საქართველოს უზენაესი სასამართლო

გ ა ნ ჩ ი ნ ე ბ ა

საქართველოს სახელით

საქმე №ბს-623(2კ-23) 23 აპრილი, 2024 წელი

ქ. თბილისი

ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

ბიძინა სტურუა (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

მაია ვაჩაძე, გოჩა აბუსერიძე

საქმის განხილვის ფორმა - ზეპირი მოსმენის გარეშე

კასატორები (მოწინააღმდეგე მხარეები) - 1. ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერია; 2. ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის მუნიციპალური ინსპექცია

მოწინააღმდეგე მხარე (მოსარჩელე) - ლ. გ-ა

მესამე პირი - თ. მ-ე

დავის საგანი - ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტების ბათილად ცნობა

გასაჩივრებული განჩინება - თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2022 წლის 20 ივნისის განჩინება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

ლ. გ-ამ 2020 წლის 20 ივლისს სარჩელით მიმართა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიას ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიისა და ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის მუნიციპალური ინსპექციის მიმართ და მოითხოვა ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის მუნიციპალური ინსპექციის 2019 წლის 11 ოქტომბრის №000824 დადგენილებისა და საჩივრის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის თაობაზე ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის 2020 წლის 4 ივნისის №539 ბრძანების ბათილად ცნობა.

მოსარჩელის განმარტებით, ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ გადაწყვეტილება ისე იქნა მიღებული, რომ მას არ გამოუკვლევია საქმისათვის მნიშვნელობის მქონე გარემოებები, კერძოდ, არ დაუდგენია სამართალდამრღვევი სუბიექტი, რაც უმნიშვნელოვანესია სამშენებლო სამართალდარღვევის ჩადენის დროს. მოსარჩელემ აღნიშნა, რომ სამშენებლო სამართალდარღვევის საქმეზე მითითების შედგენისას, ადმინისტრაციული ორგანოსთვის ცნობილი იყო, რომ ლ. გ-ა არ იყო სამართალდამრღვევი. მოსარჩელის მითითებით, ავტოფარეხი შეიძინა თ. მ-ეისაგან 2017 წლის ნასყიდობის ხელშეკრულებით, ხოლო თ. მ-ემ ავტოფარეხზე საკუთრების უფლება მოიპოვა ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის კრების გადაწყვეტილებით 2012 წელს. აღნიშნული გარემოება ადმინისტრაციული ორგანოების მიერ არ იქნა გათვალისწინებული.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2021 წლის 22 ივლისის გადაწყვეტილებით ლ. გ-ას სარჩელი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ; ბათილად იქნა ცნობილი ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის მუნიციპალური ინსპექციის 2019 წლის 11 ოქტომბრის №000824 დადგენილება ლ. გ-ას 8000 (რვა ათასი) ლარით დაჯარიმების ნაწილში (დადგენილების პირველი პუნქტი); ასევე ბათილად იქნა ცნობილი ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის 2020 წლის 4 ივნისის №539 ბრძანება იმ ნაწილში, რომლითაც არ დაკმაყოფილდა ლ. გ-ას ადმინისტრაციული საჩივარი მისი 8000 (რვა ათასი) ლარით დაჯარიმების შესახებ დადგენილების ბათილად ცნობის თაობაზე. საქალაქო სასამართლოს აღნიშნული გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრეს ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიამ და ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის მუნიციპალურმა ინსპექციამ.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2022 წლის 20 ივნისის განჩინებით ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიისა და ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის მუნიციპალური ინსპექციის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა; უცვლელად დარჩა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2021 წლის 22 ივლისის გადაწყვეტილება.

სააპელაციო პალატამ აღნიშნა, რომ 2020 წლის 4 ივნისამდე, ანუ ადმინისტრაციული საჩივრის წარდგენის დროისათვის (2019 წლის 1 ნოემბერი), ლ. გ-ას მიერ განხორციელდა სადავო დადგენილებით უნებართვოდ მიჩნეული კაპიტალური ავტოფარეხის დემონტაჟი. ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის 2020 წლის 4 ივნისის №539 სადავო ბრძანების გამოცემის დროისთვის უკვე დემონტირებული იყო უნებართვოდ განთავსებული მსუბუქი კონსტრუქციის ავტოფარეხი და ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის მუნიციპალური ინსპექციის 2019 წლის 11 ოქტომბრის №000824 დადგენილებით გათვალისწინებული სამართალდარღვევა გამოსწორებული იყო. შესაბამისად, სასამართლომ მიიჩნია, რომ სახეზე იყო სამართალდამრღვევის პასუხისმგებლობისაგან განთავისუფლების საფუძველი.

