№ბს-541(2კ-24) 17 ივლისი, 2024 წელი ქ. თბილისი
ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატამ
შემდეგი შემადგენლობით:
გენადი მაკარიძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),
ქეთევან ცინცაძე, თამარ ოქროპირიძე
საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლისა და 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის საფუძველზე, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 408-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, ზეპირი განხილვის გარეშე, შეამოწმა საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტროსა და სსიპ სახელმწიფო ქონების ეროვნული სააგენტოს საკასაციო საჩივრების დასაშვებობის საფუძვლების არსებობა თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2023 წლის 8 დეკემბრის განჩინების გაუქმების თაობაზე (მოწინააღმდეგე მხარე - ლ. ნ-ე, ბ. ნ-ე (ნ. მ-ის უფლებამონაცვლეები); მესამე პირი - სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტო).
ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:
1. ლ. ნ-ემ და ნ. მ-იმა სარჩელით მიმართეს თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიას მოპასუხე საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტროსა და სსიპ სახელმწიფო ქონების ეროვნული სააგენტოს მიმართ.
მოსარჩელეებმა მოითხოვეს: ა) ბათილად იქნეს ცნობილი სსიპ სახელმწიფო ქონების ეროვნული სააგენტოს 2018 წლის 12 სექტემბრის №6/51035 წერილი; ბ) ბათილად იქნეს ცნობილი სსიპ სახელმწიფო ქონების ეროვნული სააგენტოს 2020 წლის 28 იანვრის №6/5677 წერილი; გ) ბათილად იქნეს ცნობილი სსიპ სახელმწიფო ქონების ეროვნული სააგენტოს 2020 წლის 10 მარტის №6/15631 წერილი; დ) ბათილად იქნეს ცნობილი საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტროს 2020 წლის 7 აგვისტოს №04/5369 წერილი; ე) მოპასუხეებს დაევალოთ, გამოსცენ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი, რომლითაც დადასტურებული იქნება, რომ ქალაქ თბილისის სახელმწიფო ქონების მართვისა და პრივატიზების დეპარტამენტის მიერ 1996 წლის 14 მაისს გაცემულ №23/348-კ საკუთრების მოწმობაში მითითებული მისამართი - ... №... მოიცავს ამავე მოწმობით მითითებული ფართის დაურეგისტრირებელ ნაწილს - 47 კვ.მ ფართს.
2. თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2022 წლის 17 მარტის განჩინებით ლ. ნ-ეისა და ნ. მ-ის სარჩელზე შეჩერდა საქმის წარმოება გარდაცვლილი მოსარჩელის - ნ. მ-ის უფლებამონაცვლის დადგენამდე, მაგრამ არაუმეტეს ერთი წლის ვადით.
თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2022 წლის 22 ივნისის განჩინებით მოსარჩელე ნ. მ-ის უფლებამონაცვლედ ცნობილ იქნა ლ. ნ-ე და ბ. ნ-ე და განახლდა საქმის წარმოება.
3. თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2022 წლის 13 ივლისის გადაწყვეტილებით ლ. ნ-ეისა და ბ. ნ-ეის სარჩელი დაკმაყოფილდა. ბათილად იქნა ცნობილი სსიპ სახელმწიფო ქონების ეროვნული სააგენტოს 2018 წლის 12 სექტემბრის №6/51035 წერილი. ბათილად იქნა ცნობილი სსიპ სახელმწიფო ქონების ეროვნული სააგენტოს 2020 წლის 28 იანვრის №6/5677 წერილი. ბათილად იქნა ცნობილი სსიპ სახელმწიფო ქონების ეროვნული სააგენტოს 2020 წლის 10 მარტის №6/15631 წერილი. ბათილად იქნა ცნობილი საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტროს 2020 წლის 7 აგვისტოს №04/5369 წერილი. სსიპ სახელმწიფო ქონების ეროვნულ სააგენტოს დაევალა, გამოსცეს ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი, რომლითაც დადასტურებული იქნება, რომ ქალაქ თბილისის სახელმწიფო ქონების მართვისა და პრივატიზების დეპარტამენტის მიერ 1996 წლის 14 მაისს გაცემული №23/348-კ საკუთრების მოწმობით გადაცემული ფართი მოიცავს როგორც ... №...-ში მდებარე მიწის ნაკვეთზე არსებულ ფართს, ასევე, ... №...-ში მდებარე, №... საკადასტრო კოდის მიწის ნაკვეთზე არსებულ, სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნულ სააგენტოში ნ. მ-ის №... განცხადებით სარეგისტრაციოდ წარდგენილ, შპს „მ...ის“ 2018 წლის 24 იანვრის აზომვითი ნახაზით გათვალისწინებულ 47 კვ.მ ფართს.
4. თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2022 წლის 13 ივლისის გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გასაჩივრდა საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტროსა და სსიპ სახელმწიფო ქონების ეროვნული სააგენტოს მიერ.
თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2022 წლის 17 ნოემბრის საოქმო განჩინებით სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტო საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის მე-16 მუხლის პირველი ნაწილის შესაბამისად, საქმეში ჩაბმულ იქნა მესამე პირად.
თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2023 წლის 8 დეკემბრის განჩინებით საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტროსა და სსიპ სახელმწიფო ქონების ეროვნული სააგენტოს სააპელაციო საჩივრები არ დაკმაყოფილდა. უცვლელად დარჩა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2022 წლის 13 ივლისის გადაწყვეტილება.
5. თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2023 წლის 8 დეკემბრის განჩინება საკასაციო წესით გასაჩივრდა საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტროსა და სსიპ სახელმწიფო ქონების ეროვნული სააგენტოს მიერ.
5.1 კასატორი - საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტრო აღნიშნავს, რომ სასამართლო გასცდა სასარჩელო მოთხოვნის ფარგლებს, კერძოდ, სასარჩელო მოთხოვნას წარმოადგენდა: „...მოპასუხეებს დაევალოთ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემა, რომ ქ. თბილისის სახელმწიფო ქონების მართვისა და პრივატიზების დეპარტამენტის 1996 წლის 14 მაისს გაცემულ №23/348-კ საკუთრების მოწმობაში მითითებული მისამართი ... №... მოიცავს ამავე მოწმობით დადგენილი ფართის (93 კვ.მ) არარეგისტრირებულ ნაწილს“. სასამართლომ თავად ჩამოაყალიბა სასარჩელო მოთხოვნა და მისი საფუძვლიანობა შეაფასა. იმ პირობებში, როდესაც მოსარჩელე მხარე არ მოითხოვდა 1996 წლის 14 მაისს გაცემული საკუთრების მოწმობით გადაცემული ფართის მისამართის დაზუსტებას თუ შეცვლას, სასამართლომ აქტის გამოცემის დავალების წინაპირობად მიიჩნია. სააპელაციო სასამართლომ არათუ საპროცესო კანონმდებლობის შესაბამისად იმსჯელა სააპელაციო საჩივრის ფარგლებში, არამედ სააპელაციო საჩივრის განხილვის ეტაპზე მოწინააღმდეგე მხარეს დააზუსტებინა სასარჩელო მოთხოვნა.
სასამართლო გადაწყვეტილებით ბათილად იქნა ცნობილი საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტროს 2020 წლის 7 აგვისტოს №04/5369 წერილი, იმ საფუძველზე მითითებით, რომ სააგენტოს 2018 წლის 12 სექტემბრის, 2020 წლის 28 იანვრისა და 3 თებერვლის (ან 10 მარტის) წერილები სასამართლომ მიიჩნია ადმინისტრაციულ-სამართლებრივ აქტად, თუმცა სამინისტროში მოთხოვნილი იყო მხოლოდ სააგენტოს 2020 წლის 10 მარტის №6/15631 წერილის ბათილად ცნობა. ამასთან, საყურადღებოა, რომ არ არსებობს სამართლებრივი დანაწესი, რომელიც 2018 წლის აქტის (თუკი ასეთად იქნება მიჩნეული) ჩაბარებიდან 3 წლის შემდგომ აქტის კანონიერებასთან დაკავშირებით სარჩელის განხილვის შესაძლებლობას აწესებდეს. საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტროს 2020 წლის 7 აგვისტოს №04/5369 წერილით ლ. ნ-ეს და ნ. მ-ის განემარტათ, რომ მათ მიერ წარდგენილი უნდა ყოფილიყო ადმინისტრაციული საჩივარი. ფორმალურად გასაჩივრებული სსიპ სახელმწიფო ქონების ეროვნული სააგენტოს 2020 წლის 10 მარტის №6/15631 წერილით მხარეს ეცნობა, რომ განსახილველ საკითხთან დაკავშირებით პასუხი ეცნობა სააგენტოს 2018 წლის 12 სექტემბრის №6/51035 და 2020 წლის 28 იანვრის №6/5677 წერილებით. ამასთან, აღნიშნული წერილები ვერ იქნებოდა ადმინისტრაციულ-სამართლებრივ აქტად მიჩნეული. სასამართლომ სამინისტროს 2020 წლის 7 აგვისტოს წერილი ბათილად ცნო იმ მოტივით, რომ სააგენტოს 2020 წლის 10 მარტის წერილი ადმინისტრაციულ აქტს წარმოადგენდა. სასამართლოს მოსაზრებით, სააგენტოს 2020 წლის 10 მარტის წერილი აქტად იქნა მიჩნეული 2018 წლის 12 სექტემბრის წერილიდან გამომდინარე, რაც სასამართლოს მოსაზრებასვე აცლის საფუძველს, რომ 2020 წლის 10 მარტის წერილი, სამინისტროს დამოუკიდებლად აქტად უნდა მიეჩნია.
კასატორის განმარტებით, მიუხედავად იმისა, რომ სასამართლომ მხედველობაში არ მიიღო ადმინისტრაციული საჩივრის მოთხოვნა, დაუსაბუთებელია სასამართლოს მითითება სამინისტროს აქტთან მიმართებით 1-თვიანი ვადის დაუცველობაზე. სასამართლომ სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნულ სააგენტოში მოიძია თბილისის საქალაქო სასამართლოს საკადასტრო კოდი და საჯარო რეესტრის გადაწყვეტილება უძრავი ქონების დამისამართების თაობაზე. სასამართლოს მხედველობიდან გამორჩა, რომ მისამართის ცვლილების თაობაზე თავად საქალაქო სასამართლოსთვის არ იყო ცნობილი. სამინისტროსათვის იმავე მოსამართლის შემადგენლობიდან გამოგზავნილ საპროცესო დოკუმენტებში (გამოგზავნილია 2017 და 2019 წელს) თბილისის საქალაქო სასამართლოს მისამართად მითითებულია სამინისტროს ბრძანებაში მითითებული მისამართი და ამგვარი მითითება თბილისის საქალაქო სასამართლოს საპროცესო დოკუმენტებში 2020 წლის ჩათვლით ხორციელდებოდა.
