საქართველოს უზენაესი სასამართლო

გ ა ნ ჩ ი ნ ე ბ ა

საქართველოს სახელით

საქმე Nბს-1108(კ-23) 14 მაისი, 2024 წელი

ქ. თბილისი

ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

გოჩა აბუსერიძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

მაია ვაჩაძე, ბიძინა სტურუა

საქმის განხილვის ფორმა - ზეპირი მოსმენის გარეშე

კასატორი (მოსარჩელე) - გ.კ-ე

პროცესუალური მოწინააღმდეგე (მოპასუხე) - ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერთან არსებული თვითნებურად დაკავებულ მიწაზე საკუთრების უფლების აღიარების კომისია

გასაჩივრებული განჩინება - თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2023 წლის 24 მარტის განჩინება

კასატორის მოთხოვნა - გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღება

დავის საგანი - ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის ბათილად ცნობა, ახალი ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემის დავალება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

გ.კ-ემ 2021 წლის 15 თებერვალს სარჩელით მიმართა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიას მოპასუხის - ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერთან არსებული თვითნებურად დაკავებულ მიწაზე საკუთრების უფლების აღიარების კომისიის მიმართ. მოსარჩელემ მოითხოვა ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერთან არსებული თვითნებურად დაკავებულ მიწაზე საკუთრების უფლების აღიარების კომისიის 2020 წლის 21 დეკემბრის N2515 განკარგულების ბათილად ცნობა და გ.კ-ისათვის ქ. თბილისში, ...ზე, ...ის განაშენიანების ტერიტორიის საზღვრამდე, 1588,00 კვ.მ ფართის მიწის ნაკვეთზე საკუთრების უფლების აღიარების შესახებ მოპასუხისთვის ახალი ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემის დავალება.

მოსარჩელის განმარტებით, 2004 წლიდან დაეუფლა ქალაქ თბილისში ...ის მიმდებარე ტერიტორიაზე არსებულ არასასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის ნაკვეთს და მასზე 2007 წლის აპრილში ააშენა კაპიტალური საცხოვრებელი სახლი, რაც შეადგენს 34.52 კვ.მ, რომელიც ასახულია შპს „...“-ის მიერ დამზადებულ საკადასტრო აგეგმვით/აზომვით ნახაზზე.

მოსარჩელე მიუთითებდა, რომ აღნიშნული მიწის ნაკვეთი არ იყო სადავო, მასზე საჯარო რეესტრში არ იყო რეგისტრირებული ვინმეს საკუთრების უფლება, იგი განთავსებული იყო საცხოვრებელ ზონაში და იმ შემთხვევაში, თუ მოიპოვებდა უფლების დამადასტურებელ დოკუმენტს, არ იარსებებდა რაიმე დამაბრკოლებელი გარემოება, რომ საჯარო რეესტრში დარეგისტრირებულიყო მისი საკუთრების უფლება.

სარჩელის მიხედვით, მოსარჩელემ 2018 წელს მიმართა კომისიას საჯარო რეესტრის მეშვეობით, სადაც წარადგინა კანონმდებლობით გათვალისწინებული ყველა დოკუმენტი. კანონით გათვალისწინებული მოწმის დასტური მიიღო სწორედ იმ მეზობლებისაგან, ვისაც კომისიამ დაუდასტურა საკუთრების უფლება და რომლებიც პირადად ხედავდნენ თუ როგორ აშენებდა მოსარჩელე სახლს 2007 წლის აპრილში. 2020 წლის 20 ოქტომბერს შედგა კომისიის სხდომა, რომელშიც ასევე მონაწილეობდა გ.კ-ე და დაასაბუთა მისი მოთხოვნა, თუმცა კომისიის სხდომის ოქმში არ შესულა არცერთი მისი სიტყვა. 2021 წლის 15 იანვარს საჯარო რეესტრის ეროვნულმა სააგენტომ აცნობა, რომ მის განცხადებაზე შეწყდა სარეგისტრაციო წარმოება. ა/წლის 22 იანვარს საჯარო რეესტრიდან მიიღო სრული დოკუმენტაცია, რა დროსაც გადაეცა კომისიის 2020 წლის 21 დეკემბრის N2515 განკარგულება. აღნიშნულ განკარგულებას და ოქმს კატეგორიულად არ ეთანხმება. აღნიშნული განკარგულების ძალაში დატოვებით მოსარჩელის ოჯახს მიადგება გამოუსწორებელი ზიანი, რის გამოც იძულებულია მიმართოს სასამართლოს.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2021 წლის 18 ივნისის გადაწყვეტილებით გ.კ-ის სარჩელი არ დაკმაყოფილდა.

სასამართლომ მიუთითა „ფიზიკური და კერძო სამართლის იურიდიული პირების მფლობელობაში (სარგებლობაში) არსებულ მიწის ნაკვეთებზე საკუთრების უფლების აღიარების შესახებ“ საქართველოს კანონსა და საქართველოს მთავრობის 2016 წლის 28 ივლისის N376 დადგენილებით დამტკიცებული „ფიზიკური და კერძო სამართლის იურიდიული პირების მფლობელობაში(სარგებლობაში) არსებულ მიწის ნაკვეთებზე საკუთრების უფლების აღიარების წესზე“ და აღნიშნა, რომ როგორც საქმეში წარმოდგენილი სანოტარო წესით დამოწმებული ჩვენებებით, ასევე, სასამართლო სხდომაზე მოწმის სტატუსით გამოკითხული პირების განმარტებებით, უტყუარად და ცალსახად არ დადასტურდა ნორმატიული აქტის ამოქმედებამდე მოსარჩელის მიერ სადავო უძრავი ქონების - მიწის ნაკვეთისა და მასზე განთავსებული შენობის ფლობა-სარგებლობის ფაქტი. სასამართლოს შეფასებით, აღნიშნული გარემოება არ დადგინდა არც მხარის მიერ წარმოდგენილი სსიპ ლევან სამხარაულის სახელობის სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს მიერ 2021 წლის 12 იანვრის N000143121 დასკვნით, რომლის თანახმად, ქ. თბილისში, ...ის მიმდებარედ არსებულ, გ.კ-ის მიერ დაკავებულ მიწის ნაკვეთზე (რომელიც დატანილია შპს „...ის“ მიერ შესრულებულ მიწის ნაკვეთის საკადასტრო აზომვით ნახაზზე) განთავსებული N01/1 შენობა-ნაგებობის ნაწილი აშენებულია 2005 წლიდან 2010 წლამდე პერიოდში, მასზე განხორციელდა მიშენება 2010 წლიდან 2014 წლამდე პერიოდში, ხოლო მისი არსებული სახით დასრულება მოხდა 2014 წლის შემდგომ პერიოდში.

