№ბს-1158(კ-23) 15 მაისი, 2024 წელი

ქ. თბილისი

ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატამ

შემდეგი შემადგენლობით:

თავმჯდომარე მაია ვაჩაძე (მომხსენებელი)

მოსამართლეები: გოჩა აბუსერიძე

ბიძინა სტურუა

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლისა და 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის საფუძველზე, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 408-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, ზეპირი განხილვის გარეშე, შეამოწმა დ. ი-ის საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საფუძვლების არსებობა თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2023 წლის 14 მარტის განჩინების გაუქმების თაობაზე (მოწინააღმდეგე მხარეები (მოპასუხეები) - ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მთავრობა; ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერია; ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის სსიპ ქონების მართვის სააგენტო).

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

2019 წლის 8 ნოემბერს დ. ი-იმა სასარჩელო განცხადებით მიმართა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიას მოპასუხის - ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მთავრობის მიმართ.

მოპასუხეთა წრის არაერთგზისი დაზუსტების შემდეგ მოსარჩელემ მოპასუხეებად მიუთითა ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მთავრობა, ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერია და ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის სსიპ ქონების მართვის სააგენტო. მოსარჩელემ მოითხოვა 25 წლის განმავლობაში მფლობელობაში (სარგებლობაში) არსებული მიწის ნაკვეთის (საკადასტრო კოდი №...) პირდაპირი განკარგვის ფორმით უპირობო გადაცემასთან დაკავშირებით ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის სსიპ ქონების მართვის სააგენტოს იურიდიული და საინვესტიციო პროექტების სამსახურის უფროსის 2019 წლის 7 აგვისტოს №61-01192191940 და ამავე მუნიციპალიტეტის მერიის იურიდიული საქალაქო სამსახურის უფროსის 2019 წლის 9 ოქტომბრის №10-01192823623 წერილებით გამოცხადებული უარის ბათილად ცნობა; ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მთავრობისთვის ქ. თბილისში, ... დასახლებაში, ...ის ქუჩა №...-ში არსებული მიწის ნაკვეთის (საკადასტრო კოდი №...), პირდაპირი განკარგვის ფორმით უპირობო გადაცემის შესახებ ახალი ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემის დავალება; თბილისის მუნიციპალიტეტის მთავრობისათვის მოსარჩელის სასარგებლოდ ადვოკატისთვის ეტაპობრივად გადასახდელი 1 000 ლარის ოდენობით მიყენებული ზიანის ანაზღაურების დავალება.

მოსარჩელის განმარტებით, 1994 წლიდან დაეუფლა თავისუფალ მიწის ნაკვეთს, რომელიც დღეისთვის ქ. თბილისის თვითმმართველი ერთეულის (მერია) საკუთრებაშია. თავდაპირველად მოსარჩელის ოჯახი მიწას ამუშავებდა სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების პროდუქტების მოყვანის მიზნით, ხოლო 2000 წლიდან საძირკველი ჩაუყარეს საცხოვრებელი სახლის მშენებლობას და პირველი სართულის კედლების ამოყვანა დაიწყეს, მაგრამ ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის ზედამხედველობის სამსახურიდან გააფრთხილეს მშენებლობა შეეწყვიტათ და აშენებულის დემონტაჟი განეხორციელებინათ. მოსარჩელემ შეწყვიტა მშენებლობა მანამ, სანამ მიწის ნაკვეთის საკუთრებაში გადაცემასთან დაკავშირებით იმოქმედებდნენ, რა დროსაც სახლის მშენებარე კედლები სამშენებლო მასალის სახით დაიტაცეს უცნობმა პირებმა. 2015 წლის 5 ოქტომბერს, №41147/12 განცხადებით და შესაბამისი მტკიცებულებებით მოსარჩელის ოჯახმა მოითხოვა 25 წლის განმავლობაში ფაქტობრივ მფლობელობაში (სარგებლობაში) არსებული მიწის ნაკვეთის (ს/კ ...), პირდაპირი განკარგვის ფორმით, უპირობოდ საკუთრებაში გადაცემა. საკითხი განსახილველად გადაეგზავნა ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს ფიზიკური და კერძო სამართლის იურიდიული პირების მფლობელობაში (სარგებლობაში) არსებულ მიწის ნაკვეთებზე საკუთრების უფლების აღიარების კომისიას, საიდანაც უარი მიიღეს. უარის საფუძველი გახდა ის გარემოება, რომ კომისია იხილავდა მხოლოდ სახელმწიფო საკუთრებაში არსებული მიწის ნაკვეთების თვითნებურად დაკავების შემთხვევაში, საკუთრების უფლების აღიარების საკითხებს და არა იმ მიწის ნაკვეთებისას, რომლებიც ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის საკუთრებაშია.

მოსარჩელემ ახალი განცხადებით კვლავ მოითხოვა მფლობელობაში (სარგებლობაში) არსებული მიწის ნაკვეთის პირდაპირი განკარგვის ფორმით, უპირობოდ გადაცემა, რაზედაც სსიპ ქონების მართვის სააგენტოს პრივატიზების სამსახურის უფროსისგან მიიღო იმავე შინაარსის წერილი, რასაც უგზავნიდნენ წინა წლებში. ვინაიდან, წინა წლების მსგავსად აღნიშნული წერილი არ წარმოადგენდა საბოლოო და დასაბუთებულ უარს მოთხოვნის დაკმაყოფილებაზე, 2018 წლის 20 თებერვლის №19/01180511120-01 განცხადებით დედაქალაქის მერს მოსთხოვეს საქმის მასალები სხვა კომპეტენტური სამსახურისთვის დაეწერა. აღნიშნულის მიუხედავად დედაქალის მერმა, განცხადება მაინც სააგენტოს დააწერა, რაზედაც პასუხი მოსარჩელეს საერთოდ არ მიუღია. საბოლოოდ, მოსარჩელეს 2019 წლის 7 აგვისტოს №61-01192191940 წერილით კვლავ ზოგადი შინაარსის შემცველი პასუხი გაეგზავნა.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2021 წლის 22 დეკემბრის გადაწყვეტილებით დ. ი-ის სარჩელი არ დაკმაყოფილდა.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2021 წლის 22 დეკემბრის გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა დ. ი-იმა. აპელანტმა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილება მოითხოვა.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2023 წლის 14 მარტის განჩინებით დ. ი-ის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა; უცვლელად დარჩა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2021 წლის 22 დეკემბრის გადაწყვეტილება.