სააპელაციო სასამართლოს 2022 წლის 20 ივნისის განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრეს ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიამ და ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის მუნიციპალურმა ინსპექციამ.

კასატორები აღნიშნავენ, მესაკუთრისათვის პასუხისმგებლობის დაკისრების საფუძველი მაშინ არის სახეზე, როდესაც იგი დადგენილ ვადაში არ ასრულებს მითითებით გათვალისწინებულ მოთხოვნებს და არ აღმოფხვრის ამავე დოკუმენტით დაფიქსირებულ დარღვევებს. ამგვარ შემთხვევაში, მართალია, მესაკუთრე არ წარმოადგენს უნებართვო სამშენებლო სამუშაოების მწარმოებელ პირს, თუმცა მისი ვალდებულებაა სამშენებლო სფეროში მოქმედი კანონმდებლობით დადგენილი მოთხოვნების სრული დაცვა. შესაბამისად, მისსავე მოვალეობაში შედის სამშენებლო საქმიანობის მომწესრიგებელი ნორმებითა და სამშენებლო რეგლამენტებით გათვალისწინებულ მოთხოვნებთან შესაბამისობის უზრუნველყოფა, რაც გამოიხატება ზედამხედველობის ორგანოს მიერ გაცემული მითითების შესრულებასა და მის საკუთრებაში არსებულ უძრავ ქონებაზე დარღვევების გამოსწორებაში.

კასატორები მიუთითებენ, რომ ლ. გ-ას პასუხისმგებლობის საფუძვლებს წარმოშობს მისი უმოქმედობა, კერძოდ, სადავო შემთხვევაში არ იქნა შესრულებული მუნიციპალური ინსპექციის მითითებით გათვალისწინებული მოთხოვნები - სადავო ობიექტი არ იქნა დემონტირებული. აღნიშნულიდან გამომდინარე, კასატორები მიიჩნევენ სამშენებლო სამართალდარღვევისთვის პასუხისმგებლობა უნდა დაჰკისრებოდა ლ. გ-ას, როგორც ავტოფარეხის მესაკუთრეს. ამასთან, ის ფაქტი, რომ მან ობიექტის დემონტაჟი მოგვიანებით განახორციელა, ვერ გახდებოდა მუნიციპალური ინსპექციის მიერ დაკისრებული ჯარიმისაგან განთავისუფლების საფუძველი, ვინაიდან დადგენილება სამართალდარღვევის აღმოფხვრამდე იქნა გამოცემული.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2023 წლის 18 ივნისის განჩინებით, საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად წარმოებაში იქნა მიღებული ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიისა და ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის მუნიციპალური ინსპექციის საკასაციო საჩივრები.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრების დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიისა და ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის მუნიციპალური ინსპექციის საკასაციო საჩივრები არ აკმაყოფილებს საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მოთხოვნებს და არ ექვემდებარება დასაშვებად ცნობას შემდეგ გარემოებათა გამო:

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილი განსაზღვრავს საკასაციო საჩივრის განსახილველად დასაშვებობის ამომწურავ საფუძვლებს, კერძოდ, აღნიშნული ნორმის თანახმად, საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მიერ საკასაციო საჩივარი დაიშვება, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ: ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია; გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება; დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივრები არ არის დასაშვები საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოთ მითითებული საფუძვლით.

საკასაციო საჩივრები არ არის დასაშვები სააპელაციო სასამართლოს განჩინების საკასაციო სასამართლოს მიერ დამკვიდრებული პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით და ამასთან, არ არსებობს საკასაციო საჩივრების განხილვის შედეგად მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღების ვარაუდი. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება არ ეწინააღმდეგება ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს. ამასთან, საქმის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს მიერ საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების თვალსაზრისით.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ კასატორები ვერ ასაბუთებენ სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვას მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით. კასატორები საკასაციო საჩივრებში ვერ აქარწყლებენ სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებსა და დასკვნებს.

