საქმე #ბს-933(კ-24) 24 დეკემბერი, 2024 წელი
ქ. თბილისი
ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატამ
შემდეგი შემადგენლობით:
მაია ვაჩაძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),
მოსამართლეები: გოჩა აბუსერიძე, ბიძინა სტურუა
საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე
კასატორი (მოსარჩელე) – მ. ს-ი
მოწინააღმდეგე მხარე (მოპასუხე) – სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტო
მესამე პირები (ასკ 16.2) – 1. მ. გ-ი; 2. ზ. ბ-ი; 3. ხ. ბ-ი
გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2024 წლის 17 აპრილის განჩინება
დავის საგანი – ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტების ბათილად ცნობა, ახალი ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემის დავალება
ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი :
2019 წლის 25 ივლისს მ. ს-მა სასარჩელო განცხადებით მიმართა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიას, მოპასუხის - სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს მიმართ.
მოსარჩელის განმარტებით, 2019 წლის 4 მარტს მან განცხადებით მიმართა სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნულ სააგენტოს და ს.კ. ... მიწის ნაკვეთთან მიმართებით საჯარო რეესტრის ამონაწერში ზ. ბ-ისა და მ. ბ-ის მონაცემების წაშლა მოითხოვა. კერძოდ, ამონაწერის მიხედვით, უძრავ ქონებაზე აღნიშნული პირების წილი შეადგენს 3/48 ნაწილს, მაშინ, როდესაც 2004 წლის 17 მაისის ნასყიდობის ხელშეკრულებით მ. გ-მა ხ. ბ-ზე გაასხვისა სამკვიდრო ქონება, რომლის ფართობიც ტექ. ბიუროს მონაცემებით შეადგენდა 26 კვ.მ-ს, მათ შორის, გასხვისდა ზ. და მ. ბ-ის წილებიც. შესაბამისად, მოსარჩელე მიიჩნევდა, რომ ზ. და მ. ბ-ებს აღარ ერიცხებათ საკუთრება და ისინი ამოღებულ უნდა ყოფილიყვნენ სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს მონაცემებიდან, რამდენადაც არიან გ. ბ-ის მემკვიდრეები ტექ. ბიუროს საინვენტარიზაციო გეგმისა და ტექ. ინვენტარიზაციის მონაცემთა ბარათის მიხედვით.
მოსარჩელის მითითებით, ფაქტობრივი მონაცემებით ხ. ბ-ი ფლობს 26 კვ.მ-ს სრულად, მ. ბ-ი გარდაცვლილია, ზ. ბ-ი საქართველოში აღარ ცხოვრობს 20 წელია, ამასთან, იგი არ არის საქართველოს მოქალაქე. შესაბამისად, მოსარჩელე თვლის, რომ მათ ქონებაზე უფლება არ გააჩნიათ.
მოსარჩელე, ასევე, აღნიშნავს, რომ მათ სახელზე დამატებითი ფართების რეგისტრაცია ბათილად არის ცნობილი თბილისის სააპელაციო სასამართლოს 2008 წლის 6 ნოემბრის გადაწყვეტილებითა და ვაკე-საბურთალოს რაიონული სასამართლოს 2005 წლის 2 თებერვლსი გადაწყვეტილებით.
მოსარჩელის განმარტებით, სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნულმა სააგენტომ მიიჩნია, რომ მის მიერ წარდგენილი დოკუმენტი (სასამართლო გადაწყვეტილება) არ წარმოადგენდა ზ. ბ-ის და მ. ბ-ის საჯარო რეესტრის ამონაწერიდან ამოღების საფუძველს. აღნიშნულის გამო, სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს 2019 წლის 11 მარტის #... გადაწყვეტილებით შეჩერდა სარეგისტრაციო წარმოება, ხოლო ხარვეზის აღმოუფხვრელობის საფუძვლით, 2019 წლის 12 აპრილის #... გადაწყვეტილებით შეწყდა სარეგისტრაციო წარმოება. ზემოაღნიშნული გადაწყვეტილებები მის მიერ გასაჩივრდა ადმინისტრაციული საჩივრით სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნულ სააგენტოში, რომელმაც 2019 წლის 21 ივნისის #... გადაწყვეტილებით უარი განაცხადა ადმინისტრაციული საჩივრის დაკმაყოფილებაზე. მ. ს-ი უკანონოდ მიიჩნევს ზემოაღნიშნულ გადაწყვეტილებებს.
