმე ხელახლა განსახილველად დაუბრუნდა იმავე სასამართლოს.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2023 წლის 26 აპრილის გადაწყვეტილებით ქ. ა-ის სააპელაციო საჩივარი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ; გაუქმდა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2020 წლის 28 ოქტომბრის გადაწყვეტილება და მიღებული იქნა ახალი გადაწყვეტილება; ქ. ა-ის სარჩელი დაკმაყოფილდეს ნაწილობრივ; სადავო საკითხის გადაუწყვეტლად ბათილად იქნა ცნობილი ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის მუნიციპალური ინსპექციის 2017 წლის 7 სექტემბრის N002559 დადგენილება და მოპასუხე ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის მუნიციპალურ ინსპექციას დაევალა საქმისათვის არსებითი მნიშვნელობის მქონე გარემოებების გამოკვლევისა და შეფასების შემდეგ, კანონმდებლობით დადგენილი წესითა და ვადაში, სადავო საკითხთან დაკავშირებით გამოსცეს ახალი ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი; ასევე ბათილად იქნა ცნობილი ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის 2019 წლის 19 მარტის N222 ბრძანება.

სააპელაციო სასამართლომ მიუთითა შემდეგ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებაზე: ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის ზედამხედველობის საქალაქო სამსახურის მიერ 2017 წლის 7 სექტემბრის №002559 დადგენილებით ქ. ა-ი დაჯარიმდა 8 000 (რვა ათასი) ლარით, ქ. თბილისში, ...ს №12-ში (ს/კ ...) შესაბამისი სანებართვო დოკუმენტაციის გარეშე განხორციელებული სამშენებლო სამუშაოებისათვის (აშენებულია კაპიტალური ავტოფარეხი მასზე განთავსებული მსუბუქი კონსტრუქციით), რომელიც გადადის ... საკადასტრო კოდით რეგისტრირებულ მიწის ნაკვეთსა და სახელმწიფოს ტერიტორიაზე (დასაშვები ცდომილებები). ამავე დადგენილებით, ობიექტის მესაკუთრეს დაევალა შესაბამისი სანებართვო დოკუმენტაციის გარეშე განთავსებული შენობა-ნაგებობის (ავტოფარეხი მასზე განთავსებული მსუბუქი კონსტრუქციით) დემონტაჟი.

სასამართლოს შეფასებით, განსახილველ შემთხვევაში მოპასუხე ადმინისტრაციულმა ორგანომ ისე გამოსცა სადავო ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი, რომ არ გამოიკვლია საქმის გარემოებები და საკითხის გადაწყვეტისას ცალმხრივად დაეყრდნო იმ გარემოებას, რომ მოსარჩელეს არ გააჩნდა არსებული ობიექტის მშენებლობის განხორციელების საფუძვლად არსებული დოკუმენტაცია. მოპასუხეებს საქმის სწორად გადაწყვეტის მიზნებისათვის საქმის გარემოებათა გამოკვლევის შედეგად არ დაუდგენიათ, განსაკუთრებული მნიშვნელობის მქონე ის გარემოებები თუ ვინ და როდის განახორციელა სამშენებლო საქმიანობა და იმ დროს მოქმედი კანონმდებლობით საჭიროებდა თუ არა მათ მიერ განხორციელებული საქმიანობა მშენებლობის ნებართვას და წარმოადგენდა თუ არა სამართალდარღვევას. გასაჩივრებული აქტიდან არ დგინდება, თუ როგორ შეძლო ადმინისტრაციულმა ორგანომ დაედგინა ის გარემოება, რომ ადგილი ჰქონდა ახალ მშენებლობას და უკვე არსებულ ავტოფარეხზე დამატებით რკინის კონსტრუქციის მოწყობას, რომელიც საჭიროებდა ნებართვას ან დასტურს, მით უფრო იმ პირობებში, როდესაც საქმეში წარმოდგენილი მტკიცებულებებით, ირკვეოდა, რომ ტექნიკური აღრიცხვის არქივში ჯერ კიდევ 2001 წელს აღრიცხული იყო ამავე მისამართზე მდებარე 450 კვ.მ. მიწის ნაკვეთი, მასზე განთავსებული სხვადასხვა შენობა-ნაგებობით, მათ შორის, ლიტერი ,,ბ“ დამხმარე ფართი 21 კვ.მ ოდენობით, იმ დროისთვის კი მესაკუთრედ მითითებული იყო ი. თ-ი. ამასთან, ადმინისტრაციული წარმოების ფარგლებში, სადავო აქტების გამოცემამდე თავად ქ. ა-ი განმარტავდა, რომ სადავო ობიექტები აშენებულია 70-იან წლებში მისი დედამთილისა და მამამთილის მიერ, რომლებიც გარდაცვლილები არიან.