საკასაციო სასამართლო იზიარებს მოცემულ საქმეზე ქვედა ინსტანციის სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს და ამ გარემოებებთან დაკავშირებით გაკეთებულ სამართლებრივ შეფასებებს და მიიჩნევს, რომ ქვედა ინსტანციის სასამართლომ არსებითად სწორად გადაწყვიტა მოცემული დავა.

საკასაციო სასამართლო მიუთითებს, რომ სადავო პერიოდში საქართველოს ტერიტორიაზე მშენებლობის ნებართვასთან დაკავშირებულ საჯაროსამართლებრივ ურთიერთობებს - მშენებლობის ნებართვის გაცემის, სანებართვო პირობების შესრულებისა და შენობა-ნაგებობის ექსპლუატაციაში მიღების პროცესს არეგულირებდა „მშენებლობის ნებართვების გაცემის წესისა და სანებართვო პირობების შესახებ“ საქართველოს მთავრობის 2009 წლის 24 მარტის №57 დადგენილება (ძალადაკარგულია საქართველოს მთავრობის 2020 წლის 2 მარტის №139 დადგენილებით).

ხსენებული დადგენილების 36-ე მუხლის თანახმად, მშენებლობის განხორციელების სამართლებრივი საფუძველია კანონმდებლობით, მათ შორის, ამ დადგენილებით განსაზღვრულ შემთხვევებში სათანადო წესით მიღებული მშენებლობის ნებართვა, რომელიც გაიცემა: ა) ახალ მშენებლობაზე (მათ შორის მონტაჟზე), ბ) არსებული შენობა-ნაგებობის რეკონსტრუქციაზე, გ) არსებული შენობა-ნაგებობის დემონტაჟზე, დ) სამშენებლო დოკუმენტის ისეთ ცვლილებაზე, რომელიც საჭიროებს ახალ ნებართვას. ამავე მუხლის მე-2 პუნქტის „ა“ ქვეპუნქტის თანახმად, მშენებლობის ნებართვა გაიცემა ახალ მშენებლობაზე (მათ შორის მონტაჟზე). დადგენილების 65-ე მუხლის პირველი პუნქტის თანახმად, I კლასის შენობა-ნაგებობების მშენებლობას არ ესაჭიროება მშენებლობის ნებართვა (გარდა ამ მუხლის მე-3 პუნქტით გათვალისწინებული შემთხვევებისა). ამავე მუხლის პირველი პუნქტის „ა“ ქვეპუნქტის თანახმად, I კლასს განეკუთვნება 60 მ²-მდე სართულების იატაკის დონეებზე განაშენიანების ჯამური ფართობის, 5 მ-მდე სიმაღლისა და გრუნტის ზედაპირიდან საშუალოდ 2 მ-მდე ჩაღრმავების მქონე შენობა.

„მშენებლობის ნებართვების გაცემის წესისა და სანებართვო პირობების შესახებ“ საქართველოს მთავრობის 2009 წლის 24 მარტის №57 დადგენილების 66–ე მუხლის პირველი პუნქტის შესაბამისად, I კლასის შენობა-ნაგებობის მშენებლობა წარმოებს ნებართვის მიღების გარეშე, მშენებლობის მწარმოებელი ვალდებულია დაიცვას კანონმდებლობით, მათ შორის, სამშენებლო რეგლამენტებით გათვალისწინებული მოთხოვნები. ამავე მუხლის მე-2 პუნქტის მიხედვით, I კლასის შენობა-ნაგებობის მშენებლობის მწარმოებელი/დამკვეთი ვალდებულია განზრახული მშენებლობის შესახებ განცხადებით აცნობოს მშენებლობის ნებართვის გამცემ ორგანოს. 66–ე მუხლის მე-7 პუნქტის თანახმად კი, მშენებლობის ნებართვის გამცემი ორგანო 5 დღის ვადაში წარდგენილი სრულყოფილი დოკუმენტ(ებ)ის საფუძველზე წერილობით ადასტურებს დაგეგმილი მშენებლობა/მონტაჟის ქალაქთმშენებლობით დოკუმენტებთან შესაბამისობას და მშენებლობის განხორციელების შესაძლებლობას. ამ დადგენილების მოთხოვნათა დარღვევით I კლასის შენობა-ნაგებობის მშენებლობის განხორციელება განიხილება როგორც უნებართვო მშენებლობა (მუხ. 66.10).

