საქართველოს უზენაესი სასამართლო
გ ა დ ა წ ყ ვ ე ტ ი ლ ე ბ ა
საქართველოს სახელით
საქმე Nბს-277(2კ-22) 01 თებერვალი, 2024 წელი
ქ. თბილისი
ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატამ
შემდეგი შემადგენლობით:
თამარ ოქროპირიძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),
მოსამართლეები: ქეთევან ცინცაძე, გენადი მაკარიძე
საქმის განხილვის ფორმა - ზეპირი მოსმენის გარეშე
კასატორი (მოპასუხე) - სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტო
კასატორი (მესამე პირი ასკ 16.2) - სსიპ სახელმწიფო ქონების ეროვნული სააგენტო
მოწინააღმდეგე მხარე (მოსარჩელე) - ვ. კ-ე
დავის საგანი - ადმინისტრაციულ - სამართლებრივი აქტების ბათილად ცნობა, ახალი ადმინისტრაციულ - სამართლებრივი აქტის გამოცემის დავალება
გასაჩივრებული განჩინება - თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2021 წლის 15 ივლისის გადაწყვეტილება
ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:
2019 წლის 13 მარტს ვ. კ-ემ სასარჩელო განცხადებით მიმართა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიას მოპასუხე სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს მიმართ. სარჩელის დაზუსტების შემდეგ სასარჩელო მოთხოვნა ჩამოყალიბდა შემდეგი ფორმულირებით. ბათილად იქნეს ცნობილი სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს 2018 წლის 28 დეკემბრის №... გადაწყვეტილება; ბათილად იქნეს ცნობილი სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს 2019 წლის 28 იანვრის №... გადაწყვეტილება; ბათილად იქნეს ცნობილი სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს 2019 წლის 22 თებერვლის №... გადაწყვეტილება; დაევალოს სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნულ სააგენტოს გამოსცეს ახალი ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ - სამართლებრივი აქტი, ვ. კ-ის განცხადების რეგისტრირებულ უფლებაში ცვლილების რეგისტრაციის მოთხოვნის დაკმაყოფილების თაობაზე, რითაც მის მიერ მოთხოვნილი იქნა უძრავ ქონებაზე მდებარე მისამართზე: ქ. თბილისი, ...ი N14 (...ის N133), ს/კ ... უკვე რეგისტრირებული 6 კვ. მეტრი ფართის დაზუსტება და საჯარო რეესტრის მიერ რეგისტრაციაში გატარდება ფართი 12.06 კვ.მ და ანტრესოლი 8.08 კვ.მ.
თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2019 წლის 16 მაისის განჩინებით, საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის მე-16 მუხლის მე-2 ნაწილის საფუძველზე საქმეში მესამე პირად ჩაბმული იქნა სსიპ სახელმწიფო ქონების ეროვნული სააგენტო.
თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2019 წლის 31 ოქტომბრის გადაწყვეტილებით ვ. კ-ის სარჩელი არ დაკმაყოფილდა.
პირველი ინსტანციის სასამართლომ მიუთითა, რომ მარეგისტრირებელ ორგანოში უფლების რეგისტრაციის მიზნით წარდგენილ უნდა იქნეს უფლების წარმოშობის დამადასტურებელი სარეგისტრაციო დოკუმენტები. სარეგისტრაციო დოკუმენტაციის საფუძველზე, დაზუსტებულ მონაცემთა რეგისტრაცია მკაცრად განსაზღვრავს საკუთრების უფლების ფარგლებს. ასეთი რეგისტრაციის მიმართ მოქმედებს ჩანაწერის უტყუარობის პრეზუმფცია (,,საჯარო რეესტრის შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-5 მუხლი). საჯარო რეესტრის რეგისტრირებულ მონაცემთა უტყუარობის პრეზუმფცია ერთის მხრივ, იცავს მესაკუთრის უფლებას მესამე პირის მიერ ხელყოფისგან, ხოლო მეორეს მხრივ, ადგენს მესაკუთრის უფლების საზღვრებს. რეგისტრაციით დადგენილი საზღვრების მიღმა საკუთრების უფლება არ ექვემდებარება დაცვას. პირველი ინსტანციის სასამართლოს მსჯელობით, საქმეზე დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებებით არ დადასტურდა ვ. კ-ის საკუთრების უფლება 6 კვ.მ-ს მიღმა ფართზე. განმარტა, რომ სახელმწიფოს მიერ გამოხატული ნება მისი წინამორბედი მესაკუთრის მიმართ შემოიფარგლებოდა მხოლოდ 6 კვ.მ. ფართის გადაცემით. მასვე უძრავი ქონება აღნიშნული ოდენობით აქვს შეძენილი, დაზუსტებული მონაცემებით. შესაბამისად, მოსარჩელის საკუთრების უფლება ერთმნიშვნელოვნად შემოფარგლულია 6 კვ.მ. ფართის უძრავი ქონებით.
პირველი ინსტანციის სასამართლომ ასევე ყურადღება გაამახვილა იმ გარემოებაზეც, რომ ვ. კ-ე რეგისტრირებული მონაცემების ცვლილებას ითხოვს ანტრესოლის მოწყობის ხარჯზეც. სარეგისტრაციო დოკუმენტაციას თანდართული შიდა აზომვითი ნახაზის თანახმად, ანტრესოლის ფართს წარმოადგენს 8,08 კვ.მ. მარეგისტრირებელ ორგანოში ასევე წარდგენილ იქნა შიდა აზომვითი ნახაზის შემდგენელი პირის ახსნა - განმარტებითი ბარათი, სადაც აღნიშნულია, რომ პირველი სართულის სიმაღლე არის 2,5 მ, ხოლო ანტრესოლის სიმაღლე - 2მ. ამასთან, პირველ სართულზე მესაკუთრის მიერ შენობის კედლის სისქის შემცირება მოხდა მხოლოდ 2,5 მ სიმაღლემდე, ხოლო ანტრესოლის სართულზე კედლის ნაწილი დარჩა უცვლელი. საკითხზე მსჯელობის ფარგლებში, სასამართლომ შეაფასა ანტრესოლის რეგისტრაციის სამართლებრივი საფუძვლები, კერძოდ, წარმოადგენს თუ არა იგი რეგისტრაციაუნარიან ობიექტს და კანონმდებლის ჩანაწერის გათვალისწინებით მიიჩნია, რომ ვ. კ-ეზე რეგისტრირებული 6 კვ.მ. ფართი, მას ანიჭებს უფლებას აღნიშნულ ფართზე მთელი მოცულობით, სიმაღლის გათვალისწინებით, თუმცა ამავე ფართში განხორციელებული სარეკონსტრუქციო სამუშაოების შედეგად შექმნილ ანტრესოლზე საკუთრების უფლების აღრიცხვის მიზნით მოსარჩელემ მარეგისტრირებელ ორგანოში უნდა წარადგინოს განხორციელებული სარეკონსტრუქციო სამუშაოების კანონშესაბამისობის დამადასტურებელი დოკუმენტაცია, რამეთუ დაუშვებელია საკუთრების უფლების რეგისტრაციის განხორციელება კანონსაწინააღმდეგო ობიექტზე.
თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2019 წლის 31 ოქტომბრის გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გასაჩივრდა ვ. კ-ის მიერ.
თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2021 წლის 15 ივლისის გადაწყვეტილებით ვ. კ-ის სააპელაციო საჩივარი დაკმაყოფილდა; თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2019 წლის 31 ოქტომბრის გადაწყვეტილების შეცვლით, მიღებულ იქნა ახალი გადაწყვეტილება; ვ. კ-ის სარჩელი დაკმაყოფილდა; ბათილად იქნა ცნობილი სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს 2018 წლის 28 დეკემბრის N... გადაწყვეტილება; ბათილად იქნა ცნობილი სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს 2019 წლის 28 იანვრის N... გადაწყვეტილება; ბათილად იქნა ცნობილი სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს 2019 წლის 22 თებერვლის N... გადაწყვეტილება; ბათილად იქნა ცნობილი სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს 2019 წლის 01 მარტის N... გადაწყვეტილება; ბათილად იქნა ცნობილი სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს 2019 წლის 12 აპრილის N... გადაწყვეტილება; დაევალა სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნულ სააგენტოს ახალი ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ - სამართლებრივი აქტის გამოცემა განმცხადებლის ვ. კ-ის განცხადების (რეგისტრირებულ უფლებაში ცვლილებების რეგისტრაციის მოთხოვნის) დაკმაყოფილების თაობაზე.