გარდა ამისა, სასამართლომ ყურადღება გაამახვილა, საქმეში წარმოდგენილ საჯარო რეესტრის ამონაწერზე, რომლითაც დგინდება, რომ ქ. ა-ი აღნიშნული ქონების მესაკუთრე გახდა მხოლოდ 2010 წლიდან, როდესაც ავტოფარეხი უდავოდ არსებობდა, თუმცა რკინის კონსტრუქციის არსებობა, რომელიც საქმეში წარმოდგენილ ფოტოსურათებზეა მოცემული ტექნიკური ბიუროს ჩანაწერებიდან, ვერ დგინდება. შესაბამისად, სასამართლომ მიიჩნია, რომ ადმინისტრაციულ ორგანოს საკითხის გადაწყვეტისას დამატებით მტკიცებულებათა მოპოვების გზით უნდა დაედგინა საქმისთვის განმსაზღვრელი მნიშვნელობის მქონე გარემოებები, რაც საშუალებას მისცემდა დაედგინა შენობა-ნაგებობის განთავსების პერიოდი და განესაზღვრა მისი შესაბამისობა იმ პერიოდში არსებულ სამართლებრივ მოწესრიგებასთან.

აღნიშნული გადაწყვეტილება საკასაციო წესით გაასაჩივრეს ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიამ და თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის მუნიციპალურმა ინსპექციამ. კასატორებმა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე სრულად უარის თქმა მოითხოვეს.

კასატორი - ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერია აღნიშნავს, რომ სააპელაციო სასამართლომ არასწორად შეაფასა საქმისათვის არსებითი მნიშვნელობის მქონე ფაქტობრივი გარემოებები და არასწორი სამართლებრივი შეფასება მისცა განსახილველ საკითხს.

კასატორს უსაფუძვლოდ მიაჩნია სასამართლოების მითითება, რომ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიამ ადმინისტრაციული საჩივრის განხილვისას სრულად არ გამოიკვლია საქმისათვის არსებითი მნიშვნელობის მქონე გარემოებები.

კასატორი აღნიშნავს, რომ განსახილველ შემთხვევაში უტყუარად ვერ დგინდება, თუ კონკრეტულად როდის განხორციელდა სადავო დადგენილებაში მითითებული უნებართვო სამშენებლო სამუშაოები, თუმცა დღევანდელი მდგომარეობით დადგენილია, რომ ქ. თბილისში, ...ს N12-ში მდებარე ... საკადასტრო კოდით რეგისტრირებული მიწის ნაკვეთი წარმოადგენს ქ. ა-ის საკუთრებას.

ადმინისტრაციული ორგანო აღნიშნავს, რომ სამშენებლო სამართალდარღვევას გააჩნია დენადი ბუნება, რაც სწორედ მის დროში უწყვეტად განგრძობას ნიშნავს და ითვლება დენადად მანამ, სანამ არ მოხდება მისი აღმოფხვრა, სამართლებრივ ჩარჩოებში მოქცევა. ამ კუთხით, დაუსაბუთებელია სასამართლოს მსჯელობა იმასთან დაკავშირებით, რომ პასუხისმგებლობის დასაკისრებლად აუცილებელია დადგინდეს მშენებლობის განხორციელების დრო, რამეთუ გარკვეულ პერიოდში კანონმდებლობა პირს არ აკისრებდა მშენებლობის დაწყებისთვის შეტყობინების ვალდებულებას. მოცემულ შემთხვევაში ვერ დადგინდა, თუ როდის განხორციელდა უნებართვო სამშენებლო სამუშაოები, შესაბამისად, გამოყენებულ იქნა სწორედ ის კანონმდებლობა, რაც მოქმედებდა სამართალდარღვევის გამოვლენის დროს.

ამდენად, მოსარჩელის პასუხისმგებლობის საფუძვლებს წარმოშობს მისი უმოქმედობა, ვინაიდან, მოსარჩელის როგორც მესაკუთრის მიერ არ იქნა შესრულებული ზედამხედველობის სამსახურის მიერ გაცემული 2017 წლის 15 ივნისის N002559 მითითების მოთხოვნები, კერძოდ, მის მიერ არც მითითებაში აღნიშნული უნებართვოდ განხორციელებული სამშენებლო სამუშაოების დემონტაჟი განხორციელდა და არც სამშენებლო სამუშაოების კანონიერად განხორციელების დამდასტურებელი სანებართვო დოკუმენტაცია იქნა წარდგენილი რაც მისთვის, პროდუქტის უსაფრთხოებისა და თავისუფალი მიმოქცევის კოდექსის მე-14 მუხლის მე-2 ნაწილის „გ“ ქვეპუნქტის შესაბამისად, პასუხისმგებლობის დაკისრების საფუძველი გახდა.

ამასთან კასატორის აღნიშნავს, რომ სასამართლოს ასევე არ მიუთითებია, თუ რა დამატებითი ღონისძიებისთვის უნდა მიემართა ადმინისტრაციულ ორგანოს სამართალდარღვევის სუბიექტის განსაზღვრის მიზნით, მაშინ, როდესაც მოწინააღმდეგე მხარეს პასუხისმგებლობა დაეკისრა, როგორც მესაკუთრეს, რაც ასევე, გათვალისწინებულია კანონმდებლობით მწარმოებელი პირის დაუდგენლობის შემთხვევაში.