ამავე კანონქვემდებარე აქტის მე-3 მუხლის 74-ე პუნქტით განსაზღვრულია უნებართვო მშენებლობის დეფინიცია, რომლის მიხედვით, მშენებლობის ნებართვას დაქვემდებარებული შენობა-ნაგებობების მშენებლობის ნებართვის გარეშე მშენებლობა, ან/და დროებითი შენობა-ნაგებობის განთავსება სანებართვო მოწმობით განსაზღვრული გამოყენების პერიოდის გასვლის შემდეგ წარმოადგენს უნებართვო მშენებლობას.

საკასაციო სასამართლო მიუთითებს, რომ ქ. თბილისში, დასახლება ...-ის ... მიკრო/რაიონში, კორპუსი ...-ის მიმდებარედ განთავსებული ავტოფარეხის მშენებლობა ისე იქნა განხორციელებული, რომ აღნიშნულზე ნებართვა არ ყოფილა გაცემული.

საკასაციო სასამართლო მიუთითებს პროდუქტის უსაფრთხოებისა და თავისუფალი მიმოქცევის კოდექსის 44-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ბ“ ქვეპუნქტის თანახმად, „უნებართვო მშენებლობის ან/და რეკონსტრუქციის წარმოება მშენებლობის განხორციელების სპეციალური რეჟიმის ზონაში, სადაც დადგენილია მშენებლობის განხორციელების განსაკუთრებული რეჟიმი, ტყის ფონდისა და „წყლის შესახებ“ საქართველოს კანონით განსაზღვრულ ტერიტორიებზე, კულტურული მემკვიდრეობის დამცავ ზონებსა და საკურორტო-სარეკრეაციო ზონებში და ქალაქ თბილისის ტერიტორიაზე, რომელიც იწვევს შენობა-ნაგებობის გაბარიტების ცვლილებას, გამოიწვევს დაჯარიმებას კერძო საკუთრებაში არსებულ უძრავ ქონებაზე, გარდა ამ ნაწილის „გ“ ქვეპუნქტით გათვალისწინებული შენობა-ნაგებობისა – 8 000 ლარით.

ზემომითითებული კოდექსის 25-ე მუხლში განსაზღვრულია სამშენებლო სამართალდარღვევის საქმის წარმოების წესები, კერძოდ, სამშენებლო საქმიანობაზე სახელმწიფო ზედამხედველობის ორგანო სამართალდარღვევის საქმის წარმოებას იწყებს დამრღვევის მიმართ მითითების გაცემით, გარდა ამ მუხლის 23-ე ნაწილით გათვალისწინებული შემთხვევებისა (სამშენებლო სამართალდარღვევის საქმის წარმოების შემოწმების აქტის შედგენით დაწყების შემთხვევები). მითითებით განსაზღვრული ვადის გასვლის შემდეგ სამშენებლო საქმიანობაზე სახელმწიფო ზედამხედველობის ორგანო ამოწმებს დამრღვევს, რაზედაც დგება შემოწმების აქტი. შემოწმების აქტში აისახება მშენებარე ობიექტის ფაქტობრივი მდგომარეობა მითითების პირობებთან მიმართებით, კერძოდ: ა) მითითება შესრულდა, ბ) მითითება არ შესრულდა, გ) მითითება არადროულად სრულდება. თუ მითითება დროულად არ შესრულდა, მაგრამ სამართალდარღვევა გამოსწორდა დადგენილების მიღებამდე, დამრღვევი თავისუფლდება პასუხისმგებლობისაგან, ხოლო სამართალდარღვევის საქმის წარმოება წყდება. თუ შემოწმების აქტში დაფიქსირებულია დარღვევა, აქტის საფუძველზე სამშენებლო საქმიანობაზე სახელმწიფო ზედამხედველობის ორგანო იღებს დადგენილებას დამრღვევის დაჯარიმებისა და საქართველოს კანონმდებლობის დარღვევით აშენებული შენობა-ნაგებობების მთლიანად ან ნაწილობრივ დემონტაჟის, მშენებარე შენობა-ნაგებობების მშენებლობის მთლიანად ან ნაწილობრივ შეჩერებისა და დემონტაჟის შესახებ. თუ მშენებარე ობიექტზე არსებული დარღვევების გამოსწორება შეუძლებელია მშენებლობის შეჩერების გარეშე, სამშენებლო საქმიანობაზე სახელმწიფო ზედამხედველობის ორგანო იღებს დადგენილებას მშენებლობის შეჩერების შესახებ. დადგენილების მიღების შემდეგ ეს ორგანო უფლებამოსილია გასცეს მითითება დარღვევების გამოსწორების შესახებ. თუ შემოწმების აქტში დაფიქსირებულია დარღვევა, აქტის საფუძველზე სამშენებლო საქმიანობაზე სახელმწიფო ზედამხედველობის ორგანო იღებს დადგენილებას: ა) დამრღვევის დაჯარიმების შესახებ, ბ) დამრღვევის დაჯარიმებისა და საქართველოს კანონმდებლობის დარღვევით მიმდინარე უნებართვო მშენებლობისა და უნებართვო დემონტაჟის შეჩერების შესახებ, გ) დამრღვევის დაჯარიმებისა და საქართველოს კანონმდებლობის დარღვევით აშენებული შენობა-ნაგებობების მთლიანად ან ნაწილობრივ დემონტაჟის, მშენებარე შენობა-ნაგებობების მშენებლობის მთლიანად ან ნაწილობრივ შეჩერებისა და დემონტაჟის შესახებ. კანონით გათვალისწინებულ ვადაში (2 თვის ვადაში, რომელიც შეიძლება გაგრძელდეს არაუმეტეს 2 თვით) დადგენილების მიუღებლობის შემთხვევაში დამრღვევი თავისუფლდება ამ კოდექსით გათვალისწინებული ჯარიმის გადახდის ვალდებულებისაგან.