კასატორის განმარტებით, მოსარჩელის მიზანს წარმოადგენს, საკუთრებაში დაირეგისტრიროს ის უძრავი ქონება, რომელზედაც უფლების დამდგენი დოკუმენტი არ გააჩნია, თუმცა როგორც თავად მიუთითებს, ფაქტობრივად ფლობს მას. 1995 წლის 4 ოქტომბრის №1-/246 ბრძანების თანახმად, შეიქმნა ისნის რაიონში, ...ს №...-ში მდებარე №... მაღაზიის საპრივატიზებო კომისია. საპრივატიზებო კომისიის 1995 წლის 12 ოქტომბრის №1 სხდომის ოქმით დადგინდა №... მაღაზიის გაყიდვის ფორმა და კონკურსის პირობები. ობიექტის საპრივატიზებო მასალების მომზადებაში მონაწილეობა უნდა მიეღო მაღაზიის გამგეს. თბილისის სახელმწიფო ქონების მართვისა და პრივატიზების სამმართველოს არასაცხოვრებელი ფართის 1995 წლის 15 სექტემბრის №4962 სარეგისტრაციო მოწმობის შესაბამისად, მაღაზია №... მდებარეობს ... №...-ში. 1995 წლის 15 დეკემბერს შედგენილი №006360 ტექნიკური პასპორტის შესაბამისად, ...ს №...-ში მდებარეობს 94 კვ.მ აგურის შენობა, ლიტერი „ა“, პირველი სართული - 7 ოთახი. ძირითად საშუალებათა პასიური ნაწილის ღირებულების შეფასების აქტით დგინდება, რომ მაღაზია №... მდებარეობს ...ს №...-ში და აღნიშნულს ხელმოწერით ადასტურებენ საპრივატიზებო კომისიის წევრები, მათ შორის, მაღაზიის გამგე. ისნის რაიონში მდებარე მაღაზიის საპრივატიზებო კომისიის მიერ ჩატარებული ძირითადი საშუალებების ინვეტარიზაციის აქტით (შედგენის თარიღი 12.10.1995წ.) დგინდება, რომ №... მაღაზიის ძირითადი ინვენტარიზაცია განხორციელდა და არასაცხოვრებელი ფართის შეფასება მოხდა ტექნიკური ინვენტარიზაციის ბიუროს მიერ 1995 წლის №006360 ტექნიკური პასპორტით. 1996 წლის 4 იანვარს ნ. მ-იმა (მაღაზიის გამგემ) და ლ. ნ-ემ (მაღაზიის გამგის მოადგილემ) წარადგინეს განცხადება №... მაღაზიის შესაძენად გამოცხადებულ კონკურსში მონაწილეობის მისაღებად. თბილისის სახელმწიფო ქონების მართვის სამმართველოსთან არსებული საკონკურსო კომისიის 1996 წლის 9 იანვრის №12 ოქმით თბილისში, ...ს №...-ში მდებარე №... მაღაზიის პრივატიზების მიზნით კონკურსში გამარჯვებულად გამოცხადდა ნ. მ-ი და ლ. ნ-ე შესაბამისი პირობებით. გამარჯვებულთან 1996 წლის 26 აპრილს დაიდო მიღება-ჩაბარების აქტი №219, რომლითაც მყიდველმა ნ. მ-იმა ჩაიბარა მაღაზია №.... 1996 წლის 8 მაისს სახელმწიფო ქონების მართვის სამინისტროს თბილისის სახელმწიფო ქონების მართვის სამმრთველოსა და ნ. მ-ისა და ლ. ნ-ეს შორის დაიდო ხელშეკრულება ისნის რაიონში, ...ს №...-ში მდებარე №... მაღაზიის თაობაზე (მაღაზიის ფართი განსაზღვრულია პირველი სართული, 93 კვ.მ). აღნიშნული ხელშეკრულება დამოწმებულია სანოტარო წესით. 1996 წლის 14 მაისს გაიცა საკუთრების დამადასტურებელი მოწმობა №23/348-კ, რომლითაც ნ. მ-ისა და ლ. ნ-ეს საკუთრებაში გადაეცა მაღაზია №...-ის არასაცხოვრებელი ფართი 93 კვ.მ მდებარე თბილისში, ისნის რაიონი, ... №...-ში. ამასთან, მოწმობა ძალაშია ხელშეკრულებასთან და მიღება-ჩაბარების აქტთან ერთად, რომლებიც წარმოადგენენ მის შემადგენელ ნაწილს. 2000 წლის 21 ივლისს ქ. თბილისის მთავარ რეგისტრატორს წარედგინა განცხადება თბილისში, ... №...-ში მდებარე ფართის რეგისტრაციის თაობაზე. სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს 2000 წლის 19 დეკემბრის სააღრიცხვო ბარათის მიხედვით (განაცხადის რეგისტრაციის №...), თბილისში, ... №...-ში მდებარე (სარეგისტრაციო ზონა თბილისი, სექტორი - ისანი, კვარტალი - 1, ნაკვეთის ნომერი 92/11) 93 კვ.მ არასაცხოვრებელი ფართი ნ. მ-ის და ლ. ნ-ეის საკუთრებაა (უფლების დამდგენ დოკუმენტად მითითებულია თბილისის სახელმწიფო ქონების მართვისა და პრივატიზების დეპარტამენტის მიერ 1996 წლის 14 მაისს გაცემული საკუთრების დამადასტურებელი მოწმობა №23/348-კ, თბილისის ტექნიკური ინვენტარიზაციის ბიუროს მიერ 1999 წლის 18 ოქტომბერს გაცემული საინვენტარიზაციო გეგმა). სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს 2007 წლის 16 მაისის №... გადაწყვეტილების შესაბამისად, გაიცა ამონაწერი, რომლითაც თბილისში, ... №...-ში მდებარე 93 კვ.მ არასაცხოვრებელი ფართი ნ. მ-ის და ლ. ნ-ეის საკუთრებაა (უფლების დამდგენ დოკუმენტად მითითებულია თბილისის სახელმწიფო ქონების მართვისა და პრივატიზების დეპარტამენტის მიერ 1996 წლის 14 მაისს გაცემული საკუთრების დამადასტურებელი მოწმობა №23/348-კ, თბილისის ტექნიკური ინვენტარიზაციის ბიუროს მიერ 1999 წლის 13 ოქტომბერს გაცემული საინვენტარიზაციო გეგმა (ს/კ ...)). 2007 წლის 8 ივნისიდან 2008 წლის 19 თებერვლამდე აღნიშნულ ფართზე რეგისტრირებული იყო ქირავნობის ხელშეკრულება. სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს 2012 წლის 31 იანვრის №... გადაწყვეტილებით თბილისში, ... №...-ში მდებარე უძრავ ქონებაზე დარეგისტრირდა მ. შ-ას საკუთრების უფლება (უფლების დამდგენი დოკუმენტი 1996 წლის 31 მაისის ნასყიდობის ხელშეკრულება (ს/კ ...)). სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს 2016 წლის 9 თებერვლის №... გადაწყვეტილების შესაბამისად, №... და №... საკადასტრო ერთეულების რეგისტრაცია გაუქმდა, „...ვინაიდან საქმის წარმოებისას დადგინდა, რომ შენობა დანგრეულია, აუცილებელია ბინა/ერთეულებზე რეგისტრირებული უფლებები გადმოლაგდეს მიწაზე...“ და ... №...-ში მდებარე 73 კვ.მ მიწის ფართზე დარეგისტრიდა ლ. ნ-ეის, ნ. მ-ისა და მ. შ-ას საკუთრების უფლება (ს/კ ...). სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს 2016 წლის 20 სექტემბრის №... გადაწყვეტილებით №... საკადასტრო კოდით რეგისტრირებული უძრავი ქონება დაიყო 2 საკადასტრო ერთეულად ს/კ ... (მესაკუთრე ნ. შ-ა, ფართი 29 კვ.მ) და ... (მესაკუთრე ლ. ნ-ე, ნ. მ-ი, ფართი 44 კვ.მ).
კასატორის მოსაზრებით, შესაფასებელია არსებობს თუ არა აქტის გამოცემის დავალების მოთხოვნის საფუძველი ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 23-ე მუხლის შესაბამისად. პრივატიზების პროცესი წარმოადგენს ერთმანეთთან ურთიერთდაკავშირებული პროცედურების ერთობლიობას, რომელიც შეიძლება გამოიხატოს როგორც აქტის გამოცემით, რეალაქტის განხორციელებით, ასევე ხელშეკრულების დადებით. პრივატიზების პროცესის დასრულებას წარმოადგენს ხელშეკრულების დადება. სანოტარო წესით დადასტურებული ხელშეკრულების მომენტიდან ობიექტზე საკუთრების უფლება გამყიდველიდან მყიდველს გადაეცემოდა, თუ ამ ხელშეკრულებით სხვა რამ არ იყო გათვალისწინებული. სწორედ ამ გარემოებას ადასტურებდა საკუთრების დამადასტურებელი მოწმობა, რომელიც დამოუკიდებლად კი არ წარმოშობს მხარის უფლებას, არამედ ხელშეკრულებასა და მიღება-ჩაბარების აქტთან ერთად. შესაბამისად, შესაფასებელია არის თუ არა შესაძლებელი აქტის გამოცემის დავალების მოთხოვნით განხორციელდეს მოსარჩელის მიერ დასახული მიზანი ან შესაძლებელია თუ არა საკუთრების დამადასტურებელ მოწმობაში შეტანილი იქნეს ცვლილება ხელშეკრულებასა და მიღება-ჩაბარების აქტში ცვლილების შეტანის გარეშე. პრივატიზების პროცესის კომპლექსურობის გათვალისწინებით ამ ურთიერთობის მიმართ უფრო მეტად სახელშეკრულებო ურთიერთობის მომწესრიგებელი ნორმები უნდა იქნეს გამოყენებული, ვიდრე ადმინისტრაციული აქტის მომწესრიგებელი ნორმები, რაც გამორიცხავს ერთ კონკრეტულ აქტში ცვლილების შეტანის შესაძლებლობას. თუნდაც ამგვარი მოთხოვნა იყოს განხილული, თუკი საკუთრების უფლება კონკრეტულ ნივთზე ხელშეკრულებით გადაეცემა მყიდველს, რამდენად შესაძლებელია ხელშეკრულებაში ცვლილების განხორციელების გარეშე საკუთრების დამადასტურებელ მოწმობაში განხორციელდეს ცვლილება (გასათვალისწინებელია ასევე, რომ ხელშეკრულებაში ცვლილების შეტანა კი აქტის გამოცემით ვერ განხორციელდება). მიუხედავად აღნიშნულისა, თუნდაც პრივატიზების პროცესი ცალკეულ, დამოუკიდებელ ეტაპად შეფასდეს, მხედველობაშია მისაღები ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 63-ე მუხლის დანაწესი. აღნიშნული მუხლი ერთი მხრივ, მიუთითებს ცვლილების განმახორციელებელ პირზე და მეორე მხრივ, ცვლილების შეტანის წესზე. უფლებამოსილ პირთან მიმართებით ვერ იქნება გაზიარებული სასამართლოს მითითება სააგენტოს სათანადო პირად მიჩნევის თაობაზე. საკანონმდებლო დანაწესით განსაზღვრულია ქონების მართვის სამინისტროს უფლებამონაცვლეობა, თუმცა არ არსებობს საკანონმდებლო ნორმა, რომელიც ქონების მართვის სამინისტროს უფლებამონაცვლის ლიკვიდაციაზე მიუთითებდა. კონკრეტული აღმასრულებელი ხელისუფლების ფუნქციათა შესრულების საკანონმდებლო დანაწესი ასეთ ფუნქციათა განმახორციელებელი პირის უფლებამონაცვლედ ვერ აქცევს.