კასატორის მოსაზრებით, ყოველივე ზემოაღნიშნული ცხადყოფს, რომ სასამართლომ არასწორად შეაფასა საქმისათვის არსებითი მნიშვნელობის მქონე ფაქტობრივი გარემოებები, შესაბამისად, არასწორი სამართლებრივი შეფასება მისცა განსახილველ საკითხს, სასამართლოს მიერ არასწორად იქნა განმარტებული კანონი და საქმეზე მიღებულ იქნა გადაწყვეტილება.

კასატორი-ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის მუნიციპალური ინსპექცია აღნიშნავს, რომ განსახილველ შემთხვევაში საქმის გადაწყვეტისათვის არსებითი მნიშვნელობის მქონე გარემოებას წარმოადგენდა შენობა-ნაგებობის (ავტოფარეხისა და მასზე განთავსებული რკინის კონსტრუქციის) არსებობის ფაქტი, მიწის ნაკვეთის საკუთრების ფაქტი და პასუხისმგებელი პირის დადგენა.

კასატორის მოსაზრებით, სააპელაციო სასამართლომ თავი აარიდა საკითხის სამართლებრივ შეფასებას და გადაწყვეტილება მიიღო, როგორც საპროცესო ასევე მატერიალური ნორმების დარღვევით, რადგან სასამართლო თავის გადაწყვეტილების 5.2 პარაგრაფში უთითებს ისეთი გარემოებების დამატებით გამოკვლევაზე, როგორიცაა შენობა-ნაგებობის განთავსების ზუსტი დროის დადგენა და იმ დროინდელ კანონმდებლობასთან შედარება. კასატორს მიაჩნია, რომ ეს გარემოებები ისედაც დადგენილი იყო, კასატორი ყურადღებას ამახვილებს ქ. ა-ის განმარტებაზე, რომლის თანახმად, სადავო ავტოფარეხი განთავსდა მისი ა.წ გარდაცვლილი დედამთილ - მამამთილის მიერ, სავარაუდოდ 70 - იან წლებში და მან მემკვიდრეობით მიიღო ავტოფარეხი 2010 წელს. შესაბამისად, ასკ-ის მე-4 და მე - 19 მუხლების გამოყენებით სასამართლოს ჰქონდა ასევე სრული შესაძლებლობა, თავად დაედგინა სხვა საქმის გადაწყვეტისთვის მნიშვნელობის მქონე ფაქტობრივი გარემოებები.

კასატორი მიუთითებს საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მიერ გაკეთებულ განმარტებაზე (სუსგ.№ბს-215-213(კ-12), რომლის შესაბამისად, ნივთის მესაკუთრეზე სამშენებლო სამართალდარღვევისთვის პასუხისმგებლობის დაკისრება იმ შემთხვევაშიც, როდესაც არ არის დადგენილი მართლსაწინააღმდეგო ქმედების ჩამდენი პირი, არ ადასტურებს უძრავი ქონების მესაკუთრისათვის პასუხისმგებლობის დაკისრებას სხვისი ბრალისათვის, ასეთ შემთხვევაში მესაკუთრე პასუხს აგებს არა სხვისი, არამედ თავისი ბრალისთვის, რომელიც გამოვლინებას პოულობს მის უმოქმედობაში: სწორედ მესაკუთრეს ეკისრება ვალდებულება უზრუნველყოს სათანადო სამშენებლო ნორმების დაცვა, ზედამხედველობის ორგანოს მითითების შესრულება, მის საკუთრებაში არსებული ნაგებობის უსაფრთხოების მოთხოვნებთან შესაბამისობა და შემდგომში კანონშესაბამისი ექსპლუატაცია. ამ ვალდებულების შეუსრულებლობა იწვევს კანონით გათვალისწინებული პასუხისმგებლობის დაკისრებას.

შესაბამისად, კასატორის მოსაზრებით აშკარაა, რომ სასამართლომ არასწორი სამართლებრივი შეფასება მისცა განსახილველ საკითხს, სასამართლოს მიერ არასწორად იქნა განმარტებული კანონი, ასევე გამოიყენა კანონი - სასკ-ის 32.4 მუხლი, რომელიც არ უნდა გამოეყენებინა, რის შედეგადაც საქმეზე მიღებულ იქნა გადაწყვეტილება, რომელიც იურიდიულად საკმარისად არ არის დასაბუთებული და წარმოადგენს გადაწყვეტილების გაუქმების აბსოლუტურ საფუძველს.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2023 წლის 10 აგვისტოს განჩინებით, საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად წარმოებაში იქნა მიღებული ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიისა და ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის მუნიციპალური ინსპექციის საკასაციო საჩივრები.

სამოტივაციო ნაწილი:

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლისა და საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიისა და ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის მუნიციპალური ინსპექციის საკასაციო საჩივრები არ აკმაყოფილებს საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით განსაზღვრულ საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის მოთხოვნებს, რაც გამორიცხავს განსახილველი საკასაციო საჩივრის დასაშვებად ცნობის შესაძლებლობას.

საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები, ვინაიდან:

- არ არსებობს საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღების ვარაუდი;

- არ არსებობს სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების საკასაციო სასამართლოს მიერ დამკვიდრებული პრაქტიკისაგან განსხვავების საფუძველი;

- სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული გადაწყვეტილება არ ეწინააღმდეგება ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს;

- საქმის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს მიერ საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების თვალსაზრისით;

- კასატორი ვერ ასაბუთებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვას მატერიალური ან საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით და საკასაციო საჩივარში მითითებული პოზიცია ვერ აქარწყლებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებსა და დასკვნებს.

შესაბამისად, საქმეზე არ იქმნება საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით განსაზღვრული საკასაციო საჩივრის განსახილველად დაშვების წინაპირობა. ამასთან, საკასაციო სასამართლო იზიარებს მოცემულ საქმეზე ქვედა ინსტანციის სასამართლოების მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს, ამ გარემოებებთან დაკავშირებით გამოთქმულ სამართლებრივ შეფასებებს და მიიჩნევს, რომ მოცემული დავა არსებითად სწორად არის გადაწყვეტილი.

საკასაციო სასამართლო მიუთითებს საქმეზე დადგენილ შემდეგ ფაქტობრივ გარემოებებზე:

საკასაციო პალატა მიუთითებს სადავო პერიოდში მოქმედ „მშენებლობის ნებართვის გაცემის წესისა და სანებართვო პირობების შესახებ“ საქართველოს მთავრობის 2009 წლის 24 მარტის №57 დადგენილებაზე (ძალადაკარგულია საქართველოს მთავრობის 2020 წლის 2 მარტის №139 დადგენილებით), რომელიც არეგულირებდა საქართველოს ტერიტორიაზე მშენებლობის ნებართვასთან დაკავშირებულ საჯარო სამართლებრივ ურთიერთობებს. დადგენილების 36-ე მუხლის მიხედვით, მშენებლობის განხორციელების სამართლებრივი საფუძველია კანონმდებლობით, მათ შორის, ამ დადგენილებით განსაზღვრულ შემთხვევებში სათანადო წესით მიღებული მშენებლობის ნებართვა, რომელიც გაიცემა: ა) ახალ მშენებლობაზე (მათ შორის მონტაჟზე), ბ) არსებული შენობა-ნაგებობის რეკონსტრუქციაზე, გ) არსებული შენობა- ნაგებობის დემონტაჟზე, დ) სამშენებლო დოკუმენტის ისეთ ცვლილებაზე, რომელიც საჭიროებს ახალ ნებართვას.

ამასთან, მითითებული დადგენილების მე-3 მუხლის 74-ე პუნქტის თანახმად, მშენებლობის ნებართვას დაქვემდებარებული შენობა - ნაგებობების მშენებლობა მშენებლობის ნებართვის გარეშე, ან/და დროებითი შენობა - ნაგებობის განთავსება სანებართვო მოწმობით განსაზღვრული გამოყენების პერიოდის გასვლის შემდეგ წარმოადგენს უნებართვო მშენებლობას.

პროდუქტის უსაფრთხოებისა და თავისუფალი მიმოქცევის კოდექსის მე-4 თავი არეგულირებს სამშენებლო სამართალდარღვევებს, მათი დადგენისა და სამართალდარღვევისათვის სანქციის დაკისრების ნორმებს; დასახელებული კოდექსის მე-14 მუხლის მე-2 ნაწილით დადგენილია, რომ ამ ნორმების მოქმედება ვრცელდება: ა) პირების, აგრეთვე ამხანაგობების საქმიანობაზე, რომლის დროსაც ხორციელდება შენობა-ნაგებობის, მისი ელემენტების, კონსტრუქციული სისტემების ან კვანძების მშენებლობა, მონტაჟი, დემონტაჟი და სხვა სამშენებლო სამუშაოები; ბ) დამკვეთზე, რომლის ქმედებამაც გამოიწვია დარღვევები სამშენებლო საქმიანობაში; გ) სამშენებლო მიწის ნაკვეთის მესაკუთრეზე ან მოსარგებლეზე, თუ დაუდგენელია მშენებლობის მწარმოებელი პირი; დ) შენობა-ნაგებობის მესაკუთრეზე ან მოსარგებლეზე, თუ დაუდგენელია მრავალბინიანი სახლის მშენებლობის მწარმოებელი პირი; ე) მესაკუთრეზე, რომლის სარეკონსტრუქციო ან სადემონტაჟო ავარიული შენობა-ნაგებობის ავარიულობის ხარისხი უშუალო საფრთხეს უქმნის ადამიანის სიცოცხლეს ან/და ჯანმრთელობას „პროდუქტის უსაფრთხოებისა და თავისუფალი მიმოქცევის კოდექსის მე-5 მუხლის ,,რ“ ქვეპუნქტის მიხედვით, სამშენებლო სამართალდარღვევას წარმოადგენს საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი შესაბამისი მოთხოვნების დარღვევა ან/და შეუსრულებლობა, რისთვისაც პასუხისმგებლობა განსაზღვრულია ამ თავით.