საკასაციო სასამართლო ასევე მოიხმობს საქართველოს ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსს, რომლის მე-9 მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, ადმინისტრაციული სამართალდარღვევის ჩამდენმა პასუხი უნდა აგოს სამართალდარღვევის ჩადენის დროს და ადგილას მოქმედი კანონმდებლობის საფუძველზე. ამავე მუხლის მე-3 ნაწილის მიხედვით, ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა საქმეებს აწარმოებენ სამართალდარღვევის შესახებ საქმის განხილვის დროს და ადგილას მოქმედი კანონმდებლობის საფუძველზე.

განსახილველ შემთხვევაში, დადგენილია, რომ ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის მუნიციპალური ინსპექციის მიერ 2019 წლის 9 ივლისს შედგენილ იქნა მითითება №000824, რომლის თანახმად, სამართალდარღვევად დაფიქსირდა ქ. თბილისში, ...-ის დასახლების ... მიკრო/რაიონში, ...-ე კორპუსის მიმდებარედ ... საკადასტრო კოდით რეგისტრირებული უძრავი ნივთის - მსუბუქი კონსტრუქციის ავტოფარეხის განთავსება შესაბამისი სანებართვო დოკუმენტაციის გარეშე. ზემოაღნიშნული მითითებით ლ. გ-ას, როგორც სამართალდამრღვევს, აღნიშნული დარღვევების გამოსწორების მიზნით, განესაზღვრა 7 (შვიდი) კალენდარული დღის ვადა შესაბამისი სანებართვო დოკუმენტაციის წარსადგენად ან უსაფრთხოების წესების დაცვით ობიექტის დემონტაჟის განსახორციელებლად.

