საქართველოს უზენაესი სასამართლო
გ ა ნ ჩ ი ნ ე ბ ა
საქართველოს სახელით
№ბს-6(კ-22) 14 მაისი, 2024 წელი
ქ.თბილისი
ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატა
შემადგენლობა:
გოჩა აბუსერიძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),
მაია ვაჩაძე, ბიძინა სტურუა
საქმის განხილვის ფორმა - ზეპირი მოსმენის გარეშე
კასატორი (მოპასუხე) - საქართველოს კომუნიკაციების ეროვნული კომისია
მოწინააღმდეგე მხარე (მოსარჩელე) - შპს „ს...“
მესამე პირები - სს „სი...“, ა(ა)იპ ,,სა...“, შპს „ნ...“, შპს „T...“
გასაჩივრებული განჩინება - თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2021 წლის 15 ოქტომბრის განჩინება
კასატორის მოთხოვნა - გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღება
დავის საგანი - ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის ბათილად ცნობა
ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:
შპს „ს...მ“ 2016 წლის 08 აგვისტოს სარჩელით მიმართა თბილისის საქალაქო სასამართლოს მოპასუხე - საქართველოს კომუნიკაციების ეროვნული სააგენტოს მიმართ და საქართველოს კომუნიკაციების ეროვნული კომისიის 2016 წლის 31 მაისის №338/18 გადაწყვეტილების პირველი, მე-3 და მე-4 პუნქტების ბათილად ცნობა მოითხოვა. მოსარჩელემ აგრეთვე მოითხოვა საქართველოს კომუნიკაციების ეროვნული კომისიის 2016 წლის 31 მაისის №338/18 გადაწყვეტილების პირველი, მე-3 და მე-4 პუნქტების მოქმედების შეჩერება.
თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2016 წლის 7 სექტემბრის განჩინებით შპს „ს...ის“ შუამდგომლობა დაკმაყოფილდა; შეჩერდა საქართველოს კომუნიკაციების ეროვნული კომისიის 2016 წლის 31 მაისის №338/18 გადაწყვეტილების პირველი, მე-3 და მე-4 პუნქტების მოქმედება, სასამართლო გადაწყვეტილების კანონიერ ძალაში შესვლამდე, რაც მოპასუხემ კერძო საჩივრით გაასაჩივრა.
თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2016 წლის 11 ოქტომბრის განჩინებით, საქართველოს კომუნიკაციების ეროვნული სააგენტოს კერძო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა; უცვლელად დარჩა თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2016 წლის 11 ოქტომბრის განჩინება.
2017 წლის 13 მარტს მოსარჩელემ განცხადებით მიმართა თბილისის საქალაქო სასამართლოს და აღნიშნა, რომ დავის წარმოების პროცესში კვლავ განხორციელდა მოსარჩელის შემოწმება და საქართველოს კომუნიკაციების ეროვნული კომისიის 2017 წლის 12 იანვრის №20/18 გადაწყვეტილებით მის მიმართ გამოყენებულ იქნა უფრო მკაცრი ადმინისტრაციული პასუხისმგებლობის ღონისძიება ჯარიმის სახით. აღნიშნულიდან გამომდინარე, მოსარჩელემ დააზუსტა სასარჩელო მოთხოვნა და დამატებით მოითხოვა საქართველოს კომუნიკაციების ეროვნული კომისიის 2017 წლის 12 იანვრის №20/18 გადაწყვეტილების ბათილად ცნობა, აგრეთვე მოითხოვა საქართველოს კომუნიკაციების ეროვნული კომისიის 2017 წლის 12 იანვრის №20/18 გადაწყვეტილების მოქმედების შეჩერება.
თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2017 წლის 15 მარტის განჩინებით, შპს „ს...ის“ შუამდგომლობა დაკმაყოფილდა; შეჩერდა საქართველოს კომუნიკაციების ეროვნული კომისიის 2017 წლის 12 იანვრის №20/18 გადაწყვეტილების მოქმედება, სასამართლო გადაწყვეტილების კანონიერ ძალაში შესვლამდე, რაც მოპასუხემ კერძო საჩივრით გაასაჩივრა.
თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2017 წლის 05 სექტემბრის განჩინებით საქართველოს კომუნიკაციების ეროვნული სააგენტოს კერძო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა; უცვლელად დარჩა თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2017 წლის 15 მარტის განჩინება.
თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2018 წლის 17 ოქტომბრის განჩინებით, ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის მე-16 მუხლის მე-2 ნაწილის საფუძველზე, საქმეში მესამე პირებად ჩაებნენ: სს ,,სი...“, ა(ა)იპ ,,სა...“ და შპს ,,ნ...“.
თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2018 წლის 11 დეკემბრის განჩინებით, ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის მე-16 მუხლის პირველი ნაწილის საფუძველზე, საქმეში მესამე პირად ჩაება შპს „T...“.
თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2019 წლის 20 ივნისის გადაწყვეტილებით შპს „ს...ის“ სარჩელი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ; სადავო საკითხის გადაუწყვეტლად ბათილად იქნა ცნობილი საქართველოს კომუნიკაციების ეროვნული კომისიის 2017 წლის 12 იანვრის №20/18 გადაწყვეტილება და მოპასუხეს საქმისათვის არსებითი მნიშვნელობის გარემოებების გამოკვლევისა და შეფასების შემდეგ, კანონით დადგენილ ვადაში, სადავო საკითხთან დაკავშირებით ახალი ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემა დაევალა. შპს ,,ს...ის“ სასარჩელო მოთხოვნები დანარჩენ ნაწილში არ დაკმაყოფილდა.
საქალაქო სასამართლომ მიუთითა „ელექტრონული კომუნიკაციების შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-11, მე-19, 43-ე, 44-ე, 45-ე მუხლებზე, საქართველოს კომუნიკაციების ეროვნული კომისიის 2003 წლის 27 ივნისის №1 დადგენილებით დამტკიცებული ,,საქართველოს კომუნიკაციების ეროვნული კომისიის საქმიანობის მარეგულირებელი წესების“ 36-ე მუხლზე და აღნიშნა, რომ შპს „ს...“ არის ელექტრონული კომუნიკაციების სფეროში საქმიანობაზე, მათ შორის ტელემაუწყებლობის ტრანზიტზე ავტორიზებული პირი (ავტორიზაციის თარიღი:...). ამასთან, შპს „ს...“ მომხმარებლებს სთავაზობს ორი სახის მომსახურებას: ა) საკაბელო ტელევიზიას და ბ) IPTV მომსახურებას, რომლის ფარგლებშიც კომპანიის მიერ აბონენტებისთვის ხორციელდება „M...-ის“ მომსახურების შეთავაზება. საქართველოს კომუნიკაციების ეროვნული კომისიის 2016 წლის 31 მაისის №338/18 სადავო გადაწყვეტილებით შპს ,,ს...ის“ საქმიანობის შემოწმება მოხდა, როგორც საკაბელო ტელევიზიის, ასევე, IPTV მომსახურების გაწევის ნაწილში.