სააპელაციო სასამართლომ სრულად გაიზიარა პირველი ინსტანციის სასამართლოს მიერ დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებები და მათი სამართლებრივი შეფასება. სააპელაციო პალატამ აღნიშნა, რომ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს 2015 წლის 22 სექტემბრის ამონაწერით დგინდებოდა, რომ მიწის ნაკვეთზე მდებარე: ქალაქ თბილისში, ... - ის დასახლების მიმდებარედ (ნაკვეთი ...), საკადასტრო კოდით: ..., 2010 წლის 15 ივნისიდან რეგისტრირებული იყო ქ. თბილისის თვითმმართველი ერთეულის საკუთრების უფლება. გ. ბ-ა, ა. ბ-ე და დ. ა-ე, 2008 წლის 15 თებერვალს ნოტარიულად დამოწმებული განცხადების თანახმად, ადასტურებდნენ იმ ფაქტს, რომ დე. ი-ი (დაბ. ...) და დ. ი-ი (დაბ. ... წ.) 1993 წლიდან ფლობდნენ და სარგებლობდნენ თანაბარწილად მიწის ნაკვეთით მასზე განლაგებული მშენებარე სახლით მდებარე: ..., .... მიმდებარე ტერიტორია.

ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის სსიპ ქონების მართვის სააგენტოს 2018 წლის 13 აპრილის №61-01181033306 წერილით დ. ი-ის სააგენტოში შესული მისი 19/01180511120-01 განცხადების პასუხად აცნობეს, რომ საქართველოს ორგანული კანონის „ადგილობრივი თვითმმართველობის კოდექსის“ 118¹ მუხლის პირველი ნაწილისა და ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს 2015 წლის 12 აგვისტოს №21-85 დადგენილებით დამტკიცებული ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის ქონების პირდაპირი განკარგვის ფორმით პრივატიზების წესის პირველი მუხლის მე-3 პუნქტის შესაბამისად, თბილისის ქონების პირდაპირი განკარგვის ფორმით პრივატიზების შესახებ გადაწყვეტილებას იღებდა, ხელშეკრულების/პრივატიზების პირობებსა და საპრივატიზებო ფასს განსაზღვრავდა ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მთავრობა, ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს თანხმობით, ხოლო საკითხს ამზადებდა ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის საჯარო სამართლის იურიდიული პირი - ქონების მართვის სააგენტო. ამასთან მოსარჩელეს ეცნობა, რომ ქ. თბილისში, ...-ის დასახლების მიმდებარედ არსებული 1824 კვ.მ მიწის ნაკვეთის (საკადასტრო კოდი: ...) პირდაპირი განკარგვის ფორმით პრივატიზების შესახებ საკითხის ინიცირება ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მთავრობის წინაშე, ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის სსიპ - ქონების მართვის სააგენტოს, როგორც საკითხის მომზადებაზე პასუხისმგებელ ადმინისტრაციულ ორგანოს, მიზანშეწონილად არ მიაჩნდა.

ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის სსიპ ქონების მართვის სააგენტოს 2019 წლის 7 აგვისტოს №61-01192191940 გადაწყვეტილებით ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის სსიპ ქონების მართვის სააგენტოში შესული განცხადებების პასუხად დე. ი-ის განემარტა, რომ ქ. თბილისის თვითმმართველი ერთეულის საკუთრებაში არსებული №... საკადასტრო კოდით რეგისტრირებული უძრავი ქონების პირდაპირი განკარგვის ფორმით პრივატიზებასთან დაკავშირებით სააგენტოს პოზიცია ეცნობა 12.01.2018 წლის №61-01180122797; 09.02.2018 წლის №61-01180401340 და 13.04.2018 წლის №61-01181033306 წერილებით. ამასთან კიდევ ერთხელ განემარტა, რომ მხოლოდ უფლებამოსილი ორგანოების მიერ გადაწყვეტილებების მიღების შემთხვევაში იყო შესაძლებელი სააგენტოს მხრიდან პირდაპირი განკარგვის პროცედურების გატარება, ხოლო იმ შემთხვევაში თუ განმცხადებლის მიერ წარდგენილი იქნებოდა განცხადება დაინტერესებაში არსებული ან სხვა უძრავი ქონების ელექტრონული აუქციონის გზით შეძენასთან დაკავშირებით, სააგენტო განიხილავდა და მიიღებდა შესაბამის გადაწყვეტილებას, მინიჭებული უფლებამოსილების ფარგლებში.

ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის იურიდიული საქალაქო სამსახურის 2019 წლის 9 ოქტომბრის №10-01192823623 გადაწყვეტილებით დე. და დ. ი-იებს მათი 2019 წლის 2 სექტემბრის 19/01192452368-01 ადმინისტრაციულ საჩივარზე, რომლითაც მოთხოვნილი იყო ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის სსიპ - ქონების მართვის სააგენტოს 2019 წლის 7 აგვისტოს №61-01192191940 ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ - სამართლებრივი აქტის ბათილად ცნობა, განემარტათ, რომ წარდგენილი გასაჩივრებული დოკუმენტი არ წარმოადგენდა ინდივიდუალურ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივ აქტს, ამასთან ადმინისტრაციული ორგანო ვერ იმსჯელებდა ქონების პირდაპირი განკარგვის ფორმით პრივატიზების თაობაზე მიღებულ გადაწყვეტილებასთან დაკავშირებით, ვინაიდან აღნიშნული წარმოადგენდა სასამართლოსადმი უწყებრივად ქვემდებარე საქმეს.

სააპელაციო პალატამ მიუთითა საქართველოს ორგანულ კანონზე - ადგილობრივი თვითმმართველობის კოდექსზე, ასევე, ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს 2015 წლის 12 აგვისტოს №21-85 დადგენილებით დამტკიცებულ ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის ქონების პირდაპირი განკარგვის ფორმით პრივატიზების წესზე და აღნიშნა, რომ პირდაპირ განკარგვა თავისი არსით გულისხმობს კონკურენციის გარეშე პირისათვის გარკვეული უპირატესობის მინიჭებას, რადგანაც ქონების შეძენა მესამე პირს აღნიშნულ შემთხვევაში არ შეუძლია. პირდაპირი განკარგვის დროს უნდა არსებობდეს მნიშვნელოვანი/დასაბუთებული არგუმენტაცია, თუ რატომ ხდება ქონების პირდაპირი განკარგვა მაშინ, როდესაც ქონების მიმართ შესაძლოა არსებობდეს სხვა პირთა ინტერესი. აქვე უნდა აღინიშნოს, რომ პირდაპირი განკარგვა არ გულისხმობს ქონების საჩუქრად გაცემას, რადგანაც კანონმდებლობა იცნობს მხოლოდ ქონების სასყიდლით განკარგვის შესაძლებლობას.

