საქართველოს უზენაესი სასამართლო
გ ა ნ ჩ ი ნ ე ბ ა
საქართველოს სახელით
საქმე №ბს-329(2კ-24) 11 დეკემბერი, 2024 წელი
ქ. თბილისი
ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატა
შემადგენლობა:
გოჩა აბუსერიძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),
მაია ვაჩაძე, ბიძინა სტურუა
საქმის განხილვის ფორმა - ზეპირი მოსმენის გარეშე
კასატორი (მოპასუხე) - ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის საკრებულო
კასატორი (მესამე პირი) - ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მთავრობა
პროცესუალური მოწინააღმდეგე (მოსარჩელე) - ვ.ფ-ე
გასაჩივრებული განჩინება - თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2023 წლის 19 ოქტომბრის განჩინება
კასატორის მოთხოვნა - გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღება
დავის საგანი - ნორმატიული ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის ბათილად ცნობა
ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი
2019 წლის 13 ივნისს ვ.ფ-ემ სარჩელით მიმართა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიას მოპასუხის - ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს მიმართ, რომლითაც მოსარჩელის საკუთრებაში არსებულ, №... საკადასტრო კოდის მიწის ნაკვეთზე სატყეო ზონის დადგენის ნაწილში „დედაქალაქის მიწათსარგებლობის გენერალური გეგმის დამტკიცების შესახებ“ ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს 2019 წლის 15 მარტის №39-18 დადგენილების ბათილად ცნობა მოითხოვა.
სარჩელის მიხედვით, მოსარჩელემ 1999 წელს ქ. თბილისის მიწის მართვისა და განკარგვის (საკონკურსო) კომისიის მიერ მოწყობილ აუქციონზე 10 000 ლარად შეიძინა ქ. თბილისში, ...ის რაიონში, ...ის მიმდებარე (ნაკვეთი №...) 450 კვ.მ ფართობის არასასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის ნაკვეთი №55. მოსარჩელის მითითებით, „დედაქალაქის მიწათსარგებლობის გენერალური გეგმის დამტკიცების შესახებ“ ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის 2019 წლის 15 მარტის №39-8 დადგენილების საფუძველზე, მის საკუთრებაში არსებულ მიწის ნაკვეთს მიენიჭა სატყეო ზონის სტატუსი, შესაბამისად, აღნიშნულ ნაკვეთზე აიკრძალა ყოველგვარი მშენებლობა, გარდა ამ ზონის ფუნქციონირების უზრუნველმყოფი შენობა-ნაგებობის განთავსებისა. მოსარჩელემ ასევე აღნიშნა, რომ მან მიწის ნაკვეთი შეიძინა ინდივიდუალური საცხოვრებელი სახლის ასაშენებლად და მისთვის სატყეო ზონის სტატუსის მინიჭება ზღუდავდა მოსარჩელის საკუთრების უფლებას.
თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2020 წლის 7 დეკემბრის განჩინებით, თბილისის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს წარმომადგენლის შუამდგომლობა დაკმაყოფილდა; საქმეში მესამე პირად ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის მე-16 მუხლის მე-2 ნაწილით ჩაება ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მთავრობა.
თბილისის საქალაქო სასამართლო ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2021 წლის 6 ივლისის გადაწყვეტილებით ვ.ფ-ის სარჩელი დაკმაყოფილდა; ბათილად იქნა ცნობილი ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს 2019 წლის 15 მარტის №39-18 დადგენილება №... საკადასტრო კოდის მიწის ნაკვეთზე სატყეო ზონის დადგენის ნაწილში.
თბილისის საქალაქო სასამართლო ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2021 წლის 6 ივლისის გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრეს ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის საკრებულომ და ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მთავრობამ, რომლებმაც გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა მოითხოვეს.
თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2023 წლის 19 ოქტომბრის განჩინებით ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა; ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მთავრობის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა; უცვლელად დარჩა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2021 წლის 6 ივლისის გადაწყვეტილება.
სააპელაციო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ განსახილველ შემთხვევაში, სადავო ნორმატიული აქტით - „დედაქალაქის მიწათსარგებლობის გენერალური გეგმის დამტკიცების შესახებ“ ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს 2019 წლის 15 მარტის №39-18 დადგენილებით, მოსარჩელის საკუთრებაში არსებული №... საკადასტრო კოდით რეგისტრირებული მიწის ნაკვეთი მოექცა სატყეო ზონაში, რითაც მას აეკრძალა ყოველგვარი მშენებლობის განხორციელება.