კოლეგიის მითითებით, მოსარჩელე ადასტურებდა იმ გარემოებას, რომ IPTV მომსახურების გაწევის ნაწილში, რომლის ფარგლებშიც კომპანიის მიერ აბონენტებისთვის ხორციელდებოდა „M...-ის“ მომსახურების შეთავაზება, მას არ ჰქონდა მოპოვებული საქართველოს ტერიტორიაზე რეტრანსლირების უფლებამოსილების დამადასტურებელი დოკუმენტაცია, რადგან მისი განმარტებით, მომხმარებლებისათვის მომსახურების გაწევას ახდენდა კომპანია „T...“ და არა შპს ,,ს...’’. სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ 2016 წლის 28 მარტს, 14:20 საათზე განხორციელდა შპს „ს...ის“ საქმიანობის შემოწმება ქ. რუსთავში შემდეგ მისამართზე - ...ის №..., ა. და გ. კ-ეების საცხოვრებელ ბინაში, კომისიის აპარატის მაუწყებლობის რეგულირების დეპარტამენტში დასაქმებულ უფლებამოსილ პირთა მიერ. შპს „T...-სა“ და შპს „ს...ს“ მომსახურების მიწოდების თაობაზე ხელშეკრულება დადებული ჰქონდათ ა. კ-ესთან. აღნიშნულთან დაკავშირებით შედგა შემოწმების აქტი №9. დადგენილია ასევე, რომ შპს „ს...სა“ (შემდგომში ,,სი...“) და შპს „T...-ს“ (შემდგომში ,,კომპანია“) შორის 2015 წლის 1 სექტემბერს გაფორმდა მომსახურების ხელშეკრულება. აღნიშნული ხელშეკრულების 1.2 პუნქტის თანახმად, ,,სი...ს“ უნდა მოეხდინა აბონენტთან გაფორმებული ხელშეკრულებით გათვალისწინებული თანხების (როგორც მომსახურების, ისე საჯარიმო სანქციების) დარიცხვა და ამოღება. 1.3 პუნქტის მიხედვით, შპს „ს...“ უზრუნველყოფდა შპს „T...-ს“ დაშვებას საკუთარ ოპტიკურ-ბოჭკოვან ადგილობრივ (სააბონენტო) დაშვების ქსელის ფუნქციურ რესურსებსა და სიმძლავრეებთან.
სასამართლომ ასევე მიუთითა აბონენტ - ა. კ-ესა და მიმწოდებელ - შპს „T...“-ს შორის 2015 წლის 1 სექტემბერს გაფორმებულ IP ტელევიზიის მომსახურების პირობებზე, რომლის 1.1 მუხლის მიხედვით, მიმწოდებელი აწვდის აბონენტს სატელევიზიო პროგრამების პაკეტს, ხოლო აბონენტი ანაზღაურებს ამ მომსახურებას და იცავს ხელშეკრულებით გათვალისწინებულ პირობებს. 2.4 მუხლით, გადახდა ხორციელდება ნაღდი ან უნაღდო ანგარიშსწორებით, ,,სი...ს“ საგადამხდელო ქსელში. 3.7 მუხლის თანახმად, მიმწოდებელი უფლებას იტოვებს შეუჩეროს აბონენტს მომსახურება, თუ მას ,,სი...ს“ მიმართ დავალიანება ერიცხება, ამასთან, 3.8 მუხლით, ნებისმიერი სახის ინფორმაციას ხელშეკრულების პირობების ცვლილების შესახებ, ან დაგეგმილი პროფილაქტიკური სამუშაოების შესახებ, ან აბონენტისთვის მომსახურების საბოლოო გაუქმების შესახებ, მიმწოდებელი მიაწოდებს აბონენტს მის მიერ ხელშეკრულების გაფორმებისას მითითებულ მობილურის ნომერზე, ან ელ/ფოსტით, ან სატელეფონო შეტყობინების გზით აბონენტის ,,სი...ს“ ნომერზე (ასეთის არსებობის შემთხვევაში), ან ინფორმაციის განთავსების გზით ვებგვერდზე ... ამავე ხელშეკრულების მე-4 პუნქტის (აბონენტის უფლება-მოვალეობანი) პირველი ქვეპუნქტის შესაბამისად, აბონენტი უფლებამოსილია ამ ხელშეკრულებით განსაზღვრული პირობებით ისარგებლოს მომსახურებით, მიიღოს შესაბამისი კონსულტაცია. ხელშეკრულებით გათვალისწინებულ საკითხებთან დაკავშირებით ან კონსულტაციის მიღების მიზნით, აბონენტი უკავშირდება ნომერზე ... ან ..., ან მიმართავს შპს „ს...ის“ ოფისს შემდეგ მისამართზე: ქ. რუსთავი, ...ის გამზირი №.... ამასთან, 4.2 ქვეპუნქტის შესაბამისად, აბონენტი ვალდებულია მიაწოდოს მიმწოდებელს სწორი და დროული ინფორმაცია ხელშეკრულებასთან დაკავშირებულ საკითხებზე. ხოლო, 4.3 ქვეპუნქტის თანახმად, ხელშეკრულების პირობების შეცვლისას აბონენტი უფლებამოსილია შეწყვიტოს ხელშეკრულება, რის თაობაზეც შეცვლის პირობების მიღებიდან 10 დღის განმავლობაში წერილობით უნდა განაცხადოს მიმწოდებელთან (შპს „T...-ს“ საკონტაქტო ინფორმაცია ხელშეკრულებაში მოცემული არ არის). ასევე, აბონენტის (ა. კ-ე) 2016 წლის 10 მარტის გადახდის ქვითარში მომსახურების მიმწოდებელ კომპანიად მითითებულია შპს „ს...“, ხოლო აბონენტის იდენტიფიცირება ხდება ტელეფონის ნომრით.