სააპელაციო პალატამ აღნიშნა, რომ განსახილველ შემთხვევაში, მესაკუთრეს არ გააჩნდა საკუთრებაში არსებული უძრავი ქონების განკარგვის ვალდებულება. ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის საკუთრებაში არსებული უძრავი ქონების განკარგვისას ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის ორგანოები სარგებლობდნენ მესაკუთრის ყველა უფლებით, მათ შორის უფლებით არ გაესხვისებინათ უძრავი ქონება. ამასთან, არ იკვეთებოდა მოსარჩელის კანონიერი უფლების ან ინტერესის უკანონოდ შეზღუდვის ფაქტი. სააპელაციო პალატამ დაუსაბუთებლად მიიჩნია მოსარჩელის მოთხოვნა დაინტერესებაში არსებული უძრავი ქონების პირდაპირი განკარგვის ფორმით უპირობოდ საკუთრებაში გადაცემასთან დაკავშირებით იმ პირობებში, როდესაც არც ერთი ზემოაღნიშნული კანონი ან კანონქვემდებარე აქტი არ ითვალისწინებდა დევნილის ან სოციალური პრობლემების მქონე ნებისმიერი სხვა პირის მიერ, საცხოვრებლით უზრუნველყოფის მიზნით, სახელმწიფო (მუნიციპალურ) საკუთრებაში არსებული უძრავი ქონების თვითნებურად დაკავებისა და შემდგომში მისი პირდაპირი განკარგვის გზით შესყიდვის მოთხოვნის ვალდებულებას.

სააპელაციო პალატამ გაიზიარა პირველი ინსტანციის სასამართლოს შეფასება, რომ მოპასუხეთა მხრიდან სადავო აქტების გამოცემისას ადგილი არ ჰქონია კანონმდებლობის მოთხოვნათა დარღვევას.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2023 წლის 14 მარტის განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა დ. ი-იმა. კასატორმა გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის სრულად დაკმაყოფილება მოითხოვა.

კასატორი აღნიშნავს, რომ გასაჩივრებული განჩინება არის დაუსაბუთებელი. სასამართლოები შეფასების გარეშე ტოვებენ მოთხოვნის მართლზომიერების დამადასტურებელ ისეთ გარემოებას, როგორიცაა „სააგენტოს“ მხრიდან ვალდებულების შეუსრულებლობა, რაც 1994 წლიდან ფაქტობრივ მფლობელობაში (სარგებლობაში) არსებული მიწის ნაკვეთის პირდაპირი განკარგვის ფორმით პრივატიზების საკითხის ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მთავრობის სხდომაზე გატანის მოუმზადებლობაში გამოიხატა.

სასამართლოები იგნორირებას უკეთებენ და შეფასების გარეშე ტოვებენ იმ ფაქტობრივ გარემოებას, რომ 1994 წლიდან მფლობელობაში (სარგებლობაში) არსებული მიწის ნაკვეთის საკუთრებაში გადაცემის თაობაზე მოთხოვნის დაკმაყოფილების საკითხი, არაერთგზის მიმართვის მიუხედავად, უფლებამოსილ ორგანოს - ქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მთავრობას საერთოდ არ განუხილავს. ამდენად, როგორც ადმინისტრაციული საქმისწარმოების, ასევე მიმდინარე სამართალწარმოების დავის საგანს წარმოადგენს არაუფლებამოსილი პირების - „სააგენტოს“ იურიდიული და საინვესტიციო პროექტების სამსახურისა და მერიის იურიდიული საქალაქო სამსახურის უფროსების მიერ გამოცემული ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტები.

კასატორი მიუთითებს გასაჩივრებული განჩინების 8.3. ქვეპუნქტზე, სადაც ადგილობრივი თვითმმართველობის კოდექსის 118 პრიმა მუხლზე მსჯელობისას სასამართლო მიანიშნებს, რომ „თბილისის ქონების პირდაპირ განკარგვის ფორმით პრივატიზება შეიძლება... უპირობოდ“, რაც სწორედაც რომ, არის მოთხოვნის კანონისმიერი საფუძველი. ამავე განჩინების 8.4. ქვეპუნქტში სასამართლო მსჯელობს ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს 2015 წლის 15 აგვისტოს №21-85 დადგენილებით დამტკიცებული „ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის საკუთრებაში არსებული ქონების პირდაპირი განკარგვის ფორმით პრივატიზების წესზე“ (შემდგომში „წესი“), რომლის გამოცემის საფუძვლად ასახელებს მხოლოდ კანონქვემდებარე აქტს, საქართველოს მთავრობის 2014 წლის 8 დეკემბრის №669 დადგენილების სახით, მაშინ როდესაც „წესის“ გამოცემის სამართლებრივ საფუძვლად „წესის“ პრეამბულაში ასევე მითითებულია საქართველოს ორგანული კანონი „ადგილობრივი თვითმმართველობის კოდექსი“ და "ადგილობრივი თვითმართველობის კოდექსის" 118 პრიმა მუხლი.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2023 წლის 22 ნოემბრის განჩინებით, საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად წარმოებაში იქნა მიღებული დ. ი-ის საკასაციო საჩივარი. დასაშვებობის შემოწმება დაინიშნა მხარეთა დასწრების გარეშე.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2024 წლის 22 მარტის განჩინებით დ. ი-ის საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საკითხის განხილვა დაინიშნა მხარეთა დასწრებით.

დ. ი-ის საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საკითხის განხილვა შედგა 2024 წლის 4 აპრილს მხარეთა დასწრებით და გადაინიშნა ზეპირი მოსმენის გარეშე.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ დ. ი-ის საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მოთხოვნებს და არ ექვემდებარება დასაშვებად ცნობას, შემდეგ გარემოებათა გამო:

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილი განსაზღვრავს საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის ამომწურავ საფუძვლებს, კერძოდ, აღნიშნული ნორმის თანახმად, საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მიერ საკასაციო საჩივარი დაიშვება, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ: ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია; გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება; დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოთ მითითებული საფუძვლით. საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სააპელაციო სასამართლოს განჩინების საკასაციო სასამართლოს მიერ დამკვიდრებული პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით და ამასთან, არ არსებობს საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღების ვარაუდი.

სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება ასევე არ ეწინააღმდეგება ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს. ამასთან, საქმის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს მიერ საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების თვალსაზრისით.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ კასატორი ვერ ასაბუთებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვას მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით. კასატორი საკასაციო საჩივარში ვერ აქარწყლებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს და დასკვნებს.

საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ კასატორის მოთხოვნას წარმოადგენს ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის სსიპ ქონების მართვის სააგენტოს იურიდიული და საინვესტიციო პროექტების სამსახურის უფროსის 2019 წლის 7 აგვისტოს №61-01192191940 გადაწყვეტილების, ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის იურიდიული საქალაქო სამსახურის უფროსის 2019 წლის 9 ოქტომბრის №10-01192823623 წერილებით გამოცხადებული უარის ბათილად ცნობა და ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მთავრობისათვის ახალი ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემის დავალება, ქ. თბილისში, ... დასახლებაში ...ის ქუჩა №...-ში არსებული მიწის ნაკვეთის (ს/კ №...) პირდაპირი განკარგვის ფორმით საკუთრებაში უპირობო გადაცემის შესახებ; ასევე საქართველოს მთავრობისთვის მოსარჩელის სასარგებლოდ ადვოკატისათვის ეტაპობრივად გადასახდელი 1000 ლარის ოდენობით მიყენებული ზიანის ანაზღაურების დაკისრება.

საკასაციო სასამართლო მიუთითებს, რომ საჯარო რეესტრიდან 2015 წლის 22 სექტემბრის ამონაწერით დგინდება, რომ მიწის ნაკვეთზე (მდებარე: ქალაქი თბილისში, ... - ის დასახლების მიმდებარედ (ნაკვეთი ...), ს/კ: ...), 2010 წლის 15 ივნისიდან რეგისტრირებულია ქ. თბილისის თვითმმართველი ერთეულის საკუთრების უფლება.

გ. ბ-ა, ა. ბ-ე და დ. ა-ე, 2008 წლის 15 თებერვალს ნოტარიულად დამოწმებული განცხადების თანახმად, ადასტურებდნენ, რომ დე. ი-ი და დ. ი-ი 1993 წლიდან ფლობდნენ და სარგებლობდნენ თანაბარწილად მიწის ნაკვეთით მასზე განლაგებული მშენებარე საცხოვრებელი სახლით, მდებარე: ..., .... მიმდებარე ტერიტორია.

ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის სსიპ ქონების მართვის სააგენტოს 2015 წლის 8 ოქტომბრის №01-8/811 წერილით დე. და დ. ი-იებს ეცნობათ, რომ სააგენტო მოქმედებდა დელეგირებული უფლებამოსილების ფარგლებში და უძრავი ქონების პირდაპირი განკარგვის ფორმით საკუთრებაში გადაცემაზე გადაწყვეტილების ერთპიროვნულად მიღება სცდებოდა მის კომპეტენციას. ამასთან განემარტათ, რომ უძრავი ქონების განკარგვის მარეგულირებელი კანონმდებლობით დადგენილი მოთხოვნების გათვალისწინებით, მხოლოდ უფლებამოსილი ორგანოების მხრიდან გადაწყვეტილების მიღების შემთხვევაში იყო შესაძლებელი სათანადო პროცედურების გატარება.

სსიპ ვეტერანების საქმეთა სახელმწიფო სამსახურის 2015 წლის 4 ნოემბრის №5122/02-02-23/03-01 წერილით სამსახურმა მიმართა ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერს. წერილის თანახმად, სსიპ ვეტერანების საქმეთა სახელმწიფო სამსახურს 2015 წლის 28 ოქტომბერს №ი-6124/02-02/51 განცხადებით მიმართეს დე. და დ. ი-იებმა, რომლებიც ითხოვდნენ შუამდგომლობას მიწის ნაკვეთის დაკანონების თაობაზე. სსიპ ვეტერანების საქმეთა სახელმწიფო სამსახურმა იშუამდგომლა ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერთან, რომ გაეთვალისწინებინათ დ. ი-ის შვილის ე. ჯ-ის დამსახურება სამშობლოს წინაშე (დაიღუპა საქართველოს ტერიტორიული მთლიანობის თავისუფლებისა და დამოუკიდებლობისათვის მიმდინარე საბრძოლო მოქმედებებში, აფხაზეთის რეგიონში. ბრძოლაში გამოჩენილი მამაცობისა და თავდადებისთვის ე. ჯ-ი სიკვდილის შემდეგ 2001 წლის 1 სექტემბერს საქართველოს პრეზიდენტის №898 განკარგულებით დაჯილდოებულია ,,ვახტანგ გორგასლის“ III ხარისხის ორდენით), ოჯახის მძიმე სოციალური მდგომარეობა და კანონმდებლობის შესაბამისად კომპეტენციის ფარგლებში დახმარება გაეწიათ და მიწის ნაკვეთი პირდაპირი განკარგვის ფორმით კანონიერ მფლობელობაში გადაეცათ.

ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს 2015 წლის 16 ნოემბრის №20447 წერილით ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტს მერს გაეგზავნა 2015 წლის 11 ნოემბერს იოსელიანების ოჯახისგან შესული №20447 განცხადება, რომლებიც ითხოვდნენ წლების განმავლობაში მათ სარგებლობაში არსებული მიწის ნაკვეთისა და მასზე განთავსებული საცხოვრებლის დაკანონებას. ამასთან, ითხოვეს, რომ განცხადების განხილვისას გაეთვალისწინებინათ ოჯახის გარდაცვლილ წევრთა დამსახურება ქვეყნის წინაშე და შესაძლებლობების ფარგლებში აღმოეჩინათ დახმარება.

საქართველოს თავდაცვის სამინისტროს 2015 წლის 25 ნოემბრის MOD 0 15 00985936 წერილით დე. და დ. ი-იებს განემარტათ, რომ 2015 წლის 28 ოქტომბრის განცხადებასთან (შიდა №894897) დაკავშირებით, რომლითაც ითხოვდნენ შუამდგომლობას თბილისის მერიის მუნიციპალიტეტის წინაშე მიწის ნაკვეთის პირდაპირი განკარგვის ფორმით უპირობო გადაცემასთან დაკავშირებით, 2015 წლის 25 ნოემბერს თავდაცვის სამინისტროდან შესაბამისი წერილი (№985724) გადაგზავნილ იქნა ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის სსიპ ქონების მართვის სააგენტოში.