სააპელაციო სასამართლომ განმარტა, რომ ნორმატიული აქტის სადავო ნაწილის მოქმედებით იზღუდებოდა მოსარჩელის საკუთრების უფლება. კერძოდ, მას ერთმეოდა შესაძლებლობა, მიწის ნაკვეთი გამოეყენებინა სამშენებლოდ. ამასთან, მოცემული შეზღუდვა ეჭვქვეშ აყენებდა საკუთრების უფლების არსს, რადგან სატყეო ზონის სტატუსის მინიჭებით მოსარჩელეს ეკრძალებოდა ყოველგვარი მშენებლობის წარმოება საკუთრებაში არსებულ მიწის ნაკვეთზე, რაც იმ ხარისხით ზღუდავდა საკუთრების უფლებას, რომ შინაარსს უკარგავდა მას. ამდენად, სააპელაციო პალატამ მიიჩნია, რომ მოცემულ შემთხვევაში, ნორმატიული აქტის სადავო ნაწილი ყოველგვარი დასაბუთების გარეშე ზღუდავდა საკუთრების უფლებას.
თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2023 წლის 19 ოქტომბრის განჩინება, საკასაციო წესით გაასაჩივრეს ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის საკრებულომ და ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მთავრობამ, რომლებმაც გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა მოითხოვეს.
კასატორი - ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის საკრებულო მიუთითებს საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 183-ე მუხლზე და აღნიშნავს, რომ მოსარჩელის საკუთრების უფლება საჯარო რეესტრის მონაცემების მიხედვით წარმოიშვა 2016 წლის 22 აპრილს, ხოლო უფლების დამადასტურებელ დოკუმენტად მითითებულია ქ. თბილისის პრემიერის 1999 წლის 26 ნოემბრის №958 განკარგულება, სანოტარო წესით 2003 წლის 30 ივლისს დამოწმებული ნასყიდობის ხელშეკრულება და ქ. თბილისის არქიტექტურის საქალაქო სამსახურის მიერ 2001 წლის 20 ივლისს გაცემული მიწის ნაკვეთის გეგმა. შესაბამისად, ამ დროისთვის უკვე მოქმედებდა ქ. თბილისის საკრებულოს 2009 წლის 5 ივნისის №6-17 გადაწყვეტილება „პერსპექტიული განვითარების გენერალური გეგმის დამტკიცების თაობაზე“, რომლითაც სადავო ტერიტორიას მინიჭებული ჰქონდა ლანდშაფტურ სარეკრეაციო ზონა, რომელშიც დაუშვებელია ინდივიდუალური საცხოვრებელი სახლის მშენებლობა. აღნიშნული ზონა უცვლელი სახით გადავიდა საკრებულოს 2014 წლის 30 დეკემბრის №20-105 დადგენილებაში. კასატორი აღნიშნავს, რომ მხარეს შეეძლო არქიტექტურის სამსახურში მიმართვის გზით გადაემოწმებინა შესაძენი ნაკვეთის ფუნქციური ზონის სტატუსი, რაც მას არ გაუკეთებია, შესაბამისად, რისკი გადავიდა შემძენზე.
კასატორი დედაქალაქის მიწათსარგებლობის გენერალური გეგმის მიზანზე, „სივრცითი მოწყობისა და ქალაქთმშენებლობის საფუძვლების შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-6 მუხლზე მითითებით მიიჩნევს, რომ სარჩელის გადაწყვეტისას გათვალისწინებული უნდა ყოფილიყო კერძო და საჯარო ინტერესთა ბალანსის დაცვის საკითხი. მოსარჩელემ ვერ დაასაბუთა საკუთრების უფლების შეზღუდვის ფაქტი, რაც შეიძლება გამხდარიყო მისი სარჩელის დაკმაყოფილების საფუძველი. კასატორის მითითებით, მართალია, მტკიცების ტვირთი ადმინისტრაციული კანონმდებლობის გათვალისწინებით ადმინისტრაციულ ორგანოს ეკისრება, თუმცა აღნიშნული არ ათავისუფლებს მოსარჩელეს დაასაბუთოს თავის სარჩელში წარმოდგენილი ფაქტები და გარემოებები. მხარე ვალდებული იყო დაესაბუთებინა მისი კერძო ინტერესის უპირატესობა საჯარო ინტერესთან მიმართებით.