ამდენად, მოსარჩელემ (1) სარეგისტრაციო წარმოების შეჩერების შესახებ სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს 2019 წლის 11 მარტის #... გადაწყვეტილების, (2) სარეგისტრაციო წარმოების შეწყვეტის შესახებ სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს 2019 წლის 12 აპრილის #... გადაწყვეტილებისა და (3) ადმინისტრაციული საჩივრის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის შესახებ სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს 2019 წლის 21 ივნისის #... გადაწყვეტილების ბათილად ცნობა, ასევე, (4) სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოსათვის ქ. თბილისში, ...ი #16-ში მდებარე უძრავ ნივთზე (ს.კ. ...) ხ. ბ-ის 4/24 ნაწილზე, მ. გ-ის 3/24 ნაწილზე და ზ. ბ-ის 3/24 ნაწილზე საკუთრების უფლების რეგისტრაციის გაუქმებისა და უძრავი ნივთის სრულად მ. ს-ის სახელზე დარეგისტრირების შესახებ ახალი ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემის დავალება მოითხოვა.
2022 წლის 16 ივნისს თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიაში გამართულ სასამართლოს მოსამზადებელ სხდომაზე სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს წარმომადგენელმა, საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის მე-16 მუხლის მე-2 ნაწილის საფუძველზე, საქმეში მესამე პირებად მ. გ-ის, ზ. ბ-ისა და ხ. ბ-ის ჩაბმის თაობაზე იშუამდგომლა.
თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2022 წლის 16 ივნისის განჩინებით სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს შუამდგომლობა დაკმაყოფილდა; საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის მე-16 მუხლის მე-2 ნაწილის საფუძველზე, საქმეში მესამე პირებად ჩაბმულ იქნენ მ. გ-ი, ზ. ბ-ი და ხ. ბ-ი.
თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2022 წლის 27 ოქტომბრის გადაწყვეტილებით მ. ს-ის სარჩელი არ დაკმაყოფილდა.
თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2022 წლის 27 ოქტომბრის გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა მ. ს-მა, რომელმაც გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილება მოითხოვა.
თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2024 წლის 17 აპრილის განჩინებით მ. ს-ის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა; უცვლელად დარჩა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2022 წლის 27 ოქტომბრის გადაწყვეტილება.
სააპელაციო პალატის შეფასებით, როგორც სააპელაციო საჩივრის ავტორის ახსნა-განმარტებით ირკვეოდა, იგი არ ეთანხმებოდა ჯერ კიდევ პირველად რეგისტრაციებს სადავო უძრავ ქონებასთან დაკავშირებით და სასამართლო სხდომაზე მიუთითებდა ქალაქ თბილისის მიწის მართვის დეპარტამენტის #5-316 წერილზე, რომლითაც ზ. ბ-ს (აპელანტის მამას) განემარტა, რომ ... #16-ში მდებარე მიწის ნაკვეთზე (ფართით 486 კვ.მ) საჯარო რეესტრში რეგისტრირებული იყო მ. ბ-ის, ხ. ბ-ისა და ბ-ის (დოკუმენტში სახელი არ იკითხება) საკუთრების უფლებები - კანონისმიერი სამკვიდრო მოწმობის და ნასყიდობის ხელშეკრულების საფუძველზე. სააპელაციო პალატის მითითებით, მოსარჩელე მიიჩნევდა, რომ სადავო ქონების ერთპიროვნული მესაკუთრე იყო მისი მამა. შესაბამისად, მასზე სხვა პირთა საკუთრების უფლების დარეგისტრირება უკანონო იყო. მხარე, ასევე, აღნიშნავდა, რომ 2004 წლის 17 მაისის ნასყიდობის ხელშეკრულებით, მ. გ-მა ხ. ბ-ზე გაასხვისა სამკვიდრო ქონება, რომლის ფართობიც, ტექ. ბიუროს მონაცემების მიხედვით, შეადგენდა 26 კვ.მ-ს, მათ შორის, გასხვისდა ზ. და მ. ბ-ის წილებიც. ამდენად, მოსარჩელე თვლიდა, რომ ზ. და მ. ბ-ებს აღარ ერიცხებოდათ საკუთრება და ამოღებული უნდა ყოფილიყვნენ საჯარო რეესტრის ამონაწერებიდან. ამასთან, ზ. ბ-ი აღარ ცხოვრობდა საქართველოში, იგი იყო რუსეთის მოქალაქე. შესაბამისად, მათ ქონებაზე არანაირი უფლებამოსილება არ გააჩნდათ.