საქალაქო სასამართლომ ყურადღება გაამახვილა ექსპერტიზის დასკვნის კვლევით ნაწილზე, სადაც მითითებულია, რომ 2005 წელს მომზადებულ ორთოფოტოზე არ ფიქსირდებოდა შპს ,,...ის“ მიერ შესრულებულ ნახაზზე ნაჩვენები 01/1 შენობა-ნაგებობა. ამდენად, სასამართლომ განმარტა, რომ ექსპერტის დასკვნაში არსად არ იყო მითითებული, რომ შენობა, რომელზეც მოსარჩელე მხარე ითხოვდა საკუთრების უფლების აღიარებას, აშენებული იყო 2007 წლამდე, რის გამოც სრულად გაიზიარა მოპასუხის პოზიცია იმასთან დაკავშირებით, რომ მოსარჩელის მიერ წარდგენილი განცხადება და მტკიცებულებები არ ქმნიდა გ.კ-ის მოთხოვნის დაკმაყოფილების შესაძლებლობას, კერძოდ, ფაქტობრივი ან სამართლებრივი მდგომარეობა, რომელიც საფუძვლად დაედო გ.კ-ის მიმართ მიღებულ კომისიის 2017 წლის 1 ივნისის N606 საოქმო გადაწყვეტილებას და 2018 წლის 30 ოქტომბრის N1588 განკარგულებას, არ შეცვლილა დაინტერესებული პირის სასარგებლოდ და არ არსებობდა ახლად აღმოჩენილი ან ახლად გამოვლენილი გარემოებანი (მტკიცებულებები), რომლებიც განაპირობებდა გ.კ-ისათვის უფრო ხელსაყრელი ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემას.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2021 წლის 18 ივნისის გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა მოსარჩელემ.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2023 წლის 24 მარტის განჩინებით გ.კ-ის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა; უცვლელად დარჩა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2021 წლის 18 ივნისის გადაწყვეტილება.

სააპელაციო პალატამ გაიზიარა პირველი ინსტანციის სასამართლოს მიერ დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებები და სამართლებრივი შეფასებები და დამატებით ყურადღება გაამახვილა იმ ფაქტზე, რომ 2005 წლის ორთოფოტოზე შენობა არ ფიქსირდებოდა. სააპელაციო სასამართლომ არ გაიზიარა მოსარჩელის განმარტება შენობის 2007 წლის თებერვლიდან აპრილამდე აშენების შესახებ, რადგან მოსარჩელის მიერ წარმოდგენილი ექსპერტიზის დასკვნით დადგენილი იყო, რომ 2010 წლის ორთოფოტოზეც შენობის ნაწილი ფიქსირდებოდა, 2010 წლიდან 2014 წლამდე განხორციელებული იყო მიშენება, ხოლო არსებული სახით შენობა დასრულებული იყო 2014 წლის შემდგომ პერიოდში. აღნიშნული გარემოება, სააპელაციო პალატის შეფასებით, გამორიცხავდა 2007 წლის აპრილისათვის, თუნდაც 2007 წლის სექტემბრისათვის შენობის არსებობას სადავო მიწაზე.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2023 წლის 24 მარტის განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა გ.კ-ემ, რომელმაც გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილება მოითხოვა.

საკასაციო საჩივრის მიხედვით, სადავო ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი - 21.12.2020 წლის N2515 განკარგულება, არის გ.კ-ის განცხადების დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის შესახებ მიღებული გადაწყვეტილება და არა გადაწყვეტილება განცხადების განუხილველად დატოვების შესახებ; აღნიშნული დასკვნის გაკეთების შესაძლებლობას იძლევა შემდეგი:

ადმინისტრაციული ორგანოს 2017 წლის 1-ლი ივნისის N606 საოქმო გადაწყვეტილებით (დღის წესრიგის საკითხი N49), გ.კ-ეს უარი ეთქვა მოთხოვნის დაკმაყოფილებაზე (ქ. თბილისში, ...ზე, ...ის განაშ. ტერიტორიის საზღვრამდე მდებარე 1588.00 კვ.მ მიწის ნაკვეთზე საკუთრების უფლების აღიარებაზე) მხოლოდ იმ საფუძვლით, რომ 2005-2010 წლების აეროფოტო გადაღებებით არ დასტურდებოდა მიწის ნაკვეთზე შენობა-ნაგებობის არსებობის ფაქტი.

2018 წლის 6 სექტემბრის N679 საოქმო გადაწყვეტილების (დღის წესრიგის საკითხი N29) საფუძველზე, 2018 წლის 30 ოქტომბრის N1588 განკარგულებით ზ.ა.კ.-ის 102-ე მუხლის თანახმად, განცხადების განუხილველად გ.კ-ეს ეთქვა უარი იგივე მოთხოვნის დაკმაყოფილებაზე, რომელიც იმ მომენტისთვის განმცხადებელს არ გაუსაჩივრებია, თუმცა რეალურად აღნიშნული წარმოების დროსაც არსებობდა ახალი გარემოებები და შეფასებები, რასაც ადგილი არ ჰქონია 2017 წელს მითითებულ საკითხზე მსჯელობისას.