საკრებულომ ასევე განმარტა, რომ განსახილველ შემთხვევაში, ერთ მხარეს დგას კონკრეტული ფიზიკური პირის ინტერესი - მიეცეს ინდივიდუალური საცხოვრებელი სახლის მშენებლობის შესაძლებლობა და მეორე მხარეს კი დგას საჯარო ინტერესი - როგორიცაა ქალაქის მდგრადი ურბანული განვითარება, ინკლუზიური, უსაფრთხო და მედეგი საქალაქო სივრცის შექმნა მწვანე ქალაქის, კომპაქტურობისა და კარგად შეკავშირებულობის კონცეპტუალური მიმართულებების რეალიზების მეშვეობით. კასატორი მიიჩნევს, რომ საჯარო და კერძო ინტერესების თანაფარდობის გათვალისწინებით, აღნიშნული საჯარო ინტერესი აღმატებულად დაცვის ღირსი სიკეთეა, შესაბამისად, ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს 2019 წლის 15 მარტის №39-18 დადგენილება მიღებულია დისკრეციული უფლებამოსილების ფარგლებში და ამავე ფარგლების დაცვით. ამასთან, კასატორმა აღნიშნა, რომ სადავო ნორმატიული აქტი შედგენილია ფაქტობრივი მდგომარეობით, ყველა არსებულ ტერიტორიას მიკუთვნებული აქვს ის ზონა, რომელსაც იგი შეესაბამება ფაქტობრივად. კონკრეტული ტერიტორია შეესაბამება სატყეო ზონის სტატუსს, გარდა ამისა არსებული ტერიტორია არ არის განაშენიანებული. განაშენიანების მოთხოვნისთვის არსებულ ტერიტორიამდე აუცილებელია არსებობდეს მისასვლელი გზა და სხვა კომუნიკაციები. ამ კონკრეტულ საკადასტრო ერთეულზე არ არსებობს არც სამანქანო და არც ფეხით მისასვლელი გზა, ვინაიდან მთელ პერიმეტრზე ტერიტორიას მინიჭებული აქვს სატყეო ზონის სტატუსი, რაც სასამართლოს უნდა გაეთვალისწინებინა.
კასატორი - ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მთავრობა არ ეთანხმება გასაჩივრებულ განჩინებაში არსებულ მსჯელობას, სადავო ნორმატიული აქტის გასაჩივრებული ნაწილით მოსარჩელის საკუთრების უფლებაზე იმგვარი კონტროლის დაწესების თაობაზე, რომლითაც გაუმართლებლად იზღუდება საკუთრების უფლება და აღნიშნავს, რომ ნებისმიერ შემთხვევაში მიწათსარგებლობის გენერალური გეგმის მიღება გარკვეულწილად გავლენას ახდენს საპროექტო არეალში მდებარე უძრავი ნივთების მესაკუთრეთა უფლებებზე. ზოგიერთ შემთხვევაში ხდება სამშენებლო პირობების გაუარესებაც, რაც ქალაქის შემდგომი განვითარების საუკეთესო ინტერესების გათვალისწინებით ხდება. სივრცითი მოწყობისა და ქალაქთმშენებლობის სფეროში საჯარო ინტერესებს განეკუთვნება: ქვეყნის დასახლებებისა და დასახლებათაშორისი ტერიტორიების მდგრადი და უსაფრთხო განვითარების პირობების უზრუნველყოფა, საინჟინრო და სატრანსპორტო ინფრასტრუქტურის ფუნქციონირება, ბუნებრივი რესურსების, კულტურული და ბუნებრივი მემკვიდრეობის, სარეკრეაციო ტერიტორიების შენარჩუნება და განვითარება. მიწათსარგებლობის გენერალური გეგმა, როგორც საჯარო განხილვების შედეგად მიღებული კონცეფციის რეალიზების ერთადერთი საშუალება, შემოთავაზებული პოსტულატების ნორმატიული ასახვით, მათ შორის, ძირითად ნახაზზე, ემსახურება საჯარო ინტერესების უპირობო დაცვას და მათი ყველაზე ეფექტიანი გზით განხორციელებას. თბილისის განახლებული მიწათსარგებლობის გენერალური გეგმის კონცეფციით განსაზღვრული კომპაქტურობის იდეა, ტერიტორიის ეკონომიურად გამოყენებასთან ერთად, გულისხმობს ბუნებრივი რესურსებისა და სარეკრეაციო არეალების შენარჩუნებას, საინჟინრო და სატრანსპორტო ინფრასტრუქტურის ფუნქციონირების გაუმჯობესებას და სხვა სიკეთეებს, რაც საჯარო ინტერესის კონტექსტში უზრუნველყოფს როგორც ამ დროისთვის არსებული მოსახლეობის, ისე მომავალი თაობების უფლებას უკეთეს გარემოზე.