პროდუქტის უსაფრთხოებისა და თავისუფალი მიმოქცევის კოდექსის 44-ე მუხლის პირველი ნაწილის მიხედვით, უნებართვო მშენებლობის ან/და რეკონსტრუქციის წარმოება მშენებლობის განხორციელების სპეციალური რეჟიმის ზონაში, სადაც დადგენილია მშენებლობის განხორციელების განსაკუთრებული რეჟიმი, ტყის ფონდისა და „წყლის შესახებ“ საქართველოს კანონით განსაზღვრულ ტერიტორიებზე, კულტურული მემკვიდრეობის დამცავ ზონებსა და საკურორტო-სარეკრეაციო ზონებში და ქალაქ თბილისის ტერიტორიაზე, რომელიც იწვევს შენობა-ნაგებობის გაბარიტების ცვლილებას, გამოიწვევს დაჯარიმებას: ა) სახელმწიფოს ან თვითმმართველი ერთეულის საკუთრებაში არსებულ უძრავ ქონებაზე – 10 000 ლარით; ბ) კერძო საკუთრებაში არსებულ უძრავ ქონებაზე – 8 000 ლარით.

ამავე კოდექსის 25-ე მუხლის თანახმად, სამშენებლო საქმიანობაზე სახელმწიფო ზედამხედველობის ორგანო სამართალდარღვევის საქმის წარმოებას იწყებს დამრღვევის მიმართ მითითების გაცემით, გარდა ამ მუხლის 23-ე ნაწილით გათვალისწინებული შემთხვევებისა (სამშენებლო სამართალდარღვევის საქმის წარმოების შემოწმების აქტის შედგენით დაწყების შემთხვევები) (მე-2 ნაწილი). მითითებით განსაზღვრული ვადის გასვლის შემდეგ სამშენებლო საქმიანობაზე სახელმწიფო ზედამხედველობის ორგანო ამოწმებს დამრღვევს, რაზედაც დგება შემოწმების აქტი. შემოწმების აქტში აისახება მშენებარე ობიექტის ფაქტობრივი მდგომარეობა მითითების პირობებთან მიმართებით, კერძოდ: ა) მითითება შესრულდა, ბ) მითითება არ შესრულდა, გ) მითითება არადროულად სრულდება (მე-5 ნაწილი). თუ მითითება დროულად არ შესრულდა, მაგრამ სამართალდარღვევა გამოსწორდა დადგენილების მიღებამდე, დამრღვევი თავისუფლდება პასუხისმგებლობისაგან, ხოლო სამართალდარღვევის საქმის წარმოება წყდება (მე-7 ნაწილი). თუ შემოწმების აქტში დაფიქსირებულია დარღვევა, აქტის საფუძველზე სამშენებლო საქმიანობაზე სახელმწიფო ზედამხედველობის ორგანო იღებს დადგენილებას: ა) დამრღვევის დაჯარიმების შესახებ, ბ)დამრღვევის დაჯარიმებისა და საქართველოს კანონმდებლობის დარღვევით მიმდინარე უნებართვო მშენებლობისა და უნებართვო დემონტაჟის შეჩერების შესახებ, გ)დამრღვევის დაჯარიმებისა და საქართველოს კანონმდებლობის დარღვევით აშენებული შენობა-ნაგებობების მთლიანად ან ნაწილობრივ დემონტაჟის, მშენებარე შენობა-ნაგებობების მშენებლობის მთლიანად ან ნაწილობრივ შეჩერებისა და დემონტაჟის შესახებ. კანონით გათვალისწინებულ ვადაში (შემოწმების აქტის შედგენიდან 2 თვის ვადაში, რომელიც შეიძლება გაგრძელდეს არა უმეტეს 2 თვით) დადგენილების მიუღებლობის შემთხვევაში დამრღვევი თავისუფლდება ამ კოდექსით გათვალისწინებული ჯარიმის გადახდის ვალდებულებისაგან (მე-13 და მე-14 ნაწილები).

განსახილველ შემთხვევაში, დადგენილია, რომ თბილისის სარეგისტრაციო სამსახურის ტექნიკური აღრიცხვის არქივის 2010 წლის 31 მარტის საინვენტარიზაციო გეგმის თანახმად, ...ის №12-ში მდებარე მიწის ნაკვეთის საერთო ფართია 450 კვ.მ (ს.ფ. 212).

2010 წლის 6 ივლისის საჯარო რეესტრის ამონაწერის თანახმად, ქ. თბილისში, ...ის №12-ში მდებარე რეგისტრირებული არასასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის ნაკვეთის (ს/კ ...), დაზუსტებული ფართით - 440.00 კვ.მ, მესაკუთრეა ქ. ა-ი (ს.ფ. 126 - 127).

ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის მუნიციპალური ინსპექციის მიერ 2017 წლის 15 ივნისს შედგენილ იქნა №4-6/ო-580-17 დათვალიერების ოქმი, რომლის თანახმად, მოქალაქე გ. მ-ე განცხადებით ითხოვდა ქ. ა-ის საკუთრებაში არსებული მიწის ნაკვეთზე არსებული ავტოფარეხის საზღვრების კანონიერების შესწავლას (ს.ფ. 187).