სააპელაციო პალატამ განმარტა, რომ მოცემულ შემთხვევაში, დავის საგანს წარმოადგენდა იმ საკითხის დადგენა, რამდენად არსებობდა საქმეში ჩაბმული მესამე პირების საკუთრების უფლების გაუქმებისათვის საკმარისი საფუძვლები, რომელსაც ადგენდა „საჯარო რეესტრის შესახებ“ საქართველოს კანონის 26-ე მუხლი.
სააპელაციო პალატამ მიიჩნია, რომ განსახილველ შემთხვევაში, მ. გ-ის, ზ. ბ-ისა და ხ. ბ-ის საკუთრების უფლების გაუქმებისათვის სახეზე უნდა ყოფილიყო ზემოთხსენებულ ნორმაში ჩამოთვლილი რომელიმე წინაპირობა. ყველა სხვა მითითება მათი საკუთრების უფლების გაუქმების თაობაზე ვერ იქნებოდა კანონისმიერ საფუძვლად განხილული. აპელანტი მხარის მტკიცება, რომ ამ პირების საკუთრების უფლება თავის დროზეც არასწორად იქნა აღრიცხული, არ იყო რელევანტური წინამდებარე საქმის განხილვის მიზნებისათვის, რამდენადაც, მოცემულ შემთხვევაში, სადავო იყო არა პირველადი საკუთრების უფლების რეგისტრაციები, არამედ ის აქტები, რომლითაც მ. ს-ს უარი ეთქვა მესამე პირთა საკუთრების უფლების გაუქმების მოთხოვნით წარდგენილი ცვლილებების რეგისტრაციაზე.
სააპელაციო პალატამ მიუთითა, რომ საქმეში არსებობდა კანონიერ ძალაში შესული თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2008 წლის 6 ნოემბრის გადაწყვეტილება, რომლითაც უკვე განსაზღვრული იყო სადავო ქონების მესაკუთრეები და მათზე განაწილებული წილები. ამრიგად, მიუხედავად აპელანტი მხარის მითითებებისა სხვადასხვა დოკუმენტებზე, თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2008 წლის 6 ნოემბრის გადაწყვეტილების კანონიერ ძალაში ყოფნის პირობებში, დადგენილი იყო მესამე პირთა წილობრივი საკუთრების უფლება სადავო უძრავ ქონებაზე. აღნიშნული საკუთრების უფლების გაუქმების მიზნით კი, მოსარჩელე მხარეს ევალებოდა წარმოედგინა ან მიეთითებინა იმგვარ დოკუმენტებზე, რომლებიც წარმოშობდა მისი საკუთრების უფლების რეგისტრაციის მოთხოვნის უფლებას სარეგისტრაციო უძრავ ნივთზე. სააპელაციო პალატამ დაასკვნა, რომ ამგვარი დოკუმენტი მოსარჩელის მიერ ვერ იქნა წარდგენილი ვერც ადმინისტრაციული წარმოების და ვერც სამართალწარმოების მიმდინარეობისას.
თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2024 წლის 17 აპრილის განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა მ. ს-მა, რომელმაც გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილება მოითხოვა.
კასატორის მოსაზრებით, სააპელაციო პალატამ არ განიხილა ვაკის რაიონის გამგეობის 2005 წლის 25 მაისის დადგენილება, რომელიც, მისი შეფასებით, ქმნიდა ბათილად ცნობის საფუძველს. მისივე მითითებით, 2010 წლის 23 სექტემბრის ჩუქების ხელშეკრულების საფუძველზე ზ. ბ-ის კუთვნილ წილზე 1/2 და 14/24 წილზე იგი მესაკუთრედ დარეგისტრირდა, თუმცა საჯარო რეესტრის ეროვნულმა სააგენტომ არსებული ჩანაწერის ცვლილება განახორციელა უკანონოდ და დღეის მდგომარეობით, მის საკუთრებაში ექცევა მხოლოდ უძრავი ქონების 14/24 ნაწილი. შესაბამისად, საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს მიერ განხორციელდა მისი წილის შემცირება უძრავ ქონებაზე.