საქართველოს ოკუპირებული ტერიტორიებიდან იძულებით გადაადგილებულ პირთა, განსახლებისა და ლტოლვილთა სამინისტროს 2016 წლის 9 თებერვლის №01- 01/07/4459 წერილით ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის სსიპ ქონების მართვის სააგენტოს ეცნობა, რომ 2016 წლის 25 იანვარს №3253/01 განცხადებით სამინისტროს მიმართეს მოქალაქეებმა დარეჯან და დე. ი-იებმა. ირკვეოდა, რომ აღნიშნული მოქალაქეები წლების განმავლობაში ფლობდნენ ქ. თბილისში, ...-ის დასახლებაში (ს/კ:...) მდებარე მიწის ნაკვეთს. განცხადებაში ნათქვამი იყო, რომ მათ უსამართლოდ ეთქვათ უარი აღნიშნული ქონების ლეგალიზებაზე. ასევე განუმარტეს, რომ ხსენებული ოჯახი იყო მარჩენალდაკარგული, მათ აფხაზეთის ომში დაკარგეს შვილი, ხოლო მოქალაქე დე. ი-ი არის აფხაზეთის ომის ვეტერანი. ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, ქონების მართვის სააგენტოს მიმართეს თხოვნით, განეხილათ და ეცნობებინათ მათი მოსაზრება აფხაზეთიდან იძულებით გადაადგილებულ ოჯახისთვის ქ. თბილისი, ...-ის დასახლებაში (ს.კ:...) მდებარე უძრავი ქონების კერძო საკუთრებაში გადაცემასთან დაკავშირებით.

ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის სსიპ ქონების მართვის სააგენტოს 2018 წლის 9 თებერვლის №61-01180401340 მიმართვით დე. და დ. ი-ის განემარტათ, რომ სსიპ ქონების მართვის სააგენტოში წარდგენილი იყო მათი 02.02.18 წ. განცხადება (რეგისტრ. №19/0118033510-01), რომლითაც განმეორებით ითხოვდნენ მათ დაინტერესებაში არსებული მიწის ნაკვეთის პირდაპირი განკარგვის ფორმით საკუთრებაში გადაცემას. სააგენტოს 12.01.18წ. 61-01180122797 წერილით ეცნობათ პოზიცია და კიდევ ერთხელ განუმარტეს განმცხადებლებს, რომ სსიპ - ქონების მართვის სააგენტოს მიმართ განსაზღვრული იყო გარკვეული კომპეტენცია და უძრავი ქონების პირდაპირ განკარგვაზე გადაწყვეტილების მიღება სცდებოდა მის უფლებამოსილებას. როგორც განცხადებაში იყო აღნიშნული, დაინტერესებაში არსებული მიწის ნაკვეთი წარმოადგენდა ხანგრძლივ სარგებლობაში მყოფ უძრავ ქონებას. კანონმდებლობა შესაძლებლობას იძლეოდა, განხილული ყოფილიყო ხანგრძლივ სარგებლობაში არსებული მიწის ნაკვეთების საკუთრებაში მიღება - მათზე საკუთრების უფლების აღიარების გზით და დაინტერესებულ პირებს შეეძლოთ მიემართათ მერიაში არსებული კომისიისათვის.

ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის სსიპ ქონების მართვის სააგენტოს 2018 წლის 13 აპრილის №61-01181033306 წერილით დ. ი-ის სააგენტოში შესული მისი 19/01180511120-01 განცხადების პასუხად აცნობეს, რომ საქართველოს ორგანული კანონის „ადგილობრივი თვითმმართველობის კოდექსის“ 118¹ მუხლის პირველი ნაწილისა და ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს 2015 წლის 12 აგვისტოს №21-85 დადგენილებით დამტკიცებული ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის ქონების პირდაპირი განკარგვის ფორმით პრივატიზების წესის პირველი მუხლის მე-3 პუნქტის შესაბამისად, თბილისის ქონების პირდაპირი განკარგვის ფორმით პრივატიზების შესახებ გადაწყვეტილებას იღებდა, ხელშეკრულების/პრივატიზების პირობებსა და საპრივატიზებო ფასს განსაზღვრავდა ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მთავრობა, ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს თანხმობით, ხოლო საკითხს ამზადებდა ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის საჯარო სამართლის იურიდიული პირი - ქონების მართვის სააგენტო. ამასთან განიმარტა, რომ ქ. თბილისში, ...-ის დასახლების მიმდებარედ არსებული 1824 კვ.მ. მიწის ნაკვეთის პირდაპირი განკარგვის ფორმით პრივატიზების შესახებ საკითხის ინიციირება ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მთავრობის წინაშე, ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის სსიპ - ქონების მართვის სააგენტოს, როგორც საკითხის მომზადებაზე პასუხისმგებელ ადმინისტრაციულ ორგანოს, ამ ეტაპზე მიზანშეწონილად არ მიაჩნდა.

ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის სსიპ ქონების მართვის სააგენტოს 2019 წლის 7 აგვისტოს №61-01192191940 გადაწყვეტილებით ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის სსიპ ქონების მართვის სააგენტოში შესული მისი განცხადებების პასუხად დე. ი-ის განემარტა, რომ ქ. თბილისის თვითმმართველი ერთეულის საკუთრებაში არსებული №... საკადასტრო კოდით რეგისტრირებული უძრავი ქონების პირდაპირი განკარგვის ფორმით პრივატიზებასთან დაკავშირებით სააგენტოს პოზიცია ეცნობა 12.01.2018 წლის №61-01180122797; 09.02.2018 წლის №61-01180401340 და 13.04.2018 წლის №61-01181033306 წერილებით. ამასთან კიდევ ერთხელ განემარტა, რომ მხოლოდ უფლებამოსილი ორგანოების მიერ გადაწყვეტილებების მიღების შემთხვევაში იყო შესაძლებელი სააგენტოს მხრიდან პირდაპირი განკარგვის პროცედურების გატარება, ხოლო იმ შემთხვევაში თუ განმცხადებლის მიერ წარდგენილი იქნებოდა განცხადება დაინტერესებაში არსებული ან სხვა უძრავი ქონების ელექტრონული აუქციონის გზით შეძენასთან დაკავშირებით, სააგენტო განიხილავდა და მიიღებდა შესაბამის გადაწყვეტილებას, მინიჭებული უფლებამოსილების ფარგლებში.

ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის იურიდიული საქალაქო სამსახურის 2019 წლის 9 ოქტომბრის №10-01192823623 გადაწყვეტილებით დე. და დ. ი-იებს მათი 2019 წლის 2 სექტემბრის 19/01192452368-01 ადმინისტრაციულ საჩივარზე, რომლითაც მოთხოვნილი იყო ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის სსიპ - ქონების მართვის სააგენტოს 2019 წლის 7 აგვისტოს №61-01192191940 ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის ბათილად ცნობა, განემარტათ, რომ წარდგენილი გასაჩივრებული დოკუმენტი არ წარმოადგენდა ინდივიდუალურ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივ აქტს. ამასთან, ადმინისტრაციული ორგანო ვერ იმსჯელებდა ქონების პირდაპირი განკარგვის ფორმით პრივატიზების თაობაზე მიღებულ გადაწყვეტილებასთან დაკავშირებით, ვინაიდან აღნიშნული წარმოადგენდა სასამართლოსადმი უწყებრივად ქვემდებარე საქმეს.