2017 წლის 15 ივნისს თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის მუნიციპალური ინსპექციის მიერ ქ. ა-ის მიმართ შედგა №002559 მითითება, რომლის თანახმად, ქალაქ თბილისში, ...ის №12-ში მდებარე, ს/კ: ...-ით რეგისტრირებულ ობიექტზე ნაწარმოები იყო უნებართვო სამშენებლო სამუშაოები - კაპიტალური შენობა - ნაგებობის (ავტოფარეხის) მშენებლობა, რომელიც ნაწილობრივ გაცდენილია საკადასტრო საზღვრებს და გადადის მეზობლის და სახელმწიფოს კუთვნილ ტერიტორიაზე. კაპიტალური შენობა ნაგებობის თავზე მოწყობილია მსუბუქი კონსტრუქცია. ამავე მითითებით ქ. ა-ს 20 დღის ვადა მიეცა ობიექტზე განხორციელებული სარეკონსტრუქციო სამშენებლო სამუშაოების სანებართვო დოკუმენტაციის წარსადგენად ან უნებართვო ფართის დემონტაჟისათვის (ს.ფ. 120-121).

2017 წლის 7 ივლისს ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის მუნიციპალური ინსპექციის მიერ შედგა №002559 შემოწმების აქტი, რომლითაც 2017 წლის 15 ივნისის მითითების მოთხოვნათა შეუსრულებლობის ფაქტი დაფიქსირდა (ს.ფ.122-123).

ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის მუნიციპალური ინსპექციის 2017 წლის 7 სექტემბრის №002559 დადგენილებით ქ. ა-ი დაჯარიმდა 8 000 (რვა ათასი) ლარით, ქ. თბილისში, ...ის №12-ში შესაბამისი სანებართვო დოკუმენტაციის გარეშე სამშენებლო სამუშაოებისთვის (კაპიტალური ავტოფარეხის მშენებლობა, მასზე განთავსებული მსუბუქი კონსტრუქციით). თბილისში, ...ის №12-ში მდებარე №... საკადასტრო კოდით რეგისტრირებული ობიექტის მესაკუთრეს დაევალა, შესაბამისი სანებართვო დოკუმენტაციის გარეშე განთავსებული შენობა ნაგებობის (კაპიტალური ავტოფარეხისა და მასზე განთავსებული მსუბუქი კონსტრუქციის) დემონტაჟი (ს.ფ. 108- 110).

2017 წლის 2 ოქტომბერს ქ. ა-მა N19/011 72751155-01 ადმინისტრაციული საჩივრით მიმართა ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიას და მოითხოვა ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის ზედამხედველობის საქალაქო სამსახურის 2017 წლის 7 სექტემბრის №002559 დადგენილების ბათილად ცნობა (ს.ფ. 107).

ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერის 2019 წლის 19 მარტის №222 ბრძანებით ქ. ა-ის ადმინისტრაციული საჩივარი არ დაკმაყოფილდა და ძალაში დარჩა ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის მუნიციპალური ინსპექციის 2017 წლის 7 სექტემბრის №002559 დადგენილება.

საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ მოცემულ საქმეში სადავო საკითხს, მოსარჩელის, როგორც უკანონოდ აშენებული შენობა-ნაგებობის მესაკუთრის, სამშენებლო სამართალდამრღვევ სუბიექტად მიჩნევისა და მისთვის სანქციის დაკისრების კანონიერების შეფასება წარმოადგენს. აღნიშნული საკითხის გადასაწყვეტად კი, მნიშვნელოვანია ყურადღება გამახვილდეს სამშენებლო სამართალდარღვევის ჩამდენ პირთა დიფერენცირების იმ თავისებურებაზე, რასაც ,,პროდუქტის უსაფრთხოებისა და თავისუფალი მიმოქცევის კოდექსი“ ითვალისწინებს; კერძოდ, კანონმდებელი სამართალდამრღვევ სუბიექტებად (დამრღვევად) მოიაზრებს როგორც მშენებლობის მწარმოებელ პირს, ასევე სამშენებლო მიწის ნაკვეთის მესაკუთრეს და მოსარგებლეს, მათ შორის დამკვეთს, რომლის ქმედებამაც გამოიწვია დარღვევები სამშენებლო საქმიანობაში. საკასაციო პალატა საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მყარად დადგენილ პრაქტიკაზე დაყრდნობით აღნიშნავს, რომ, მართალია, სამშენებლო სამართალდარღვევის დენადი ხასიათის გათვალისწინებით, პროდუქტის უსაფრთხოებისა და თავისუფალი მიმოქცევის კოდექსი ითვალისწინებს უძრავი ნივთის მესაკუთრისათვის, უნებართვო მშენებლობის გამო პასუხისმგებლობის დაკისრებას, თუმცა აღნიშნული დასაშვებია მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუ დაუდგენელია მშენებლობის უშუალოდ მწარმოებელი პირი (კოდექსის მე-14 მუხლის მე-2 პუნქტის). გარდა ამისა, პალატა ყურადღებას ამახვილებს იმ გარემოებაზე, რომ სამშენებლო სამართალდარღვევისთვის პასუხისმგებლობის დასაკისრებლად აუცილებელია დადგინდეს მშენებლობის განხორციელების დრო, რამეთუ სხვადასხვა პერიოდში კანონმდებლობა ითვალისწინებდა მშენებლობის განხორციელებისთვის განსხვავებულ წინაპირობებს, კერძოდ, გარკვეულ პერიოდში კანონმდებლობა პირს არ აკისრებდა მშენებლობის დაწყებისთვის შესაბამისი ადმინისტრაციული ორგანოსათვის შეტყობინების ვალდებულებას (არათუ მშენებლობის ნებართვის მიღების ვალდებულებას).