კოლეგიამ დადგენილად მიიჩნია, რომ კომპანიის ვებგვერდზე, სადაც განთავსებული იყო ინფორმაცია „M...-ს“ მომსახურების თაობაზე („ჩაირთეთ ციფრული ტელევიზია M...-ის 200-ზე მეტი არხი გადახვევის ფუნქციით“), მომსახურების მიმწოდებლად იდენტიფიცირებული იყო შპს „ს...“. სს „სი...ს“ მიერ 2016 წლის 14 აპრილის №შ-6/3424-16 განცხადებაზე თანდართული სარეკლამო ბუკლეტის ასლით კი ირკვევა, რომ სარეკლამო ბუკლეტში მომსახურების მიმწოდებლად იდენტიფიცირებული იყო შპს „ს...“, ბუკლეტზე დატანილი იყო კომპანიის სახელწოდება, საკონტაქტო ტელეფონი (...; ...) და ვებგვერდის მისამართი (...). კომპანიის ვებგვერდზე, სადაც ასევე განთავსებული იყო ინფორმაცია „M...-ს“ მომსახურების თაობაზე („ჩაირთეთ ციფრული ტელევიზია M...-ის 200-ზე მეტი არხი გადახვევის ფუნქციით“), მომსახურების მიმწოდებლად ასევე იდენტიფიცირებული იყო შპს „ს...“. ასევე, სს „სი...ს“ მიერ შპს „ს...ის“ ოპერატორთან განხორციელებული ზარის აუდიოჩანაწერით ირკვევა, რომ სერვის ცენტრის ოპერატორი მომხმარებელს სთავაზობდა ,,M...-ს“ მომსახურებას და აწვდიდა ინფორმაციას ამ მომსახურების ფარგლებში მიწოდებული სერვისების შესახებ. ამდენად, კოლეგიის მოსაზრებით, საქმეში არსებული მტკიცებულებებით და მხარეთა ახსნა-განმარტებებით დასტურდებოდა, რომ სწორედ მოსარჩელე მხარესთან ერთად ახორციელებდა კომპანია „T...“ მომხმარებლებისთვის ზემოთ მითითებული სერვისის მიწოდებას, რის გამოც, სასამართლომ არ გაიზიარა მოსარჩელის პოზიცია, მისი როგორც მომსახურების გამწევი სუბიექტის არარსებობის შესახებ.
სასამართლომ გაიზიარა მოპასუხის პოზიცია იმასთან დაკავშირებით, რომ შპს „ს...ის“ მიერ მომხმარებლისთვის საკაბელო ტელევიზიით შეთავაზებული სამაუწყებლო არხების: ..., ..., ..., ..., , ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ...-ს შესაბამისი ხელშეკრულებების გარეშე უცვლელი სახით გადაცემით, მოსარჩელის მიერ დაირღვა ,,ლიტერატურული და მხატვრული ნაწარმოებების დაცვის ბერნის კონვენციის" მე-11bis მუხლი, ისმო-ს საავტორო უფლებების შესახებ ხელშეკრულების მე-8 მუხლი, ,,შემსრულებლების, ფონოგრამების, დამამზადებლების და მაუწყებლობის ორგანიზაციების უფლებათა დაცვის შესახებ“ რომის 1961 წლის კონვენციის მე-13 მუხლი, ,,საავტორო და მომიჯნავე უფლებების შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-18 მუხლის მე-2 პუნქტის „ვ“ ქვეპუნქტი, 37-ე, 38-ე, 50-ე, 51-ე მუხლები და „ელექტრონული კომუნიკაციების შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-19 მუხლის მე-2 პუნქტის ,,ბ“ ქვეპუნქტი, რის გამოც საქართველოს კომუნიკაციების ეროვნული კომისიის 2016 წლის 31 მაისის №338/18 გადაწყვეტილების პირველი, მე-3 და მე-4 პუნქტებით, შპს „ს...ს“ მიეცა გაფრთხილება, ამასთან დაევალა უზრუნველეყო კონკრეტული სატელევიზიო არხების, ასევე, შპს „T...-სთან“ ერთად IP ტელევიზიის (M...) ფარგლებში მომხმარებლისათვის შეთავაზებული სამაუწყებლო არხების საქართველოს ტერიტორიაზე არამართლზომიერი გადაცემის დაუყოვნებლივ შეწყვეტა და კომპანიის ვებგვერდზე (...) კომისიის 2006 წლის 17 მარტის №3 დადგენილებით დამტკიცებული „ელექტრონული კომუნიკაციების სფეროში მომსახურების მიწოდებისა და მომხმარებელთა უფლებების დაცვის შესახებ რეგლამენტის“ 109 მუხლის მე-10 პუნქტით განსაზღვრული ინფორმაციის განთავსება (ხელშეკრულების შეწყვეტის პირობების განთავსება). ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სასამართლომ მიიჩნია, რომ არ არსებობდა საქართველოს კომუნიკაციების ეროვნული კომისიის 2016 წლის 31 მაისის №338/18 გადაწყვეტილების ბათილად ცნობის საფუძველი.
რაც შეეხება საქართველოს კომუნიკაციების ეროვნული კომისიის 2017 წლის 12 იანვრის №20/18 გადაწყვეტილების კანონიერების საკითხს, კოლეგიამ მიუთითა ,,ელექტრონული კომუნიკაციების შესახებ“ საქართველოს კანონის 45-ე მუხლზე და აღნიშნა, რომ კანონიერ ძალაში შესული თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2016 წლის 7 სექტემბრის განჩინებით შეჩერდა საქართველოს კომუნიკაციების ეროვნული კომისიის 2016 წლის 31 მაისის №338/18 გადაწყვეტილების პირველი, მე-3 და მე-4 ნაწილის მოქმედება, სასამართლო გადაწყვეტილების კანონიერ ძალაში შესვლამდე. ამასთან, შეჩერებული გადაწყვეტილების - საქართველოს კომუნიკაციების ეროვნული კომისიის 2016 წლის 31 მაისის №338/18 გადაწყვეტილების პირველი მუხლით, შპს „ს...ს“ მიეცა გაფრთხილება. სასამართლომ მიუთითა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 29-ე მუხლზე და აღნიშნა, რომ სანქციის სახით ჯარიმის დაკისრების ნაწილში დარღვეულ იქნა საქართველოს კონსტიტუციით გარანტირებული სასამართლო გადაწყვეტილების შესრულების სავალდებულოობის პრინციპი; სასამართლოს მითითებით, მართალია, შპს ,,ს...“ საკუთარი ქსელის გამოყენებით კვლავ ახორციელებდა იმ საქმიანობას, რისთვისაც გამოეცხადა გაფრთხილება, თუმცა იმ პირობებში, როდესაც გაფრთხილების თაობაზე გადაწყვეტილება სასამართლოს მიერ შეჩერებული იყო კანონიერ ძალაში შესული თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2016 წლის 7 სექტემბრის განჩინებით, სუბიექტის მიმართ სანქციის სახით ჯარიმის გამოყენება იყო დაუშვებელი.