კასატორი ყურადღებას მიაქცევს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს 2008 წლის 6 ნოემბრის გადაწყვეტილებას, რომლითაც მესაკუთრეებზე სრულად გადანაწილდა ქალაქ თბილისში, ...ის #16-ში მდებარე უძრავი ნივთი. კასატორი თვლის, რომ სასამართლოს წილთა დაანგარიშებისას არ უმსჯელია უძრავი ქონების ½ ნაწილზე.
კასატორის მითითებით, საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტო სასამართლოს მიერ მიღებულ გადაწყვეტილებაზე მიუთითებს, რომ ტექნიკური ხარვეზის მატარებელია და შესაბამისად, მ. ს-ს ეკუთვნის მხოლოდ 14/24 წილი, რაც მისი მოსაზრებით, სიმართლეს არ შეესაბამება. ამასთან, საჯარო რეესტრის ამონაწერიდან ირკვევა, რომ თითქოსდა ზემოხსენებული საცხოვრებელი სახლის საერთო ფართობი 119 კვ.მ-ს შეადგენს, რაც სიმართლეს არ შეესაბამება, ვინაიდან არსებული უძრავი ქონების ფართობი არის 166.32 კვ.მ, რაც დასტურდება მშენებლობის პროექტებითა და სსიპ ლევან სამხარაულის სახელობის სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს დასკვნით. კასატორის მოსაზრებით, მ. ს-ს ეკუთვნის 131.67 კვ.მ, რაც, ასევე, დასტურდება თანდართული დოკუმენტაციითა და სსიპ ლევან სამხარაულის სახელობის სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს დასკვნით. კასატორის განმარტებით, დღევანდელ მონაცემებზე დაყრდნობით, იკვეთება, რომ 83 კვ.მ არის საერთო ფართი, რის საფუძველზეც, განახევრებულია უძრავი ქონების ფართობი, რომელიც 166.32 კვ.მ-ს უნდა შეადგენდეს.
კასატორი აღნიშნავს, რომ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს ამონაწერში მას არ უფიქსირდება ფართის ნაწილის, კერძოდ, სარდაფის კვადრატულობა, რომელიც 92.34 კვ.მ-ს შეადგენს. ამრიგად, კასატორი მიიჩნევს, რომ საჯარო რეესტრის ამონაწერში უნდა განხორციელდეს კვადრატულობის ცვლილება, კერძოდ, მიეთითოს 119 კვ.მ-ის ნაცვლად 166.32 კვ.მ და დაემატოს სარდაფის საერთო ფართი - 92.34 კვ.მ, ანუ ჯამში 258.66 კვ.მ, რაც დასტურდება სსიპ ლევან სამხარაულის სახელობის სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს დასკვნით, რაც მიუთითებს იმაზე, რომ საჯარო რეესტრის ამონაწერი სინამდვილეს არ შეესაბამება. ამასთან, კასატორი აღნიშნავს, რომ ხ. ბ-ი უსასყიდლოდ არის შესული მის კუთვნილ ქონებაში.
კასატორი განმარტავს, რომ 1951 წელს გ. ბ-მა, ჩუქების ხელშეკრულების საფუძველზე, ზ. ბ-ს გადასცა ზემოხსენებული მიწის ნაკვეთი 542 კვ.მ-ის ოდენობით, რათა ზ. ბ-ს შემდგომში აღნიშნულ მიწის ნაკვეთზე აეშენებინა საცხოვრებელი სახლი, რომელსაც შემდგომ იგი გადასცემდა საკუთარ შვილებსა და შვილიშვილებს. ზ. ბ-მა საცხოვრებელი ფართი ააშენა დამოუკიდებლად, საკუთარი ფინანსებით. შესაბამისად, გ. ბ-ის ძველი ნაგებობა დაინგრა, რის გამოც მის კუთვნილ უძრავ ქონებაზე საჯარო რეესტრმა არ უნდა დაარეგისტრიროს არაუფლებამოსილ პირთა საკუთრების უფლება.
საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2024 წლის 16 სექტემბრის განჩინებით საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად წარმოებაში იქნა მიღებული მ. ს-ის საკასაციო საჩივარი.
ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :
საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ მ. ს-ის საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მოთხოვნებს და არ ექვემდებარება დასაშვებად ცნობას შემდეგ გარემოებათა გამო:
საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილი განსაზღვრავს საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის ამომწურავ საფუძვლებს, კერძოდ, აღნიშნული ნორმის თანახმად, საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მიერ საკასაციო საჩივარი დაიშვება, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ: ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია; გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება; დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს.
საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოთ მითითებული საფუძვლით.
საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სააპელაციო სასამართლოს განჩინების საკასაციო სასამართლოს მიერ დამკვიდრებული პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით და ამასთან, არ არსებობს საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღების ვარაუდი. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება ასევე არ ეწინააღმდეგება ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს. ამასთან, საქმის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს მიერ საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების თვალსაზრისით.
საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ კასატორი ვერ ასაბუთებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვას მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით. კასატორი საკასაციო საჩივარში ვერ აქარწყლებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებსა და დასკვნებს.
საკასაციო სასამართლო იზიარებს საქმეზე სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს და ამ გარემოებებთან დაკავშირებით გაკეთებულ სამართლებრივ შეფასებებს და მიიჩნევს, რომ სააპელაციო სასამართლომ არსებითად სწორად გადაწყვიტა მოცემული დავა.
განსახილველ შემთხვევაში, დავის საგანს წარმოადგენს (1) სარეგისტრაციო წარმოების შეჩერების შესახებ სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს 2019 წლის 11 მარტის #... გადაწყვეტილების, (2) სარეგისტრაციო წარმოების შეწყვეტის შესახებ სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს 2019 წლის 12 აპრილის #... გადაწყვეტილებისა და (3) ადმინისტრაციული საჩივრის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის შესახებ სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს 2019 წლის 21 ივნისის #... გადაწყვეტილების კანონიერება ასევე, (4) სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოსათვის ქ. თბილისში, ...ი #16-ში მდებარე უძრავ ნივთზე (ს.კ. ...) ხ. ბ-ის 4/24 ნაწილზე, მ. გ-ის 3/24 ნაწილზე და ზ. ბ-ის 3/24 ნაწილზე საკუთრების უფლების რეგისტრაციის გაუქმებისა და უძრავი ნივთის სრულად მ. ს-ის სახელზე დარეგისტრირების შესახებ ახალი ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემის დავალება.
საკააციო სასამართლო ყურადღებას ამახვილებს კასატორის მიერ საკასაციო საჩივარში გამოთქმულ მოსაზრებებზე, რომლიდანაც ირკვევა, რომ იგი არ ეთანხმება სადავო უძრავ ქონებასთან მიმართებით განხორციელებულ ჯერ კიდევ პირველად რეგისტრაციებს. კერძოდ, ქვედა ინსტანციის სასამართლოებში გამართულ სასამართლო სხდომებზე მოსარჩელე მიუთითებდა ქალაქ თბილისის მიწის მართვის დეპარტამენტის #5-316 წერილზე, რომლითაც ზ. ბ-ს (კასატორის მამას) განემარტა, რომ ... #16-ში მდებარე მიწის ნაკვეთზე (ფართით 486 კვ.მ) საჯარო რეესტრში რეგისტრირებულია მ. ბ-ის, ხ. ბ-ისა და ბ-ის (დოკუმენტში სახელი არ იკითხება) საკუთრების უფლებები - კანონისმიერი სამკვიდრო მოწმობის და ნასყიდობის ხელშეკრულების საფუძველზე. კასატორი მიიჩნევს, რომ სადავო ქონების ერთპიროვნული მესაკუთრე იყო მისი მამა - ზ. ბ-ი. შესაბამისად, მასზე სხვა პირთა საკუთრების უფლების დარეგისტრირება უკანონოა. იგი, ასევე, აღნიშნავს, რომ 2004 წლის 17 მაისის ნასყიდობის ხელშეკრულებით, მ. გ-მა ხ. ბ-ზე გაასხვისა სამკვიდრო ქონება, რომელიც შეადგენდა ტექ. ბიუროს მონაცემებით 26 კვ.მ-ს, მათ შორის, გასხვისდა ზ. და მ. ბ-ის წილებიც, შესაბამისად ზ. და მ. ბ-ებს აღარ ერიცხებათ საკუთრება და ამოღებულ უნდა იქნენ საჯარო რეესტრის ამონაწერებიდან. ამასთან, კასატორი აღნიშნავს, რომ მ. ბ-ი გარდაცვლილია, ზ. ბ-ი კი აღარ ცხოვრობს საქართველოში - იგი 20 წელია სხვა ქვეყნის მოქალაქეა და შესაბამისად, მათ ქონებაზე არანაირი უფლებამოსილება არ გააჩნიათ.