კასატორის მოსაზრებით, აღიარების კომისიის 2020 წლის 20 ოქტომბრის სხდომაზე წარდგენილი იქნა ისეთი ახალი გარემოება მოწმეების განცხადებების სახით, რომელიც არ ყოფილა წარდგენილი წინა 2017 წლის ადმინისტრაციული წარმოების დროს (ასევე, 2018 წლის წარმოების დროსაც), კერძოდ: 1) აღნიშნული წარმოების ფარგლებში 09.01.2019წ. და 11.01.2019წ. ნოტარიულად დამოწმებულ განცხადებებში მოწმეები ზ.ჯ-ი, ვ.ო-ე და ფ.ნ-ი მიუთითებდნენ გ.კ-ის მიერ 2007 წლის თებერვლიდან დღემდე 1588.00 კვ.მ მიწის ნაკვეთის და მასზე 2007 წლის აპრილში აშენებული 34.52 კვ.მ საცხოვრებელი სახლის ფლობის შესახებ, მაშინ, როდესაც 01.06.2017 წლის სხდომის ოქმში საერთოდ არ არსებობდა მსჯელობა და შესაბამისად, შეფასება მოწმეების განმარტებებზე (ასევე, 2018 წლის ადმინისტრაციული წარმოების დროს წარდგენილ მოწმეთა განცხადებებში არ იყო მითითებული გ.კ-ის მიერ 2007 წელს შენობის აგების კონკრეტული თვე, 2020 წელს კომისიის წინაშე წარდგენილი მოწმეთა განმარტებებისგან განსხვავებით, ანუ კონკრეტული თვის მითითება ამ შემთხვევაში იყო სიახლე - ახალი გარემოება); 2) ახალი გარემოება იყო ისიც, რომ 2020 წლის 20 ოქტომბრის სხდომის N41 ოქმში და 2020 წლის 21 დეკემბრის N2515 განკარგულებაში კომისია თავადვე შეეწინააღმდეგა 2017 წლის 01.06 N:606 საოქმო გადაწყვეტილებაში ჩამოყალიბებულ არგუმენტს და აღნიშნა, რომ 2010 წელს შენობა-ნაგებობა არსებობდა გ.კ-ის დაინტერესებაში მყოფ მიწის ნაკვეთზე.

მოპასუხე ადმინისტრაციულ ორგანოში 2020 წლის 20 ოქტომბერს გამართულ სხდომაზე წარდგენილ მოწმეთა განცხადებაში მითითებულია გ.კ-ის მიერ 2007 წლის თებერვალში ნაკვეთის დაუფლების და იმავე წლის აპრილში შენობის აშენების შესახებ. როგორც 2018, ასევე 2020 წლების ადმინისტრაციული წარმოებების დროს წარდგენილ მოწმეთა განცხადებებში, ორივე შემთხვევაში მოწმეები უთითებენ 2007 წელს გ.კ-ის მიერ შენობის აშენების შესახებ იმ განსხვავებით, რომ 2020 წლის წარმოებისას წარდგენილ განცხადებაში მოწმეები აკონკრეტებენ 2007 წელს წარმოებული მშენებლობის კონკრეტულ თვეებს (თებერვალ - აპრილი); აღნიშნული უტყუარად დადასტურდა სასამართლო სხდომაზე მოწმეთა დაკითხვის მეშვეობით.

კასატორის განმარტებით, სააპელაციო სასამართლო სრულად დაეთანხმა პირველი ინსტანციის სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებას და მიიჩნია, რომ კანონის ამოქმედების მომენტისთვის გ.კ-ის მიერ ადგილი არ ჰქონია მიწის თვითნებურად დაკავებას, ვინაიდან არც მოწმეთა ჩვენებებით და არც ექსპერტიზის დასკვნით არ დასტურდებოდა 2007 წლის 20 სექტემბრამდე მითითებულ მიწის ნაკვეთზე შენობის არსებობა, თუმცა აღნიშნულის საწინააღმდეგოდ სააპელაციო პალატამ გასაჩივრებულ განჩინებაშივე მიუთითა, რომ საქმეზე წარმოდგენილი ლევან სამხარაულის სახელობის ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს დასკვნით დასტურდება 2005-დან 2010 წლამდე პერიოდისთვის შენობის მხოლოდ ნაწილის სავარაუდო აშენების ფაქტი და არა დღეს არსებული სახით სრული შენობის აშენების ფაქტი. სასამართლო, აღნიშნული მსჯელობით შეეწინააღმდეგა კანონის დეფინიციას, სადაც მითითებულია ასაღიარებელ მიწის ნაკვეთზე შენობის არსებობის დადგენის მოთხოვნა და არ არის აკრძალული კანონის ამოქმედების შემდეგ განმცხადებლის მიერ მიშენებების წარმოება. კანონი არ გამორიცხავს საკუთრების უფლების აღიარებას ისეთ შენობებზე, რომელიც აშენებული იქნა კანონის ამოქმედების მომენტისთვის, ხოლო მიშენებები ნაწარმოები იქნა ამ პერიოდის შემდეგ. ამდენად, სააპელაციო პალატას უნდა დაედგინა, წარმოდგენილ ექსპერტიზის დასკვნაში მოხსენიებული შენობის ნაწილი, რომლის აშენების სავარაუდო თარიღად მოხსენიებულია 2005-დან 2010 წლამდე პერიოდი, წარმოადგენდა თუ არა სრულფასოვან შენობა-ნაგებობას, რომლით სარგებლობაც გ.კ-ეს შეეძლო სხვა მიშენებული ფართების არსებობის გარეშეც, რაც სასამართლოს არ გამოუკვლევია.

კასატორის შეფასებით, სასამართლოს მიერ „შენობის ნაწილად“ მოხსენიებული ფართი რომ ნამდვილად წარმოადგენდა დამოუკიდებელ სრულ შენობა-ნაგებობას, დადასტურებულია სააპელაციო სასამართლოში საქმის განხილვის შემდეგ გ.კ-ის მიერ მოპოვებული შპს ... „...ის“ მიერ 24.05.2023 წ. გაცემული N03/14 დასკვნით, სადაც აღნიშნული ფართი მითითებულია, როგორც „ერთი თავდაპირველი (ძირი) ოთახი, რომელიც წარმოადგენს კაპიტალურ შენობას“, რაც კიდევ ერთხელ ამტკიცებს, რომ სააპელაციო სასამართლოს განჩინება მიღებულია არსებითი მნიშვნელობის მქონე გარემოებების გამოკვლევის გარეშე.