კასატორის განმარტებით, სასამართლომ უნდა შეაფასოს, არსებობს თუ არა საკუთრების დამადასტურებელი მოწმობის გაცემის საკანონმდებლო ვალდებულება. თუკი კანონი არ ითვალისწინებს კონკრეტული აქტის გამოცემის შესაძლებლობას, შესაფასებელია აქტის ამ კონკრეტული სახეობის გამოცემის დავალება, თუნდაც არსებულ აქტში ცვლილების შეტანის მიზნით, რამდენად შეესაბამება კანონის მოთხოვნებს. ამასთან, თუნდაც სახეზე არ იყოს პროცესუალური შეუსაბამობა, შესაფასებელია არის თუ არა შესაძლებელი განხორციელდეს მოსარჩელის მიზანი (საკუთრების უფლება აღრიცხოს ისეთ ქონებაზე, რომელზედაც უფლების დამდგენი დოკუმენტი არ გააჩნია. უფლების დამდგენი დოკუმენტის საფუძველზე უფლება სრულად რეალიზებული აქვს - საკუთრების უფლება აღრიცხული ჰქონდა საჯარო რეესტრში). არ არსებობს სამართლებრივი აქტი, რომელიც მოთხოვნის სამართლებრივ საფუძვლად შეიძლება იქნეს გამოყენებული. დღეს მოქმედი კანონმდებლობა („სახელმწიფო ქონების შესახებ“ საქართველოს კანონი) არ ითვალისწინებს საკუთრების დამადასტურებელი მოწმობის გაცემას. ამდენად, აღნიშნული კანონის შესაბამისად ვერ იქნება განხილული ისეთ აქტში ცვლილების განხორციელება, რომლის კონკრეტულ სახეს კანონი არც კი ითვალისწინებს. პრივატიზების პროცესი მხარეთა შორის ურთიერთობის სახელშეკრულებო მოწესრიგებას წარმოადგენს, შესაბამისად, ხელშეკრულებიდან გამომდინარე მხარეებს შეიძლება ჰქონდეთ ერთმანეთის მიმართ გარკვეული მოთხოვნები. ასეთი მოთხოვნა არსებობს ხელშეკრულების მოქმედების პერიოდში. შესაბამისად, ხელშეკრულების მომწესრიგებელი ნორმებიც ვერ იქნება გამოყენებული.
კასატორის განმარტებით, ხანდაზმულობის ვადის დენის დაწყება დაკავშირებულია სუბიექტურ ფაქტორთან ანუ იმ მომენტთან, როცა დაზარალებულმა შეიტყო ან უნდა შეეტყო თავისი უფლების დარღვევის შესახებ. საწინააღმდეგოს მტკიცების ტვირთი მოსარჩელეს აწევს. ხანდაზმულობის ვადის დაწყების სუბიეტური მომენტის შეფასებისას მნიშვნელოვანია მოთხოვნის ობიექტურად წარმოშობიდან განვლილი ვადა და მოსარჩელის მიერ შესაძლო უფლების დარღვევის შეტყობა. იმ პირობებში, როცა სადავო ხელშეკრულების დადებიდან გასულია არა მხოლოდ კანონით გათვალისწინებული სპეციალური ვადა, არამედ ხანდაზმულობის ზოგადი ვადაც კი, მოსარჩელის მტკიცების ტვირთს წარმოადგენს ის გარემოება, თუ რატომ ვერ შეიტყო ამ დროის განმავლობაში შესაძლო უფლების დარღვევის შესახებ, მით უფრო იმ პირობებში, როცა აღნიშნული ურთიერთობის მიმართ გამოიყენება საქართველოს სსრ სამოქალაქო კოდექსის 75-ე მუხლით გათვალისწინებული 1-წლიანი ხანდაზმულობის ვადა, რომელიც ხელშეკრულების დადებიდან 1996 წლიდან უნდა აითვალოს. იმ პირობებში, თუკი მხარე მიიჩნევდა, რომ მას არ გადასცემია ხელშეკრულებით გათვალისწინებული ნივთი ან არასრულად გადაეცა, სწორედ ხელშეკრულების დადებიდან ერთი წლის განმავლობაში უნდა წარედგინა მოთხოვნა და არა ხელშეკრულებიდან დადებიდან 24 წლის შემდეგ. არამხოლოდ ხანდაზმულობის ვადის გასვლის გამო შეუძლებელია სასარჩელო მოთხოვნის განხილვა, აღნიშნული მოთხოვნის განხილვა ასევე შეუძლებელია ნივთის ფაქტობრივი განადგურების გამო. ამასთან, მხარეს სადავოდ არ გაუხდია ის გარემოება, რომ საჯარო რეესტრში მისი უფლება არასწორად იყო რეგისტირებული, ხოლო რეგისტრირებული მონაცემების მიმართ მოქმედებს უტყუარობისა და სისრულის პრეზუმფცია და აღნიშნული არ ითვალისწინებს გამონაკლისს იმის მიხედვით, თუ ვის მიმართ იქნება წარდგენილი მოთხოვნა და ვინ იქნება მოპასუხედ დასახელებული.
კასატორი აღნიშნავს, რომ განსახილველ დავაში გაურკვეველია მოთხოვნის სამართლებრივი საფუძველი, აქტის გამოცემის დავალების საკანონმდებლო დანაწესი. კანონისგან განსხვავებულად განიმარტება საჯარო რეესტრის უტყუარობის და სისრულის პრეზუმფცია, სახელმწიფოს, როგორც სახელშეკრულებო ურთიერთობაში მონაწილე მხარის ვალდებულებები.
4.2 კასატორის - სსიპ სახელმწიფო ქონების ეროვნული სააგენტო აღნიშნავს, რომ მოცემულ შემთხვევაში, სააპელაციო სასამართლომ 2018 წლის 12 სექტემბრის, 2020 წლის 23 იანვრისა და 2020 წლის 3 თებერვლის წერილები არასწორად მიიჩნია ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ მის უფლებამოსილებას მიკუთვნებულ საკითხზე მიღებულ უარის შესახებ გადაწყვეტილებად. სსიპ სახელმწიფო ქონების ეროვნული სააგენტო თავის უფლება-მოვალეობებს ახორციელებს მოქმედი კანონმდებლობის საფუძველზე და შესაბამის ფარგლებში. სააგენტოს ფუნქციებს ამომწურავად განსაზღვრავს „სახელმწიფო ქონების შესახებ“ საქართველოს კანონი და „საჯარო სამართლის იურიდიული პირის სახელმწიფო ქონების ეროვნული სააგენტოს დებულების დამტკიცების შესახებ“ საქართველოს მთავრობის 2012 წლის 17 სექტემბრის №391 დადგენილება (მე-3 მუხლი). ხსენებული აქტები არ ითვალისწინებს სააგენტოს მიერ საარქივო საპრივატიზებო დოკუმენტაციაში მითითებული ქონებისა და განმცხადებელთა მიერ ფაქტობრივად მოთხოვნილი ქონების იდენტურობის დადგენას, უძრავი ქონების ადგილმდებარეობის დადასტურებასა თუ მისამართის იდენტიფიკაციას. საგულისხმოა, რომ სადავო ფართი განიკარგა 1996 წელს სახელმწიფო ქონების მართვის სამინისტროს მიერ გაცემული საკუთრების დამადასტურებელი მოწმობის საფუძველზე, ხოლო სსიპ სახელმწიფო ქონების ეროვნული სააგენტო შეიქმნა 2012 წელს. დასახელებულ გარემოებათა ერთობლიობიდან გამომდინარე, სააგენტო არ არის უძრავი ნივთის ადგილმდებარეობის განსაზღვრაზე არათუ ვალდებული, არამედ არც უფლებამოსილი სუბიექტი. ასევე აღსანიშნავია, რომ 2018 წლის 12 სექტემბრის წერილით უძრავი ქონების იდენტიფიკაციის მიზნით, დაინტერესებულ პირებს გაეგზავნათ სააგენტოს არქივში დაცული სრული საპრივატიზაციო დოკუმენტაცია. იგივე დოკუმენტები (საკუთრების დამადასტურებელი მოწმობა და მისი საფუძვლები) გადაეცა სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნულ სააგენტოსაც, ხოლო საჯარო რეესტრში წარდგენილი ნახაზის მიხედვით საკუთრების უფლების რეგისტრაციის მიზანშეწონილობაზე დამატებით უნდა ემსჯელა ამავე უწყებას მისი კომპეტენციის ფარგლებში. ამდენად, 2018 წლის 12 სექტემბრის წერილი, ისევე როგორც 2020 წლის 28 იანვრისა და 2020 წლის 3 თებერვლის წერილები თავისი შინაარსით არ წარმოადგენდა ადმინისტრაციული ორგანოს უარს, არამედ დაინტერესებულ პირებს აწვდიდა სრულ და ამომწურავ ინფორმაციას განკარგული ფართის შესახებ.
2018 წლის 12 სექტემბრის წერილის ინდივიდუალურ ადმინისტრაციულ- სამართლებრივ აქტად მიჩნევის შემთხვევაშიც, მოსარჩელეებს გაშვებული ჰქონდათ კანონით დადგენილი გასაჩივრების ვადა. სსიპ სახელმწიფო ქონების ეროვნული სააგენტოს 2018 წლის 12 სექტემბრის, 2020 წლის 28 იანვრისა და 2020 წლის 3 თებერვლის წერილების, როგორც საინფორმაციო ხასიათის რეალაქტების გასაჩივრებასთან მიმართებით, მოსარჩელეებს არ უდგინდებოდათ კანონიერი ინტერესი, არ დასტურდებოდა მოსარჩელეთა მიმართ პირდაპირი და უშუალო ზიანის მიყენების ფაქტი და შესაბამისად, არ არსებობდა სარჩელის დასაშვებობის წინაპირობები, რაც საქმის წარმოების შეწყვეტის საფუძველი იყო. ზიანი შესაძლოა დასტურდებოდეს სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს მიერ სარეგისტრაციო წარმოების შეწყვეტის შესახებ მიღებულ გადაწყვეტილებებთან მიმართებით, რომელთა გამოც, უძრავ ნივთებზე უფლებათა რეესტრში სადავო ფართზე არ აღირიცხა მოსარჩელეთა საკუთრების უფლება. თუმცა, საქმეში არსებული მასალებიდან არ დასტურდება მოსარჩელეთა მიერ საჯარო რეესტრის გადაწყვეტილებების გასაჩივრების ფაქტი.