კასატორი მიუთითებს საქართველოს კონსტიტუციის 29-ე მუხლზე და განმარტავს, რომ საპროექტო მიწის ნაკვეთზე გავრცელებული სატყეო ზონა წარმოადგენს ერთიანი ფუნქციური ზონის ნაწილს და მასზე სამშენებლო ზონის გავრცელება გამოიწვევს სატყეო ზონის სტრუქტურის რღვევას და შექმნის პრეცედენტს მიმდებარედ არსებული მიწის ნაკვეთებისთვის. ამასთან, კასატორი განმარტავს, რომ №... საკადასტრო კოდით რეგისტრირებული მიწის ნაკვეთი არის ინტენსიურად გამწვანებული, წარმოადგენს გაუნაშენიანებელი ტერიტორიის ნაწილს და მდებარეობს განაშენიანების კონტურს მიღმა.
კასატორი ასევე განმარტავს, რომ გაუნაშენიანებელი ტერიტორია არის ქალაქის ნაწილი, რომელიც არ მიეკუთვნება განაშენიანებულ ტერიტორიას. უმეტესად მწვანე საფარით (ლანდშაფტი, ტყეები, სასოფლო-სამეურნეო მიწები და სხვა) არის დაფარული. შესაძლოა ასევე მოიცავდეს არამუდმივი, მეჩხერი ხასიათის განაშენიანებებს ან ცალკე მდგომ შენობებს. შესაბამისად, მეჩხრად განაშენიანებული ტერიტორია ქალაქგეგმარებითად ითვლება გაუნაშენიანებელ ტერიტორიად. კასატორი აღნიშნავს, რომ №... საკადასტრო ერთეული და მიმდებარე ტერიტორია არ არის უზრუნველყოფილი შესაბამისი ინფრასტრუქტურით, არ გააჩნია ჩამოყალიბებული, მოწესრიგებული გეგმარებითი სტრუქტურა და არ გააჩნია მისასვლელი გზა.
საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2024 წლის 28 მარტის განჩინებით, ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის საკრებულოსა და ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მთავრობის საკასაციო საჩივრები, ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად წარმოებაში იქნა მიღებული.
ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი
საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლისა და საკასაციო საჩივრების დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის საკრებულოსა და ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მთავრობის საკასაციო საჩივრები არ აკმაყოფილებენ საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მოთხოვნებს და არ ექვემდებარება დასაშვებად ცნობას, შემდეგ გარემოებათა გამო:
საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილი განსაზღვრავს საკასაციო საჩივრის განსახილველად დასაშვებობის ამომწურავ საფუძვლებს, კერძოდ, აღნიშნული ნორმის თანახმად, საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მიერ საკასაციო საჩივარი დაიშვება, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ: ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია; გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება; დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს.
საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივრები არ არის დასაშვები საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოთ მითითებული საფუძვლით. საკასაციო საჩივრები არ არის დასაშვები სააპელაციო სასამართლოს განჩინების საკასაციო სასამართლოს მიერ დამკვიდრებული პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით და ამასთან, არ არსებობს საკასაციო საჩივრების განხილვის შედეგად მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღების ვარაუდი. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება არ ეწინააღმდეგება ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს. ამასთან, საქმის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს მიერ საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების თვალსაზრისით.
საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ კასატორები ვერ ასაბუთებენ სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვას მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით. კასატორები საკასაციო საჩივრებში ვერ აქარწყლებენ სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებსა და დასკვნებს, შესაბამისად, საქმეზე არ იქმნება საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით განსაზღვრული საკასაციო საჩივრების განსახილველად დაშვების წინაპირობა.
ამასთან, საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ იგი იმსჯელებს იმ პრეტენზიებზე, რომლებიც მოცემული დავის გადასაწყვეტად სამართლებრივად მნიშვნელოვანია. ადამიანის უფლებათა ევროპული კონვენციის მე-6 მუხლი ავალდებულებს სასამართლოს, დაასაბუთოს თავისი გადაწყვეტილება, რაც არ უნდა იქნეს გაგებული თითოეულ არგუმენტზე დეტალური პასუხის გაცემად (იხ. ჯღარკავა საქართველოს წინააღმდეგ, №7932/03; Van de Hurk v. Netherlands, par.61, Garcia Ruiz v. Spain [GC] par.26; Jahnke and Lenoble v France (dec.); Perez v France [GC], par. 81).