კასატორი ასევე მიუთითებს, რომ 24.03.2023 წ. განჩინებით სასამართლომ უარი უთხრა დამატებითი მტკიცებულებების საქმეზე დართვაზე, რის გამოც არ იქნა სრულყოფილად გამოკვლეული ის ფაქტობრივი გარემოებები, რაც ადასტურებდა სასარჩელო მოთხოვნის საფუძვლიანობას. კერძოდ, გ.კ-ის მიერ საქმეზე დასართავად წარდგენილი დამატებითი მტკიცებულებებიდან სასამართლომ 2023 წლის 24 მარტის განჩინებით საქმეს დაურთო მხოლოდ საჯარო რეესტრის 2023 წლის 5 მარტის წერილი და 20 მარტის N... წერილი, ხოლო სხვა დოკუმენტების (1. გ.კ-ის ქორწინების მოწმობა; 2. დ.კ-ის დაბადების მოწმობა; 3. დ. და გ. კ-ეების ფოტოები, რომლებიც გადაღებულია დ.კ-ის ჩვილობის პერიოდში, თვითნებურად დაკავებულ მიწის ნაკვეთზე აშენებულ ერთადერთ ოთახში 2007 წელს, კანონის ამოქმედების პერიოდამდე; 4. საჯარო რეესტრის 20.03.2023 წ. N... წერილი; 5. ნ.მ-ის განცხადება (წერილი N...; 17.03.2023 წ.) ლ. სამხარაულის სახელობის სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს; 6. ლ. სამხარაულის სახელობის სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს N35001816923; 20.03.2023 წ. პასუხი; 7. მოწმე დ.ჯ-ის სახელზე გაცემული საჯარო რეესტრის ამონაწერი; 8. მოწმე დ.ჯ-ის დაბადების მოწმობის ასლი; 9. ა.ჯ-ის სახელზე გაცემული საჯარო რეესტრის ამონაწერი; 10. მოწმე ზ.ჯ-ის სახელზე გაცემული საჯარო რეესტრის ამონაწერი, რომლებითაც დასტურდებოდა, რომ მოწმეები წარმოადგენდნენ მიმდებარე რეგისტრირებული მიწის ნაკვეთების მესაკუთრეებს - დასადასტურებელი ფაქტების რეალურ თვითმხილველებს (მომსწრეებს)) საქმის მასალებზე დართვაზე ეთქვა უარი, რის გამოც სრულფასოვნად ვერ იქნა გამოკვლეული გ.კ-ის განცხადებასთან მიმართებაში, ერთობლიობაში მოწმეთა ჩვენებების სანდოობა და მოთხოვნის საფუძვლიანობა.

კასატორის ასევე აღნიშნავს, რომ სასამართლოს მიერ მიუღებელი ლევან სამხარაულის სახელობის ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს 20.03.2023 წ. N35001816923 პასუხის თანახმად: „ჩვენი ბიუროს მიერ შენობების და ნაგებობების ხანდაზმულობის განსაზღვრა ხორციელდება სხვადასხვა წლებში მომზადებული ორთოფოტოების მიხედვით, ვინაიდან მეცნიერულად დადასტურებული რაიმე სხვა მეთოდიკა, რომლითაც შესაძლებელი იქნება შენობების და ნაგებობების ხანდაზმულობის ზუსტი პერიოდის დადგენა, არ არსებობს“. აღნიშნული პასუხის გამო სააპელაციო სასამართლოში საქმის განხილვის მომენტისთვის კასატორი ფიქრობდა, რომ შეუძლებელი იყო სხვა სახის ექსპერტიზის დასკვნის მოპოვება სარჩელში მითითებული ფაქტობრივი გარემოებების დასასაბუთებლად, თუმცა საჯაროდ ხელმისაწვდომი უზენაესი სასამართლოს ვებ-გვერდზე განთავსებული მსგავსი კატეგორიის საქმეების გაცნობის შედეგად (საქმე Nბს-1087(კ-21); 01.02.2022 წ; საქმე Nბს-1146(კ-20); 09.12.2021 წ.; საქმე Nბს-922(კ-20); 02.06.2021 წ.) ცნობილი გახდა, რომ არსებობს შენობის ხანდაზმულობის დადგენის სხვა ალტერნატიული მეთოდიც და ზ/მითითებულ საქმეებზე სასამართლო გადაწყვეტილებები დაფუძნებულია სწორედ შპს „...ის“ მიერ გაცემულ დასკვნებზე, ანუ დასტურდება მოსარჩელის ბრალის გარეშე ზ/აღნიშნული ექსპერტიზის დასკვნის წარდგენის შეუძლებლობა საქმის განხილვის მომენტში, რის გამოც კასატორს მიაჩნია, რომ უნდა მიეცეს შესაძლებლობა სააპელაციო სასამართლოში საქმის ხელახლა განხილვა მოხდეს წარმოდგენილი მტკიცებულების საფუძველზეც. შესაბამისად, თვლის, რომ უნდა გაუქმდეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს 24.03.2023 წლის განჩინება ზ/მითითებულ მტკიცებულებათა მიღებაზე უარის თქმის ნაწილში და დაევალოს ამ მტკიცებულებების საქმეზე დართვა, გამოკვლევა და საქმის ხელახლა განხილვა.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2023 წლის 6 ოქტომბრის განჩინებით გ.კ-ის საკასაციო საჩივარი, ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად წარმოებაში იქნა მიღებული.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლისა და საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ გ.კ-ის საკასაციო საჩივარი საჩივარი არ აკმაყოფილებს საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მოთხოვნებს და არ ექვემდებარება დასაშვებად ცნობას შემდეგ გარემოებათა გამო:

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილი განსაზღვრავს საკასაციო საჩივრის განსახილველად დასაშვებობის ამომწურავ საფუძვლებს, კერძოდ, აღნიშნული ნორმის თანახმად, საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მიერ საკასაციო საჩივარი დაიშვება, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ: ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია; გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება; დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს. საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოთ მითითებული საფუძვლით. საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სააპელაციო სასამართლოს განჩინების საკასაციო სასამართლოს მიერ დამკვიდრებული პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით და ამასთან, არ არსებობს საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღების ვარაუდი. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება არ ეწინააღმდეგება ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს. ამასთან, საქმის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს მიერ საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების თვალსაზრისით.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ კასატორი ვერ ასაბუთებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვას მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით. კასატორი საკასაციო საჩივარში ვერ აქარწყლებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებსა და დასკვნებს, შესაბამისად, საქმეზე არ იქმნება საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით განსაზღვრული საკასაციო საჩივრის განსახილველად დაშვების წინაპირობა. ამასთან, საკასაციო სასამართლო იზიარებს მოცემულ საქმეზე დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს, ამ გარემოებებთან დაკავშირებით გამოთქმულ სამართლებრივ შეფასებებს და მიიჩნევს, რომ ქვედა ინსტანციის სასამართლოებმა არსებითად სწორად გადაწყვიტეს მოცემული დავა.

საკასაციო პალატა მიუთითებს „ფიზიკური და კერძო სამართლის იურიდიული პირების მფლობელობაში (სარგებლობაში) არსებულ მიწის ნაკვეთზე საკუთრების უფლების აღიარების შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-2 მუხლის „გ“ ქვეპუნქტზე რომლის თანახმად, თვითნებურად დაკავებულ მიწად მიიჩნევა ამ კანონის ამოქმედებამდე ფიზიკური პირის მიერ თვითნებურად დაკავებული სახელმწიფო საკუთრების სასოფლო ან არასასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის ნაკვეთი, რომელზედაც განთავსებულია საცხოვრებელი სახლი (აშენებული, მშენებარე ან დანგრეული) ან არასაცხოვრებელი დანიშნულების შენობა (აშენებული, მშენებარე ან დანგრეული), აგრეთვე დაინტერესებული ფიზიკური პირის საკუთრებაში ან მართლზომიერ მფლობელობაში არსებული მიწის ნაკვეთის მომიჯნავე, თვითნებურად დაკავებული მიწის ნაკვეთი (შენობით ან მის გარეშე), რომელთა ჯამური ფართობი ბარში არ აღემატება 1.25 ჰექტარს, ხოლო „მაღალმთიანი რეგიონების განვითარების შესახებ“ საქართველოს კანონის შესაბამისად განსაზღვრულ მაღალმთიან დასახლებაში − 5 ჰექტარს; კერძო სამართლის იურიდიული პირის საკუთრებაში ან მართლზომიერ მფლობელობაში არსებული მიწის ნაკვეთის მომიჯნავე, თვითნებურად დაკავებული მიწის ნაკვეთი, რომელზედაც განთავსებულია არასაცხოვრებელი დანიშნულების შენობა (აშენებული), რომლის ფართობიც ნაკლებია საკუთრებაში ან მართლზომიერ მფლობელობაში არსებული მიწის ნაკვეთის ფართობზე და რომელიც საკუთრების უფლების აღიარების მოთხოვნის მომენტისთვის სახელმწიფოს მიერ განკარგული არ არის, გარდა ამ მუხლის „ა“ ქვეპუნქტით გათვალისწინებული შემთხვევებისა.

საკასაციო პალატა განმარტავს, რომ კანონმდებლობა სახელმწიფოს საკუთრებაში არსებულ მიწის ნაკვეთზე თვითნებურად დაკავების საფუძვლით დაინტერესებული პირის საკუთრების უფლების აღიარების ორ ალტერნატიულ პირობას იცნობს: პირველ შემთხვევაში განმსაზღვრელია მიწის ნაკვეთის დაუფლების დრო (კანონის ამოქმედებამდე) და მასზე შენობა-ნაგებობის არ არსებობის საკითხი მაშინ, როდესაც მეორე საფუძვლით მიწის ნაკვეთი თვითნებურად დაკავებულად მიიჩნევა განმცხადებლის მიერ კანონის ამოქმედებამდე მის საკუთრებაში ან მართლზომიერ მფლობელობაში არსებული მიწის მომიჯნავედ მდებარე თვითნებურად დაკავებული მიწის ნაკვეთი (შენობით ან მის გარეშე), რომლის ფართობიც ნაკლებია საკუთრებაში ან მართლზომიერ მფლობელობაში არსებული მიწის ნაკვეთის ფართობზე. ამასთან უფლებაასაღიარებელი მიწის ნაკვეთი საკუთრების უფლების აღიარების მოთხოვნის მომენტისათვის სახელმწიფოს მიერ არ უნდა იყოს განკარგული.

განსახილველ შემთხვევაში, საქმის მასალებით დადასტურებულია, რომ მოსარჩელე გ.კ-ე განცხადებით ითხოვდა მიწის ნაკვეთზე და მასზე განთავსებულ შენობა-ნაგებობაზე საკუთრების უფლების აღიარებას, თვითნებურად დაკავების საფუძვლით.

ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერთან არსებული თვითნებურად დაკავებულ მიწაზე საკუთრების უფლების აღიარების კომისიის 2020 წლის 21 დეკემბრის N2515 განკარგულებით გ.კ-ეს უარი ეთქვა მიწის ნაკვეთზე (მისამართი: ქ. თბილისი, ..., ...ის განაშენიანების ტერიტორიის საზღვრამდე, საერთო ფართობი - 1588 კვ.მ.) საკუთრების უფლების აღიარებაზე, იმ საფუძვლით, რომ კომისიას უკვე ჰქონდა ნამსჯელი და მიღებული გადაწყვეტილება განცხადების დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის შესახებ კომისიის 2017 წლის 01 ივნისის N606 საოქმო გადაწყვეტილებითა (დღის წესრიგის საკითხი N49) და კომისიის 2018 წლის 06 სექტემბრის N79 საოქმო გადაწყვეტილების (დღის წესრიგის საკითხი N29) საფუძველზე 2018 წლის 30 ოქტომბერს გამოცემული N1588 განკარგულებით, ხოლო ახლად აღმოჩენილი ან ახლად გამოვლენილი ფაქტობრივი/სამართლებრივი გარემოება სახეზე არ იყო (იხ. ს.ფ. 15-18).

საკასაციო პალატა მიუთითებს საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 102-ე მუხლზე, რომლითაც მოწესრიგებულია ერთსა და იმავე საკითხზე ადმინისტრაციული ორგანოსათვის განცხადების ხელახლა წარდგენის წესი. აღნიშნული ნორმის თანახმად, განცხადება იმ საკითხთან დაკავშირებით, რომლის თაობაზედაც არსებობს ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ გამოცემული ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი განცხადების, აგრეთვე საჩივრის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის შესახებ, შეიძლება წარდგენილი იქნეს მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუ ფაქტობრივი ან სამართლებრივი მდგომარეობა, რომელიც საფუძვლად დაედო ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემას, შეიცვალა დაინტერესებული პირის სასარგებლოდ, ან თუ არსებობს ახლად აღმოჩენილი ან ახლად გამოვლენილი გარემოებანი (მტკიცებულებები), რომლებიც განაპირობებს განმცხადებლისათვის უფრო ხელსაყრელი ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემას. ამავე მუხლის მე-2 ნაწილის მიხედვით კი, თუ განცხადებაში არ არის მითითებული ახლად აღმოჩენილი ან ახლად გამოვლენილი გარემოებანი, ადმინისტრაციული ორგანო გამოსცემს ინდივიდუალურ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივ აქტს განცხადების განხილვაზე უარის თქმის შესახებ; ხოლო მე-3 ნაწილის თანახმად, განცხადება ადმინისტრაციული წარმოების განახლების შესახებ მიიღება მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუ ადმინისტრაციული წარმოების დროს ამ გარემოებათა ან ფაქტების წარუდგენლობა განმცხადებლის ბრალით არ მომხდარა.

ანალოგიურ მოწესრიგებას შეიცავს საქართველოს მთავრობის 2016 წლის 28 ივლისის N376 დადგენილებით დამტკიცებული „ფიზიკური და კერძო სამართლის იურიდიული პირების მფლობელობაში (სარგებლობაში) არსებულ მიწის ნაკვეთებზე საკუთრების უფლების აღიარების წესის“ მე-19 მუხლი. აღნიშნული მუხლის შესაბამისად, განცხადება, იმ საკითხთან დაკავშირებით, რომლის თაობაზეც არსებობს კომისიის მიერ მიღებული გადაწყვეტილება განცხადების განუხილველად დატოვების ან საკუთრების უფლების აღიარებაზე უარის თქმის შესახებ, შეიძლება ხელახლა წარდგენილ იქნეს მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუ ფაქტობრივი ან სამართლებრივი მდგომარეობა, რომელიც საფუძვლად დაედო განცხადების განუხილველად დატოვებას ან საკუთრების უფლების აღიარებაზე უარის თქმას, შეიცვალა დაინტერესებული პირის სასარგებლოდ ან თუ არსებობს ახლად აღმოჩენილი ან ახლად გამოვლენილი გარემოებანი (მტკიცებულებები), რომლებიც განაპირობებს დაინტერესებული პირისათვის უფრო ხელსაყრელი გადაწყვეტილების მიღებას.

მითითებული ნორმების შინაარსიდან გამომდინარე, საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ ადმინისტრაციული ორგანოსათვის იმ საკითხზე ხელახლა მიმართვის შესაძლებლობა, რომლის თაობაზეც არსებობს ადმინისტრაციული ორგანოს გადაწყვეტილება მოთხოვნის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის შესახებ, გათვალისწინებულია მხოლოდ კონკრეტული პირობების არსებობისას, კერძოდ, თუკი შეიცვალა ფაქტობრივი ან სამართლებრივი მდგომარეობა, რომელიც საფუძვლად დაედო ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ გამოცემულ აქტს, ან თუ არსებობს ახლად აღმოჩენილი ან გამოვლენილი გარემოება (მტკიცებულება), რომელიც განაპირობებს განმცხადებლისათვის უფრო ხელსაყრელი გადაწყვეტილების მიღების შესაძლებლობას.

მოცემულ შემთხვევაში, საქმის მასალებით დადგენილია, რომ ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერთან არსებული თვითნებურად დაკავებულ მიწაზე საკუთრების უფლების აღიარების კომისიის 2017 წლის 01 ივნისის N606 საოქმო გადაწყვეტილებით (დღის წესრიგის საკითხი N49) გ.კ-ეს უარი ეთქვა ქალაქ თბილისში, ...ზე ...ის ...ის განაშენ. ტერიტორიის საზღვრამდე მდებარე 1588,00 კვ.მ მიწის ნაკვეთზე საკუთრების უფლების აღიარებაზე, იმ საფუძვლით, რომ ვერ დადგინდა გ.კ-ის მიერ მოთხოვნილი მიწის ნაკვეთის თვითნებურად დაკავებისა და ფლობის ფაქტი ,,ფიზიკური და კერძო სამართლის იურიდიული პირების მფლობელობაში (სარგებლობაში) არსებულ მიწის ნაკვეთებზე საკუთრების უფლების აღიარების შესახებ“ საქართველოს კანონის ამოქმედებამდე, რამდენადაც მოთხოვნილ მიწის ნაკვეთზე 2005-2010 წლების აეროფოტოგადაღებებით არ დასტურდებოდა შენობა-ნაგებობის არსებობის ფაქტი (იხ. ს.ფ. 144).