სააპელაციო სასამართლომ მიუთითა საქმის ფაქტობრივი გარემოებები, ყურადღება გაამახვილა „საჯარო რეესტრის შესახებ“ საქართველოს კანონის პირველ, მე-2, მე-3, მე-4, მე-8, მე-9, მე-11, 22-ე, 27-ე, 29-ე მუხლებზე, სადავო სამართალურთიერთობის პერიოდში მოქმედი საქართველოს იუსტიციის მინისტრის 2010 წლის 15 იანვრის N4 ბრძანებით დამტკიცებული ,,საჯარო რეესტრის შესახებ ინსტრუქციის“ (ძალადაკარგულია 2020 წლის 1 იანვრიდან იუსტიციის მინისტრის 12/31/2019 N87 ბრძანებით) პირველ, მე-13, მე-14 მუხლებზე, „საჯარო რეესტრის შესახებ“ ინსტრუქციის დამტკიცების თაობაზე“ საქართველოს იუსტიციის მინისტრის 2019 წლის 31 დეკემბრის №487 ბრძანებით დამტკიცებული „საჯარო რეესტრის შესახებ“ თანდართული ინსტრუქციის პირველ მე-9, მე-13, მე-14, მე-15, მე-16 მუხლებზე, საქართველოს მთავრობის 2009 წლის 24 მარტის N57 დადგენილების ,,მშენებლობის ნებართვის გაცემის წესისა და სანებართვო პირობების შესახებ (ძალადაკარგული საქართველოს მთავრობის 03.02.2020 წლის N139 დადგენილებით) მე-3, მე-4 მუხლებზე, მშენებლობის ნებართვის გაცემისა და შენობა - ნაგებობის ექსპლუატაციაში მიღების წესისა და პირობების შესახებ საქართველოს მთავრობის 2019 წლის 31 მაისის №255 დადგენილების (ამოქმედდა 2019 წლის 03 ივნისიდან) N1 დანართის შინაარსზე, ასევე საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 149-ე-150.1. მუხლებზე და დადასტურებულად მიიჩნია, რომ ქალაქ თბილისის სახელმწიფო ქონების მართვისა და პრივატიზაციის დეპარტამენტის მიერ 1995 წლის 26 ოქტომბერს განკარგული (საკუთრების დამადასტურებელი მოწმობა N...) 6 კვ.მ. ფართი უძრავი ნივთი (ს/კ. ...), მდებარე ქალაქ თბილისი, ...ი N14-ში (...ის ქუჩა N133) საკუთრების უფლებით რეგისტრირებულია ფიზიკური პირის - მოსარჩელე ვ. კ-ის სახელზე. საქმეში წარმოდგენილი შიდა საკადასტრო აზომვითი ნახაზის, შპს ,,...ის“ (ს/ნ ...) 2018 წლის 22 დეკემბრის N130/18 საექსპერტო დასკვნისა და სსიპ ლევან სამხარაულის სახელობის სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს N002919921 ექსპერტიზის დასკვნით დადასტურებულად მიიჩნია, რომ მოსარჩელის საკუთრებაში არსებული 6 კვ.მ უძრავი ნივთი განთავსებულია ორსართულიანი შენობის I სართულზე, რომლის სიმაღლე შეადგენს 4.70 მეტრს და გაკეთებულია ზედა ნახევარი სართული - ანტრესოლი. აქედან, I სართულის სიმაღლე არის 2,5მ. ხოლო ანტრესოლის სიმაღლე 2.00მ. სამშენებლო - სარემონტო სამუშაოების შედეგად, I სართულზე განხორციელდა შენობის კედლის სისქის შემცირება 2.5 მეტრ სიმაღლემდე, ხოლო ანტრესოლის სართულზე ნაწილი კედლისა დარჩა უცვლელი. ანტრესოლის თავზე მდებარეობს შენობის II სართული. მოსარჩელის საკუთრებაში არსებული 6 კვ.მ. ფართის უძრავი ნივთის ფართობი მომატებულია უკანა კედლის გამომტვრევის (დათხელების) ხარჯზე, ფაქტობრივი მდგომარეობით შეადგენს 12,00 კვ.მ-ს. ამასთან, საქმის მასალებით დადასტურებულად მიიჩნია, რომ უძრავ ნივთზე შიდა სარემონტო სამუშაოების განხორციელებისა და ანტრესოლის გაკეთების შედეგად არ შეცვლილა რეგისტრირებული უძრავი ნივთის გარე კონფიგურაცია, გარე პარამეტრები, გარე მომიჯნავე საზღვრები, ვინაიდან, 6 კვ.მ. ფართის უძრავი ნივთის ფართობი მომატებული იქნა უძრავი ნივთის შიგნით არსებული უკანა კედლის გამომტვრევისა (დათხელების) და ანტრესოლის მოწყობის ხარჯზე. ამდენად, სააპელაციო სასამართლომ გაიზიარა აპელანტის მიერ სააპელაციო საჩივარში და სასამართლო სხდომაზე დაფიქსირებული პოზიცია და მიიჩნია, რომ სახელმწიფოს მიერ განკარგული 06 კვ.მ ფართის უძრავი ნივთის კედელი, საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 150-ე მუხლის დანაწესის თანახმად, წარმოადგენს ამ უძრავი ნივთის არსებით შემადგენელი ნაწილს და ცალკე უფლების ობიექტად არ განიხილება. შესაბამისად, მოცემულ კონკრეტულ შემთხვევაში სარემონტო სამუშაოების შედეგად, კერძოდ, კედლის გამომტვრევის (დათხელების) შედეგად, პრივატიზებული ობიექტის შიდა ფართის მომატება და აღნიშნულის საფუძველზე უძრავ ნივთზე რეგისტრირებულ უფლებაში ცვლილებების რეგისტრაცია სააპელაციო სასამართლოს მსჯელობით არ საჭიროებს მარეგისტრირებელ ორგანოში დამატებით უფლების დამდგენი დოკუმენტის წარდგენას.
სააპელაციო პალატამ აღნიშნა, რომ საქართველოს მთავრობის 2009 წლის 24 მარტის N57 დადგენილების ,,მშენებლობის ნებართვის გაცემის წესისა და სანებართვო პირობების შესახებ (ძალადაკარგული საქართველოს მთავრობის 03.02.2020 წლის N139 დადგენილებით) და მოქმედი ,,მშენებლობის ნებართვის გაცემისა და შენობა - ნაგებობის ექსპლუატაციაში მიღების წესისა და პირობების შესახებ საქართველოს მთავრობის 2019 წლის 31 მაისის №255 დადგენილების“ მიხედვით, რემონტი - შეკეთება, ანტრესოლის მოწყობა განსაზღვრულია I კლასის შენობა - ნაგებობებისა და მშენებლობის განმსაზღვრელი მახასიათებლებით და არ საჭიროებს ნებართვას. ზემოაღნიშნულის გათვალისწინებით, სააპელაციო პალატამ მიიჩნია, რომ განსახილველ შემთხვევაში მოსარჩელე ვ. კ-ის ინდივიდუალური საკუთრების საგნის, უძრავ ნივთის რეგისტრირებულ უფლებაში ცვლილებების შეტანა, ფართის შიგნით განხორციელებული სარემონტო სამუშაოებისა და ანტრესოლის მოწყობის ფაქტობრივი შედეგების გათვალისწინებით, არ საჭიროებს სსიპ სახელმწიფო ქონების ეროვნული სააგენტოს მიერ თანხმობის გაცემას უძრავი ქონების საჯარო რეესტრში რეგისტრაციასთან (ცვლილება) დაკავშირებით. საქმის განმხილველმა სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნა, რომ წარმოდგენილი საკადასტრო აზომვითი ნახაზისა და ექსპერტიზის დასკვნების მიხედვით, უძრავი ნივთის საკუთრების უფლებით რეგისტრირებული ფართი, ასევე შიდა სარემონტო სამუშაოებისა და ანტრესოლის მოწყობის შედეგად მომატებული ფართი წარმოადგენს ერთ სისტემაში გაერთიანებულ, ურთიერთდაკავშირებულ და იზოლირებულ ფართს, ასევე დუპლექსის ტიპის ნაგებობას, რომელსაც აქვს ერთი შესასვლელი. ამდენად, ზემოთ მითითებული ნორმატიული და კანონქვემდებარე ნორმატიული აქტების დანაწესის გათვალისწინებით აღნიშნული უძრავი ნივთის რეგისტრაცია (უძრავ ნივთის რეგისტრირებულ უფლებაში ცვლილებების რეგისტრაცია) შესაძლებელია საკადასტრო აგეგმვითი/აზომვითი ნახაზით დადგენილი ფართობის შესაბამისად.
თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2021 წლის 15 ივლისის გადაწყვეტილება საკასაციო წესით გასაჩივრდა სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს და მესამე პირის სსიპ სახელმწიფო ქონების ეროვნული სააგენტოს მიერ. კასატორებმა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით ვ. კ-ის სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა მოითხოვეს.
კასატორის - სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს წარმომადგენელი არ იზიარებს სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილებას და განმარტავს, რომ შეფასების საგანს წარმოადგენს მოსარჩელის რეგისტრირებულ საკუთრების უფლებაში ცვლილების რეგისტრაციის კანონიერება. აკონკრეტებს, რომ გასაჩივრებული აქტებით ვ. კ-ეს უარი ეთქვა მასზე რეგისტრირებული 6 კვ.მ. არასაცხოვრებელი ფართის 19,44 კვ.მ-მდე გაზრდის მოთხოვნაზე. რეგისტრირებული ფართის მოცულობის გაზრდას მოსარჩელე უკავშირებს ერთის მხრივ, სარემონტო - სარეკონსტრუქციო სამუშაოებს, რომლის დროსაც კედლების გამონგრევის გზით განხორციელდა ფართის გადიდება და მეორეს მხრივ, ანტრესოლის მოწყობას. კასატორი მიიჩნევს, რომ პირველი ინსტანციის სასამართლოს მსგავსად, სააპელაციო სასამართლოს მსჯელობის საგანი უნდა გამხდარიყო კედლების დემონტაჟის შედეგად გამოთავისუფლებულ ფართზე და ანტრესოლზე საკუთრების უფლების რეგისტრაციის კანონისმიერი საფუძვლები.