საკასაციო სასამართლო კასატორის საყურადღებოდ აღნიშნავს, რომ მოცემულ შემთხვევაში, დავის გადაწყვეტისათვის არსებითი იყო დადგენილიყო ის, თუ რამდენად არსებობდა საქმეში მესამე პირებად ჩართული მხარეების საკუთრების უფლების გაუქმებისათვის საკმარისი საფუძვლები. რეგისტრაციის გაუქმების საფუძველს ადგენს „საჯარო რეესტრის შესახებ“ საქართველოს კანონის 26-ე მუხლი, რომლის პირველი პუნქტის თანახმად, რეგისტრაცია ძალადაკარგულად უნდა გამოცხადდეს, თუ: ა) წარმოდგენილია სარეგისტრაციო დოკუმენტი, რომელიც ადასტურებს უფლების გადასვლის ან/და შეწყვეტის ფაქტს; ბ) ძალადაკარგულად, ბათილად ან არარად იქნა ცნობილი რეგისტრაციის საფუძვლად არსებული უფლების დამადასტურებელი დოკუმენტი; გ) ძალადაკარგულად იქნა ცნობილი რეგისტრაციის შესახებ გადაწყვეტილება; დ) ამოიწურა უფლების მოქმედების განსაზღვრული ვადა; ე) არსებობს საქართველოს კანონმდებლობით გათვალისწინებული სხვა საფუძვლები.
ამავე მუხლის მე-2 პუნქტის მიხედვით, რეგისტრაციის ძალადაკარგულად გამოცხადება არ იწვევს ძალადაკარგულად გამოცხადებულ რეგისტრაციამდე არსებული რეგისტრაციის აღდგენას. მითითებული მუხლის მე-3 პუნქტის თანახმად, რეგისტრაცია ბათილად ან არარად უნდა გამოცხადდეს, თუ: ა) ბათილად ან არარად იქნა ცნობილი რეგისტრაციის შესახებ გადაწყვეტილება; ბ) წარმოდგენილია სასამართლოს კანონიერ ძალაში შესული აქტი, რომელიც ადასტურებს რეგისტრაციის ბათილად ან არარად ცნობის ფაქტს; გ) არსებობს საქართველოს კანონმდებლობით გათვალისწინებული სხვა საფუძვლები. ამავე მუხლის მე-4 პუნქტის შესაბამისად კი, რეგისტრაციის ბათილად ან არარად გამოცხადების შედეგები განისაზღვრება საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი წესით.
საკასაციო პალატა ეთანხმება სააპელაციო პალატის შეფასებას, რომ განსახილველ შემთხვევაში, მ. გ-ის, ზ. ბ-ისა და ხ. ბ-ის საკუთრების უფლების გაუქმებისათვის სახეზე უნდა იყოს ზემოხსენებულ ნორმაში ჩამოთვლილი რომელიმე წინაპირობა. ყველა სხვა მითითება მათი საკუთრების უფლების გაუქმების თაობაზე ვერ იქნება კანონისმიერ საფუძვლად განხილული. საკასაციო სასამართლო ვერ გაიზიარებს კასატორის ზეპირსიტყვიერ მტკიცებას იმის თაობაზე, რომ ამ პირთა საკუთრების უფლება, თავდაპირველადაც, არასწორად იქნა აღრიცხული, რამდენადაც, მოცემულ შემთხვევაში, მოსარჩელე სადავოდ ხდის არა საკუთრების უფლების პირველად რეგისტრაციებს, არამედ იმ აქტებს, რომლითაც მ. ს-ს უარი ეთქვა მესამე პირთა საკუთრების უფლების გაუქმების მოთხოვნით წარდგენილი ცვლილებების რეგისტრაციაზე.