განსახილველ შემთხვევაში, საქმეში წარმოდგენილ მტკიცებულებებით ირკვევა, რომ ტექნიკური აღრიცხვის არქივში, თბილისში, ...ის №12-ში მდებარე 450 კვ.მ მიწის ნაკვეთი, მასზე განთავსებული სხვადასხვა შენობა-ნაგებობით, ჯერ კიდევ 2001 წელს იყო აღრიცხული ი. თ-ის საკუთრების უფლებით, მათ შორის, ლიტერი ,,ბ“ დამხმარე ფართი 21 კვ.მ, ხოლო ქ. ა-ი ამავე მისამართზე მდებარე 440.00 კვ.მ დაზუსტებული ფართის მესაკუთრედ ფიქსირდება მხოლოდ 2010 წლიდან, როდესაც ავტოფარეხი უკვე უდავოდ არსებობდა. გარდა ამისა, საყურადღებოა, რომ ადმინისტრაციული წარმოების ფარგლებში ქ. ა-ის მიერ გაკეთებული განმარტების თანახმად, სადავო ობიექტები აშენებულია 70-იან წლებში მისი დედამთილისა და მამამთილის მიერ, რომლებიც გარდაცვლილები არიან. ხოლო, რაც შეეხება ავტოფარეხზე განთავსებულ რკინის კონსტრუქციას, რომელიც საქმეში წარმოდგენილ ფოტოსურათებზეა ასახული, აღნიშნულის არსებობა ტექ.ბიუროს ჩანაწერებიდან ვერ დგინდება.

საკასაციო სასამართლო იზიარებს მოცემულ საქმეზე სააპელაციო სასამართლოს სამართლებრივ შეფასებებს და მიიჩნევს, რომ ადმინისტრაციულ ორგანოს სრულყოფილად არ გამოუკვლევია მითითებული ფაქტობრივი გარემოებები. კერძოდ, ადმინისტრაციული ორგანო გადაწყვეტილების მიღებისას მხოლოდ იმ გარემოებას დაეყრდნო, რომ მოსარჩელეს არ გააჩნდა არსებული ობიექტის მშენებლობის კანონიერების დამადასტურებელი დოკუმენტაცია და საქმის სწორად გადაწყვეტის მიზნებისათვის არ დაუდგენია ვინ და როდის განახორციელა სამშენებლო საქმიანობა და იმ დროს მოქმედი კანონმდებლობით საჭიროებდა თუ არა მათ მიერ განხორციელებული საქმიანობა მშენებლობის ნებართვას და წარმოადგენდა თუ არა სამართალდარღვევას. გასაჩივრებული აქტიდან არ დგინდება, თუ როგორ შეძლო ადმინისტრაციულმა ორგანომ დაედგინა ის გარემოება, რომ ადგილი ჰქონდა ახალ მშენებლობას და უკვე არსებულ ავტოფარეხზე დამატებით რკინის კონსტრუქციის მოწყობას, რომელიც საჭიროებდა ნებართვას ან დასტურს.

ამრიგად, საკასაციო პალატა იზიარებს სააპელაციო სასამართლოს შეფასებას, რომ განსახილველ შემთხვევაში სახეზეა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 32-ე მუხლის მე-4 ნაწილის გამოყენების წინაპირობები. საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ, მართალია, სასამართლოს აქვს შესაძლებლობა ფაქტობრივი გარემოებების სრულყოფილად გამოკვლევის მიზნით შეაგროვოს დამატებითი მტკიცებულებები, თუმცა აღნიშნული უზრუნველყოფს ადმინისტრაციული წარმოების ფარგლებში დაშვებული ხარვეზის აღმოფხვრას და არა ორგანოში განსახორციელებელი წარმოების ჩანაცვლებას. საკასაციო პალატა ამასთანავე მიუთითებს, რომ ადმინისტრაციულმა ორგანომ, როგორც საჯარო ინტერესების გამტარებელმა, უნდა გაითვალისწინოს როგორც საჯარო ინტერესები, ისე აქტის ადრესატის კერძო ინტერესებიც. ადმინისტრაციული ორგანოს ეს ორმაგი, ამბივალენტური ფუნქციის შესრულების ვალდებულება განაპირობებს ორგანოს მიერ მიღებული გადაწყვეტილების დაფუძნებას თანაზომიერების პრინციპზე, რაც გულისხმობს საჯარო და კერძო ინტერესებს შორის პროპორციულობის დადგენას. სზაკ-ის 96-ე მუხლი ადგენს ადმინისტრაციული ორგანოს ვალდებულებას ადმინისტრაციული წარმოებისას გამოიკვლიოს საქმისათვის მნიშვნელობის მქონე ყველა გარემოება, ხოლო 97-ე მუხლი მოითხოვს გადაწყვეტილების მიღებას მტკიცებულებების შეფასებისა და ურთიერთშეჯერების საფუძველზე.