კასატორის მსჯელობით, საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს, როგორც ფუნქციურ - სამართლებრივი ნიშნით შექმნილი ადმინისტრაციული ორგანოს ერთ - ერთი ძირითადი საჯარო - სამართლებრივი უფლებამოსილებაა უძრავ ნივთებზე უფლებათა რეგისტრაცია. ამ უმნიშვნელოვანესი საჯარო - სამართლებრივი უფლებამოსილების საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოსათვის მინიჭებით, კანონმდებელმა მას სამოქალაქო ბრუნვის სტაბილურობის უზრუნველყოფა და მისი საჯარო წესრიგთან და კანონმდებლობის მოთხოვნებთან შესაბამისობა დააკისრა. საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტო წარმოადგენს საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის მე-2 მუხლის პირველი ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტით განსაზღვრულ ადმინისტრაციულ ორგანოს და მასზე სრულად ვრცელდება მმართველობითი ფუნქციის განხორციელებასთან დაკავშირებით ამავე კოდექსით დადგენილი უმნიშვნელოვანესი პრინციპები, მათ შორის კანონიერების, გარემოებათა ყოველმხრივი და სრული გამოკვლევის, კერძო და საჯარო ინტერესებს შორის ბალანსის დაცვის და სხვა პრინციპები. კასატორი აპელირებს „საჯარო რეესტრის შესახებ“ კანონის მე-2, მე-3, მე-8, მე-11 მუხლებზე, საქართველოს იუსტიციის მინისტრის 2010 წლის 15 იანვრის N4 ბრძანებით დამტკიცებული „საჯარო რეესტრის შესახებ” ინსტრუქციის მე-18 მუხლზე და მიიჩნევს, რომ მარეგისტრირებელი ორგანოს მიერ გადაწყვეტილების მიღებისას შესწავლილ იქნა როგორც დაინტერესებული პირის მიერ წარდგენილი, ასევე უძრავ ნივთებზე უფლებათა რეესტრში დაცული დოკუმენტაცია სრულად. შესაბამისად, გასაჩივრებული გადაწყვეტილების მიღებისას საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს მიერ, მის ხელთ არსებული რესურსის ფარგლებში, სრულყოფილად იქნა გამოკვლეული საქმისათვის მნიშვნელობის მქონე გარემოებები და არ დარღვეულა საკითხის მარეგულირებელი ნორმები, რაზედაც მიუთითებს სააპელაციო სასამართლო. კასატორი კიდევ ერთხელ ამახვილებს ყურადღებას იმ მნიშვნელოვან გარემოებაზე, რომ უფლების დამდგენი დოკუმენტაციის შესაბამისად, ვ. კ-ის სახელზე რეგისტრირებულია 6 კვ.მ ფართი. მოსარჩელე მხარე ცვლილების რეგისტრაციის განხორციელებით ითხოვს ფართობის 2-ჯერ გაზრდას იმ დასაბუთებით, რომ მოხდა კედლების მონგრევა და აღნიშნულის საფუძველზე ფართის გაზრდა. მოსარჩელის განმარტებით, სარეგისტრაციო ფართობზე განხორციელდა სამშენებლო სამუშაოები/სარეკონსტრუქციო სამუშაოები. კასატორი მიუთითებს, რომ აღნიშნული სამშენებლო დოკუმენტაცია მარეგისტრირებელ ორგანოში წარდგენილი არ არის. ამდენად, საკასაციო საჩივრის ავტორი ითხოვს ახალი გადაწყვეტილებით, სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმას.
კასატორი - სსიპ სახელმწიფო ქონების ეროვნული სააგენტოს (მესამე პირი) წარმომადგენელი არ იზიარებს სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილებას, დეტალურად მიუთითებს დავის ფაქტობრივ გარემოებებზე, ყურადღებას ამახვილებს „საჯარო რეესტრის შესახებ“ საქართველოს კანონის პირველ მუხლზე, მე-2 მუხლის „თ“ ქვეპუნქტზე, საქართველოს იუსტიციის მინისტრის 2010 წლის 15 იანვრის N4 ბრძანებით დამტკიცებულ „საჯარო რეესტრის შესახებ ინსტრუქციის“ მე-7 მუხლის მე-3 პუნქტის „დ“ ქვეპუნქტზე და ეთანხმება პირველი ინსტანციის სასამართლოს მიერ დადგენილ იმ ფაქტობრივ გარემოებას, რომ ვ. კ-ის საკუთრების უფლება რეგისტრირებულია ქალაქ თბილისში, ...ის N14-ში მდებარე 06 კვ.მ დაზუსტებულ ფართზე. უძრავი ქონება პრივატიზაციის ეტაპზეც შეადგენდა 06 კვ.მ-ს, საქმეში წარდგენილ უფლებადამდგენ დოკუმენტებში მითითებულია ასევე 6 კვ.მ რაც ადასტურებს სახელმწიფოს მიერ გამოხატულ ნებას, კერძო პირის საკუთრების უფლების რეგისტრაცია განხორციელებულიყო 6 კვ.მ ფართის უძრავ ქონებაზე. ასევე იზიარებს პირველი ინსტანციის სასამართლოს იმ მსჯელობას, რომ არ დასტურდება ვ. კ-ის საკუთრების უფლება 06 კვ.მ ფართის მიღმა არსებულ უძრავ ნივთზე. წარმომადგენელი განმარტავს, რომ სახელმწიფოს მიერ გამოხატული ნება უკავშირდება მხოლოდ და მხოლოდ 06 კვ.მ მიწის ნაკვეთს და ამასთან, თავად ვ. კ-ეს უძრავი ქონება შეძენილი აქვს აღნიშნული მონაცემებით - 06 კვ.მ ოდენობით. წარმომადგენელი აპელირებს „საჯარო რეესტრის შესახებ“ ინსტრუქციის მე-14 მუხლის მე-9 პუნქტზე და განმარტავს, რომ დაუზუსტებელი მონაცემებით უფლების რეგისტრაციის პირობებში, ერთიან სისტემაში არსებული ფართები მითითებული ნორმის საფუძველზე ვერ დაექვემდებარება რეგისტრაციას, ამდენად, მოთხოვნა, 6 კვ.მ.-ს მიღმა არსებული ფართის რეგისტრაციის თაობაზე კასატორის მსჯელობით, ვერ აკმაყოფილებს ნორმის წინაპირობას და მიიჩნევს, რომ მოთხოვნა სარეგისტრაციო ობიექტის პირველ სართულზე ფართის გაზრდის თაობაზე მოკლებულია კანონისმიერ საფუძველს. რაც შეეხება ანტრესოლის რეგისტრაციის სამართლებრივ საფუძვლებს, აღნიშნულთან დაკავშირებით კასატორი იზიარებს პირველი ინსტანციის სასამართლოს შეფასებებს, მიუთითებს „მშენებლობის ნებართვის გაცემისა და შენობა - ნაგებობის ექსპლუატაციაში მიღების წესისა და პირობების შესახებ“ საქართველოს მთავრობის 2009 წლის 24 მარტის N57 დადგენილების მე-3 მუხლის მე-2 პუნქტზე, საჯარო რეესტრის შესახებ ინსტრუქციის მე-14 მუხლის 25-ე პუნქტზე, „მშენებლობის ნებართვის გაცემისა და შენობა - ნაგებობის ექსპლუატაციაში მიღების წესისა და პირობების შესახებ“ საქართველოს მთავრობის 2009 წლის 24 მარტის N57 დადგენილების 65-ე მუხლზე და განმარტავს, რომ საქმეში არსებული მტკიცებულებებით არ დგინდება ანტრესოლის მოწყობასთან დაკავშირებით კანონმდებლობით გათვალისწინებული კრიტერიუმების არსებობა და მიიჩნევს, რომ დასახელებული ობიექტი არ არის შექმნილი კანონმდებლობით გათვალისწინებულ ნორმათა დაცვით, რაც არ უნდა დაექვემდებაროს რეგისტრაციას. ასევე ყურადსაღებად მიიჩნევს იმ გარემოებას, რომ სახეზე არ არის „პროექტის შემთანხმებელი და მშენებლობის ნებართვის გამცემი ორგანოს მიერ უნებართვოდ ან/და პროექტის დარღვევით აშენებული ობიექტების ან მათი ნაწილების ლეგალიზების შესახებ გადაწყვეტილების მიღების წესის დამტკიცების თაობაზე“ საქართველოს პრეზიდენტის N660 ბრძანებულების შესაბამისად დასახელებული ობიექტის ლეგალიზაციაც. ზემომითითებული გარემოებების გათვალისწინებით, საჩივრის ავტორი ითხოვს ახალი გადაწყვეტილებით, სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმას.
საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2022 წლის 25 მარტის და 2022 წლის 18 აპრილის განჩინებებით, საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად წარმოებაში იქნა მიღებული სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს და სსიპ სახელმწიფო ქონების ეროვნული სააგენტოს საკასაციო საჩივრები.
საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2023 წლის 2 მარტის განჩინებით დადგინდა სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს და სსიპ სახელმწიფო ქონების ეროვნული სააგენტოს საკასაციო საჩივრების დასაშვებობის საკითხის განხილვა მხარეთა დასწრებით.
საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2023 წლის 21 მარტის სასამართლო სხდომაზე მხარეთა პოზიციების მოსმენის შემდგომ, სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს და სსიპ სახელმწიფო ქონების ეროვნული სააგენტოს საკასაციო საჩივრები თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2021 წლის 15 ივლისის გადაწყვეტილებაზე მიჩნეული იქნა დასაშვებად და განხილვა დადგინდა ზეპირი მოსმენის გარეშე.
ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:
საქმის მასალების შესწავლის, გასაჩივრებული გადაწყვეტილების კანონიერებისა და საკასაციო საჩივრების საფუძვლიანობის შემოწმების შედეგად, საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს და სსიპ სახელმწიფო ქონების ეროვნული სააგენტოს საკასაციო საჩივრები უნდა დაკმაყოფილდეს, შემდეგ გარემოებათა გამო:
საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 1-ლი მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, ადმინისტრაციულ სამართალწარმოებაში გამოიყენება საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის დებულებანი. საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 394-ე მუხლის „ე“ ქვეპუნქტი კი განსაზღვრავს, რომ გადაწყვეტილება ყოველთვის ჩაითვლება კანონის დარღვევით მიღებულად, თუ იგი იურიდიულად არ არის საკმარისად დასაბუთებული, (გადაწყვეტილების გაუქმების აბსოლუტური საფუძვლები). ხოლო ამავე კოდექსის 411-ე მუხლის თანახმად, საკასაციო სასამართლო საქმეზე გადაწყვეტილებას თვითონ მიიღებს, თუ არ არსებობს ამ კოდექსის 412-ე მუხლით გათვალისწინებული გადაწყვეტილების გაუქმებისა და საქმის ხელახლა განსახილველად სააპელაციო სასამართლოში დაბრუნების საფუძვლები.
საკასაციო სასამართლო ასევე მიუთითებს საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 407-ე მუხლის მე-2 ნაწილზე, რომლის თანახმად, სააპელაციო სასამართლოს მიერ დამტკიცებულად ცნობილი ფაქტობრივი გარემოებები სავალდებულოა საკასაციო სასამართლოსათვის, თუ წამოყენებული არ არის დასაშვები და დასაბუთებული პრეტენზია (შედავება) და მიიჩნევს, რომ განსახილველ შემთხვევაში კასატორმა სააპელაციო სასამართლოს მიერ მატერიალურ - სამართლებრივი ნორმის გამოყენებისა და განმარტების კუთხით წარმოადგინა დასაშვები და დასაბუთებული პრეტენზია (შედავება), რამაც შექმნა საკასაციო სასამართლოს მიერ გადაწყვეტილების გაუქმების და ახალი გადაწყვეტილების მიღების წინაპირობა.
იმ გარემოების გათვალისწინებით, რომ ვ. კ-ეს უარი ეთქვა მასზე რეგისტრირებული 6 კვ.მ არასაცხოვრებელი ფართის 19,44 კვ.მ-მდე გაზრდის მოთხოვნაზე, საკასაციო საჩივრების ფარგლებში, მთავარ შეფასების საგანს წარმოადგენს რეგისტრირებულ საკუთრების უფლებაში ცვლილების რეგისტრაციის მოთხოვნის კანონიერება.
საკასაციო სასამართლო მიუთითებს საქმეზე დადგენილ შემდეგ ფაქტობრივ გარემოებებზე:
დადგენილია, რომ 1995 წლის 18 ოქტომბერს საქართველოს რესპუბლიკის სახელმწიფო ქონების მართვის სამინისტროს ქ. თბილისის სახელმწიფო ქონების მართვის მთავარ სამმართველოსა და საიჯარო საწარმო ,,ვ...“-ს შორის დაიდო ...ის რაიონში, ...ის ქ. N133-ში მდებარე 6 კვ.მ. არასაცხოვრებელი ფართის ნასყიდობის ხელშეკრულება.
სახელმწიფო ქონების მართვის სამინისტროს ქ. თბილისის სახელმწიფო ქონების მართვისა და პრივატიზაციის დეპარტამენტის მიერ 1995 წლის 26 ოქტომბერს გაიცა N... საკუთრების დამადასტურებელი მოწმობა, რომლითაც საიჯარო საწარმო ,,ვ...“-ის ...-ის ფილიალის შრომითი კოლექტივის ამხანაგობას საკუთრებაში გადაეცა ქ. თბილისში, ...ის ქ. N133-ში, მდებარე 6 კვ.მ. არასაცხოვრებელი ფართი.
დადგენილია, რომ 1997 წლის 25 იანვარს ინდივიდუალურ მეწარმეს ,,კ. ჩ-სა“ და რ. ჯ-ას შორის დაიდო ქ. თბილისში, ...ის (...) ქ. N133-ში მდებარე 6 კვ.მ. არასაცხოვრებელი ფართის ნასყიდობის ხელშეკრულება, დამოწმებული სანოტარო წესით. რ. ჯ-ას საკუთრების უფლება აღრიცხულია 2001 წლის 12 ოქტომბრის ბინის/არასაცხოვრებელი ფართის სააღრიცხვო ბარათით.
დადგენილია, რომ 2016 წლის 27 აპრილს პ. ი-სა და ვ. კ-ეს შორის დაიდო უძრავი ნივთის ნასყიდობის ხელშეკრულება, რომლის საფუძველზე ვ. კ-ემ შეიძინა ქ. თბილისში, ...ი N14-ში (...ის ქუჩა N133) მდებარე 6 კვ.მ. ფართი, საკადასტრო კოდით N.... ხელშეკრულება დამოწმებულია საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს მიერ.
სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს 2016 წლის 28 აპრილის N... რეგისტრაციის შესახებ გადაწყვეტილებით, დაკმაყოფილდა ვ. კ-ის მოთხოვნა და გაიცა ამონაწერი საჯარო რეესტრიდან, რომლის თანახმად ქ. თბილისში, ...ი N14-ში (...ის ქუჩა N133) მდებარე 6 კვ.მ. დაზუსტებულ ფართზე (საკადასტრო კოდი: ...) აღირიცხა ვ. კ-ის საკუთრების უფლება.
2018 წლის 24 დეკემბერს ვ. კ-ის წარმომადგენელმა მ. მ-ემ N... განცხადებით მიმართა სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნულ სააგენტოს და მოითხოვა ქ. თბილისში, ...ის N14-ში ( ...ის N133) მდებარე უძრავ ნივთზე (საკადასტრო კოდი: ...) რეგისტრირებულ უფლებაში ცვლილების რეგისტრაცია. სარეგისტრაციო განცხადებას თან დაერთო საექსპერტო დასკვნა და სარეგისტრაციო სიტუაციური გეგმა - ნახაზები.
სარეგისტრაციო განცხადებაზე დართული მიხეილ საველიძის მიერ გაცემული 2018 წლის 22 დეკემბრის N130/18 დასკვნის თანახმად, შემოწმება ჩაუტარდა ქ. თბილისში, ...ის რაიონში, ...ი N14 (...ის ქ. N133) მდებარე შენობაში (ს/კ N...) მოქალაქე ვ. კ-ის საკუთრებაში არსებულ კომერციული დანიშნულების ფართობს (ს.კ N...). საკვლევი ფართობი ეკუთვნოდა საჯარო საწარმო ,,ვ...“-ს ...-ს ფილიალის შრომით კოლექტივის ამხანაგობას. ფართობის რიცხვითი მნიშვნელობა ტოლი იყო A=6.00მ2. ამხანაგობის მიერ აღნიშნული ფართობის საკუთრების უფლებით გადაეცა მოქალაქე კ. ჩ-ს, რომელმაც 1995 წელს ჩაატარა სამშენებლო სარეკონსტრუქციო სამუშაოები, რის შემდეგაც არსებული კომერციული ფართობი გაიზარდა და შეადგინა A=12.06 მ2. ფართობის გაზრდა მოხდა შენობის საკმაოდ სქელი კედლების გამომტვრევის ხარჯზე, გადიდებული ზომების მეშვეობით.
სარეგისტრაციო განცხადებაზე დართული ი.მ. მ. მ-ის მიერ გაცემული შენობის შიდა აზომვითი ნახაზის თანახმად, სარეგისტრაციო ობიექტის საერთო ფართი შედგება 19,44 კვ.მ-სგან, მათ შორის I სართულის ფართი - 11,36 კვ.მ, ანტრესოლის ფართი - 8,08 კვ.მ.
სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნულ სააგენტოში წარდგენილი იქნა ასევე ი.მ. მ. მ-ის ახსნა - განმარტებითი ბარათი, სადაც იგი აღნიშნავს, რომ მის მიერ აზომილი ფართი მდებარეობს შენობა N1/2 I სართულზე, რომლის სიმაღლე შეადგენს 4,70 მეტრს, აქედან შიდა აზომვით ნახაზზე I სართულის სიმაღლე არის 2,5 მ., ხოლო ანტრესოლის სიმაღლე - 2,00 მ. I სართულზე მესაკუთრის მიერ მოხდა შენობის კედლის სისქის შემცირება სამშენებლო-სარემონტო სამუშაოების გამო, მხოლოდ 2,5 მ სიმაღლემდე, ხოლო ანტრესოლის სართულზე ნაწილი კედლისა დარჩა უცვლელი.
სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს 2018 წლის 28 დეკემბრის N... გადაწყვეტილებით შეჩერდა სარეგისტრაციო წარმოება. გადაწყვეტილებაში აღინიშნა, რომ ტექნიკური აღრიცხვის არქივში დაცული ინფორმაციის თანახმად, აღნიშნულ მისამართზე სახელმწიფო ქონების მართვის სამინისტროს მიერ განკარგულია გარკვეული ფართები; წარდგენილი დოკუმენტაციით არ დგინდება სარეგისტრაციო ფართი მოიცავს თუ არა სახელმწიფო ქონების მართვის სამინისტროს მიერ განკარგულ ფართებს. 2018 წლის 24 დეკემბერს საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს მიერ გაიგზავნა N... წერილი სსიპ სახელმწიფო ქონების ეროვნულ სააგენტოში. მითითებული გარემოებებიდან გამომდინარე, სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნულმა სააგენტომ მიიჩნია, რომ წარსადგენი იყო ... საკადასტრო კოდით რეგისტრირებული ფართის დაზუსტებასთან დაკავშირებით სახელმწიფო ქონების ეროვნული სააგენტოს თანხმობა.
სახელმწიფო ქონების ეროვნული სააგენტოს 2019 წლის 25 იანვრის N7/4276 წერილით სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნულ სააგენტოს ეცნობა, რომ სააგენტო მოკლებული იყო შესაძლებლობას დაეკმაყოფილებინა განცხადებაში დასმული საკითხი, ვინაიდან 6 კვ.მ. ფართი (ს.კ. ...) რეგისტრირებულია დაზუსტებული მონაცემებით. ამასთან, მოქმედი კანონმდებლობა არ ითვალისწინებდა სსიპ სახელმწიფო ქონების ეროვნული სააგენტოს მიერ თანხმობის გაცემას უძრავი ქონების საჯარო რეესტრში დარეგისტრირებასთან დაკავშირებით. წერილში ასევე აღნიშნულია, რომ უძრავი ქონება, რომელზეც არ არის გაცემული ან არ არსებობს საკუთრების დამადასტურებელი დოკუმენტი და არ წარმოადგენს ფიზიკური ან იურიდიული პირების საკუთრებას, ექვემდებარება სახელმწიფო საკუთრებად დარეგისტრირებას და განკარგვას მოქმედი კანონმდებლობის შესაბამისად.
სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს 2019 წლის 28 იანვრის N... სარეგისტრაციო წარმოების შეჩერების შესახებ გადაწყვეტილებით მარეგისტრირებელმა ორგანომ მიიჩნია, რომ მოთხოვნის დასაკმაყოფილებლად წარსადგენი იყო უფლების დამადასტურებელი დოკუმენტი ზედმეტად აზომილ ფართზე. გადაწყვეტილებაში აღინიშნა, რომ სსიპ სახელმწიფო ქონების ეროვნული სააგენტოს N7/4276 წერილის თანახმად, 6 კვ.მ ფართი (ს.კ. ...) რეგისტრირებულია დაზუსტებული მონაცემებით. მარეგისტრირებელ ორგანოში წარდგენილია ი.მ მ. მ-ის შიდა აზომვით ნახაზი, რომლის მიხედვით სარეგისტრაციო ფართი არის 19,44 კვ.მ.
სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს 2018 წლის 28 დეკემბრის N... და 2019 წლის 28 იანვრის N... სარეგისტრაციო წარმოების შეჩერების შესახებ გადაწყვეტილებები ვ. კ-ის წარმომადგენელმა მ. მ-ემ გაასაჩივრა ადმინისტრაციული საჩივრით, მოითხოვა მათი გაუქმება და N... სარეგისტრაციო განცხადებით მოთხოვნილი ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ - სამართლებრივი აქტის გამოცემის დავალება.
სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს 2019 წლის 22 თებერვლის N... გადაწყვეტილებით ადმინისტრაციული საჩივრების არ დაკმაყოფილდა. მიღებული გადაწყვეტილებით განიმარტა, რომ 6 კვ.მ. უძრავი ნივთი განიკარგა სახელმწიფოს მიერ და იმავე ფართობით გასხვისდა, ხოლო მომატებულ ფართობზე უფლების დამდგენი დოკუმენტი დაინტერესებულ პირს არ წარუდგენია, ის ვერ იქნა მოძიებული ვერც სარეგისტრაციო განცხადებასთან და ვერც ადმინისტრაციულ საჩივრებთან დაკავშირებული ადმინისტრაციული წარმოების ფარგლებში.
სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს 2019 წლის 01 მარტის N... გადაწყვეტილებით ვ. კ-ის N... განცხადებასთან დაკავშირებით დაწყებული სარეგისტრაციო წარმოება შეწყდა.
დადგენილია, რომ სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს 2019 წლის 01 მარტის N... გადაწყვეტილება ვ. კ-ემ ადმინისტრაციული საჩივრით გაასაჩივრა სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნულ სააგენტოში. სააგენტოს 2019 წლის 12 აპრილის N... გადაწყვეტილებით ვ. კ-ეს უარი ეთქვა ადმინისტრაციული საჩივრის დაკმაყოფილებაზე.
სადავო საკითხზე მსჯელობის მიზნით პალატა კიდევ ერთხელ მიუთითებს, რომ განსახილველ შემთხვევაში დავის საგანს წარმოადგენს მოსარჩელის რეგისტრირებულ უფლებაში ცვლილების რეგისტრაციის კანონიერება. გასაჩივრებული აქტებით ვ. კ-ეს უარი ეთქვა მასზე რეგისტრირებული 6 კვ.მ. არასაცხოვრებელი ფართის 19,44 კვ.მ-მდე გაზრდის მოთხოვნაზე. რეგისტრირებული ფართის მოცულობის გაზრდას მოსარჩელე უკავშირებს ერთის მხრივ, სარემონტო სამუშაოებს, რომლის დროსაც, კედლების დათხელების გზით განხორციელდა ფართის გადიდება და მეორეს მხრივ ფართის ზრდას უკავშირებს ანტრესოლის მოწყობას. სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს და სსიპ სახელმწიფო ქონების ეროვნული სააგენტოს საკასაციო საჩივრების ფარგლებში, პალატის მსჯელობის საგანია არსებობს თუ არა კედლების დათხელების შედეგად გამოთავისუფლებულ ფართზე და ანტრესოლზე საკუთრების უფლების რეგისტრაციის კანონისმიერი საფუძვლები. მეტი სიცხადისთვის, საკითხისადმი რელევანტურ საკანონმდებლო ნორმათა საფუძველზე უნდა განიმარტოს დასახელებული ფართის გაზრდის მიზნით განხორციელებული ქმედება წარმოადგენს სარემონტო თუ სარეკონსტრუქციო სამუშაოებს, აღნიშნული კი ნათელს გახდის, სადავო პერიოდში მოქმედი სამართლებრივი რეჟიმის პირობებში, რამდენად ლეგიტიმური იყო მოსარჩელე ვ. კ-ის მოთხოვნა.
საკასაციო პალატა მიუთითებს ,,საჯარო რეესტრის შესახებ’’ საქართველოს კანონს (სადავო პერიოდში მოქმედი რედაქცია) რომელიც განსაზღვრავს საჯარო რეესტრის წარმოების ორგანიზაციულ - სამართლებრივ საფუძვლებს, საჯარო რეესტრის მწარმოებელი ორგანოს – საქართველოს იუსტიციის სამინისტროს მმართველობის სფეროში მოქმედი საჯარო სამართლის იურიდიული პირის - საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს უფლება - მოვალეობებს. საჯარო რეესტრის როლი და მნიშვნელობა საკუთრების უფლების წარმოშობისა და ზოგადად სამოქალაქო ბრუნვის სტაბილურობის შენარჩუნების კუთხით ძალიან დიდია. საჯარო რეესტრი, როგორც უფლებამოსილი სახელმწიფო ორგანო წარმოადგენს უძრავ ქონებაზე საკუთრების რეგისტრაციის ერთადერთ სამართლებრივ საშუალებას. შესაბამისად, უძრავი ქონების ბრუნვის სტაბილურობის დაცვა სწორედ რეესტრის მონაცემების სანდოობის უზრუნველყოფით ხდება. სამოქალაქო ბრუნვა სტაბილურობასთან ერთად სათანადო სიმარტივით უნდა გამოირჩეოდეს. ამიტომ მნიშვნელოვანია, ბრუნვა არ შეფერხდეს ზედმეტი ტრანზაქციული ხარჯებითა და არაგონივრული დაყოვნებებით. წინააღმდეგ შემთხვევაში საფრთხე შეექმნება უძრავი ქონების ეფექტიანად განკარგვას.“ (საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლოს 2017 წლის 17 ოქტომბრის გადაწყვეტილება №3/4/550 საქმეზე „საქართველოს მოქალაქე ნოდარ დვალი საქართველოს პარლამენტის წინააღმდეგ“). საჯარო რეესტრის მიერ საკუთრების უფლების რეგისტრაცია უნდა განხორციელდეს კანონიერებისა და ყველა ფაქტობრივი გარემოების სრულყოფილად გამოკვლევისა და შეფასების პრინციპების დაცვით, მხოლოდ ასე შეიძლება უზრუნველყოფილი იქნას საკუთრების უფლების დაცვა. მით უფრო, რომ საქართველოს კონსტიტუციის მე-19 მუხლის პირველ პუნქტით საკუთრებისა და მემკვიდრეობის უფლება აღიარებული და უზრუნველყოფილია. საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლომ არაერთხელ აღნიშნა, რომ საკუთრების უფლება ადამიანის ბუნებითი უფლებაა, ხოლო მისი, როგორც ინსტიტუტის კონსტიტუციურსამართლებრივი გარანტირება და პირისთვის საკუთრების უფლებით ეფექტური სარგებლობის გარანტიების შექმნა, სასიცოცხლოდ აუცილებელია დემოკრატიული, სამართლებრივი და სოციალური სახელმწიფოსთვის (იხ. საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლოს 2012 წლის 26 ივნისის №3/1/512 გადაწყვეტილება საქმეზე „დანიის მოქალაქე ჰეიკე ქრონქვისტი საქართველოს პარლამენტის წინააღმდეგ“). სწორედ საკუთრების უფლების სრულყოფილად რეალიზებისთვის შექმნილია საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტო, რომელიც ქმნის როგორც საკუთრების უფლების მოპოვების, ასევე მისით სარგებლობისა და განკარგვის საკანონმდებლო და ფაქტობრივ შესაძლებლობას.