სააპელაციო სასამართლომ სათანადო მტკიცებულებების არარსებობის პირობებში დაადგინა, რომ ... №...-ისა და ... №...-ის საინვენტარიზაციო გეგმების ზედდება მოიცავს 1996 წლის 14 მაისის №23/348-კ საკუთრების დამადასტურებელი მოწმობით გათვალისწინებული ფართის სარდაფის ნაწილს. შესაბამისად, არასწორად დაადგინა, რომ შპს „მ...ის“ მიერ მომზადებულ აზომვით ნახაზზე დატანილი სადავო 47 კვ.მ ფართი განთავსებულია №... საკადასტრო კოდის შესაბამის მიწის ნაკვეთზე. საგულისხმოა, რომ სახელმწიფო ქონების მართვის სამინისტროს მიერ გაცემული №23/348-კ საკუთრების მოწმობისა და ქ. თბილისის ტექინვენტარიზაციის ბიუროს მიერ 1999 წლის 18 ოქტომბერს გაცემული საინვენტარიზაციო გეგმის საფუძველზე, ... №...-ში მდებარე 93 კვ.მ ფართზე ლ. ნ-ეისა და ნ. მ-ის საკუთრების უფლება დარეგისტრირდა №... საკადასტრო კოდით. იმავე მისამართზე 68.94 კვ.მ ფართზე დარეგისტრირდა მ. შ-ას საკუთრების უფლება №... საკადასტრო კოდით. 93 კვ.მ. ფართი აღირიცხა ერთ საკადასტრო ერთეულად ... №...-ის მისამართზე და საჯარო რეესტრს აღნიშნული ფართის სხვადასხვა მისამართზე მდებარეობის ფაქტი არ დაუდგენია. ასევე, მოსარჩელეებსაც არ გაუხდიათ სადავოდ საკუთრების მოწმობით გადაცემული 93 კვ.მ არასაცხოვრებელი ფართის ერთ საკადასტრო ერთეულად, ქ. თბილისში, ... №...-ში რეგისტრაციის ფაქტი. ხსენებულ საკუთრების მოწმობასა და მის საფუძვლად არსებულ საპრივატიზებო დოკუმენტაციაში მითითებულია მხოლოდ ერთი მისამართი - ქ. თბილისი, ... №....
2016 წლის 9 თებერვალს სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნულ სააგენტოს №... განცხადებით მიმართეს მ. შ-ამ, ლ. ნ-ემ და ნ. მ-იმა. მათ მიერ წარდგენილი შეთანხმების საფუძველზე უძრავ ნივთებზე უფლებათა რეესტრში განხორციელდა 73 კვ.მ მიწის ნაკვეთის რეგისტრაცია №... საკადასტრო კოდით, გაიცა ამონაწერი და საკადასტრო გეგმა (მიწის ნაკვეთზე მოცემული მდგომარეობით შენობა-ნაგებობა აღარ ფიქსირდება). 73 კვ.მ მიწის ნაკვეთიდან 21.9 კვ.მ დარეგისტრირდა ლ. ნ-ეის საკუთრებად, 21.9 კვ.მ ნ. მ-ის საკუთრებად, ხოლო 29.2 კვ.მ მიწის ნაკვეთის მესაკუთრედ აღირიცხა მ. შ-ა. არასწორია მხარის მითითება იმასთან დაკავშირებით, რომ №... საკადასტრო კოდზე დარეგისტრირდა მხოლოდ 44 კვ.მ ფართი (დარეგისტრირდა 73 კვ.მ, ხოლო მოსარჩელეებზე აღირიცხა 44 კვ.მ). უცნობია, რამდენ კვ.მ.-ს შეადგენდა შენობის ფართობი, რომლის დემონტაჟიც განხორციელდა. გარდა ამისა, მოსარჩელეები მიუთითებენ, რომ მათ საკუთრების უფლებით დაირეგისტრირეს საკუთრების მოწმობაში მითითებული 93 კვ.მ-დან 44 კვ.მ ფართი, რაც არასწორია. როგორც აღინიშნა, 93 კვ.მ ფართი დარეგისტრირდა №... საკადასტრო კოდით, ხოლო 44 კვ.მ ფართი, რომლის მოსარჩელეების სახელზე აღრიცხვაც განხორციელდა 2016 წელს, არის არა შენობა-ნაგებობის, არამედ მიწის ნაკვეთის ფართი.
სააპელაციო სასამართლომ გასაჩივრებული განჩინება ასევე დააყრდნო სსიპ ლევან სამხარაულის სახელობის სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს 03.06.2023წ. №002940523 დასკვნას, მაშინ, როცა ამავე დასკვნით უტყუარად არ დასტურდება შპს „მ...ის“ მიერ მომზადებულ აზომვით ნახაზზე დატანილი სადავო 47 კვ.მ ფართის №... საკადასტრო კოდით რეგისტრირებულ მიწის ნაკვეთზე განთავსების ფაქტი. როგორც ექსპერტიზის დასკვნიდან იკითხება, ექსპერტიზაზე კვლევისთვის წარდგენილი საინვენტარიზაციო გეგმა ფაქტობრივად წარმოადგენს ხელით შესრულებულ ნახაზს, რომელიც არ არის შესრულებული კოორდინატებში და მისი დიდი სიზუსტით გაორიენტირება შეუძლებელია.
ამდენად, პირველი ინსტანციის სასამართლომ სათანადო მტკიცებულებების არარსებობის პირობებში დაადგინა და თავის მხრივ, სააპელაციო სასამართლომ არასწორად გაიზიარა, რომ ... №...-სა და ... №...-ზე არსებული ზედდება მოიცავს 1996 წლის 14 მაისის №23/348-კ საკუთრების დამადასტურებელი მოწმობით გათვალისწინებული ფართის სარდაფის ნაწილს. შესაბამისად, არასწორად იქნა დადგენილი, რომ შპს „მ...ის“ მიერ მომზადებულ აზომვით ნახაზზე დატანილი სადავო 47 კვ.მ ფართი განთავსებულია №... საკადასტრო კოდის შესაბამის მიწის ნაკვეთზე.
6. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2024 წლის 24 მაისის განჩინებით, საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად წარმოებაში იქნა მიღებული საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტროსა და სსიპ სახელმწიფო ქონების ეროვნული სააგენტოს საკასაციო საჩივრები.
ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:
საკასაციო სასამართლო საქმის მასალების შესწავლის და საკასაციო საჩივრების დასაშვებობის საკითხის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტროსა და სსიპ სახელმწიფო ქონების ეროვნული სააგენტოს საკასაციო საჩივრები არ აკმაყოფილებს საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მოთხოვნებს და არ ექვემდებარება დასაშვებად ცნობას შემდეგ გარემოებათა გამო:
საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილი განსაზღვრავს საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის ამომწურავ საფუძვლებს, კერძოდ, აღნიშნული ნორმის თანახმად, საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მიერ საკასაციო საჩივარი დაიშვება, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ: ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია; გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება; დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს.
საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივრები არ არის დასაშვები საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოთ მითითებული საფუძვლით.
საკასაციო საჩივრები არ არის დასაშვები სააპელაციო სასამართლოს განჩინების საკასაციო სასამართლოს მიერ დამკვიდრებული პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით და ამასთან, არ არსებობს საკასაციო საჩივრების განხილვის შედეგად მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღების ვარაუდი. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება ასევე არ ეწინააღმდეგება ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს. ამასთან, საქმის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს მიერ საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების თვალსაზრისით.
საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ კასატორები ვერ ასაბუთებენ სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვას მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით. კასატორები საკასაციო საჩივარში ვერ აქარწყლებენ სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს და დასკვნებს.
საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ ადამიანის უფლებათა ევროპული კონვენციის მე-6 მუხლის პირველი ნაწილი ავალდებულებს სასამართლოს, დაასაბუთოს თავისი გადაწყვეტილება, რაც არ უნდა იქნეს გაგებული თითოეულ არგუმენტზე დეტალური პასუხის გაცემად (იხ. ჯღარკავა საქართველოს წინააღმდეგ, №7932/03; Van de Hurk v. Netherlands, par.61, Garcia Ruiz v. Spain [GC] par.26; Jahnke and Lenoble v France (dec.); Perez v France [GC], par. 81).
საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლის მე-2 ნაწილის შესაბამისად, თუ ამ კოდექსით სხვა რამ არ არის დადგენილი, ადმინისტრაციულ სამართალწარმოებაში გამოიყენება საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის დებულებანი. სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 404-ე მუხლის პირველი ნაწილის პირველი წინადადების თანახმად, საკასაციო სასამართლო გადაწყვეტილებას ამოწმებს საკასაციო საჩივრის ფარგლებში.