განსახილველ შემთხვევაში, დავის საგანს წარმოადგენს მოსარჩელის საკუთრებაში არსებულ, №... საკადასტრო კოდის მიწის ნაკვეთზე სატყეო ზონის დადგენის ნაწილში „დედაქალაქის მიწათსარგებლობის გენერალური გეგმის დამტკიცების შესახებ“ ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს 2019 წლის 15 მარტის №39-18 დადგენილების კანონიერება.
საკასაციო სასამართლო მიუთითებს საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის მე-2 მუხლის 1-ლი ნაწილის „ე“ ქვეპუნქტზე, რომლის თანახმად ნორმატიული ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი არის უფლებამოსილი ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ საკანონმდებლო აქტის საფუძველზე გამოცემული სამართლებრივი აქტი, რომელიც შეიცავს მისი მუდმივი ან დროებითი და მრავალჯერადი გამოყენების ქცევის ზოგად წესს. ამავე კოდექსის 601 მუხლის 1-ლი და მე-2 ნაწილების თანახმად კი, ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი ბათილია, თუ იგი ეწინააღმდეგება კანონს ან არსებითად დარღვეულია მისი მომზადების ან გამოცემის კანონმდებლობით დადგენილი სხვა მოთხოვნები. ხოლო, ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის მომზადების ან გამოცემის წესის არსებით დარღვევად ჩაითვლება ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემა ამ კოდექსის 32-ე ან 34-ე მუხლით გათვალისწინებული წესის დარღვევით ჩატარებულ სხდომაზე ან კანონით გათვალისწინებული ადმინისტრაციული წარმოების სახის დარღვევით, ანდა კანონის ისეთი დარღვევა, რომლის არარსებობის შემთხვევაში მოცემულ საკითხზე მიღებული იქნებოდა სხვაგვარი გადაწყვეტილება.
საკასაციო სასამართლო ასევე მიუთითებს „ნორმატიული აქტების შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-7 მუხლის მე-9 პუნქტზე, რომლის თანახმად, თუ ამ კანონით სხვა რამ არ არის დადგენილი, კანონქვემდებარე ნორმატიული აქტის მიღება (გამოცემა) შეიძლება მიმღები (გამომცემი) ორგანოს (თანამდებობის პირის) მიერ მისი კომპეტენციის ფარგლებში, მხოლოდ საკანონმდებლო აქტის შესასრულებლად და იმ შემთხვევაში, თუ ეს პირდაპირ არის გათვალისწინებული საკანონმდებლო აქტით. კანონქვემდებარე ნორმატიულ აქტში მითითებული უნდა იყოს, რომელი საკანონმდებლო აქტის საფუძველზე და რომლის შესასრულებლად იქნა მიღებული (გამოცემული) იგი. აღნიშნული დანაწესიდან გამომდინარეობს იმ კანონქვემდებარე ნორმატიული აქტის საკანონმდებლო აქტთან შესაბამისობის ვალდებულება, რომლის შესასრულებლადაც იგი იქნა გამოცემული. განსახილველ შემთხვევაში კი, სადავო ნორმატიული აქტი გამოცემულია საქართველოს კანონის „ადგილობრივი თვითმმართველობის კოდექსის“ და „სივრცითი მოწყობისა და ქალაქმშენებლობის საფუძვლების შესახებ“ საქართველოს კანონის (ძალადაკარგულია - 20.07.2018, №3213 კანონით) საფუძველზე.