ასევე დადგენილია, ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის მუნიციპალური ინსპექციის მიერ 2019 წლის 13 აგვისტოს შედგენილ იქნა №000824 შემოწმების აქტი, რომლის თანახმად დაფიქსირდა ამავე სამსახურის 2019 წლის 9 ივლისის №000824 მითითებით გათვალისწინებულ მოთხოვნათა შეუსრულებლობა. ქალაქ თბილისის მუნიციპალურ ინსპექციაში 2019 წლის 2 ოქტომბერს გამართულ ზეპირი მოსმენის სხდომაზე გამოცხადებულმა ლ. გ-ამ დაადასტურა მითითებისა და შემოწმების აქტების ჩაბარება და განმარტა, რომ აღნიშნული ავტოფარეხი სახლთან ერთად შეიძინა 2017 წელს, დემონტაჟს არ აპირებს და დაჯარიმების შემთხვევაში განაგრძობდა სამართლებრივი დავას. ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის მუნიციპალური ინსპექციის ინსპექტირებისა და ლანდშაფტურ-სარეკრეაციო ტერიტორიის დაცვის სამმართველოს ისანი-სამგორის რაიონული განყოფილების 2019 წლის 11 ოქტომბრის მოხსენებითი ბარათის თანახმად, ქ. თბილისში, დასახლება ..., მიკრო/რაიონი ..., ... კორპ. ს/კ №...-ზე შესაბამისი სანებართვო დოკუმენტაციის გარეშე მსუბუქი კონსტრუქციის ავტოფარეხის განთავსებისათვის 2019 წლის 9 ივლისს ლ. გ-ას მიმართ გაიცა №000824 მითითება. 2019 წლის 13 აგვისტოს შედგა №000824 შემოწმების აქტი, რომლითაც დაფიქსირდა მითითებით გათვალისწინებული მოთხოვნების შეუსრულებლობა. 2019 წლის 11 ოქტომბერს, ობიექტის ხელმეორედ გადამოწმებისას დადგინდა, რომ მოქალაქე ლ. გ-ამ არ წარადგინა განხორციელებული სამშენებლო სამუშაოების შესაბამისი სანებართვო დოკუმენტაცია და არ შეასრულა მითითებით გათვალისწინებული პირობები. ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის მუნიციპალური ინსპექციის 2019 წლის 11 ოქტომბრის №000824 დადგენილებით სამშენებლო სამართალდარღვევის საქმეზე ლ. გ-ა დაჯარიმდა 8000 ლარით. ამავე დადგენილებით მასვე დაევალა შესაბამისი სანებართვო დოკუმენტაციის გარეშე განთავსებული მსუბუქი კონსტრუქციის - ავტოფარეხის დემონტაჟი.

დადგენილია, რომ ლ. გ-ამ ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიაში წარადგინა №19/01193051523-01 ადმინისტრაციული საჩივარი. საჩივარში ლ. გ-ამ განმარტა, რომ შემოწმების აქტის შედგენის და მითითების გაცემის შემდეგ, მან მალევე განახორციელა მსუბუქი კონსტრუქციის ავტოფარეხის დემონტაჟი და ვინაიდან სამართალდარღვევა აღარ არსებობდა, არ ეთანხმებოდა ჯარიმის დაკისრებას. ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის 2020 წლის 4 ივნისის №539 ბრძანებით არ დაკმაყოფილდა ადმინისტრაციული საჩივარი და ძალაში დარჩა ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის მუნიციპალური ინსპექციის 2019 წლის 11 ოქტომბრის №000824 დადგენილება.

სასამართლო ყურადღებას გაამახვილებს მასზედ, რომ პროდუქტის უსაფრთხოებისა და თავისუფალი მიმოქცევის კოდექსის 25-ე მუხლის მე-7 ნაწილი ითვალისწინებს პასუხისმგებლობისაგან გათავისუფლებას დადგენილების მიღებამდე სამართალდარღვევის გამოსწორებისას, კერძოდ, მითითებული დანაწესის შესაბამისად, თუ სამშენებლო საქმიანობაზე სახელმწიფო ზედამხედველობის ორგანოს მითითება დროულად არ შესრულდა, მაგრამ სამართალდარღვევა გამოსწორდა დადგენილების მიღებამდე, დამრღვევი თავისუფლდება პასუხისმგებლობისაგან, ხოლო სამართალდარღვევის საქმის წარმოება წყდება. ამავე ნორმის მე-11 ნაწილის შესაბამისად, სამშენებლო საქმიანობაზე სახელმწიფო ზედამხედველობის ორგანო იღებს დადგენილებას სამშენებლო სამართალდარღვევის საქმის წარმოების შეწყვეტის შესახებ, თუ: ა) დარღვევები გამოსწორებულია და მითითება შესრულდა; ბ) საქმის განხილვისას გამოვლინდა სამშენებლო სამართალდარღვევის გამომრიცხავი გარემოებები; გ) პროექტის შემთანხმებელმა და მშენებლობის ნებართვის გამცემმა ორგანომ მიიღო გადაწყვეტილება ობიექტის ლეგალიზების შესახებ; დ) არ არსებობს ამ მუხლის მე-9 ნაწილით გათვალისწინებული დადგენილების მიღების საფუძველი.