საქმეზე დადგენილია შემდეგი ფაქტობრივი გარემოებები: ა) 1996 წლის 8 მაისის ხელშეკრულებით საქართველოს რესპუბლიკის სახელმწიფო ქონების მართვის სამინისტროს თბილისის სახელმწიფო ქონების მართვის სამმართველომ, როგორც გამყიდველმა, ნ. მ-ისა და ლ. ნ-ეს, როგორც ქონების პრივატიზების მიზნით ჩატარებულ კონკურსში გამარჯვებულ პირებს, საკუთრებაში გადასცა ქალაქ თბილისში, ... №...-ში მდებარე №... მაღაზიის მიერ დაკავებული 93 კვ.მ ფართი (ტ.2, ს.ფ 37-39); აღნიშნულთან დაკავშირებით 1996 წლის 14 მაისს სახელმწიფო ქონების მართვის სამინისტროს თბილისის სახელმწიფო ქონების მართვისა და პრივატიზების დეპარტამენტმა გასცა საკუთრების დამადასტურებელი მოწმობა №23/348-კ, რომლის მიხედვით, ნ. მ-ისა და ლ. ნ-ეს გადაეცათ საკუთრების უფლება თბილისში, ... №...-ში მდებარე №... მაღაზიის 93 კვ.მ ფართზე (ტ.2, ს.ფ 35-36); თბილისის სახელმწიფო ქონების მართვისა და პრივატიზების დეპარტამენტის უძრავი ქონების აღრიცხვა, განაწილებისა და მართვის სამმართველოს №4962 მოწმობის მიხედვით, ... №...-ში მდებარე №... მაღაზიის ფართიდან 46 კვ.მ ფართი იყო სარდაფი. (ტ.2, ს.ფ 69); აღნიშნულ ქონებაზე 1995 წლის 15 დეკემბერს შედგენილი ტექნიკური პასპორტისა და მასზე დართული საინვენტარიზაციო გეგმის მიხედვით, ფართი შეადგენდა 94 კვ.მ-ს, საიდანაც 46,48 კვ.მ ფართი ... №...-ში მდებარე ლიტ „ა“ ნაგებობის პირველ სართულზე მდებარეობდა და დაკავშირებული იყო ლიტ „ა1“ ნაგებობის ფართთან (ტ.2, ს.ფ 70-74); ბ) 2000 წლის 19 დეკემბერს საჯარო რეესტრის სამსახურს წარედგინა ნ. მ-ის განცხადებები (რეგისტრირებული ნომრით ...) თბილისში, ... №...-სა და ... №...-ში მდებარე ფართის რეგისტრაციის თაობაზე. განცხადებებთან ერთად სარეგისტრაციო სამსახურს წარედგინა: მიწის გადასახადის გადახდის ქვითრები, სალაროს შემოსავლის ორდერი; საკადასტრო რუკები; ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის კაბინეტის დადგენილება ნ. მ-ისათვის ... №...-ში მიწით სარგებლობის უფლების მინიჭების შესახებ; №23/348-კ საკუთრების დამადასტურებელი მოწმობა; 1996 წლის 8 მაისის ხელშეკრულება, მიღება-ჩაბარების აქტი №219; 1999 წლის 18 ოქტომბრის საინვენტარიზაციო გეგმა და 1999 წლის 4 აგვისტოს საინვენტარიზაციო გეგმა, რომლის მიხედვითაც, თბილისში, ... №...-ში მდებარე, ნ. მ-ისა და ლ. ნ-ეის სახელზე რიცხული 93 კვ.მ ფართიდან 46,48 კვ.მ ფართი მდებარეობდა ლიტ „ა“ სამსართულიანი ნაგებობის პირველ სართულზე, ხოლო დანარჩენი ფართი წარმოადგენს იგივე დონეზე მასთან დაკავშირებულ ლიტ „ა1“ ნაგებობას (ტ.2, ს.ფ 131-155); ნ. მ-ის 2000 წლის 19 დეკემბრის განცხადებების საფუძველზე ქალაქ თბილისში, ... №...-ში მდებარე ფართი საკადასტრო კოდით №... დარეგისტრირდა ნ. მ-ისა და ლ. ნ-ეის საკუთრებად №23/348-კ საკუთრების დამადასტურებელი მოწმობისა და ... №...-ში მდებარე ქონებაზე ტექნიკური ინვენტარიზაციის ბიუროს მიერ 1999 წლის 18 ოქტომბერს გაცემული საინვენტარიზაციო გეგმის შესაბამისად (ტ.2, ს.ფ 156-159, 176); გ) სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს 2016 წლის 29 თებერვლის №... გადაწყვეტილებით თბილისში, ... №...-ში მდებარე, №... საკადასტრო კოდის მიწის ნაკვეთზე (დაზუსტებული ფართობი 73 კვ.მ) დარეგისტრირდა ლ. ნ-ეის, მ. შ-ასა და ნ. მ-ი თანასაკუთრების უფლება. უფლების დამდგენი დოკუმენტებია: ტექნიკური ინვენტარიზაციის ბიუროს მიერ 1999 წლის 18 ოქტომბერს გაცემული საინვენტარიზაციო გეგმა, 1996 წლის 31 მაისის №3-772 ნასყიდობის ხელშეკრულება, №23/348-კ საკუთრების დამადასტურებელი მოწმობა, 2016 წლის 25 თებერვლის შეთანხმება. სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს 2018 წლის 26 მარტის №... გადაწყვეტილებით კი №... მიწის ნაკვეთის დაყოფის საფუძველზე ლ. ნ-ეისა და ნ. მ-ის საკუთრების უფლება დარეგისტრირდა 44 კვ.მ ფართის მიწის ნაკვეთზე საკადასტრო კოდით №... (უფლების დამდგენი დოკუმენტებია: №23/348-კ საკუთრების დამადასტურებელი მოწმობა, 2016 წლის 25 თებერვლის შეთანხმება, 2018 წლის 23 მარტის შეთანხმება), ხოლო ნ. შ-ას უფლება დარეგისტრირდა 29 კვ.მ ფართის მიწის ნაკვეთზე საკადასტრო კოდით №... (ტ.2, ს.ფ 192-193, 180-181, ტ.1. ს.ფ. 300, 299); დ) 2018 წლის 2 აპრილს სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნულ სააგენტოს წარედგინა ნ. მ-ის №... განცხადება ქალაქ თბილისში, ... №...-ში მდებარე №... საკადასტრო კოდის მიწის ნაკვეთზე არსებულ 47 კვ.მ ფართზე საკუთრების უფლების რეგისტრაციის მოთხოვნით იმაზე მითითებით, რომ აღნიშნული ფართი წარმოადგენდა 1996 წლის 14 მაისის №23/348-კ საკუთრების მოწმობით გადაცემული ფართის ნაწილს და შესასვლელი გააჩნდა მხოლოდ მითითებული საკუთრების მოწმობის საფუძველზე უკვე რეგისტრირებული ფართიდან, რომელიც დაინგრა. განცხადებასთან დაკავშირებით მარეგისტრირებელ ორგანოს წარედგინა მიწის ნაკვეთის საკადასტრო აზომვითი ნახაზი, სარეგისტრაციოდ წარდგენილი ფართის შიდა აზომვითი ნახაზი (შედგენილი შპს „მ...ის“ მიერ 2018 წლის 24 იანვარს), №23/348-კ საკუთრების მოწმობა, ... №...-ში მდებარე უძრავი ნივთის მესაკუთრეების განცხადება, რომლითაც განმცხადებლებმა გამოთქვეს თანხმობა, ლ. ნ-ეისა და ნ. მ-ის უფლება დარეგისტრირებულიყო სარეგისტრაციოდ წარდგენილ, მიწისქვეშ არსებულ 47 კვ.მ ფართზე (ტ.2, ს.ფ 2-12); ე) სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნულმა სააგენტომ 2018 წლის 16 აპრილს სსიპ სახელმწიფო ქონების ეროვნულ სააგენტოს მიმართა №... წერილით და ითხოვა დადასტურება იმ გარემოების, რომ სარეგისტრაციოდ წარდგენილ ქონებაზე უფლების დამდგენი დოკუმენტით - 1996 წლის 14 მაისის №23/348-კ საკუთრების დამადასტურებელი მოწმობით გათვალისწინებული ნივთი მდებარეობდა ორ მისამართზე - ... №... და ... №.... (ტ.2, ს.ფ 32); აღნიშნული წერილის პასუხად სსიპ სახელმწიფო ქონების ეროვნულმა სააგენტომ 2018 წლის 1 მაისს საჯარო რეესტრის ეროვნულ სააგენტოს გადაუგზავნა თბილისში, ... №...-ში მდებარე №... მაღაზიის პრივატიზებასთან დაკავშირებით მასთან დაცული დოკუმენტები და მიუთითა, რომ საკუთრების უფლების რეგისტრაციაზე ემსჯელა კომპეტენციის ფარგლებში (ტ.2, ს.ფ 33-75); ვ) სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნულმა სააგენტომ 2018 წლის 7 მაისს №200212 წერილით მიმართა სსიპ სახელმწიფო ქონების ეროვნულ სააგენტოს და ითხოვა ინფორმაცია, მისამართზე - ... №...-ში სახელმწიფო, როგორც მესაკუთრე, ფლობდა მხოლოდ საკუთრების მოწმობაში მითითებულ ფართს თუ არსებობდა სხვა ფართიც (ტ.2, ს.ფ 76); 2018 წლის 11 მაისის №7/26337 წერილით სსიპ სახელმწიფო ქონების ეროვნულმა სააგენტომ სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოდან გამოითხოვა ინფორმაცია და დოკუმენტები თბილისში, ... №...-ში მდებარე №... საკადასტრო ერთეულზე სახელმწიფოს საკუთრების უფლების რეგისტრაციასთან დაკავშირებით, ასევე, ინფორმაცია და დოკუმენტები თბილისში, ... №...-ში მდებარე №... საკადასტრო ერთეულზე სახელმწიფო და კერძო საკუთრებაში აღრიცხული ფართების შესახებ სართულებრივ გეგმაზე მონიშვნით, საინვენტარზაციო გეგმა, ცნობა-დახასიათება (ტ.2, ს.ფ 77); ზ) 2018 წლის 15 ივნისს სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნულმა სააგენტომ სსიპ სახელმწიფო ქონების ეროვნულ სააგენტოს კიდევ ერთხელ მიმართა №262875 წერილით და ითხოვა დადასტურება, რომ სახელმწიფო ქონების მართვისა და პრივატიზების დეპარტამენტის 1996 წლის 14 მაისის №23/348-კ საკუთრების დამადასტურებელი მოწმობით პრივატიზებული და სარეგისტრაციოდ წარდგენილი 47 კვ.მ ფართი მდებარეობდა №... საკადასტრო კოდით რეგისტრირებულ მიწის ნაკვეთზე. ამავე წერილით სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნულმა სააგენტომ სახელმწიფო ქონების ეროვნულ სააგენტოს განუმარტა, რომ ტექნიკური ინვენტარიზაციის არქივში დაცული დოკუმენტაციის შესწავლისა და სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს საინვენტარიზაციო გეგმების საფუძველზე მომზადებული სიტუაციური ნახაზებით დადგინდა, რომ თბილისში, ... №...-სა და ... №...-ზე არსებული საინვენტარიზაციო გეგმები ერთმანეთს კვეთდა (ტ.2, ს.ფ 81) აღნიშნული წერილის პასუხად სსიპ სახელმწიფო ქონების ეროვნულმა სააგენტომ 2018 წლის 20 ივნისის წერილით სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნულ სააგენტოს განუმარტა, რომ მითითებულ საკითხზე პოზიცია ეცნობა 2018 წლის 1 მაისის წერილით (ტ.2, ს.ფ 82); თ) სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს 2018 წლის 4 სექტემბრის №... გადაწყვეტილებით ნ. მ-ის №... განცხადებაზე შეჩერდა საქმის წარმოება იმაზე მითითებით, დაინტერესებული პირის მიერ მოთხოვნილი რეგისტრაციისათვის წარსადგენი იყო სსიპ სახელმწიფო ქონების ეროვნული სააგენტოს ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი 1996 წლის 14 მაისის №23/348-კ საკუთრების დამადასტურებელი მოწმობით გაცემული ფართის ადგილმდებარეობის დადასტურების შესახებ. ამავე სააგენტოს 2018 წლის 9 ოქტომბრის №.... გადაწყვეტილებით კი ნ. მ-ის №... განცხადებაზე შეწყდა საქმის წარმოება შეჩერების საფუძვლის აღმოფხვრის დამადასტურებელი დოკუმენტის წარუდგენლობის გამო (ტ.2, ს.ფ 118, 120); ი) 2018 წლის 29 აგვისტოს საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტროს წარედგინა ნ. მ-ისა და ლ. ნ-ეის განცხადება №23/348-კ საკუთრების დამადასტურებელი მოწმობით გადაცემული ფართიდან 47 კვ.მ ფართის ადგილმდებარეობის დადგენის მოთხოვნით. აღნიშნული განცხადებით განმარტებულ იქნა, რომ №23/348-კ საკუთრების დამადასტურებელი მოწმობით გადაცემული ფართის წინა ნაწილი ავარიულობის გამო 2014 წელს დაანგრია ისნის რაიონის გამგეობამ, თუმცა აღნიშნული ნაწილის მიხედვით 44 კვ.მ ფართის მიწის ნაკვეთზე დარეგისტრირდა ნ. მ-ისა და ლ. ნ-ეის საკუთრების უფლება, №23/348-კ საკუთრების დამადასტურებელი მოწმობით გადაცემული ფართის მეორე ნაწილზე კი - 47 კვ.