საკასაციო სასამართლო მიუთითებს, რომ საქართველოს ორგანული კანონი - ადგილობრივი თვითმმართველობის კოდექსი განსაზღვრავს ადგილობრივი თვითმმართველობის განხორციელების სამართლებრივ საფუძვლებს, ადგილობრივი თვითმმართველობის ორგანოების უფლებამოსილებებს, მათი შექმნისა და საქმიანობის წესებს, მათ ფინანსებსა და ქონებას, ურთიერთობებს მოქალაქეებთან, სახელმწიფო ხელისუფლების ორგანოებთან და საჯარო და კერძო სამართლის იურიდიულ პირებთან, აგრეთვე ადგილობრივი თვითმმართველობის ორგანოების საქმიანობაზე სახელმწიფო ზედამხედველობისა და პირდაპირი სახელმწიფო მმართველობის განხორციელების წესებს (მუხლი 1).

მითითებული ორგანული კანონის მე-15 მუხლის პირველი პუნქტის თანახმად, მუნიციპალიტეტის უფლებამოსილების სახეებია: ა) მუნიციპალიტეტის საკუთარი უფლებამოსილებები; ბ) მუნიციპალიტეტის დელეგირებული უფლებამოსილებები. ამავე მუხლის მე-2 პუნქტის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის საკუთარი უფლებამოსილება არის ამ კანონით დადგენილი უფლებამოსილება, რომელსაც ის დამოუკიდებლად და საკუთარი პასუხისმგებლობით ახორციელებს.

ადგილობრივი თვითმმართველობის კოდექსის მე-16 მუხლის მე-2 პუნქტის „ბ“ ქვეპუნქტის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის საკუთრებაში არსებული ქონების მართვა და განკარგვა ამ კანონითა და საქართველოს სხვა საკანონმდებლო და კანონქვემდებარე ნორმატიული აქტებით დადგენილი წესით. კოდექსის 118-ე მუხლის პირველი პუნქტის თანახმად, მუნიციპალიტეტის ქონების პრივატიზება ხორციელდება საჯარო ან ელექტრონული აუქციონის ფორმით, ხოლო თბილისის ქონების პრივატიზება – აგრეთვე პირდაპირი განკარგვის, გაცვლის ან კონკურენტული შერჩევის საფუძველზე პირდაპირი განკარგვის ფორმით, გარდა ამ მუხლის მე-2 და მე-3 პუნქტებით გათვალისწინებული შემთხვევებისა. 118¹ მუხლის 1-ლი და მე-2 პუნქტების თანახმად, თბილისის ქონების პირდაპირი განკარგვის ან კონკურენტული შერჩევის საფუძველზე პირდაპირი განკარგვის ფორმით პრივატიზების შესახებ გადაწყვეტილებას იღებს მთავრობა თბილისის საკრებულოს თანხმობით, ამ კანონით და თბილისის საკრებულოს მიერ დადგენილი წესით. თბილისის ქონების პირდაპირი განკარგვის ან კონკურენტული შერჩევის საფუძველზე პირდაპირი განკარგვის ფორმით პრივატიზება შეიძლება სასყიდლით, პირობით ან უპირობოდ.

საკასაციო სასამართლო მიუთითებს, რომ საქართველოს მთავრობის 2014 წლის 8 დეკემბრის №669 დადგენილებით დამტკიცებული მუნიციპალიტეტის ქონების პრივატიზების, სარგებლობისა და მართვის უფლებებით გადაცემის, საპრივატიზებო საფასურის, საწყისი საპრივატიზებო საფასურის, ქირის საფასურის, ქირის საწყისი საფასურის განსაზღვრის და ანგარიშსწორების წესების 20¹ მუხლის პირველი და მე-2 პუნქტების თანახმად, თბილისის მუნიციპალიტეტის ქონების პირდაპირი განკარგვის ან კონკურენტული შერჩევის საფუძველზე პირდაპირი განკარგვის ფორმით პრივატიზების შესახებ გადაწყვეტილებას იღებს თბილისის მუნიციპალიტეტის მთავრობა თბილისის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს თანხმობით, ამ წესებითა და თბილისის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს მიერ დადგენილი წესით; თბილისის მუნიციპალიტეტის ქონების პირდაპირი განკარგვის ან კონკურენტული შერჩევის საფუძველზე პირდაპირი განკარგვის ფორმით პრივატიზება შეიძლება სასყიდლით, პირობებით ან უპირობოდ. ამავე მუხლის მე-3 პუნქტით განსაზღვრულია, რომ თბილისის მუნიციპალიტეტის საკუთრებაში არსებული უძრავი ქონების, აქციებისა და წილების პირდაპირი განკარგვისა ან/და კონკურენტული შერჩევის საფუძველზე პირდაპირი განკარგვის ფორმით პრივატიზების შესახებ გადაწყვეტილებას იღებს და ხელშეკრულებების პირობებს განსაზღვრავს თბილისის მუნიციპალიტეტის მთავრობა თბილისის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს თანხმობით. თბილისის მუნიციპალიტეტის საკუთრებაში არსებული უძრავი ქონების, აქციებისა და წილების პირდაპირი განკარგვისა ან/და კონკურენტული შერჩევის საფუძველზე პირდაპირი განკარგვის ფორმით პრივატიზება ხდება თბილისის მუნიციპალიტეტის მთავრობის მიერ განსაზღვრული წარმომადგენლის (რწმუნებულის) ან ამ მიზნით თბილისის მუნიციპალიტეტის მიერ დაფუძნებული საჯარო სამართლის იურიდიული პირის მეშვეობით, რომლის მიერაც, თბილისის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს მიერ თანხმობის გაცემის შემდეგ, 3 თვის ვადაში, თბილისის მუნიციპალიტეტის მთავრობის სახელით იდება ხელშეკრულება.