სარჩელის უზრუნველყოფის ღონისძიებასთან დაკავშირებით სასამართლომ აღნიშნა, რომ რადგანაც თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2016 წლის 7 სექტემბრის და 2017 წლის 15 მარტის განჩინებებით საქმეზე შეჩერებული იყო საქართველოს კომუნიკაციების ეროვნული კომისიის 2016 წლის 31 მაისის №338/18 და 2017 წლის 12 იანვრის №20/18 გადაწყვეტილებების მოქმედება, საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 30-ე მუხლის თანახმად, სასამართლოს განჩინება ინდივიდუალური ადმინისტრაციულსამართლებრივი აქტის ან მისი ნაწილის შეჩერების თაობაზე ძალას კარგავდა მოცემულ საკითხზე სასამართლოს გადაწყვეტილების კანონიერ ძალაში შესვლისას.
თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2019 წლის 20 ივნისის გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა მხოლოდ საქართველოს კომუნიკაციების ეროვნულმა კომისიამ.
თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2021 წლის 15 ოქტომბრის განჩინებით საქართველოს კომუნიკაციების ეროვნული კომისიის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა; უცვლელად დარჩა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2019 წლის 20 ივნისის გადაწყვეტილება.
სააპელაციო პალატამ სრულად გაიზიარა საქალაქო სასამართლოს შეფასებები და აღნიშნა, რომ რადგანაც კანონიერ ძალაში შესული თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2016 წლის 7 სექტემბრის განჩინებით შეჩერდა საქართველოს კომუნიკაციების ეროვნული კომისიის 2016 წლის 31 მაისის №338/18 გადაწყვეტილების პირველი, მე-3 და მე-4 ნაწილის მოქმედება, სასამართლო გადაწყვეტილების კანონიერ ძალაში შესვლამდე. მიუხედავად იმისა, რომ შპს „ს...ისთვის“ გაფრთხილების მიცემის ნაწილში (პირველი ნაწილი) სასამართლოს განჩინებით შეჩერებული იყო 2016 წლის 31 მაისის №338/18 გადაწყვეტილების მოქმედება, საქართველოს კომუნიკაციების ეროვნულმა კომისიამ სწორედ იმ გარემოებაზე დაყრდნობით, რომ აღნიშნული გადაწყვეტილებით უკვე გამოყენებული იყო გაფრთხილება, მიიჩნია, რომ არსებობდა „ელექტრონული კომუნიკაციების შესახებ“ საქართველოს კანონის 45-ე მუხლის პირველი პუნქტით გათვალისწინებული დარღვევისათვის შპს „ს...ისთვის“ ჯარიმის დაკისრების წინაპირობები. ამდენად, 2017 წლის 12 იანვრის №20/18 გადაწყვეტილების გამოცემას სანქციის სახით ჯარიმის დაკისრების ნაწილში, საფუძვლად დაედო 2016 წლის 31 მაისის №338/18 გადაწყვეტილების ის ნაწილი, რომლის მოქმედებაც თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2016 წლის 7 სექტემბრის განჩინებით შეჩერებული იყო (საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 29-ე მუხლის მე-2 ნაწილის საფუძველზე).
პალატის მითითებით, კანონიერ ძალაში შესული უზრუნველყოფის ღონისძიებით (2016 წლის 7 სექტემბრის განჩინება) სასამართლოს მიერ შენარჩუნდა შპს „ს...ის“ პირვანდელი, საქართველოს კომუნიკაციების ეროვნული კომისიის 2016 წლის 31 მაისის №338/18 გადაწყვეტილების გამოცემამდე არსებული ის მდგომარეობა, როდესაც შპს „ს...ის“ მიმართ არ იყო გამოყენებული „ელექტრონული კომუნიკაციების შესახებ“ საქართველოს კანონის 45-ე მუხლის პირველი პუნქტით გათვალისწინებული სანქცია - გაფრთხილება (სასამართლო გადაწყვეტილების კანონიერ ძალაში შესვლამდე). შესაბამისად, იმის გათვალისწინებით, რომ ჯარიმის დაკისრების თაობაზე 2017 წლის 12 იანვრის №20/18 სადავო გადაწყვეტილების გამოცემისას შპს „ს...“ არ მიიჩნეოდა პირად, რომლის მიმართაც გამოყენებული იყო „ელექტრონული კომუნიკაციების შესახებ“ საქართველოს კანონის 45-ე მუხლით გათვალისწინებული სანქცია - გაფრთხილება, ხოლო ამავე სამართლებრივი ნორმით ჯარიმის დაკისრების წინაპირობას წერილობითი გაფრთხილების არსებობა წარმოადგენს, სააპელაციო პალატამ მიიჩნია, რომ არსებობდა სადავო საკითხის გადაუწყვეტლად 2017 წლის 12 იანვრის №20/18 გადაწყვეტილების ბათილად ცნობის და მოპასუხისთვის კანონიერ ძალაში შესული თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2016 წლის 7 სექტემბრის განჩინების გათვალისწინებით, ახალი ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემის დავალების საფუძველი, მოსარჩელისათვის სანქციის დაკისრების ნაწილში.
თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2021 წლის 15 ოქტომბრის განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა საქართველოს კომუნიკაციების ეროვნულმა კომისიამ, რომელმაც გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე სრულად უარის თქმა მოითხოვა.
კასატორი მიუთითებს „ელექტრონული კომუნიკაციების შესახებ“ კანონის მე-11 მუხლზე, მე-19 მუხლზე, 43-ე და 44-ე მუხლებზე და აღნიშნავს, რომ კომისიის მიერ შპს „ს...ის“ მიმართ გამოყენებული სანქციისა და დაკისრებული ქმედების შეჩერება, თუკი ის სასამართლოს მიერ მოცემული ინტერპრეტაციიდან გამომდინარე, გამორიცხავს სამართალდამრღვევისთვის ჯარიმის დაკისრებას ისეთ სამართალდარღვევაზე, რომლის კანონიერების მიმართ არ არსებობდა დასაბუთებული ეჭვი, იწვევს კომისიის კანონიერი უფლებისა და ინტერესების უსაფუძვლოდ შეზღუდვას, რაც, თავის მხრივ, კომისიის მუშაობას გახდის არაეფექტურს ელექტრონული კომუნიკაციების ბაზრის რეგულირებისა და კონკურენტული გარემოს ჩამოყალიბების საქმეში.