მ ფართზე ვერ განხორციელდა რეგისტრაცია, ვინაიდან გაირკვა, რომ აღნიშნული ფართი მდებარეობს ... №...-ში. განცხადებასთან ერთად წარდგენილ იქნა საჯარო რეესტრის ამონაწერი, საკადასტრო გეგმა, უძრავი ქონების სარეგისტრაციო მოწმობა, 1999 წლის 18 ოქტომბრის საინვენტარიზაციო გეგმა და საკუთრების დამადასტურებელი მოწმობა (ტ.1, ს.ფ 204-211); კ) 2018 წლის 29 აგვისტოს წერილის პასუხად სსიპ სახელმწიფო ქონების ეროვნული სააგენტოს 2018 წლის 12 სექტემბრის №6/51035 წერილით ნ. მ-ისა და ლ. ნ-ეს მიეთითათ, რომ №23/348-კ საკუთრების დამადასტურებელი მოწმობით გათვალისწინებული ქონების იდენტიფიცირების მიზნით ეგზავნებოდათ სააგენტოს არქივში დაცული საპრივატიზებო დოკუმენტაცია (ტ.1, ს.ფ 215); ლ) 2020 წლის 24 იანვარს ნ. მ-იმა და ლ. ნ-ემ სსიპ სახელმწიფო ქონების ეროვნულ სააგენტოს განმეორებით მიმართა №23/348-კ საკუთრების დამადასტურებელი მოწმობით გადაცემული ფართის ადგილმდებარეობის დადასტურების მოთხოვნით (ტ.1, ს.ფ 212); მ) 2020 წლის 24 იანვრის წერილის პასუხად სსიპ სახელმწიფო ქონების ეროვნული სააგენტოს 2020 წლის 28 იანვრის №6/5677 წერილით ნ. მ-ისა და ლ. ნ-ეს განემარტათ, რომ მოთხოვნილ საკითხზე სააგენტოს პოზიცია ამომწურავად ეცნობათ 2018 წლის 12 სექტემბრის №6/51035 წერილით (ტ.1, ს.ფ 34); ნ) 2020 წლის 3 თებერვლის წერილით (რეგისტრაციის №11176/ფ) ნ. მ-იმა და ლ. ნ-ემ სსიპ სახელმწიფო ქონების ეროვნულ სააგენტოს კიდევ ერთხელ მიმართეს მოთხოვნით, განმარტებული ყოფილიყო, თუ კონკრეტულად რომელ მისამართზე მდებარეობდა მათთვის №23/348-კ საკუთრების დამადასტურებელი მოწმობით გადაცემული ქონება. ამავე წერილით მითითებულ იქნა, რომ სსიპ სახელმწიფო ქონების ეროვნული სააგენტოს 2018 წლის 12 სექტემბრის №6/51035 წერილი არ პასუხობდა დაინტერესებული პირის მიერ წარდგენილ მოთხოვნას, რამეთუ დაინტერესებული პირის მოთხოვნა არ ითვალისწინებდა საპრივატიზებო დოკუმენტების გადაცემას (ტ.1, ს.ფ 258-259); ო) №11176/ფ წერილის პასუხად სსიპ სახელმწიფო ქონების ეროვნული სააგენტოს 2020 წლის 10 მარტის №6/15631 წერილით ნ. მ-ისა და ლ. ნ-ეს განემარტათ, რომ მოთხოვნილ საკითხზე სააგენტოს პოზიცია ამომწურავად ეცნობათ 2018 წლის 12 სექტემბრის №6/51035 წერილით (ტ.1, ს.ფ 35); პ) 2020 წლის 29 მაისს ლ. ნ-ემ და ნ. მ-იმა საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტროს მიმართეს №7284/21 განცხადებით, რომლითაც განმარტეს, რომ სსიპ სახელმწიფო ქონების ეროვნული სააგენტო უსაფუძვლოდ არიდებდა თავს, გაეცა პასუხი შეკითხვაზე, თუ რა მისამართზე მდებარეობდა №23/348-კ საკუთრების დამადასტურებელი მოწმობით გადაცემული ქონება, რითაც ირღვეოდა მესაკუთრეთა უფლება. ამავე გაცხადებით მოთხოვნილ იქნა, სამინისტროს მიერ ყოფილიყო გამოცემული ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი №23/348-კ საკუთრების დამადასტურებელი მოწმობით გადაცემული ქონების ადგილმდებარეობის განსაზღვრის შესახებ (ტ.1, ს.ფ 84-85); ჟ) საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტროს 2020 წლის 10 ივლისის წერილით ლ. ნ-ესა და ნ. მ-ის განემარტათ ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 179-ე, 185-ე და 83-ე მუხლები და მიეცათ 10 დღის ვადა, დაეზუსტებინათ 2020 წლის 29 მაისის განცხადებით წარდგენილი მოთხოვნა და წარედგინათ შესაბამისი დოკუმენტები (ტ.1, ს.ფ 87-88); რ) 2020 წლის 22 ივლისს ლ. ნ-ემ და ნ. მ-იმა საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტროს მიმართეს განცხადებით და განმარტეს, რომ მათი 2020 წლის 29 მაისის განცხადება იყო საჩივარი, რომლითაც ითხოვდნენ სსიპ სახელმწიფო ქონების ეროვნული სააგენტოს 2020 წლის 10 მარტის №6/15631 წერილის ბათილად ცნობას და №23/348-კ საკუთრების დამადასტურებელი მოწმობით გადაცემული ფართის ადგილმდებარეობის შესახებ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემას (ტ.1, ს.ფ 89-91); ს) საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტროს 2020 წლის 7 აგვისტოს №04/5369 წერილით ლ. ნ-ესა და ნ. მ-ის განემარტათ, რომ მათ მიერ გასაჩივრებული დოკუმენტი - სსიპ სახელმწიფო ქონების ეროვნული სააგენტოს 2020 წლის 10 მარტის №6/15631 წერილი არ წარმოადგენდა ინდივიდუალურ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივ აქტს, რის გამოც მასზე წარდგენილი საჩივარი ვერ იქნებოდა განხილული ადმინისტრაციული საჩივრისათვის განსაზღვრული წარმოების ფარგლებში. ამავე წერილით მიეთითა, რომ მოთხოვნილი ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემა სცდებოდა სამინისტროს უფლებამოსილების ფარგლებს (ტ.1, ს.ფ 36-37); ტ) სსიპ ლევან სამხარაულის სახელობის სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს 2023 წლის 3 მაისის №002940523 დასკვნით დადგინდა, რომ ქალაქ თბილისის სახელმწიფო ქონების მართვისა და პრივატიზების დეპარტამენტის მიერ 1996 წლის 14 მაისს გაცემული №23/348-კ საკუთრების დამადასტურებელი მოწმობის საფუძველზე ნ. მ-ისთვის და ლ. ნ-ეისათვის საკუთრებაში გადაცემული ქ. თბილისში, ისნის რაიონის, ... №...-ში მდებარე მაღაზია №...-ის არასაცხოვრებელი ფართი 93 კვ.მ, რომელიც წარმოადგენს 1999 წლის 18 ოქტომბერს გაცემულ საინვენტარიზაციო გეგმაზე არსებულ ლიტ „ა1“-ს და ლიტ „ა“-ს I სართულს, სრულად მოიცავს №... საკადასტრო კოდით რეგისტრირებულ მიწის ნაკვეთზე არსებულ 2018 წლის 24 იანვარს შპს „მ...ის“ მიერ მომზადებულ შიდა აზომვით ნახაზზე არსებულ 47 კვ.მ ფართს. კერძოდ, ლიტ „ა1“ წარმოადგენს 47 კვ.მ ფართს, რომელიც ფაქტობრივად განთავსებულია №... საკადასტრო კოდით რეგისტრირებული შენობა №3-ის და №5-ის პირველ სართულზე (ტ.3, ს.ფ 188-199).
საკასაციო პალატა მიუთითებს „სახელმწიფო ქონების შესახებ“ საქართველოს კანონზე, რომლის 1-ლი მუხლის მე-6 პუნქტის თანახმად, სახელმწიფო ქონების მართვასა და განკარგვას ამ კანონით გათვალისწინებულ შემთხვევებში ახორციელებს საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტროს სისტემაში შემავალი საჯარო სამართლის იურიდიული პირი − სახელმწიფო ქონების ეროვნული სააგენტო.
საქართველოს მთავრობის 2012 წლის 17 სექტემბრის №391 დადგენილებით დამტკიცებული საჯარო სამართლის იურიდიული პირის – სახელმწიფო ქონების ეროვნული სააგენტოს დებულების პირველი მუხლის მე-2 პუნქტის შესაბამისად, სააგენტო თავის საქმიანობაში ხელმძღვანელობს საქართველოს კონსტიტუციით, საერთაშორისო ხელშეკრულებებითა და შეთანხმებებით, „სახელმწიფო ქონების შესახებ“ საქართველოს კანონით, სხვა სამართლებრივი აქტებით და ამ დებულებით. ამავე მუხლის მე-5 პუნქტის თანახმად, სააგენტოს მიერ გამოცემული ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტები საჩივრდება სამინისტროში ან საქართველოს საერთო სასამართლოში.
საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ ზემოდასახელებული დებულებით სააგენტოსათვის მინიჭებულია ისეთი ფუნქცია-მოვალეობები, როგორიცაა სახელმწიფო ქონების მართვა და განკარგვა, ასევე სახელმწიფო საკუთრებაში არსებული უძრავი ქონების პრივატიზება და მასთან დაკავშირებულ ღონისძიებების განხორციელება. შესაბამისად, სწორედ სსიპ სახელმწიფო ქონების ეროვნული სააგენტო, როგორც სახელმწიფო ქონების მართვასა და განკარგვაზე უფლებამოსილი სუბიექტი ვალდებულია დაადასტუროს ის გარემოება, რომ საკუთრების დამადასტურებელი მოწმობის საფუძველზე მოსარჩელეთათვის გადაცემული ფართი მოიცავს სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნულ სააგენტოში ნ. მ-ის №... განცხადებით სარეგისტრაციოდ წარდგენილ, შპს „მ...ის“ 2018 წლის 24 იანვრის აზომვითი ნახაზით გათვალისწინებულ 47 კვ.მ ფართს. მოცემულ შემთხვევაში დადგენილია, რომ ნ. მ-ი და ლ. ნ-ე 2018 წლის 29 აგვისტოს, 2020 წლის 24 იანვრის და 2020 წლის 3 თებერვლის წერილებით სსიპ სახელმწიფო ქონების ეროვნულ სააგენტოსაგან ითხოვდნენ №23/348-კ საკუთრების დამადასტურებელი მოწმობით გადაცემული ფართიდან 47 კვ.მ ფართის ადგილმდებარეობის დადგენას, კონკრეტულად კი დადასტურებას იმ გარემოებისა, რომ მათზე პრივატიზებული ფართის ნაწილი მდებარეობდა მისამართზე ... №.... საყურადღებოა, რომ იმავე მოთხოვნით სსიპ სახელმწიფო ქონების ეროვნული სააგენტოსათვის მიმართული ჰქონდა სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნულ სააგენტოს 2018 წლის 16 აპრილს, 2018 წლის 7 მაისს და 2018 წლის 15 ივნისს. ამასთან, ამ უკანასკნელი მიმართვით სარეგისტრაციო სამსახურმა სსიპ სახელმწიფო ქონების ეროვნულ სააგენტოს იმ ფაქტის შესახებაც აცნობა, რომ ტექნიკური ინვენტარიზაციის არქივში დაცული დოკუმენტაციის შესწავლისა და სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს საინვენტარიზაციო გეგმების საფუძველზე მომზადებული სიტუაციური ნახაზების მიხედვით, თბილისში, ... №...-სა და ... №...-ზე არსებული საინვენტარიზაციო გეგმები ერთმანეთს კვეთდა.