„საჯარო რეესტრის შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-8 მუხლის თანახმად, სარეგისტრაციო წარმოების დაწყების საფუძველია განცხადება ან უფლებამოსილი ორგანოს მიერ მიღებული გადაწყვეტილება. განცხადებას უნდა ერთოდეს ინსტრუქციით განსაზღვრული სარეგისტრაციო დოკუმენტაცია და ინფორმაცია. მარეგისტრირებელი ორგანო უფლებამოსილია კონკრეტულ შემთხვევაში დამატებით მოითხოვოს სარეგისტრაციო წარმოებასთან დაკავშირებული ნებისმიერი დოკუმენტის ან ინფორმაციის წარმოდგენა, რომელიც აუცილებელია განცხადებით მოთხოვნილ საკითხზე გადაწყვეტილების მისაღებად. ამავე კანონის მე-9 მუხლის თანახმად, რეგისტრაცია წარმოებს, როგორც უშუალოდ სარეგისტრაციო თუ სხვა დოკუმენტების, აგრეთვე ამ დოკუმენტაციის სათანადო წესით შექმნილი ელექტრონული ასლების საფუძველზე. ამავე კანონის მე-2 მუხლის „კ“ ქვეპუნქტით კი სარეგისტრაციო დოკუმენტი განმარტებულია, როგორც სამართლებრივი აქტი, რომელიც უშუალოდ წარმოშობს ამ კანონით განსაზღვრული რეგისტრაციის მოთხოვნის უფლებას, ხოლო ,,თ” ქვეპუნქტის თანახმად, რეგისტრაცია არის ნივთსა და არამატერიალურ ქონებრივ სიკეთეზე ამ კანონით განსაზღვრული უფლების წარმოშობის, მათში ცვლილებისა და მათი შეწყვეტის შესახებ მონაცემების შესაბამის რეესტრში აღრიცხვა რეგისტრაციის თაობაზე გადაწყვეტილების მიღებით. რაც შეეხება კანონის მე-11 მუხლის მე-5 პუნქტს, კანონმდებლის მიერ იმპერატიულად არის განსაზღვრული, რომ უძრავ ნივთზე საკუთრების უფლების წარმოშობისათვის აუცილებელია მათი საჯარო რეესტრში რეგისტრაცია.
აქვე, საკასაციო პალატა მიუთითებს საქართველოს იუსტიციის მინისტრის 2010 წლის 15 იანვრის N4 ბრძანებით დამტკიცებული ,,საჯარო რეესტრის შესახებ ინსტრუქციის“ (სადავო პერიოდში მოქმედი) მე-7 მუხლის მე-3 პუნქტის ,,დ“ ქვეპუნქტს, რომლის თანახმად, ამონაწერი უძრავ ნივთებზე უფლებათა რეესტრიდან უნდა ასახავდეს ინფორმაციას უძრავი ნივთის შესახებ, რომელშიც მიეთითება: მიწის მიზნობრივი დანიშნულება და კატეგორია, საკუთრების ფორმა, დაზუსტებული/დაუზუსტებელი მონაცემი, ფართობი, შენობა - ნაგებობების რაოდენობა, ნომერი, შენობის ფართობი და დახასიათება, ინდივიდუალური საკუთრების საგნის დახასიათება (ფართობი, საკუთრების ტიპი, დანიშნულება, სართული, სადარბაზო, ბინის ნომერი და სხვ.). ამავე აქტის მე-8 მუხლის მე-7 პუნქტის თანახმად, რეგისტრაციის მიზნებისთვის, უძრავი ნივთის დაზუსტებული საკადასტრო მონაცემები ნიშნავს ამ ინსტრუქციისა და საქართველოს კანონმდებლობის შესაბამისად შედგენილ, საჯარო რეესტრში დაცულ საკადასტრო ინფორმაციას. სხვა შემთხვევაში უძრავი ნივთის საკადასტრო მონაცემები მიიჩნევა დაუზუსტებლად. მითითებულ სამართლებრივ ნორმათა შინაარსის გათვალისწინებით, საკასაციო პალატა მიუთითებს, რომ მარეგისტრირებელ ორგანოში უფლების რეგისტრაციის მიზნით წარდგენილ უნდა იქნეს უფლების წარმოშობის დამადასტურებელი სარეგისტრაციო დოკუმენტები. სარეგისტრაციო დოკუმენტაციის საფუძველზე, დაზუსტებულ მონაცემთა რეგისტრაცია მკაცრად განსაზღვრავს საკუთრების უფლების ფარგლებს. ასეთი რეგისტრაციის მიმართ მოქმედებს ჩანაწერის უტყუარობის პრეზუმფცია (,,საჯარო რეესტრის შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-5 მუხლი). საჯარო რეესტრის რეგისტრირებულ მონაცემთა უტყუარობის პრეზუმფცია ერთის მხრივ, იცავს მესაკუთრის უფლებას მესამე პირის მიერ ხელყოფისგან, ხოლო მეორეს მხრივ, ადგენს მესაკუთრის უფლების საზღვრებს. რეგისტრაციით დადგენილი საზღვრების მიღმა საკუთრების უფლება არ ექვემდებარება დაცვას.
განსახილველ შემთხვევაში დადგენილია და სადავოს არ წარმოადგენს ის გარემოება, რომ ვ. კ-ის საკუთრების უფლება რეგისტრირებულია ქ. თბილისში, ...ის N14-ში (...ის ქ. N133) მდებარე 6 კვ.მ. დაზუსტებულ ფართზე. უძრავი ქონების საკადასტრო კოდია .... აღნიშნული ქონება მოსარჩელემ შეიძინა 2016 წლის 27 აპრილის ნასყიდობის ხელშეკრულების საფუძველზე. დადგენილია, რომ ვ. კ-ის საკუთრებაში არსებული ქონების თავდაპირველი მესაკუთრე იყო საიჯარო საწარმო ,,ვ...“, რომელსაც სახელმწიფო ქონების მართვის სამინისტროს ქ. თბილისის სახელმწიფო ქონების მართვისა და პრივატიზაციის დეპარტამენტის 1995 წლის 26 ოქტომბრის N... საკუთრების მოწმობის საფუძველზე გადაეცა მითითებული ქონება. მხარეთა შორის სადავოს არ წარმოადგენს ის გარემოება, რომ უძრავი ქონება პრივატიზაციის ეტაპზეც შეადგენდა 6 კვ.მ-ს. შესაბამისად, საქმეში წარმოდგენილი მტკიცებულებები ადასტურებს სახელმწიფოს ნებას პრივატიზებას დაჰქვემდებარებოდა ქ. თბილისში, ...ის ქ. N133-ში მდებარე მხოლოდ 6 კვ.მ. ფართის უძრავი ქონება. 2018 წლის 24 დეკემბრის განცხადებას, რომლითაც ვ. კ-ის წარმომადგენელმა მ. მ-ემ მიმართა სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნულ სააგენტოს და მოითხოვა 6 კვ.მ-ზე რეგისტრირებულ საკუთრების უფლებაში ცვლილების რეგისტრაცია თან დაერთო გეგმა - ნახაზი, რომლის მიხედვით განმცხადებელი ითხოვდა საკუთრების უფლების დარეგისტრირებას 19,44 კვ.მ. ფართზე, მათ შორის პირველ სართულზე 11,36 კვ.მ, ხოლო ანტრესოლზე - 8,08 კვ.მ ფართზე. განცხადებას ასევე დაერთო ექსპერტის დასკვნა, სადაც განმარტებულია, რომ 6 კვ.მ. კომერციული ფართის გაზრდა 12,06 კვ.მ-მდე განხორციელდა შენობის სქელი კედლების გამომტვრევის ხარჯზე. ცალსახაა, რომ მოსარჩელე პირველ სართულზე 6 კვ.მ-ის გაზრდას 11,36 კვ.მ-მდე ითხოვს იმ საფუძვლით, რომ მისი წინამორბედი მესაკუთრის მიერ განხორციელდა ფართის გაზრდა საკუთრებაში არსებული კედლების დემონტაჟის შედეგად. საკასაციო სასამართლოში, დასაშვებობის საკითხზე ზეპირი მოსმენის ფარგლებში მსჯელობის დროს მხარემ განმარტა, რომ მან შეიძინა უკვე გაზრდილი მოცულობის ფართი და არა 6 კვ.მ., როგორც ეს მარეგისტრირებელ ორგანოში არის დაფიქსირებული. მხარე ვარაუდობს, რომ ფართის თავდაპირველ მესაკუთრეს, კედლების დემონტაჟის განხორციელების დროს გააჩნდა აღნიშნულის განხორციელების შესაბამისი ნებართვა - სამართლებრივი საფუძველი, თუმცა მისი წარმოდგენა ან მასზე მითითება მხარემ ვერ შეძლო.