საკასაციო სასამართლო ასევე მიუთითებს, რომ ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს 2015 წლის 12 დეკემბრის №21-85 დადგენილებით დამტკიცებული ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის ქონების პირდაპირი განკარგვის ფორმით პრივატიზების წესი შემუშავებულია საქართველოს ორგანული კანონის „ადგილობრივი თვითმმართველობის კოდექსი“, საქართველოს მთავრობის 2014 წლის 8 დეკემბრის №669 დადგენილებით დამტკიცებული „მუნიციპალიტეტის ქონების პრივატიზების, სარგებლობისა და მართვის უფლებებით გადაცემის, საპრივატიზებო საფასურის, საწყისი საპრივატიზებო საფასურის, ქირის საფასურის, ქირის საწყისი საფასურის განსაზღვრის და ანგარიშსწორების წესების“ შესაბამისად და განსაზღვრავს ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის ქონების – უძრავი და მოძრავი ნივთების, წილების, აქციების, მოთხოვნების და უფლებების პირდაპირი განკარგვის ფორმით ან/და კონკურენტული შერჩევის საფუძველზე პირდაპირი განკარგვის ფორმით პრივატიზების წესს (მუხლი 1.1). მოცემული წესის პირველი მუხლის მე-2 პუნქტის თანახმად, ქონების, პირდაპირი განკარგვის ფორმით პრივატიზება ან/და კონკურენტული შერჩევის საფუძველზე პირდაპირი განკარგვის ფორმით პრივატიზება შეიძლება სასყიდლით, პირობებით ან უპირობოდ. ამავე მუხლის მე-3 პუნქტის მიხედვით, ქონების პირდაპირი განკარგვის ფორმით პრივატიზებისა ან/და კონკურენტული შერჩევის საფუძველზე პირდაპირი განკარგვის ფორმით პრივატიზების შესახებ გადაწყვეტილებას იღებს, ხელშეკრულების/პრივატიზების პირობებსა და საპრივატიზებო ფასს განსაზღვრავს ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მთავრობა, ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს თანხმობით, ხოლო საკითხს ამზადებს ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის საჯარო სამართლის იურიდიული პირი - ქონების მართვის სააგენტო. მე-5 პუნქტით კი დადგენილია, რომ ქონების პირდაპირი განკარგვის ფორმით პრივატიზების მიზანია საკუთრების უფლება გადაეცეს ქონების შემძენს, რომელიც სრულად და კეთილსინდისიერად შეასრულებს ქონების პირდაპირი განკარგვის ფორმით პრივატიზებისთვის დადგენილ პირობას (პირობებს) ხოლო, თუ პირდაპირი განკარგვა ხორციელდება კონკურენტული შერჩევის საფუძველზე - საკუთრების უფლება მიანიჭოს იმ დაინტერესებულ პირს (პოტენციურ ინვესტორს), რომელიც სრულად და კეთილსინდისიერად შეასრულებს ქონების კონკურენტული შერჩევის საფუძველზე პირდაპირი მიყიდვის ფორმით პრივატიზებისას დადგენილ პირობას (პირობებს).

ზემოთ მითითებული სამართლებრივი აქტები განსაზღვრავს მუნიციპალიტეტის (თბილისის მუნიციპალიტეტის) მიერ ქონების განკარგვის წესებს. საკასაციო სასამართლოს, დადგენილი გარემოებებისა და შესაბამისი სამართლებრივი ნორმების ანალიზის საფუძველზე, დასაბუთებულად მიაჩნია სააპელაციო სასამართლოს შეფასება, რომ ქონების პირდაპირი მიყიდვის ფორმით განკარგვა წარმოადგენს მუნიციპალიტეტის ორგანოთა დისკრეციულ უფლებამოსილებას, რომლის გამოყენების დროსაც, მუნიციპალიტეტის ორგანოები ვალდებულნი არიან მოქმედებდნენ მუნიციპალიტეტის ინტერესების შესაბამისად. „ადგილობრივი თვითმმართველობის კოდექსის“ 109-ე მუხლის პირველი პუნქტის თანახმად, მუნიციპალიტეტი ქონებაზე საკუთრების უფლების განხორციელებისას დამოუკიდებელია, ხოლო მე-2 პუნქტის თანახმად, მუნიციპალიტეტის ორგანოები ქონებრივი უფლებების განხორციელებისას ვალდებული არიან, დაიცვან მუნიციპალიტეტის, როგორც მესაკუთრის, კანონიერი ინტერესები. განსახილველ შემთხვევაში, სახეზე არ არის მუნიციპალიტეტის მხრიდან, მოსარჩელისათვის ქონების უსასყიდლოდ უპირობოდ, პირდაპირი მიყიდვის ფორმით გადაცემის ვალდებულება.

საკასაციო სასამართლო იზიარებს სააპელაციო პალატის შეფასებას, რომ მოქმედი კანონმდებლობის თანახმად, მოსარჩელის მხრიდან მითითებული ფაქტობრივი და სამართლებრივი საფუძვლები არ ქმნიდა მის მიერ მოთხოვნილი ქონების საკუთრებაში უსასყიდლოდ გადაცემის წინაპირობებს. პირდაპირი განკარგვის დროს უნდა არსებობდეს მნიშვნელოვანი/დასაბუთებული არგუმენტაცია, თუ რატომ ხდება ქონების პირდაპირი განკარგვა მაშინ, როდესაც ქონების მიმართ შესაძლოა არსებობდეს სხვა პირთა ინტერესი. აღნიშნული არგუმენტაცია უნდა გამომდინარეობდეს უშუალოდ მუნიციპალიტეტის ინტერესებიდან. განსახილველ შემთხვევაში კი ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის სსიპ - ქონების მართვის სააგენტოს, როგორც საკითხის მომზადებაზე პასუხისმგებელ ადმინისტრაციულ ორგანოს, მიზანშეწონილად არ მიაჩნდა ქონების ასეთი ფორმით განკარგვა. მოსარჩელის მიერ მითითებული სოციალური ფაქტორები თუ სხვა სახის დამსახურება, მოქმედი კანონმდებლობის მიხედვით, არ ქმნიდა მუნიციპალიტეტის ორგანოთა მხრიდან ქონების უსასყიდლოდ, უპირობოდ გადაცემის ვალდებულებას.

ამდენად, ზემოთ მითითებული საკანონმდებლო ნორმებისა და დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებების გათვალისწინებით, საკასაციო სასამართლო იზიარებს სააპელაციო სასამართლოს შეფასებას, რომ სადავო ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტები გამოცემულია მოქმედი კანონმდებლობის შესაბამისად და არ არსებობდა მათი ბათილად ცნობის საფუძვლები.