პალატა მიუთითებს საქართველოს უზენაესი სასამართლოს 2016 წლის 5 მაისის №ბს-785-771(კ-14) გადაწყვეტილებაში განვითარებულ მსჯელობაზე, რომლის მიხედვით, „სამშენებლო სამართალდარღვევის საქმის წარმოება, უპირველეს ყოვლისა, არის სამშენებლო სამართალდარღვევის გამოსწორების მიზნით ჩატარებული საქმის წარმოება... დარღვევის გამოსწორება, როგორც სამშენებლო სამართალდარღვევის გამომრიცხავი გარემოება, იწვევს სამშენებლო სამართალდარღვევის საქმის წარმოების შეწყვეტას („პროდუქტის უსაფრთხოებისა და თავისუფალი მიმოქცევის კოდექსის“ 25-ე მუხლის მე-7 და მე-11 ნაწილები)“.

საკასაციო სასამართლო მხარის ყურადღებას ამახვილებს საქმეში წარმოდგენილ ფოტომასალაზე, ასევე მოსარჩელე მხარის განმარტებაზე, რომლითაც ირკვევა, რომ ლ. გ-ას მიერ 2020 წლის 4 ივნისამდე, ანუ ადმინისტრაციული საჩივრის წარდგენის დროისათვის (2019 წლის 1 ნოემბერი), განხორციელდა სადავო დადგენილებით უნებართვოდ მიჩნეული კაპიტალური ავტოფარეხის დემონტაჟი. ამდენად, ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის 2020 წლის 4 ივნისის №539 სადავო ბრძანების გამოცემის დროისთვის უკვე დემონტირებული იყო ავტოფარეხი და გამოსწორებული იყო ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის მუნიციპალური ინსპექციის 2019 წლის 11 ოქტომბრის №000824 დადგენილებით გათვალისწინებული სამართალდარღვევა. შესაბამისად, სახეზე იყო სამართალდამრღვევის პასუხისმგებლობისაგან გათავისუფლების საფუძველი. ადმინისტრაციული საჩივრის წარდგენისა და განხილვის ეტაპზე შეცვლილი ფაქტობრივი გარემოება - სამშენებლო სამართალდარღვევის აღმოფხვრა კი, ადმინისტრაციულ ორგანოსათვის ქმნიდა ვალდებულებას ემსჯელა სადავო სამართალურთიერთობის მიმართ ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსის 22-ე მუხლის გამოყენების შესაძლებლობაზე, რომლის თანახმად, მცირემნიშვნელოვანი სამართალდარღვევის შემთხვევაში შესაძლებელია დამრღვევის ადმინისტრაციული პასუხისმგებლობისაგან გათავისუფლება. აღსანიშნავია, რომ ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსის ზოგად ნაწილში მოცემული მოწესრიგება ზოგადია ყველა სამართალდარღვევისათვის.

ამდენად, საკასაციო სასამართლო იზიარებს ქვედა ინსტანციის სასამართლოების მოსაზრებას ლ. გ-ასთვის დაკისრებული ჯარიმის გადახდისაგან გათავისუფლების თაობაზე და მიუთითებს, რომ მოცემულ საქმეს არ გააჩნია არავითარი პრინციპული მნიშვნელობა სასამართლო პრაქტიკისათვის, ხოლო საკასაციო საჩივრებს - წარმატების პერსპექტივა.

ზემოთქმულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ არ არსებობს საკასაციო საჩივრების დასაშვებობის საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით რეგლამენტირებული არც ერთი საფუძველი, რის გამოც საკასაციო საჩივრები არ უნდა იქნეს დაშვებული განსახილველად.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლით, 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით,

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიისა და ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის მუნიციპალური ინსპექციის საკასაციო საჩივრები მიჩნეულ იქნეს დაუშვებლად;

2. უცვლელად დარჩეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2022 წლის 20 ივნისის განჩინება;

3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.

მოსამართლეები: ბ. სტურუა

მ. ვაჩაძე

გ. აბუსერიძე