საკასაციო სასამართლო არ იზიარებს კასატორების განმარტებას ხანდაზმულობასთან დაკავშირებით და მიუთითებს საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მყარად დადგენილ პრაქტიკაზე, კერძოდ, სასამართლომ არაერთ საქმეზე განმარტა, რომ ,,საკუთრების უფლება სანივთო უფლების კლასიკური სახეა, რომელიც დროში არ იზღუდება. აბსოლუტური უფლების ძირითადი დამახასიათებელი თვისებაა ის, რომ იგი სხვა პირთა ქმედებისაგან დამოუკიდებლად არსებობს. ამ უფლების განხორცილება უფლებამოსილი პირის აბსოლუტური ძალაუფლების სფეროს განეკუთვნება, ხოლო მისი დაცვა უზრუნველყოფილია ნებისმიერი შესაძლო ხელყოფისაგან. ამდენად, მესაკუთრეს უფლება აქვს, ნებისმიერ დროს მიმართოს სასამართლოს და მოითხოვოს მის საკუთრებაში არსებულ ნივთზე უფლების დაცვა“ (სუსგ №ას-402-2021. 04.11.2021წ).
განსახილველ შემთხვევაში საკასაციო სასამართლო ყურადღებას მიაქცევს იმ ფაქტობრივ გარემოებას, რომ 1996 წლის 8 მაისის ხელშეკრულებით საქართველოს რესპუბლიკის სახელმწიფო ქონების მართვის სამინისტროს თბილისის სახელმწიფო ქონების მართვის სამმართველომ, როგორც გამყიდველმა, ნ. მ-ისა და ლ. ნ-ეს, როგორც ქონების პრივატიზების მიზნით ჩატარებულ კონკურსში გამარჯვებულ პირებს, საკუთრებაში გადასცა ქალაქ თბილისში, ... №...-ში მდებარე №... მაღაზიის მიერ დაკავებული 93 კვ.მ ფართი. აღნიშნულთან დაკავშირებით, 1996 წლის 14 მაისს სახელმწიფო ქონების მართვის სამინისტროს თბილისის სახელმწიფო ქონების მართვისა და პრივატიზების დეპარტამენტმა გასცა საკუთრების დამადასტურებელი მოწმობა №23/348-კ, რომლის მიხედვით, ნ. მ-ისა და ლ. ნ-ეს გადაეცათ საკუთრების უფლება თბილისში, ... №...-ში მდებარე №... მაღაზიის 93 კვ.მ ფართზე. ნ. მ-ის 2000 წლის 19 დეკემბრის განცხადებების საფუძველზე ქალაქ თბილისში, ... №...-ში მდებარე 93 კვ. მეტრი ფართი საკადასტრო კოდით №... დარეგისტრირდა ნ. მ-ისა და ლ. ნ-ეის საკუთრებად №23/348-კ საკუთრების დამადასტურებელი მოწმობისა და ... №...-ში მდებარე ქონებაზე ტექნიკური ინვენტარიზაციის ბიუროს მიერ 1999 წლის 18 ოქტომბერს გაცემული საინვენტარიზაციო გეგმის შესაბამისად. ამდენად, საქმის მასალებით უტყუარად დასტურდება, რომ ნ. მ-ისა და ლ. ნ-ეს 93 კვ.მ ფართზე საკუთრების უფლება რეგისტრირებული ჰქონდათ, თუმცა ამჟამად, №23/348-კ საკუთრების დამადასტურებელი მოწმობის საფუძველზე მათი საკუთრების უფლება რეგისტრირებულია მხოლოდ 44 კვ.მ ფართის მიწის ნაკვეთზე (საკადასტრო კოდით №...). ასევე დადგენილია, რომ 2018 წლის 2 აპრილს სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნულ სააგენტოში წარდგენილი №... განცხადებით ნ. მ-ი ითხოვდა ქალაქ თბილისში, ... №...-ში მდებარე №... საკადასტრო კოდის მიწის ნაკვეთზე არსებულ 47 კვ.მ ფართზე საკუთრების უფლების რეგისტრაციას იმაზე მითითებით, რომ აღნიშნული ფართი წარმოადგენდა 1996 წლის 14 მაისის №23/348-კ საკუთრების მოწმობით გადაცემული ფართის ნაწილს და შესასვლელი გააჩნდა მხოლოდ მითითებული საკუთრების მოწმობის საფუძველზე უკვე რეგისტრირებული ფართიდან, რომელიც დაინგრა. ამდენად, უტყუარად დგინდება ის ფაქტი, რომ №... განცხადებით მოთხოვნილი უძრავი ნივთის რეგისტრაცია უკავშირდება 2000 წლის მდგომარეობით ნ. მ-ისა და ლ. ნ-ეის სახელზე საკუთრების უფლებით რეგისტრირებული უძრავი ნივთიდან ამჟამად საჯარო რეესტრში აღურიცხავ 47 კვ. მეტრს.
ადამიანის უფლებათა ევროპული კონვენციით დაცული საკუთრების უფლების განხილვისას, უპირველეს ყოვლისა აღსანიშნავია, რომ ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტული სამართლის შესაბამისად, ზემოაღნიშნული კონვენციის პირველი დამატებითი ოქმის პირველი მუხლი შედგება სამი განცალკევებული წესისგან. დიდი პალატის ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი გადაწყვეტილების თანახმად (საქმეზე - „იატრიდისი საბერძნეთის წინააღმდეგ, no. 31107/96) ისინი განმარტებულია შემდეგნაირად: „პირველი წესი, რომელიც პირველი პარაგრაფის პირველ წინადადებაშია ჩამოყალიბებული, ზოგადი ხასიათისაა და აყალიბებს საკუთრებით მშვიდობიანი სარგებლობის პრინციპს. მეორე წესი, რომელიც პირველი პარაგრაფის მეორე წინადადებაშია მოცემული, ეხება მხოლოდ საკუთრების ჩამორთმევას და უქვემდებარებს მას კონკრეტულ პირობებს. მესამე წესი, რომელზეც მეორე პარაგრაფი მიუთითებს, აღიარებს, რომ ხელშემკვრელი სახელმწიფოები უფლებამოსილები არიან, inter alia, საჯარო ინტერესის შესაბამისად განახორციელონ საკუთრების გამოყენების კონტროლი.“ იმისათვის, რომ საკუთრების უფლებაში ნებისმიერი ფორმით ჩარევა, ადამიანის უფლებათა ევროპულმა სასამართლომ კონვენციის პირველი დამატებითი ოქმის პირველი მუხლის დარღვევის დადგენის საფუძვლად არ მიიჩნიოს, საჭიროა მოცემული ჩარევა პირველ რიგში იცავდეს კანონიერების პრინციპს. კანონიერების პრინციპი კი, ზემოაღნიშნული კონვენციის პირველი დამატებითი ოქმის პირველი და ყველაზე მნიშვნელოვანი მოთხოვნაა. ამაზე მეტყველებს ასევე დიდი პალატის გადაწყვეტილება - „ბელანე ნაგი უნგრეთის წინააღმდეგ” no. 53080/13, რომელშიც ხაზგასმით არის აღნიშნული, რომ ხსენებულ უფლებაში ნებისმიერ ჩარევა მოცემულ მოთხოვნას აუცილებლად უნდა აკმაყოფილებდეს.
საკასაციო პალატა მიუთითებს საქართველოს კონსტიტუციის მე-19 მუხლზე, რომლის თანახმად, საკუთრებისა და მემკვიდრეობის უფლება აღიარებული და უზრუნველყოფილია. საკონსტიტუციო სასამართლოს განმარტებით, „საკუთრების უფლებაც ბუნებითი უფლებაა, რომლის გარეშე შეუძლებელია დემოკრატიული საზოგადოების არსებობა. საკუთრების უფლება ადამიანის არა მარტო არსებობის ელემენტარული საფუძველია, არამედ უზრუნველყოფს მის თავისუფლებას, მისი უნარისა და შესაძლებლობების ადეკვატურ რეალიზაციას, ცხოვრების საკუთარი პასუხისმგებლობით წარმართვას. ყოველივე ეს კანონზომიერად განაპირობებს ინდივიდის კერძო ინიციატივებს ეკონომიკურ სფეროში, რაც ხელს უწყობს ეკონომიკური ურთიერთობების, თავისუფალი მეწარმეობის, საბაზრო ეკონომიკის განვითარებას, ნორმალურ, სტაბილურ სამოქალაქო ბრუნვას“ (საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლოს 2007 წლის 2 ივლისის №1/2/384 გადაწყვეტილება საქმეზე „საქართველოს მოქალაქეები – დავით ჯიმშელეიშვილი, ტარიელ გვეტაძე და ნელი დალალიშვილი საქართველოს პარლამენტის წინააღმდეგ“, II-5).
საკასაციო პალატა განმარტავს, რომ საკუთრების უფლება იმ ბუნებითი უფლებების რიცხვს განეკუთვნება, რომლებიც დემოკრატიული სახელმწიფოს ბაზისს ქმნიან. იგი წარმოადგენს ყოველი ინდივიდის ღირსეული ცხოვრების საფუძველს და ამავდროულად, საბაზრო ეკონომიკის, სამოქალაქო ბრუნვისა და სამეწარმეო ურთიერთობების წინაპირობას. კონსტიტუციის მე-19 მუხლი ასახავს საკუთრების უფლების უშუალო კონსტიტუციურ გარანტიას. აღნიშნულიდან გამომდინარეობს სახელმწიფოს ვალდებულებები - უზრუნველყოს საკუთრების, როგორც ინსტიტუტის დაცვა, ყოველი ინდივიდის მიერ საკუთრების შეუფერხებელი მოხმარება (პოზიტიური ვალდებულება) და, ამავდროულად, არ ჩაერიოს საკუთრების უფლებაში თვითნებურად და გაუმართლებლად (ნეგატიური ვალდებულება). საკუთრების კონსტიტუციურ სამართლებრივი ცნების უმთავრესი მიზანი სწორედ სახელმწიფოს ჩარევისაგან დაცვაში მდგომარეობს. კონსტიტუციის მე-19 მუხლიდან გამომდინარეობს სახელმწიფოს ნეგატიური ვალდებულება, თავი შეიკავოს ისეთი მოქმედებებისაგან, რომელიც გამოიწვევს საკუთრების უფლებაში ჩარევას. ამავე დროს იგი პოზიტიურადაა ვალდებული, შექმნას ისეთი სამართლებრივი სისტემა, რომელიც უზრუნველყოფს სამართლიან ბალანსს საზოგადოების წევრებს შორის.
საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ მოცემულ შემთხვევაში მოსარჩელეების სასარჩელო მოთხოვნები უკავშირდება საკუთრების უფლების დაცვას და მიზნად ისახავს მათთვის 1996 წლის 14 მაისს გაცემული №23/348-კ საკუთრების დამადასტურებელი მოწმობით საკუთრებაში გადაცემულ ფართზე შემდგომში საკუთრების უფლების რეგისტრაციას, რომლის დამაბრკოლებელ გარემოებასაც წარმოადგენდა სსიპ სახელმწიფო ქონების ეროვნული სააგენტოს მხრიდან გადაცემული ფართის მდებარეობის დადასტურებაზე უარი. შესაბამისად, კასატორების მიერ საკასაციო საჩივარში მითითებული არგუმენტების გაზიარების პირობებშიც (სადაო მიმართვების სამართლებრივი ბუნების შესახებ), საკასაციო პალატა დაუსაბუთებლად მიიჩნევს კასატორების მოსაზრებას, რომ მოსარჩელეების მოთხოვნა ხანდაზმულია.