ასევე დადგენილია, რომ ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერის თვითნებურად დაკავებულ მიწაზე საკუთრების უფლების აღიარების კომისიის 2018 წლის 06 სექტემბრის N679 საოქმო გადაწყვეტილების (დღის წესრიგის საკითხი N29) საფუძველზე, 2018 წლის 30 ოქტომბერს მიღებული იქნა N1588 განკარგულება, რომლითაც საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 102-ე მუხლის თანახმად, გ.კ-ეს უარი ეთქვა საკუთრების უფლების აღიარებაზე, იმ საფუძვლით, რომ განსახილველ საკითხზე არსებობდა გ.კ-ის განცხადების დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის შესახებ კომისიის 2017 წლის 01 ივნისის N606 საოქმო გადაწყვეტილება, ხოლო ფაქტობრივი ან სამართლებრივი მდგომარეობა, რომელიც საფუძვლად დაედო ზემოაღნიშნული გადაწყვეტილების მიღებას, არ იყო შეცვლილი დაინტერესებული პირის სასარგებლოდ და არ არსებობდა ახლად აღმოჩენილი ან ახლად გამოვლენილი გარემოებები, რომლებიც განაპირობებდა განმცხადებლისათვის უფრო ხელსაყრელი ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემას. ამავე განკარგულების თანახმად, მოთხოვნილ მიწის ნაკვეთზე შენობის არსებობა ფიქსირდებოდა 2010-2014 წლებში, ხოლო 2005 წლის ორთოფოტოზე მიწის ნაკვეთი იყო ცარიელი. ამასთან, წარდგენილი მოწმეთა ჩვენებების მიხედვით, გ.კ-ე აღნიშნულ მიწის ნაკვეთს ფლობდა 2004 წლიდან, ხოლო საცხოვრებელი სახლი განთავსებული იყო 2007 წელს. აღნიშნულ მოწმეთა ჩვენებებში არ იყო მითითებული 2007 წელს კონკრეტულად რა პერიოდში იყო შენობა აშენებული. ,,ფიზიკური და კერძო სამართლის იურიდიული პირების მფლობელობაში (სარგებლობაში) არსებულ მიწის ნაკვეთებზე საკუთრების უფლების აღიარების შესახებ“ საქართველოს კანონის იმპერატიული მოთხოვნა, რომ მოთხოვნილ მიწის ნაკვეთზე შენობის არსებობის ფაქტი დასტურდებოდა აღნიშნული კანონის ამოქმედებამდე, წარმოდგენილი მოწმეთა ჩვენებით არ დასტურდებოდა.

მოცემული ფაქტობრივი გარემოებები გამოკვლეული იქნა კომისიის მიერ, 2017 წლის 01 ივნისის N606 საოქმო გადაწყვეტილების მიღებისას. რაც შეეხება, დამატებით გარემოებას, რაც განაპირობებდა კომისიის მიერ განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღებას, განმცხადებლის მიერ მიმდინარე ადმინისტრაციული წარმოების ფარგლებში, არ ყოფილა წარდგენილი (იხ. ს.ფ. 145-147). ადმინისტრაციული წარმოების ფარგლებში, კომისიაში წარმოდგენილ მოწმეთა ჩვენებებში მითითებული იყო, რომ განმცხადებელი მიწის ნაკვეთს ფლობდა 2004 წლიდან, ხოლო მიმდინარე ადმინისტრაციული წარმოების ფარგლებში წარმოდგენილ მოწმეთა ჩვენებებში მიეთითა, რომ განმცხადებელი მიწის ნაკვეთს ფლობდა 2007 წლის თებერვლიდან და მასზე 2007 წლის აპრილში ააშენა საცხოვრებელი სახლი.

აღსანიშნავია, რომ კომისიის მითითებული გადაწყვეტილებები დაინტერესებული პირის მიერ არ გასაჩივრებულა და შესულია კანონიერ ძალაში.

საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ საქმეში წარმოდგენილი სანოტარო წესით დამოწმებული ჩვენებებში (იხ.ს.ფ. 131-137), მითითებულია არსებითად იმავე გარემოებაზე, რაზედაც კომისიამ იმსჯელა კანონიერ ძალაში მყოფი აქტების მიღებისას, ამრიგად ახალი გარემოებების არსებობა, მოსარჩელის მიერ დადასტურებული არ არის. არსებული მტკიცებულებების მიხედვით საკასაციო პალატა იზიარებს სააპელაციო პალატის შეფასებას, რომ უტყუარად და ცალსახად არ დასტურდება კანონის ამოქმედებამდე სადავო უძრავი ქონების - მიწის ნაკვეთის ფლობა-სარგებლობისა და მასზე კანონის ამოქმედებამდე შენობის განთავსების ფაქტი, რაც ასევე არ დადასტურდა სსიპ ლევან სამხარაულის სახელობის სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს მიერ 2021 წლის 12 იანვრის N000143121 დასკვნით, რომლის თანახმად, ქალაქ თბილისში, ...ის მიმდებარედ არსებულ, გ.კ-ის მიერ დაკავებულ მიწის ნაკვეთზე (რომელიც დატანილია შპს „...ის“ მიერ შესრულებულ მიწის ნაკვეთის საკადასტრო აზომვით ნახაზზე) განთავსებული N01/1 შენობა-ნაგებობის ნაწილი აშენებულია 2005 წლიდან 2010 წლამდე პერიოდში, მასზე განხორციელდა მიშენება 2010 წლიდან 2014 წლამდე პერიოდში, ხოლო მისი არსებული სახით დასრულება მოხდა 2014 წლის შემდგომ პერიოდში (იხ. ს.ფ. 27-36).