ამასთან, საკასაციო სასამართლო ხაზგასმით აღნიშნავს, რომ დ. ი-ის საკასაციო საჩივრის დაუშვებლად მიჩნევა (ქვედა ინსტანციების სასამართლოთა მიერ სასარჩელო მოთხოვნების დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა) არ გამორიცხავს მისი ინტერესების დაკმაყოფილების შესაძლებლობას სხვა საკანონმდებლო საფუძვლების შესაბამისად. კერძოდ, საკასაციო სასამართლო მიუთითებს, რომ ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს 2016 წლის 13 აპრილის №08/2870 წერილით მოსარჩელეს ეცნობა, რომ ამავე საკრებულოს ფიზიკური და კერძო სამართლის იურიდიული პირების მფლობელობაში (სარგებლობაში) არსებულ მიწის ნაკვეთებზე საკუთრების უფლების აღიარების კომისია მოკლებული იყო შესაძლებლობას ემსჯელა მოსარჩელის მოთხოვნაზე, რადგან მიწის ნაკვეთი არ ექცეოდა „ფიზიკური და კერძო სამართლის იურიდიული პირების მფლობელობაში (სარგებლობაში) არსებულ მიწის ნაკვეთებზე საკუთრების უფლების აღიარების შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-2 მუხლის „გ“ ქვეპუნქტის დეფინიციაში (თვითნებურად დაკავებული მიწა – ამ კანონის ამოქმედებამდე ფიზიკური პირის მიერ თვითნებურად დაკავებული სახელმწიფო საკუთრების სასოფლო ან არასასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის ნაკვეთი, რომელზედაც განთავსებულია საცხოვრებელი სახლი (აშენებული ან დანგრეული) ან არასაცხოვრებელი დანიშნულების შენობა (აშენებული), ასევე დაინტერესებული ფიზიკური პირის საკუთრებაში ან მართლზომიერ მფლობელობაში არსებული მიწის ნაკვეთის მომიჯნავე, თვითნებურად დაკავებული მიწის ნაკვეთი (შენობით ან მის გარეშე), რომლის ფართობიც ნაკლებია საკუთრებაში ან მართლზომიერ მფლობელობაში არსებული მიწის ნაკვეთის ფართობზე, .... და რომელიც საკუთრების უფლების აღიარების მოთხოვნის მომენტისათვის სახელმწიფოს მიერ არ არის განკარგული, გარდა ამ მუხლის „ა“ ქვეპუნქტით გათვალისწინებული შემთხვევებისა). როგორც დავის მიმდინარეობის ეტაპზე გამოიკვეთა მუნიციპალიტეტის საკრებულოს უარი ეფუძნებოდა იმ გარემოებას, რომ მოთხოვნის წარდგენის მომენტისათვის, მიწის ნაკვეთი იყო მუნიციპალიტეტის და არა სახელმწიფოს საკუთრებაში.

საკასაციო სასამართლო მიუთითებს, რომ საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მყარად დადგენილი პრაქტიკის თანახმად, „ფიზიკური და კერძო სამართლის იურიდიული პირების მფლობელობაში (სარგებლობაში) არსებულ მიწის ნაკვეთებზე საკუთრების უფლების აღიარების შესახებ“ კანონის მოქმედება ვრცელდება როგორც სახელმწიფოს, ისე ადგილობრივი თვითმმართველი ერთეულის საკუთრებაში არსებულ მიწის ნაკვეთებთან მიმართებით. „ფიზიკური და კერძო სამართლის იურიდიული პირების მფლობელობაში (სარგებლობაში) არსებულ მიწის ნაკვეთებზე საკუთრების უფლების აღიარების შესახებ“ კანონის მე-2 მუხლის „გ“ ქვეპუნქტში მოცემული დეფინიციის თანახმად თვითნებურად დაკავებული მიწა არის ფიზიკური პირის მიერ ამ კანონის ამოქმედებამდე თვითნებურად დაკავებული სახელმწიფო საკუთრების სასოფლო ან არასასოფლო სამეურნეო მიწის ნაკვეთი. აღნიშნული ნორმის შინაარსით სახელმწიფო საკუთრების მიწა პირის მიერ ამ კანონის ამოქმედებამდე უნდა იყოს თვითნებურად დაკავებული. კანონის გამოყენების მიზნებისათვის მნიშვნელოვანია იმ ფაქტის დადგენა, რომ პირის მიერ მოხდა სახელმწიფო საკუთრებაში არსებული მიწის დაკავება. აღნიშნულ კონტექსტში სახელმწიფო საკუთრებაში არსებული მიწის მოხსენიება არ ნიშნავს, რომ განცხადების განხილვის მომენტში მიწა უცილობლად მხოლოდ სახელმწიფო საკუთრებაში უნდა იმყოფებოდეს. ნაკვეთის სახელმწიფო საკუთრებიდან ადგილობრივ საკუთრებაში გადაცემით არ გაუქმებულა ნაკვეთზე საკუთრების უფლების აღიარების შესაძლებლობა, ვინაიდან აღნიშნულით არ მომხდარა ნაკვეთის პრივატიზება, მისი განკერძოება“(საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2019 წლის 28 ოქტომბრის №ბს-504-501(კ-17) გადაწყვეტილება; ასევე №ბს-521(3კ-21) 25 ნოემბერი, 2021 წელი; №ბს-784(კ-20) 1 ივლისი, 2021 წელი).

ამდენად, მოსარჩელე უფლებამოსილია, საკანონმდებლო მოთხოვნათა შესაბამისად, კომპეტენტური ადმინისტრაციული ორგანოსათვის მიმართვის შედეგად, მიწის ნაკვეთსა და საცხოვრებელ სახლზე საკუთრების უფლება მოიპოვოს სწორედ მისი თვითნებურად დაკავების საფუძვლით. ზემოაღნიშნულის თაობაზე, მათ შორის საქართველოს უზენაესი სასამართლოს პრაქტიკის შესახებ, განემარტათ მხარეებს და მიეწოდათ შესაბამისი სასამართლო გადაწყვეტილება 2024 წლის 4 აპრილს გამართულ სასამართლო სხდომაზე. ამდენად, საკასაციო სასამართლო მიუთითებს, რომ მოსარჩელის კანონიერი ინტერესების დაკმაყოფილება, კანონმდებლობით განსაზღვრული მოთხოვნების დაკმაყოფილების საფუძველზე, შესაძლებელია „ფიზიკური და კერძო სამართლის იურიდიული პირების მფლობელობაში (სარგებლობაში) არსებულ მიწის ნაკვეთებზე საკუთრების უფლების აღიარების შესახებ“ საქართველოს კანონის შესაბამისად და მის ფარგლებში, თუმცა არა წინამდებარე დავის შედეგად.

ამდენად, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ მოცემულ საქმეს არ გააჩნია არავითარი პრინციპული მნიშვნელობა სასამართლო პრაქტიკისათვის, ხოლო საკასაციო საჩივარს წარმატების პერსპექტივა.

ზემოთქმულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ არ არსებობს საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით რეგლამენტირებული არც ერთი საფუძველი, რის გამოც საკასაციო საჩივარი არ უნდა იქნეს დაშვებული განსახილველად.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლით, 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. დ. ი-ის საკასაციო საჩივარი მიჩნეულ იქნეს დაუშვებლად;

2. უცვლელად დარჩეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2023 წლის 14 მარტის განჩინება;

3. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.

თავმჯდომარე მ. ვაჩაძე

მოსამართლეები: გ. აბუსერიძე

ბ. სტურუა