საკასაციო პალატა მიუთითებს, რომ სამართალდარღვევის საქმის წარმოების შემთხვევაში, ადმინისტრაციული ორგანო ვალდებულია დაადგინოს: ჩადენილი იყო თუ არა ადმინისტრაციული სამართალდარღვევა, ბრალეულია თუ არა პირი მის ჩადენაში, ექვემდებარება თუ არა იგი ადმინისტრაციულ პასუხისმგებლობას, არის თუ არა პასუხისმგებლობის შემამსუბუქებელი და დამამძიმებელი გარემოებები, მიყენებულია თუ არა ქონებრივი ზარალი, აგრეთვე გამოარკვიოს სხვა გარემოებანი, რომელთაც მნიშვნელობა აქვთ საქმის სწორად გადაწყვეტისათვის. მითითებული გარემოებების დადგენა კი დაკავშირებულია გარკვეული ფაქტების დადგენასთან. საქმის გარემოებების გამორკვევა და ფაქტების დადგენა უპირველეს ამოცანას წარმოადგენს, რათა მათ საფუძველზე მოხდეს ნორმათა შეფარდება (სუს განჩინებები საქმეებზე №: ბს-926(2კ-23), 25/01/2024 წ., №: ბს-583(3კ-23), 10.10.2023 წ.).

ყოველივე ზემოხსნებულის გათვალისწინებით, საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ საკითხის ხელახლა შესწავლისას, ადმინისტრაციულმა ორგანომ უნდა შეაფასოს საქმისათვის მნიშვნელობის მქონე ფაქტობრივი გარემოებები, საჭიროების შემთხვევაში მიიწვიოს დაინტერესებული პირი და მტკიცებულებების სათანადოდ გამოკვლევის, შეფასების შედეგად მიიღოს კანონისმიერი გადაწყვეტილება. ამასთან, საკასაციო პალატა, საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს მიერ 2019 წლის 14 ივნისს მომზადებული საკადასტრო გეგმაზე დაყრდნობით, მოპასუხე ადმინისტრაციული ორგანოების ყურადღებას გაამახვილებს იმ ფაქტზე, რომ დღევანდელი მდგომარეობით ავტოფარეხი მოქცეულია ქ. ა-ის საკუთრებაში რეგისტრირებული მიწის ნაკვეთის საზღვრებში, შენობა-ნაგებობა აღარ გადადის სხვა კერძო პირის ანდა სახელმწიფო საკუთრების საკადასტრო საზღვრებში და შესაბამისად, სამართალდარღვევა ნაწილობრივ აღმოფხვრილია.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ სადავო აქტი გამოცემულია საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 53-ე და 96-ე მუხლებით გათვალისწინებული, საქმის ფაქტობრივი გარემოებების სრულყოფილად დადგენის, შესწავლისა და შეფასების ვალდებულების დარღვევით. ამდენად, საკასაციო პალატა თვლის, რომ სადავო საკითხის გადაწყვეტა, შენობა-ნაგებობის დემონტაჟის შესახებ, საჭიროებს, არსებულ საკითხთან დაკავშირებული ფაქტობრივი გარემოებების დამატებით კვლევას, რაც სცდება სასამართლოს კომპეტენციას და წარმოადგენს მშენებლობის საჯარო ზედამხედველობის ორგანოს უფლებამოსილებას მიკუთვნებულ საკითხს. სწორედ ამიტომ, ქვედა ინსტანციის სასამართლომ მართებულად გამოიყენა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 32-ე მუხლის მე-4 ნაწილი, ვინაიდან სადავო საკითხი საჭიროებს დამატებით შესწავლას, მტკიცებულებების მოკვლევასა და შეფასებას.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სასამართლოების მიერ დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებების გათვალისწინებით, საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ კასატორების მიერ მითითებული გარემოებები არ ქმნის საკასაციო საჩივრის დასაშვებად ცნობის საფუძველს, არ არსებობს საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით რეგლამენტირებული არც ერთი საფუძველი, რის გამოც საკასაციო საჩივარი არ უნდა იქნეს დაშვებული განსახილველად.

სარეზოლუციო ნაწილი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლით, 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლით და

დაადგინა:

1. ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიისა და ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის მუნიციპალური ინსპექციის საკასაციო საჩივრები მიჩნეულ იქნეს დაუშვებლად;

2. უცვლელად დარჩეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2023 წლის 26 აპრილის გადაწყვეტილება;

3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.

თავმჯდომარე გ. გოგიაშვილი

მოსამართლეები: ქ. ცინცაძე

ნ. სხირტლაძე