ამასთან, საკასაციო სასამართლო ხაზგასმით მიუთითებს, რომ მესამე პირთა საკუთრების უფლების რეგისტრაციას საფუძვლად უდევს კანონიერ ძალაში შესული თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2008 წლის 6 ნოემბრის გადაწყვეტილება. ამ გადაწყვეტილების მიხედვით, სამკვიდროს გახსნამდე ზ. ბ-ის სახელზე რეგისტრირებული იყო მთლიანი უძრავი ნივთის 1/2 ნაწილი. აღნიშნულ წილს უნდა დაემატოს მ. ბ-ისა და ზ. ბ-ის მიერ სამკვიდრო მოწმობის საფუძველზე ზედმეტად მიღებული 2/24 (1/24+1/24) წილი, ანუ 1/12. შესაბამისად, საერთო ქონებიდან ზ. ბ-ის წილი სულ უნდა განისაზღვროს 7/12-ით (1/2+1/12). ხ. ბ-ის სახელზე უნდა აღირიცხოს 1/6 ნაწილი, რაც მან შეიძინა ვ. ბ-თან დადებული ნასყიდობის ხელშეკრულების საფუძველზე, ხოლო მ. ბ-ისა და ზ. ბ-ის კუთვნილი წილები განისაზღვროს 1/8-1/8-ით. საბოლოოდ, საჯარო რეესტრში, თბილისში, ...ის #16-ში მდებარე უძრავი ქონების 14/24 ნაწილი აღირიცხოს ზ. ბ-ის, 3/24 მ. ბ-ის, 3/24 ზ. ბ-ისა და 4/24 ნაწილი ხ. ბ-ის საკუთრების უფლებით. შესაბამისად, საკასაციო პალატა ეთანხმება სააპელაციო სასამართლოს შეფასებას, რომ სწორედ სააპელაციო სასამართლოს კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილებით არის განსაზღვრული სადავო უძრავი ქონების მესაკუთრეები და მათთვის მიკუთვნებული შესაბამისი წილები.
საკასაციო პალატა მიუთითებს საქართველოს კონსტიტუციის 62-ე მუხლის პირველ პუნქტზე, რომლის თანახმად, სასამართლოს აქტები შესასრულებლად სავალდებულოა. ამასთან, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის მე-10 მუხლის თანახმად, კანონიერ ძალაში შესული სასამართლოს გადაწყვეტილებები (განჩინებები, დადგენილებები), აგრეთვე თავისი უფლებამოსილების განსახორციელებლად სასამართლოს მიერ აღძრული მოთხოვნები და განკარგულებები სავალდებულოა საქართველოს მთელ ტერიტორიაზე ყველა სახელმწიფო, საზოგადოებრივი თუ კერძო საწარმოსათვის, დაწესებულებისათვის, ორგანიზაციისათვის, თანამდებობის პირისა თუ მოქალაქისათვის და ისინი უნდა შესრულდეს.
ამრიგად, საკასაციო სასამართლო ვერ დაეთანხმება კასატორის მიერ საკასაციო საჩივარში განვითარებულ მსჯელობას და მის საწინააღმდეგოდ იზიარებს სააპელაციო პალატის დასკვნას, რომ სადავო უძრავ ქონებაზე მესამე პირთა საკუთრების უფლება საჯარო რეესტრში ამ მომენტისათვის რეგისტრირებული შესაბამისი წილებით დადგენილია კანონიერ ძალაში შესული თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2008 წლის 6 ნოემბრის გადაწყვეტილების საფუძველზე. მოსარჩელემ კი ვერც ადმინისტრაციული წარმოების და ვერც სასამართლო განხილვის დროს ვერ წარმოადგინა იმგვარი დოკუმენტი, რომელიც მიუთითებდა კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილებით მოწესრიგებული სამართლებრივი მდგომარეობის შეცვლაზე და დასაბუთებულს გახდიდა სადავო უძრავ ქონებაზე სრულად მისი საკუთრების უფლების რეგისტრაციის მოთხოვნას.
ამდენად, საკასაციო სასამართლო მიუთითებს, რომ მოცემულ საქმეს არ გააჩნია არავითარი პრინციპული მნიშვნელობა სასამართლო პრაქტიკისათვის, ხოლო საკასაციო საჩივარს _ წარმატების პერსპექტივა.
ზემოთქმულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ არ არსებობს საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით რეგლამენტირებული არც ერთი საფუძველი, რის გამოც საკასაციო საჩივარი არ უნდა იქნეს დაშვებული განსახილველად.
ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :
საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლით, 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით და
დ ა ა დ გ ი ნ ა :
1. მ. ს-ის საკასაციო საჩივარი მიჩნეულ იქნეს დაუშვებლად;
2. უცვლელად დარჩეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2024 წლის 17 აპრილის განჩინება;
3. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.
თავმჯდომარე მ. ვაჩაძე
მოსამართლეები: გ. აბუსერიძე
ბ. სტურუა