მოცემული დავის გადაწყვეტისათვის არსებითია დადგინდეს, ქალაქ თბილისის სახელმწიფო ქონების მართვისა და პრივატიზების დეპარტამენტის მიერ 1996 წლის 14 მაისს გაცემული №23/348-კ საკუთრების მოწმობით გადაცემული ფართი მოიცავს თუ არა როგორც ... №...-ში მდებარე მიწის ნაკვეთზე არსებულ ფართს, ასევე, ... №...-ში მდებარე, №... საკადასტრო კოდის მიწის ნაკვეთზე არსებულ, სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნულ სააგენტოში ნ. მ-ის №... განცხადებით სარეგისტრაციოდ წარდგენილ, შპს „მ...ის“ 2018 წლის 24 იანვრის აზომვითი ნახაზით გათვალისწინებულ 47 კვ.მ ფართს.
ზემოაღნიშნულის დასადგენად საკასაციო პალატა კიდევ ერთხელ ამახვილებს ყურადღებას 2018 წლის 15 ივნისს სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს მიერ სსიპ სახელმწიფო ქონების ეროვნულ სააგენტოში გაგზავნილ №262875 წერილზე, რომელშიც მარეგისტრირებელმა ორგანომ განმარტა, რომ ტექნიკური ინვენტარიზაციის არქივში დაცული დოკუმენტაციის შესწავლისა და სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს საინვენტარიზაციო გეგმების საფუძველზე მომზადებული სიტუაციური ნახაზებით დადგინდა, რომ თბილისში, ... №...-სა და ... №...-ზე არსებული საინვენტარიზაციო გეგმები ერთმანეთს კვეთდა.
გარდა ზემოაღნიშნულისა, ის ფაქტობრივი გარემოება, რომ ქალაქ თბილისის სახელმწიფო ქონების მართვისა და პრივატიზების დეპარტამენტის მიერ 1996 წლის 14 მაისს გაცემული №23/348-კ საკუთრების დამადასტურებელი მოწმობით ნ. მ-ისთვის და ლ. ნ-ეისათვის გადაცემული ფართი მდებარეობს ... №...-ში მდებარე, №... საკადასტრო კოდით რეგისტრირებულ მიწის ნაკვეთზე, უტყუარად დასტურდება სსიპ ლევან სამხარაულის სახელობის სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს 2023 წლის 3 მაისის №002940523 დასკვნით. აღნიშნულ დასკვნაში მითითებულია, რომ ქალაქ თბილისის სახელმწიფო ქონების მართვისა და პრივატიზების დეპარტამენტის მიერ 1996 წლის 14 მაისს გაცემული №23/348-კ საკუთრების დამადასტურებელი მოწმობის საფუძველზე ნ. მ-ისთვის და ლ. ნ-ეისათვის საკუთრებაში გადაცემული ქ. თბილისში, ისნის რაიონის, ... №...-ში მდებარე მაღაზია №...-ის არასაცხოვრებელი ფართი 93 კვ.მ, რომელიც წარმოადგენს 1999 წლის 18 ოქტომბერს გაცემულ საინვენტარიზაციო გეგმაზე არსებულ ლიტ „ა1“-ს და ლიტ „ა“-ს I სართულს, სრულად მოიცავს №... საკადასტრო კოდით რეგისტრირებულ მიწის ნაკვეთზე არსებულ 2018 წლის 24 იანვარს შპს „მ...ის“ მიერ მომზადებულ შიდა აზომვით ნახაზზე არსებულ 47 კვ.მ ფართს. კერძოდ, ლიტ „ა1“ წარმოადგენს 47 კვ.მ ფართს, რომელიც ფაქტობრივად განთავსებულია №... საკადასტრო კოდით რეგისტრირებული შენობა №3-ის და №5-ის პირველ სართულზე.
რაც შეეხება კასატორის შედავებას, რომ სასამართლო გასცდა სასარჩელო მოთხოვნის ფარგლებს, საკასაციო სასამართლო მიუთითებს საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 248-ე მუხლზე, რომლის თანახმად, სასამართლოს უფლება არა აქვს მიაკუთვნოს თავისი გადაწყვეტილებით მხარეს ის, რაც მას არ უთხოვია, ან იმაზე მეტი, ვიდრე ის მოითხოვდა. მოცემულ შემთხვევაში, მოსარჩელეთა სასარჩელო მოთხოვნა ფორმულირებული იყო შემდეგი სახით: მოპასუხეებს დაევალოთ, გამოსცენ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი, რომლითაც დადასტურებული იქნება, რომ ქალაქ თბილისის სახელმწიფო ქონების მართვისა და პრივატიზების დეპარტამენტის მიერ 1996 წლის 14 მაისს გაცემულ №23/348-კ საკუთრების მოწმობაში მითითებული მისამართი - ... №... მოიცავს ამავე მოწმობით მითითებული ფართის დაურეგისტრირებელ ნაწილს - 47 კვ.მ ფართს.
თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2022 წლის 13 ივლისის გადაწყვეტილებით სსიპ სახელმწიფო ქონების ეროვნულ სააგენტოს დაევალა, გამოსცეს ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი, რომლითაც დადასტურებული იქნება, რომ ქალაქ თბილისის სახელმწიფო ქონების მართვისა და პრივატიზების დეპარტამენტის მიერ 1996 წლის 14 მაისს გაცემული №23/348-კ საკუთრების მოწმობით გადაცემული ფართი მოიცავს როგორც ... №...-ში მდებარე მიწის ნაკვეთზე არსებულ ფართს, ასევე, ... №...-ში მდებარე, №... საკადასტრო კოდის მიწის ნაკვეთზე არსებულ, სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნულ სააგენტოში ნ. მ-ის №... განცხადებით სარეგისტრაციოდ წარდგენილ, შპს „მ...ის“ 2018 წლის 24 იანვრის აზომვითი ნახაზით გათვალისწინებულ 47 კვ.მ ფართს.
საკასაციო სასამართლოს განმარტებით, სამართალწარმოებაში მოქმედი დისპოზიციურობის პრინციპიდან გამომდინარე, სასამართლოში დავა იწყება სასარჩელო მოთხოვნის წარდგენის გზით, ამასთან, სწორედ მოსარჩელე განსაზღვრავს დავის საგანს და მიუთითებს სასარჩელო მოთხოვნას. სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 248-ე მუხლის საფუძველზე კი, სასამართლო შეზღუდულია დისპოზიციურობის პრინციპით, რის გამოც, სასამართლოს უფლება არა აქვს, მიაკუთვნოს თავისი გადაწყვეტილებით მხარეს ის, რაც მას არ უთხოვია ან იმაზე მეტი, ვიდრე ის მოითხოვდა. მოცემულ შემთხვევაში, მოსარჩელეთა მიზანია ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემის გზით დადასტურდეს, რომ №23/348-კ საკუთრების მოწმობაში მითითებული მისამართი - ... №... მოიცავს ამავე მოწმობით მითითებული ფართის დაურეგისტრირებელ ნაწილს - 47 კვ.მ ფართს. შესაბამისად, მხოლოდ ის გარემოება, რომ სასამართლოს სარეზოლუციო ნაწილში ცხადად მიეთითა სადავო 47 კვ.მ ფართის რეკვიზიტები და ადგილმდებარეობა არ ნიშნავს, რომ სასამართლო გასცდა მოთხოვნის ფარგლებს. ამასთან, საყურადღებოა, რომ სააპელაციო სასამართლოში მოსარჩელეებმა დაადასტურეს სასარჩელო მოთხოვნის იმდაგვარი ფორმულირება, როგორც ეს აისახა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2022 წლის 13 ივლისის გადაწყვეტილებაში. შესაბამისად, სახეზეა არ არის საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 248-ე მუხლის მოთხოვნათა დარღვევა და მით უმეტეს, ადგილი არ აქვს ამავე კოდექსის 393-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებულ შემთხვევას, რომლის თანახმად, საპროცესო სამართლის ნორმების დარღვევა მხოლოდ მაშინ შეიძლება გახდეს გადაწყვეტილების გაუქმების საფუძველი, თუ ამ დარღვევის შედეგად საქმეზე არასწორი გადაწყვეტილება იქნა გამოტანილი.
ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ მოცემულ საქმეს არ გააჩნია არავითარი პრინციპული მნიშვნელობა სასამართლო პრაქტიკისათვის, ხოლო საკასაციო საჩივარს - წარმატების პერსპექტივა. შესაბამისად, არ არსებობს საკასაციო საჩივრების დასაშვებობის საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით რეგლამენტირებული არც ერთი საფუძველი, რის გამოც საკასაციო საჩივრები არ უნდა იქნეს დაშვებული განსახილველად.
საკასაციო პალატა დამატებით მიუთითებს, რომ ლ. ნ-ეის მიერ საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატაში 2024 წლის 3 ივლისს წარმოდგენილია შუამდგომლობა, რომლითაც მოთხოვნილია სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს 2024 წლის 28 ივნისის №... გადაწყვეტილების საქმეზე დართვა.
საკასაციო სასამართლო მიუთითებს, რომ საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, თუ ამ კოდექსით სხვა რამ არ არის დადგენილი, ადმინისტრაციულ სამართალწარმოებაში გამოიყენება საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის დებულებანი.
საკასაციო პალატა მიუთითებს საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 407-ე მუხლის მე-2 ნაწილზე, რომლის თანახმადაც, სააპელაციო სასამართლოს მიერ დამტკიცებულად ცნობილი ფაქტობრივი გარემოებები სავალდებულოა საკასაციო სასამართლოსათვის, თუ წამოყენებული არ არის დასაშვები და დასაბუთებული პრეტენზია (შედავება). ამავე მუხლის 1-ლი ნაწილის მიხედვით კი, საკასაციო სასამართლო იმსჯელებს მხარის მხოლოდ იმ ახსნა-განმარტებაზე, რომელიც ასახულია სასამართლოთა გადაწყვეტილებებში ან სხდომათა ოქმებში. გარდა ამისა, შეიძლება მხედველობაში იქნეს მიღებული ამ კოდექსის 396-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ვ“ ქვეპუნქტში მითითებული ფაქტები. პალატა განმარტავს, რომ საკასაციო სასამართლო არ წარმოადგენს საქმის ფაქტობრივი გარემოებების დამდგენ სასამართლოს. ამასთან, საპროცესო კანონმდებლობა არ ითვალისწინებს საკასაციო სასამართლოში ახალი ფაქტობრივი გარემოებების დადგენის და მტკიცებულებების მიღების შესაძლებლობას, რის გამოც საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ ლ. ნ-ეის მიერ შუამდგომლობაზე დართული ახალი მტკიცებულების კვლევა და შესაბამისი ფაქტობრივი გარემოებების დადგენა, სცდება საქართველოს უზენაესი სასამართლოს კომპეტენციის ფარგლებს, რის გამოც ლ. ნ-ეს უარი უნდა ეთქვას მტკიცებულების დართვის შესახებ შუამდგომლობის დაკმაყოფილებაზე.
ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:
საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლით, 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით და
დ ა ა დ გ ი ნ ა:
1. საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტროსა და სსიპ სახელმწიფო ქონების ეროვნული სააგენტოს საკასაციო საჩივრები მიჩნეულ იქნეს დაუშვებლად;
2. უცვლელად დარჩეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2023 წლის 8 დეკემბრის განჩინება;
3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.
თავმჯდომარე: გ. მაკარიძე
მოსამართლეები: ქ. ცინცაძე
თ. ოქროპირიძე