საკასაციო პალატა მიუთითებს სადავო პერიოდში მოქმედი ,,მშენებლობის ნებართვის გაცემის წესისა და სანებართვო პირობების შესახებ“ საქართველოს მთავრობის 2009 წლის 24 მარტის N57 დადგენილების (ძალადაკარგული საქართველოს მთავრობის 03.02.2020 წლის N139 დადგენილებით) 62-ე მუხლზე სადაც განხილულია ის სამშენებლო დოკუმენტის დასაშვები ცვლილებები, რომლებიც არ საჭიროებს მშენებლობის ახალ ნებართვას. მუხლის პირველი ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტის თანახმად, მშენებლობის ახალ ნებართვას არ საჭიროებს შენობა - ნაგებობების მზიდი კონსტრუქციული ელემენტების ძირითადი გაბარიტების უმნიშვნელო შეცვლა, მაგრამ არა უმეტეს 0.1 მეტრისა (გარდა კოლონების ჰორიზონტალური კვეთის, საყრდენი კედლის სიგანის, რიგელების ვერტიკალური კვეთის, სართულშუა გადახურვის ფილებისა და კონსოლების კვეთის სიმაღლეების ცვლილებისა), რამაც არ უნდა გამოიწვიოს შენობა - ნაგებობების მშენებლობის განხორციელების დოკუმენტებით სამშენებლო რეგლამენტის მიხედვით განსაზღვრული კონსტრუქციული სისტემის მდგრადობის დასუსტება. საქმეში წარმოდგენილი ლევან სამხარაულის სახელობის სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს 2021 წლის 29 აპრილის N002919921 დასკვნაში მითითებულია, რომ ექსპერტიზისთვის წარდგენილი დოკუმენტაციის გაანალიზებით, ადგილზე ობიექტის ვიზუალური შესწავლით მიღებული მონაცემებით და ჩატარებული აზომვების შედეგად მიღებული მონაცემებით, ასევე ფართში არსებული და მის მომიჯნავე ფართების უკანა კედლის სისქის (სისქე დაახლოებით 3,0 მ) გათვალისწინებით, შესაბამისად მიღებული მონაცემების ერთობლიობით დგინდება, რომ ვ. კ-ის საკუთრებაში არსებული 6, 00 კვ.მ ფართის, მდებარე ქ. თბილისი, ... N14 (...ის ქN133), ფართობი მომატებულია უკანა კედლის გამომტვრევის (დათხელების) ხარჯზე და დღეის მდგომარეობით შეადგენს 12,00 კვ.მ-ს. საკასაციო პალატის მსჯელობით, რეგისტრირებულ ფართსა (6, 00 კვ.მ) და რეგისტრაციამოთხოვნილ ფართს შორის არსებული სხვაობის გათვალისწინებით, კედლის სისქის ცვლილება არ შეიძლება მიჩნეული იქნეს მზიდი კონსტრუქციული ელემენტების ძირითადი გაბარიტების უმნიშვნელო ცვლილებად, ვინაიდან კანონმდებლობით დადგენილია ზღვარი და შეადგენს არა უმეტეს 0.1 მეტრს. აქვე, გასათვალისწინებელია და ფაქტობრივ გარემოებას ადასტურებს სარეგისტრაციო განცხადებაზე დართული მიხეილ საველიძის მიერ გაცემული 2018 წლის 22 დეკემბრის N130/18 დასკვნა, რომლის თანახმად, ვ. კ-ის საკუთრებაში არსებულ კომერციული დანიშნულების ფართზე (ს.კ N...) 1995 წელს ჩატარდა სამშენებლო სარეკონსტრუქციო სამუშაოები, რის შემდეგაც არსებული კომერციული ფართობი გაიზარდა და შეადგინა A=12.06 მ2. ფართობის გაზრდა მოხდა შენობის საკმაოდ სქელი კედლების გამომტვრევის ხარჯზე, გადიდებული ზომების მეშვეობით.
მითითებული ფაქტობრივი გარემოებებისა და საკანონმდებლო რეგულაციის გათვალისწინებით, მოთხოვნა 6 კვ.მ-ს მიღმა არსებული ფართის რეგისტრაციის თაობაზე ვერ აკმაყოფილებს მითითებული ნორმის წინაპირობებს. ვ. კ-ის საკუთრებაში არსებული ფართის 6 კვ.მ-ის 11,36 კვ.მ-მდე გაზრდა, კედლების დათხელების ხარჯზე, ცალსახად საჭიროებდა მშენებლობის ნებართვას, რაც მოსარჩელეს არ მოუპოვებია და შესაბამისად, სარეგისტრაციო ობიექტის პირველ სართულზე ფართის გაზრდას არ გააჩნია კანონისმიერი საფუძველი, მასზე არ არსებობს რაიმე სახის უფლების დამდგენი დოკუმენტი და იგი არსებული საკანონმდებლო რეგულაციის ფარგლებში არ ექვემდებარება რეგისტრაციას. შესაბამისად, სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს უარი შესაბამისობაშია კანონმდებლობასთან.
რაც შეეხება მოთხოვნის იმ ნაწილს, რომლითაც ვ. კ-ე ითხოვს რეგისტრირებული მონაცემების ცვლილებას ანტრესოლის მოწყობის ხარჯზე, საკასაციო პალატა განმარტავს შემდეგს: სარეგისტრაციო დოკუმენტაციაზე თანდართული შიდა აზომვითი ნახაზის თანახმად, ანტრესოლის ფართს წარმოადგენს 8,08 კვ.მ. მარეგისტრირებელ ორგანოში წარდგენილ იქნა ასევე შიდა აზომვითი ნახაზის შემდგენელი პირის ახსნა - განმარტებითი ბარათი, სადაც აღნიშნულია, რომ პირველი სართულის სიმაღლე არის 2,5 მ, ხოლო ანტრესოლის სიმაღლე - 2მ. ამასთან, პირველ სართულზე მესაკუთრის მიერ შენობის კედლის სისქის შემცირება მოხდა მხოლოდ 2,5 მ სიმაღლემდე, ხოლო ანტრესოლის სართულზე კედლის ნაწილი დარჩა უცვლელი. განსახილველ შემთხვევაში მნიშვნელოვანია შეფასდეს ანტრესოლის რეგისტრაციის სამართლებრივი საფუძვლები, კერძოდ, წარმოადგენს თუ არა იგი რეგისტრაციაუნარიან ობიექტს.