კასატორის მითითებით, გაფრთხილების თაობაზე კომისიის გადაწყვეტილებების მოქმედების სასამართლოს მიერ შეჩერების პირობებში, თუ კომისია არ იქნება უფლებამოსილი განმეორებით ჩადენილი სამართალდარღვევისთვის დამრღვევს ადმინისტრაციული პასუხისმგებლობის სახით დააკისროს ჯარიმა, საავტორო და მომიჯნავე უფლებების დაცვის მნიშვნელობა ფაქტობრივად დაკნინებული და აბსოლუტურად უგულებელყოფილი იქნება უფლებამფლობელთა კანონიერი ინტერესები და საქართველოს მიერ ნაკისრი საერთაშორისო ვალდებულებები ამ საკითხთან დაკავშირებით. ამასთან, შეუძლებელი იქნება მარეგულირებელ კომისიაზე კანონით დაკისრებული ვალდებულებების ეფექტიანად განხორციელება. აღნიშნული კი ხელს შეუწყობს შპს „ს...ის“ და სხვა ავტორიზებული პირების წახალისებას განახორციელონ როგორც მაუწყებლობის არამართლზომიერი ტრანზიტი, ასევე, დაარღვიონ მომხმარებელთა უფლებები და კანონით მათზე დაკისრებული ნებისმიერი სხვა ვალდებულება იმ მოლოდინით, რომ გაფრთხილების თაობაზე კომისიის ადმინისტრაციული აქტების მოქმედების შეჩერების პირობებში, კომისია, საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილებაში და ასევე, სააპელაციო სასამართლოს განჩინებაში მოცემული მსჯელობიდან გამომდინარე, არ იქნება უფლებამოსილი დამრღვევის მიმართ გამოიყენოს იერარქიულად შემდგომი სანქცია ჯარიმის სახით.
კასატორი აღნიშნავს, რომ საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 29-ე მუხლით გათვალისწინებული უფლების რეალიზაცია არ ნიშნავს იმას, რომ ადმინისტრაციულმა ორგანომ არ უნდა მოახდინოს რეაგირება სამართალდარღვევაზე და მას არ აქვს უფლება დააკისროს დამრღვევს კანონით განსაზღვრული ჯარიმა, არამედ ნიშნავს იმას, რომ მოსარჩელე არ არის ვალდებული ადმინისტრაციული აქტის შეჩერების პერიოდში უზრუნველყოს ადმინისტრაციული ორგანოს გადაწყვეტილების აღსრულება, კერძოდ, გადაიხადოს მასზე ადმინისტრაციული აქტით დაკისრებული ჯარიმა სახელმწიფო ბიუჯეტის სასარგებლოდ, რასაც ადგილი ჰქონდა შპს „ს...ის“ შემთხვევაში - ავტორიზებულ პირს დღემდე არ გადაუხდია აღნიშნული ჯარიმა. ადმინისტრაციული აქტის მოქმედების შეჩერება, როგორც პროცესუალურ-სამართლებრივი საშუალება და უზრუნველყოფის ღონისძიება, არ შეიძლება მიზნად ისახავდეს და იწვევდეს მხარის უფლებრივად უპირატეს მდგომარეობაში ჩაყენებას. მისი მიზანი შეიძლება იყოს მხოლოდ ე.წ. status quo-ს შენარჩუნება. გასაჩივრებული სასამართლო განჩინება კი იწვევს სამართალდამრღვევის უპირატეს უფლებრივ მდგომარეობაში ჩაყენებას, კერძოდ კი, განმეორებით ჩადენილი სამართალდარღვევისთვის მას ეკისრება უფრო მსუბუქი პასუხისმგებლობა, ვიდრე წინა ადმინისტრაციული სახდელის დადების შესახებ აქტის შეუჩერებლობის შემთხვევაში იქნებოდა, რაც შეუსაბამოა უზრუნველყოფის ღონისძიებასთან. უზრუნველყოფის ღონისძიების შედეგი უნდა იყოს შეჩერებული აქტის აღსრულების შეჩერება და არა შემდგომში ჩადენილი სხვა ანალოგიური სამართალდარღვევისთვის პასუხისმგებლობის შემსუბუქება.
კასატორის მითითებით, საქალაქო სასამართლოს, ასევე სააპელაციო სასამართლოს მსჯელობის გაზიარების შემთხვევაში, შეიქმნება ისეთი მოცემულობა, რომლის დროსაც კომისია იქნება მოკლებული შესაძლებლობას სისტემატური კანონდარღვევების ფაქტებზე მიმართოს რეაგირების ისეთ ქმედით ბერკეტს, როგორიცაა ფულადი ჯარიმა ან ავტორიზაციის შეჩერება და შეზღუდული იქნება მხოლოდ წერილობითი გაფრთხილების მიცემით, რაც სისტემატური სამართალდარღვევების ჩადენის დროს არ წარმოადგენს სამართალდარღვევათა აღკვეთისა და პრევენციის ქმედით ბერკეტს. მაგალითად, თუ ავტორიზებული პირი უხეშად არღვევს მომხმარებელთა უფლებებს, მომსახურებაზე დაუწესა მათ ტარიფი, რომლის დაწესების უფლება მას არ ჰქონდა კომისიის მიერ დადგენილი რეგულაციებიდან გამომდინარე და მნიშვნელოვან ზიანს აყენებს მომხმარებლებს, ასეთ შემთხვევაში მარეგულირებელი კომისია ავტორიზებული პირისთვის გაფრთხილების მიცემის შემდეგ, დარღვევის გაგრძელების პირობებში მოკლებული იქნება შესაძლებლობას დააკისროს მას ჯარიმა და შემდგომ გააუქმოს ლიცენზია. ასევე, მაგალითის სახით, კასატორი უთითებს შემთხვევას, როცა ავტორიზებული პირი უხეშად არღვევს სალიცენზიო პირობებს და არ უზრუნველყოფს მისთვის მიცემული სახელმწიფო რესურსის - რადიოსიხშირული სპექტრის გამოყენებით განსაზღვრული ტერიტორიის დაფარვას და მომხმარებელთათვის ელექტრონული საკომუნიკაციო მომსახურების მიწოდებას, რის შედეგადაც ხდება ძვირადღირებული სახელმწიფო რესურსის მოცდენა, ასეთ შემთხვევაშიც, კომისია ავტორიზებული პირის მიმართ წერილობითი გაფრთხილების შეჩერების პირობებში, მოკლებული იქნება შესაძლებლობას, დააკისროს მას ჯარიმა და შემდგომ გააუქმოს ლიცენზია. კასატორი ასევე მიუთითებს თბილისის საქალაქო სასამართლოს მიერ განხილულ იდენტური ფაქტობრივი გარემოებების მქონე დავებზე, რომლებთან დაკავშირებითაც მიღებულია განსხვავებული გადაწყვეტილებები.
საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2022 წლის 27 დეკემბრის განჩინებით საქართველოს კომუნიკაციების ეროვნული კომისიის საკასაციო საჩივარი, ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად წარმოებაში იქნა მიღებული.
ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:
საკასაციო სასამართლო საქმის მასალების გაცნობის, საკასაციო საჩივრის საფუძვლიანობის, გასაჩივრებული განჩინების კანონიერება-დასაბუთებულობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ საქართველოს კომუნიკაციების ეროვნული კომისიის საკასაციო საჩივარი უნდა დაკმაყოფილდეს ნაწილობრივ; გაუქმდეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2021 წლის 15 ოქტომბრის განჩინება და საქმე ხელახლა განსახილველად დაუბრუნდეს იმავე სასამართლოს, შემდეგ გარემოებათა გამო:
უპირველეს ყოვლისა, საკასაციო სასამართლო ყურადღებას მიაქცევს იმ გარემოებას, რომ თბილისის საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილება მოსარჩელეს არ გაუსაჩივრებია. ამდენად, სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის ნაწილში გადაწყვეტილება შესულია კანონიერ ძალაში. აღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო პალატა, საქართველოს კომუნიკაციების ეროვნული კომისიის საკასაციო საჩივრის ფარგლებში, იმსჯელებს მხოლოდ სარჩელის ნაწილობრივ დაკმაყოფილების - სადავო საკითხის გადაუწყვეტლად საქართველოს კომუნიკაციების ეროვნული კომისიის 2017 წლის 12 იანვრის №20/18 გადაწყვეტილების ბათილად ცნობის კანონიერებაზე.
საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ საქართველოს კომუნიკაციების ეროვნული კომისიის 2017 წლის 12 იანვრის №20/18 გადაწყვეტილებით შპს „ს...ს“ დაეკისრა ჯარიმა 30 000 (ოცდაათი ათასი) ლარის ოდენობით, „ლიტერატურული და მხატვრული ნაწარმოებების დაცვის“ ბერნის კონვენციის მე-11 მუხლის, ისმო-ს „საავტორო უფლებების შესახებ“ ხელშეკრულების მე-8 მუხლის, „შემსრულებლების, ფონოგრამების, დამამზადებლების და მაუწყებლობის ორგანიზაციების უფლებათა დაცვის შესახებ“ რომის 1961 წლის კონვენციის მე-13 მუხლის, „საავტორო და მომიჯნავე უფლებების შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-18 მუხლის მე-2 პუნქტის ,,ვ“ ქვეპუნქტის, 37-ე, 38-ე, 50-ე, 51-ე მუხლების დარღვევის გამო. კომისიის შეფასებით, ვინაიდან მოსარჩელის მიმართ ერთი წლის განმავლობაში გამოყენებულ იქნა „ელექტრონული კომუნიკაციების შესახებ“ კანონის 45-ე მუხლით გათვალისწინებული პასუხისმგებლობის სახე - გაფრთხილება, ახალი დარღვევისთვის არსებობდა მისთვის ჯარიმის დაკისრების საფუძველი.
,,ელექტრონული კომუნიკაციების შესახებ“ საქართველოს კანონის 45-ე მუხლის პირველი პუნქტის (სადავო პერიოდში მოქმედი რედაქციის) თანახმად, ავტორიზებული პირის მიერ ელექტრონული კომუნიკაციების სფეროში საქართველოს კანონმდებლობის, მათ შორის, კომისიის დადგენილებებითა და გადაწყვეტილებებით განსაზღვრული მოთხოვნებისა და ვალდებულებების, დარღვევის ან/და ლიცენზიის მფლობელის მიერ სალიცენზიო პირობების დარღვევის შემთხვევაში, კომისია უფლებამოსილია დამრღვევი წერილობით გააფრთხილოს, ხოლო დენადი ხასიათის დარღვევის კომისიის გადაწყვეტილებით განსაზღვრულ ვადაში აღმოუფხვრელობის ან 1 წლის განმავლობაში ახალი ერთჯერადი ხასიათის დარღვევის ჩადენის შემთხვევაში – დააკისროს ჯარიმა, რომლის ოდენობაა ავტორიზებული პირის ბოლო 12 კალენდარული თვის შემოსავლის (საქართველოს საგადასახადო კოდექსით განსაზღვრული ერთობლივი შემოსავალი დღგ-ის გარეშე) 0,5 პროცენტი, მაგრამ არანაკლებ 3000 და არა უმეტეს 30000 ლარისა.
განსახილველ შემთხვევაში, ქვედა ინსტანციის სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია შპს „ს...ის“, როგორც ელექტრონული კომუნიკაციების სფეროში საქმიანობაზე, მათ შორის ტელემაუწყებლობის ტრანზიტზე ავტორიზებული პირის მიერ ,,ლიტერატურული და მხატვრული ნაწარმოებების დაცვის ბერნის კონვენციის" მე-11bis მუხლის, ისმო-ს საავტორო უფლებების შესახებ ხელშეკრულების მე-8 მუხლის, ,,შემსრულებლების, ფონოგრამების, დამამზადებლების და მაუწყებლობის ორგანიზაციების უფლებათა დაცვის შესახებ“ რომის 1961 წლის კონვენციის მე-13 მუხლის, ,,საავტორო და მომიჯნავე უფლებების შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-18 მუხლის მე-2 პუნქტის „ვ“ ქვეპუნქტის, 37-ე, 38-ე, 50-ე, 51-ე მუხლებისა და „ელექტრონული კომუნიკაციების შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-19 მუხლის მე-2 პუნქტის ,,ბ“ ქვეპუნქტის მოთხოვნების დარღვევა, რის გამოც საქართველოს კომუნიკაციების ეროვნული კომისიის 2016 წლის 31 მაისის №338/18 გადაწყვეტილებით მოსარჩელის მიმართ გამოყენებული იყო გაფრთხილება.
აღსანიშნავია ისიც, რომ თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2016 წლის 7 სექტემბრის განჩინებით შეჩერდა საქართველოს კომუნიკაციების ეროვნული კომისიის 2016 წლის 31 მაისის №338/18 გადაწყვეტილების პირველი, მე-3 და მე-4 ნაწილის მოქმედება, სასამართლო გადაწყვეტილების კანონიერ ძალაში შესვლამდე. ამდენად, შპს „ს...ისთვის“ გაფრთხილების მიცემის ნაწილში (პირველი ნაწილი) სასამართლოს განჩინებით შეჩერებული იყო 2016 წლის 31 მაისის №338/18 გადაწყვეტილების მოქმედება.