საქმეზე დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებების გათვალისწინებით, საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ კომისიისთვის განმეორებით მიმართვისას, გ.კ-ემ ვერ წარადგინა ახალი მტკიცებულებები (გამოკვლეულ ორთოფოტოზე ასახული მონაცემებისაგან განსხვავებული, მოსარჩელის სასარგებლო ფაქტის დასადასტურებლად), რითაც დაადასტურებდა მოთხოვნის საფუძვლიანობას. მიწის ნაკვეთის ფლობის და სარგებლობის დამადასტურებელი სხვა მტკიცებულებების არარსებობის პირობებში კი მხოლოდ მოწმეთა ჩვენებები ვერ იქნება მიჩნეული საკუთრების უფლების აღიარების წინაპირობად (სუსგ Nბს-412(კ-23), 18.03.2024წ.). შესაბამისად, კონკრეტულ შემთხვევაში მხოლოდ მოწმეთა ჩვენებებში ასახული ინფორმაციის ახლად აღმოჩენილ ან გამოვლენილ გარემოებად (მტკიცებულება) მიჩნევა, საფუძველს მოკლებულია.

ამდენად, საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ სადავო ადმინისტრაციული წარმოების ფარგლებში მოსარჩელის მიერ წარდგენილი მტკიცებულებები ადმინისტრაციულ ორგანოს აძლევდა საკითხის ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 102-ე მუხლის საფუძველზე გადაწყვეტის შესაძლებლობას, რამდენადაც არ დასტურდებოდა ისეთი გარემოების არსებობა, რაც განაპირობებდა დაინტერესებული პირისათვის უფრო ხელსაყრელი გადაწყვეტილების მიღებას. ამდენად, სადავო განკარგულება მიღებულია მისი მიღებისათვის დადგენილი ნორმების დაცვით და ადგილი არ ჰქონია საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 60¹ მუხლით გათვალისწინებულ კანონის დარღვევას, შესაბამისად, არ არსებობდა სარჩელის დაკმაყოფილების წინაპირობები.

რაც შეეხება კასატორის პრეტენზიას თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2023 წლის 24 მარტის საოქმო განჩინების თაობაზე, საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ სააპელაციო პალატამ დამატებით წარდგენილ მტკიცებულებებთან მიმართებით დასაბუთებულად განმარტა, რომ წარდგენილი ფოტოსურათებით ვერ ხდებოდა იმის იდენტიფიცირება, თუ სად იყო გადაღებული, ხოლო შუამდგომლობაზე დართულ სხვა მასალებთან მიმართებით ასევე, არგუმენტირებულად იქნა მითითებული, რომ აღნიშნულ მტკიცებულებებს შემხებლობა არ ჰქონდათ სადავო საკითხთან, რასაც ასევე იზიარებს საკასაციო პალატა და მიიჩნევს, ამ დოკუმენტებში ასახული მონაცემების გაზიარების პირობებშიც კი საკასაციო საჩივარს არ გააჩნია წარმატების პერსპექტივა, შესაბამისად, არ არსებობს 2023 წლის 24 მარტის საოქმო განჩინების გაუქმებისა და საქმის ხელახლა განსახილველად დაბრუნების საფუძველი.

აღსანიშნავია, რომ გ.კ-ის მიერ საკასაციო საჩივარზე დართულია შპს ... „...ის“ მიერ 24.05.2023 წ. გაცემული N03/14 დასკვნა, რომლის შეფასება სცილდება საკასაციო სასამართლოს უფლებამოსილებას. საპროცესო კანონმდებლობა არ ითვალისწინებს საკასაციო სასამართლოში მტკიცებულებების მიღების შესაძლებლობას. მართალია, საკასაციო პალატა არ არის შებოჭილი ქვედა ინსტანციის სასამართლოს მიერ დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებებით, თუმცა აღნიშნული უფლებამოსილს არ ხდის საკასაციო სასამართლოს თავადვე დაადგინოს ფაქტობრივი გარემოებები, საკასაციო სასამართლოს პროცესუალური როლის გათვალისწინებით საკასაციო სასამართლო არ არის ფაქტების დამდგენი სასამართლო. მტკიცებულებების გამოკვლევისა და ფაქტობრივი გარემოებების დადგენაზე უფლებამოსილი სასამართლო სააპელაციო სასამართლოა, სადაც მოსარჩელე არ იყო შეზღუდული წარედგინა საქმეზე დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებების გამომრიცხველი მტკიცებულებები, მათ შორის, შენობის ხანდაზმულობის საკითხის დასადასტურებლად.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, განსახილველ საქმეზე სასამართლოების მიერ დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებების გათვალისწინებით, საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ კასატორის მიერ მითითებული გარემოებები არ ქმნის საკასაციო საჩივრის დასაშვებად ცნობის საფუძველს და არ არსებობს საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით რეგლამენტირებული არც ერთი საფუძველი, რის გამოც საკასაციო საჩივარი არ უნდა იქნეს დაშვებული განსახილველად.

საკასაციო პალატა მიუთითებს საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მე-4 ნაწილზე და აღნიშნავს, რომ თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება მიჩნეული, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70 პროცენტი. საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ ვინაიდან, გ.კ-ის საკასაციო საჩივარზე 16.10.2023წ. N... საგადახდო დავალებით გადახდილია სახელმწიფო ბაჟი 300 ლარის ოდენობით, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მე-4 ნაწილის თანახმად, აღნიშნული თანხის 70 პროცენტი უნდა დაუბრუნდეს კასატორს.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლით, 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. გ.კ-ის საკასაციო საჩივარი მიჩნეულ იქნეს დაუშვებლად;

2. უცვლელად დარჩეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2023 წლის 24 მარტის განჩინება;

3. კასატორს - გ.კ-ეს (პ/ნ...) დაუბრუნდეს 16.10.2023წ. N... საგადახდო დავალებით ნ.მ-ის (პ/ნ...) მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის - 300 ლარის 70% - 210 ლარი, შემდეგი ანგარიშიდან: ქ. თბილისი, სახელმწიფო ხაზინა, ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის N200122900, სახაზინო კოდი N300773150;

4. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.

მოსამართლეები: გ. აბუსერიძე

მ. ვაჩაძე

ბ. სტურუა