სადავო საკითხის გათვალისწინებით, საკასაციო პალატა მიუთითებს ,,მშენებლობის ნებართვის გაცემის წესისა და სანებართვო პირობების შესახებ“ საქართველოს მთავრობის 2009 წლის 24 მარტი N57 დადგენილებას (სადავო პერიოდში მოქმედი) სადაც კანონმდებლის მიერ განიმარტა ანტრესოლის დეფინიცია. კერძოდ, მე-3 მუხლის მე-2 პუნქტის თანახმად, ანტრესოლი არის ინტერიერის/სამყოფის სივრცეში იატაკის ზედაპირის შესაქმნელად მოწყობილი კონსტრუქცია, რომელიც ინტერიერის/სამყოფის ნაწილს ყოფს ორ სართულად. შესაბამისად, იგი წარმოადგენს იმგვარ კონსტრუქციას, რომელიც ქმნის გარკვეულ ფართს რეგისტრირებული უფლების საზღვრებში. საქართველოს იუსტიციის მინისტრის 2010 წლის 15 იანვრის N4 ბრძანებით დამტკიცებული ,,საჯარო რეესტრის შესახებ ინსტრუქციის“ (სადავო პერიოდში მოქმედი) მე-14 მუხლის 25-ე პუნქტის თანახმად, თუ სარეგისტრაციო დოკუმენტაციით ირკვევა, რომ უძრავი ნივთი წარმოადგენს დუპლექსის ტიპის ნაგებობას, ან როდესაც ერთ სისტემაში გაერთიანებულ სხვადასხვა სართულზე მდებარე სათავსებს აქვთ ერთი შესასვლელი, რეგისტრაცია ხორციელდება, როგორც ერთ სარეგისტრაციო ობიექტზე. შესაბამისად, კონსტრუქცია, რომელიც ერთ სისტემაში გაერთიანებულია და ფართს ყოფს ორ სართულად შესაძლებელია დარეგისტრირდეს ერთ სარეგისტრაციო ობიექტად, დასაშვებია კონსტრუქციის მეორე სართულის მონაცემების ასახვაც რეგისტრირებულ მონაცემებში. განსახილველ შემთხვევაში დადგენილია და სადავოს არ წარმოადგენს ის გარემოება, რომ 1995 წელს სახელმწიფოს მიერ პრივატიზებული იქნა 6 კვ.მ. არასაცხოვრებელი ფართი. მონაცემებში არ არის მითითებული ფართში ანტრესოლის არსებობაზე. აღნიშნული კონსტრუქციის მოგვიანებით შექმნაზე მიუთითებს თავად ვ. კ-ე. საკითხზე მსჯელობის ფარგლებში მნიშვნელოვანია მიეთითოს ,,მშენებლობის ნებართვის გაცემის წესისა და სანებართვო პირობების შესახებ“ საქართველოს მთავრობის 2009 წლის 24 მარტის N57 დადგენილების 65-ე მუხლის 1-ლი ნაწილი სადაც კანონმდებლის მიერ ცალსახად არის მითითებული, რომ I კლასის შენობა - ნაგებობების მშენებლობას არ ესაჭიროება მშენებლობის ნებართვა. ამავე პუნქტის ,,ყ“ ქვეპუნქტის თანახმად, I კლასს განეკუთვნება ანტრესოლის, კიბის, ვიტრინის, კარის, ფანჯრის და სხვა ღიობების მოწყობა/დემონტაჟი. თუმცა ამავე რეგულაციის 66-ე მუხლის მე-2 პუნქტი ადგენს, რომ I კლასის შენობა - ნაგებობის მშენებლობის მწარმოებელი/დამკვეთი ვალდებულია განზრახული მშენებლობის შესახებ განცხადებით აცნობოს მშენებლობის ნებართვის გამცემ ორგანოს. მუხლის მე-7 პუნქტით გათვალისწინებულია, რომ მშენებლობის ნებართვის გამცემი ორგანო, 5 დღის ვადაში, წარდგენილი სრულყოფილი დოკუმენტ(ებ)ის საფუძველზე, წერილობით ადასტურებს დაგეგმილი მშენებლობის/მონტაჟის ქალაქთმშენებლობით დოკუმენტებთან შესაბამისობასა და მშენებლობის განხორციელების შესაძლებლობას. თუ ხუთი დღის ვადაში მშენებლობის ნებართვის გამცემი ორგანო განმცხადებელს პასუხს არ აცნობებს, მესაკუთრე ან/და მოსარგებლე უფლებამოსილია დაიწყოს მშენებლობა (ამავე მუხლის მე-8 პუნქტი). დადგენილების 66-ე მუხლის მე-10 პუნქტში მითითებულია, რომ ამ დადგენილების მოთხოვნათა დარღვევით I კლასის შენობა - ნაგებობის მშენებლობის განხორციელება განიხილება როგორც უნებართვო მშენებლობა.
საკასაციო სასამართლოს აქვე განმარტავს, რომ სამშენებლო წესრიგის სამართალი არის მართლწესრიგის სამართლის მნიშვნელოვანი ნაწილი, რომელიც აწესრიგებს მართლწესრიგის სამართლით დაცული სიკეთეებისათვის სამშენებლო საქმიანობით გამოწვეული საფრთხის თავიდან აცილების საკითხებს. სამშენებლო წესრიგის სამართალი იყოფა პრევენციულ (სამშენებლო ნებართვების სამართალი და სამშენებლო ზედამხედველობა) და რეპრესიულ (დარღვევების გამოვლენა და რეაგირება) სამშენებლო წესრიგის სამართლად. სამშენებლო წესრიგის სამართლის მნიშვნელოვანი ინსტრუმენტია უნებართვო მშენებლობის აკრძალვა, როგორც საფრთხის თავიდან აცილების მნიშვნელოვანი პრევენციული ღონისძიება. რიგი სამშენებლო საქმიანობები ექვემდებარება შესაბამისი ნებართვის/შეთანხმების მოპოვების ვალდებულებას, რაც აძლევს მშენებლობაზე ზედამხედველობის განმახორციელებელ ორგანოს შესაძლებლობას, გადაამოწმოს განხორციელებული ჩარევის კანონმდებლობასთან შესაბამისობა. განსახილველ შემთხვევაში საქმის მასალებით და საკასაციო სასამართლოში საქმის ზეპირი მოსმენის დროს დაფიქსირებული მხარეთა განმარტებების გათვალისწინებით არ დგინდება ანტრესოლის მოწყობასთან დაკავშირებით კანონმდებლობით გათვალისწინებული კრიტერიუმების არსებობა. სახეზეა, რომ დასახელებული ობიექტი არ არის შექმნილი კანონმდებლობით გათვალისწინებულ ნორმათა დაცვით, შესაბამისად სასამართლო სხდომაზე, ვ. კ-ის წარმომადგენლის პოზიცია გაზრდილი/რეგისტრაციამოთხოვნილი ფართის ნაწილში ვ. კ-ის, როგორც კეთილსინდისიერი შემძენის უფლების შეზღუდვის თაობაზე, არარელევანტურია.
ქვედა ინსტანციის სასამართლოების მიერ დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებების, საკასაციო პალატის მიერ მითითებული საკანონმდებლო რეგულაციისა და მხარეთა პოზიციების ურთიერთშეჯერებით საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ გასაჩივრებული სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს 2018 წლის 28 დეკემბრის N..., 2019 წლის 28 იანვრის N..., 2019 წლის 22 თებერვლის N..., 2019 წლის 1 მარტის N... და 2019 წლის 12 აპრილის N... გადაწყვეტილებები გამოცემულია კანონის დაცვით, ადგილი არ აქვს საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 601 მუხლით გათვალისწინებულ კანონის დარღვევას, გასაჩივრებულ ინდივიდუალურ ადმინისტრაციულ - სამართლებრივ აქტებში ასახული კონკრეტული ურთიერთობის მოწესრიგება შეესაბამება მათი გამოცემის სამართლებრივ საფუძვლებს და წინააღმდეგობაში არ მოდის მოცემული ურთიერთობის მარეგულირებელ სამართლებრივ ნორმებთან. შესაბამისად, სახეზეა სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 393-ე და 394-ე მუხლების საფუძველზე, თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2021 წლის 15 ივლისის გადაწყვეტილების გაუქმების და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით, ვ. კ-ის სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის ფაქტობრივი და სამართლებრივი საფუძვლები.
საკასაციო პალატა მიუთითებს საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 53-ე მუხლის პირველ ნაწილზე, რომლის თანახმად, იმ მხარის მიერ გაღებული ხარჯების გადახდა, რომლის სასარგებლოდაც იქნა გამოტანილი გადაწყვეტილება, ეკისრება მეორე მხარეს, თუნდაც ეს მხარე გათავისუფლებული იყოს სახელმწიფო ბიუჯეტში სასამართლო ხარჯების გადახდისაგან. ამავე მუხლის მეორე და მესამე ნაწილების მიხედვით კი, ამ მუხლში აღნიშნული წესები შეეხება აგრეთვე სასამართლო ხარჯების განაწილებას, რომლებიც გასწიეს მხარეებმა საქმის სააპელაციო და საკასაციო ინსტანციებში წარმოებისას. თუ სააპელაციო ან საკასაციო სასამართლო შეცვლის გადაწყვეტილებას ან გამოიტანს ახალ გადაწყვეტილებას, შესაბამისად, იგი შეცვლის სასამართლო ხარჯების განაწილებასაც. იმავე კოდექსის 37-ე მუხლიდან გამომდინარე კი, პროცესის ხარჯებს შეადგენს სასამართლო ხარჯები და სასამართლოსგარეშე ხარჯები. სახელმწიფო ბაჟი კი მიეკუთვნება სასამართლო ხარჯებს.
საკასაციო საჩივრების დაკმაყოფილების და შესაბამისად მოსარჩელე ვ. კ-ის სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის პირობებში, მოსარჩელე ვ. კ-ეს სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს სასარგებლოდ უნდა დაეკისროს, სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს მიერ საკასაციო საჩივარზე გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის - 300 (სამასი) ლარის ანაზღაურება.
ვ. კ-ის სარჩელზე წარმომადგენლის მ. მ-ის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟი - 100 (ასი) ლარი და სააპელაციო საჩივარზე გადახდილი 150 (ასორმოცდაათი) ლარი უნდა ჩაითვალოს სახელმწიფო ბიუჯეტში გადახდილად..
ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:
საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლის მეორე ნაწილით, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 411-ე მუხლით და
გ ა დ ა წ ყ ვ ი ტ ა:
1. სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს და სსიპ სახელმწიფო ქონების ეროვნული სააგენტოს საკასაციო საჩივრები დაკმაყოფილდეს;
2. გაუქმდეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2021 წლის 15 ივლისის გადაწყვეტილება და საქმეზე მიღებულ იქნას ახალი გადაწყვეტილება;
3. ვ. კ-ის სარჩელი არ დაკმაყოფილდეს;
4. ვ. კ-ეს სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს სასარგებლოდ დაეკისროს, სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს მიერ საკასაციო საჩივარზე გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის - 300 (სამასი) ლარის ანაზღაურება;
5. ვ. კ-ის სარჩელზე წარმომადგენლის მ. მ-ის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟი - 100 (ასი) ლარი და სააპელაციო საჩივარზე გადახდილი 150 (ასორმოცდაათი) ლარი ჩაითვალოს სახელმწიფო ბიუჯეტში გადახდილად;
6. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს გადაწყვეტილება საბოლოოა და არ საჩივრდება.
თავმჯდომარე: თამარ ოქროპირიძე
მოსამართლეები: ქეთევან ცინცაძე
გენადი მაკარიძე