პალატა აღნიშნავს, რომ საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 29-ე და 31-ე მუხლებით გათვალისწინებულია ადმინისტრაციულ სამართალწარმოებაში უფლების დროებითი დაცვის სამართლებრივი საშუალებები ამავე კოდექსით განსაზღვრული სარჩელის სახეების მიხედვით. აღსანიშნავია, რომ პრევენციული საშუალებების გამოყენების მიზანი დაინტერესებული მხარისათვის იმგვარი შესაძლებლობის მიცემაა, რომლითაც მას საკუთარი ინტერესების დაცვა ადმინისტრაციული წარმოების ან ადმინისტრაციული სამართალწარმოების დამთავრებამდე შეეძლება, მაშასადამე, ცალსახაა, რომ უფლების დაცვის პრევენციულ საშუალებებს აქვთ დარღვეული უფლების აღდგენის დაცვის წინასწარი უზრუნველყოფის, გარანტიის ფუნქცია. დოქტრინის მიხედვით, პრევენციული ანუ სარჩელის უზრუნველყოფის ღონისძიებების დანიშნულება სასამართლო გადაწყვეტილების რეალურად აღსრულებისათვის მოსალოდნელი დაბრკოლების თავიდან აცილებაა მოპასუხისათვის რაიმე მოქმედების განხორციელების შეზღუდვის გზით. ამგვარი ღონისძიების გამოყენების მიზანია გადაწყვეტილების აღსრულების ხელშეწყობა, შესაბამისად, მისი გამოყენება მიმართული უნდა იყოს გადაწყვეტილების აღსრულების გაძნელების ან მისი შეუძლებლობის თავიდან აცილებისკენ მხოლოდ დავის საგანთან დაკავშირებით და არსებული მდგომარეობის შენარჩუნების უზრუნველსაყოფად.
ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 29-ე მუხლის მე-3 ნაწილი განსაზღვრავს, რომ მხარის მოთხოვნით, სასამართლოს შეუძლია შეაჩეროს ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის ან მისი ნაწილის მოქმედება ამ მუხლის მე-2 ნაწილით გათვალისწინებულ შემთხვევაში, თუ არსებობს დასაბუთებული ეჭვი ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის კანონიერების თაობაზე ან თუ მისი გადაუდებელი აღსრულება არსებით ზიანს აყენებს მხარეს ან შეუძლებელს გახდის მისი კანონიერი უფლების ან ინტერესის დაცვას. სასამართლო უფლებამოსილია განსაზღვროს ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის ან მისი ნაწილის მოქმედების შეჩერების ვადა. სარჩელის უზრუნველყოფის ღონისძიების გამოყენების თაობაზე მსჯელობისას, სასამართლო უნდა ემყარებოდეს დასაბუთებულ ვარაუდს, რომ აღნიშნული საპროცესო ღონისძიების გატარების გარეშე შეუძლებელი გახდება ან მნიშვნელოვნად გართულდება დავის განხილვის სამართლებრივი შედეგის - გადაწყვეტილების აღსრულება.
განსახილველ შემთხვევაში, ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 29-ე მუხლის მე-3 ნაწილის გამოყენების აუცილებლობა დასაბუთებული იყო კანონიერ ძალაში შესული თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2016 წლის 7 სექტემბრის განჩინებით. ამდენად, სარჩელის უზრუნველყოფის ღონისძიების სამართლებრივი ბუნების - არსებული მდგომარეობის შენარჩუნების უზრუნველყოფის, გათვალისწინებით, თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2016 წლის 7 სექტემბრის განჩინებით აღდგენილ იქნა პირვანდელი - საქართველოს კომუნიკაციების ეროვნული კომისიის 2016 წლის 31 მაისის №338/18 გადაწყვეტილების მიღებამდე ანუ მოსარჩელის გაფრთხილებამდე არსებული მდგომარეობა. „ელექტრონული კომუნიკაციების შესახებ“ კანონის 45-ე მუხლის პირველი პუნქტის შესაბამისად კი, ავტორიზებული პირის მიმართ სანქციის სახით ჯარიმის გამოყენების წინაპირობას სწორედ მის მიმართ უკვე გამოყენებული წერილობითი გაფრთხილება წარმოადგენდა.
სააპელაციო სასამართლოს შეფასებით, იმ პირობებში, როდესაც შეჩერებული იყო სანქციის სახით გაფრთხილების გამოყენების თაობაზე მოპასუხის გადაწყვეტილება, უმართებულო იყო მოსარჩელისათვის ჯარიმის დაკისრება. საკასაციო პალატა კიდევ ერთხელ ყურადღებას მიაქცევს იმ გარემოებას, რომ თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2016 წლის 7 სექტემბრის განჩინებით შეჩერდა საქართველოს კომუნიკაციების ეროვნული კომისიის 2016 წლის 31 მაისის №338/18 გადაწყვეტილების პირველი, მე-3 და მე-4 ნაწილის მოქმედება, სასამართლო გადაწყვეტილების კანონიერ ძალაში შესვლამდე.
თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2019 წლის 20 ივნისის გადაწყვეტილებით შპს „ს...ის“ სარჩელი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ; სადავო საკითხის გადაუწყვეტლად ბათილად იქნა ცნობილი საქართველოს კომუნიკაციების ეროვნული კომისიის 2017 წლის 12 იანვრის №20/18 გადაწყვეტილება და მოპასუხეს საქმისათვის არსებითი მნიშვნელობის გარემოებების გამოკვლევისა და შეფასების შემდეგ, კანონით დადგენილ ვადაში, სადავო საკითხთან დაკავშირებით ახალი ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემა დაევალა. ამდენად, მოსარჩელის მოთხოვნა, საქართველოს კომუნიკაციების ეროვნული კომისიის 2016 წლის 31 მაისის №338/18 გადაწყვეტილების პირველი, მე-3 და მე-4 პუნქტების ბათილად ცნობის შესახებ, არ დაკმაყოფილდა. საქალაქო სასამართლომ დაასკვნა, რომ საქართველოს კომუნიკაციების ეროვნული კომისიის 2016 წლის 31 მაისის №338/18 გადაწყვეტილება მიღებული იყო კანონის მოთხოვნათა სრული დაცვით.
საკასაციო პალატა კიდევ ერთხელ აღნიშნავს, რომ ხსენებული გადაწყვეტილება სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის ნაწილში მოსარჩელის მიერ არ გასაჩივრებულა. შესაბამისად, მითითებულ ნაწილში გადაწყვეტილება შევიდა კანონიერ ძალაში. ამდენად, გაუქმებას დაექვემდებარა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2016 წლის 7 სექტემბრის განჩინებით გამოყენებული უზრუნველყოფის ღონისძიება - სადავო აქტის მოქმედების შეჩერება. ხსენებულ გარემოებაზე კი სააპელაციო პალატას არ უმსჯელია და მიღებული გადაწყვეტილება არ დაუსაბუთებია ამ გარემოების გათვალისწინებით.
საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 32-ე მუხლის მე-4 ნაწილით მინიჭებულ უფლებამოსილებას სასამართლო იყენებს მაშინ, როდესაც სასამართლო წესით ვერ ხერხდება ფაქტობრივი გარემოებების დადგენა და შეფასება, შესაბამისად, შეუძლებელი ხდება სადავო ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის მატერიალური კანონიერების შემოწმება. საკასაციო პალატის მითითებით, იმისათვის, რომ შესრულდეს კანონის მოთხოვნა და ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ მიღებული გადაწყვეტილება იყოს კანონშესაბამისი, ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი გამოცემის მნიშვნელოვანი და სავალდებულო წინაპირობაა საქმისათვის მნიშვნელობის მქონე ყველა გარემოების გამოკვლევა, გაანალიზება, შესწავლა და გადაწყვეტილების მიღება ამ გარემოებათა შეფასების შედეგად, რათა თავიდან იქნეს აცილებული ადმინისტრაციული ორგანოს დაუსაბუთებელი დასკვნის გაკეთება.
მოცემულ შემთხვევაში, სააპელაციო პალატის გასაჩივრებული გადაწყვეტილება არ შეიცავს დავის საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 32-ე მუხლის მე-4 ნაწილის შესაბამისად გადაწყვეტის აუცილებლობის სათანადო დასაბუთებას. გადაწყვეტილებაში მითითებული არ არის კონკრეტულად რა გარემოების გამოკვლევის შედეგად იქნება შესაძლებელი კომისიის მიერ დასაბუთებული გადაწყვეტილების მიღება შესაძლებელი. ამასთან, იმ პირობებში, როდესაც გაუქმებულია თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2016 წლის 7 სექტემბრის განჩინებით გამოყენებული უზრუნველყოფის ღონისძიება და საქართველოს კომუნიკაციების ეროვნული კომისიის 2016 წლის 31 მაისის №338/18 გადაწყვეტილების პირველი, მე-3 და მე-4 პუნქტების კანონიერება დადგენილია კანონიერ ძალაში შესული თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2019 წლის 20 ივნისის გადაწყვეტილებით, გაუმართლებელია საქართველოს კომუნიკაციების ეროვნული კომისიის 2017 წლის 12 იანვრის №20/18 გადაწყვეტილების სადავო საკითხის გადაუწყვეტლად ბათილად ცნობა და კომისიისათვის ახალი აქტის გამოცემის დავალება, ვინაიდან აღნიშნული შედეგი დაეფუძნა მხოლოდ და მხოლოდ საქართველოს კომუნიკაციების ეროვნული კომისიის 2016 წლის 31 მაისის №338/18 გადაწყვეტილების პირველი, მე-3 და მე-4 პუნქტების მოქმედების შეჩერების ფაქტს, რა მოცემულობაც დღეის მდგომარეობით სახეზე არ არის. აღსანიშნავია, რომ სააპელაციო პალატას არ უმსჯელია საქართველოს კომუნიკაციების ეროვნული კომისიის 2017 წლის 12 იანვრის №20/18 გადაწყვეტილების მატერიალური და ფორმალური კანონიერების სხვა საფუძვლებზე, არ გამოუკვლევია ჰქონდა თუ არა ადგილი ავტორიზებული პირის მიერ დენადი ხასიათის დარღვევის კომისიის გადაწყვეტილებით განსაზღვრულ ვადაში აღმოუფხვრელობის ან 1 წლის განმავლობაში ახალი ერთჯერადი ხასიათის დარღვევის ჩადენის ფაქტს, რაც, საკასაციო პალატის შეფასებით, კომისიის 2017 წლის 12 იანვრის №20/18 გადაწყვეტილების კანონიერების დადგენისათვის გადამწყვეტი მნიშვნელობის მქონე გარემოებაა. პალატის მოსაზრებით, კონკრეტულ შემთხვევაში, საქმის არსებითად გადაწყვეტაზე უარი ატარებს ფორმალურ ხასიათს.
აღსანიშნავია ისიც, რომ შპს „ს...“ სასამართლოში წარდგენილ სარჩელში, ელექტრონული კომუნიკაციების სფეროში კონკრეტული საქმიანობის კანონიერებას აფუძნებდა შპს „T...-სთან“ დადებულ მომსახურების ხელშეკრულებაზე. საქმის მასალებით ირკვევა, რომ საქართველოს კომუნიკაციების ეროვნული კომისიის შპს „T...-ის“ შემოწმებისას ასევე გამოყენებული იქნა ,,ელექტრონული კომუნიკაციების შესახებ“ საქართველოს კანონის 45-ე მუხლით გათვალისწინებული სახდელი, რასთან დაკავშირებით დავა მიმდინარეობდა სასამართლოში, თუმცა სააპელაციო სასამართლოს არ გაურკვევია აღნიშნულ დავაზე დამდგარი საბოლოო შედეგის გავლენა საქართველოს კომუნიკაციების ეროვნული კომისიის 2017 წლის 12 იანვრის №20/18 სადავო გადაწყვეტილების მატერიალურ კანონიერებაზე.
ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ სააპელაციო პალატის გასაჩივრებული განჩინება არ არის დასაბუთებული, სასამართლომ სრულყოფილად არ გაანალიზა საქმის ფაქტობრივი გარემოებები და არ მისცა მათ სწორი სამართლებრივი შეფასება. განჩინება მოკლებულია სათანადო სამართლებრივ და ფაქტობრივ წანამძღვრებს, განჩინების დასაბუთება იმდენად არასრულია, რომ მისი სამართლებრივი საფუძვლიანობის შემოწმება შეუძლებელია, რაც სსკ-ის 394-ე მუხლის ,,ე1“ ქვეპუნქტის თანახმად, საკასაციო საჩივრის აბსოლუტურ საფუძველს ქმნის, აღნიშნული, თავის მხრივ, გასაჩივრებული განჩინების გაუქმებისა და სსკ-ის 412-ე მუხლის საფუძველზე ხელახალი განხილვისათვის დაბრუნების წინაპირობაა. საქმის ხელახალი განხილვისას სასამართლომ სრულყოფილად უნდა გამოიკვლიოს საქმის ფაქტობრივი გარემოებები, საქმეზე შეკრებილი მტკიცებულებები და მისცეს მათ სწორი სამართლებრივი შეფასება.
ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:
საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლის მე-2 ნაწილით, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 412-ე მუხლით და
დ ა ა დ გ ი ნ ა:
1. საქართველოს კომუნიკაციების ეროვნული კომისიის საკასაციო საჩივარი დაკმაყოფილდეს ნაწილობრივ;
1. გაუქმდეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2021 წლის 15 ოქტომბრის განჩინება და საქმე ხელახლა განსახილველად დაუბრუნდეს იმავე სასამართლოს;
2. სასამართლო ხარჯების განაწილების საკითხი გადაწყდეს საქმეზე საბოლოო გადაწყვეტილების მიღებისას;
3. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.
მოსამართლეები: გ. აბუსერიძე
მ. ვაჩაძე
ბ. სტურუა