საქართველოს კონსტიტუციის მე-7 მუხლის მე-4 პუნქტის თანახმად, საქართველოს მოქალაქეები ადგილობრივი მნიშვნელობის საქმეებს აწესრიგებენ ადგილობრივი თვითმმართველობის მეშვეობით, საქართველოს კანონმდებლობის შესაბამისად სახელმწიფო ხელისუფლებისა და თვითმმართველი ერთეულების უფლებამოსილებათა გამიჯვნა ეფუძნება სუბსიდიარობის პრინციპს (მსგავსი შინაარსის სამართლებრივი ნორმა გათვალისწინებული იყო საქართველოს კონსტიტუციის სადავო პერიოდში მოქმედი რედაქციის მე-2 მუხლის მე-4 პუნქტით). საქართველოს ორგანული კანონის ადგილობრივი თვითმმართველობის კოდექსის სადავო პერიოდში მოქმედი რედაქციის მე-16 მუხლის 1-ლი ნაწილის თანახმად, ამ მუხლის მე-2 პუნქტით განსაზღვრული მუნიციპალიტეტის საკუთარი უფლებამოსილებები ექსკლუზიური უფლებამოსილებებია. ამ კანონის შესაბამისად მუნიციპალიტეტის საკუთარი უფლებამოსილების მოცულობა (ფარგლები) და განხორციელების წესი შეიძლება განისაზღვროს მხოლოდ საკანონმდებლო აქტის საფუძველზე, გარდა იმ შემთხვევისა, როდესაც ეს კანონი პირდაპირ მიუთითებს საქართველოს კანონმდებლობის შესაბამისად საკუთარი უფლებამოსილების განხორციელების რეგულირების შესაძლებლობაზე. ამავე მუხლის მე-2 პუნქტის „ე“ ქვეპუნქტი კი მუნიციპალიტეტის ერთ-ერთ საკუთარ უფლებამოსილებად განსაზღვრავს მუნიციპალიტეტის სივრცის დაგეგმარების გეგმების, გენერალური გეგმებისა და განაშენიანების გეგმების/განაშენიანების დეტალური გეგმების შემუშავებას და დამტკიცებას საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი წესით. აღსანიშნავია, რომ საქართველოს ორგანული კანონის, ადგილობრივი თვითმმართველობის კოდექსის 61-ე მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, მუნიციპალიტეტის საკრებულოს ნორმატიული ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტია საკრებულოს დადგენილება, ხოლო ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტია საკრებულოს განკარგულება.
საკასაციო სასამართლო ასევე მიუთითებს სადავო აქტის გამოცემის პერიოდში მოქმედ „სივრცითი მოწყობისა და ქალაქთმშენებლობის საფუძვლების შესახებ“ საქართველოს კანონზე, რომელიც ქვეყნის მდგრადი განვითარებისა და მოსახლეობის ჯანსაღი და უსაფრთხო საცხოვრებელი და სამოღვაწეო გარემოთი უზრუნველყოფის მიზნით არეგულირებდა სივრცითი მოწყობისა და ქალაქთმშენებლობის პროცესს, მათ შორის, განსახლების, დასახლებათა, ინფრასტრუქტურის განვითარებას, კულტურული მემკვიდრეობისა და გარემოს დაცვის მოთხოვნათა გათვალისწინებით, და ადგენდა ამ სფეროში სახელმწიფო ხელისუფლების ორგანოების, ფიზიკური და იურიდიული პირების უფლებებსა და მოვალეობებს. ამასთან, დასახელებული კანონი ადგენდა სივრცითი მოწყობისა და ქალაქთმშენებლობის საგანს, პრინციპებს, პრიორიტეტებს, მიზნებსა და ამოცანებს, სივრცით-ტერიტორიული დაგეგმვისა და დაგეგმვის დოკუმენტების ფორმებსა და როლს საქართველოს ტერიტორიის განვითარებასა და განაშენიანებაში. კანონის მე-2 მუხლის „მ“ ქვეპუნქტის თანახმად, მიწათსარგებლობის გენერალური გეგმა განსაზღვრულია, როგორც ქალაქთმშენებლობითი დოკუმენტი, რომელიც განსაზღვრავს დასახლებათა ტერიტორიების გამოყენების (მიწათსარგებლობის) და განაშენიანების ძირითად პარამეტრებს, კეთილმოწყობის, გარემოსა და უძრავი კულტურული მემკვიდრეობის დაცვის სივრცით-ტერიტორიულ პირობებს, სატრანსპორტო, საინჟინრო და სოციალური ინფრასტრუქტურის, ასევე ეკონომიკური განვითარების სივრცით ასპექტებს და განსახლების ტერიტორიულ საკითხებს.
ზემოაღნიშნული კანონის მე-6 მუხლის მე-2 პუნქტი განსაზღვრავდა სივრცითი მოწყობისა და ქალაქთმშენებლობის სფეროში კერძო ინტერესებს, რომელსაც განეკუთვნებოდა ფიზიკურ და იურიდიულ პირთა ინტერესები, დაკავშირებული მათ საკუთრებაში არსებული უძრავი ქონების (ობიექტების) სივრცით-ტერიტორიულ დაგეგმვასთან და განვითარებასთან, ჯანსაღ და უსაფრთხო გარემოში არსებობასთან. სივრცით-ტერიტორიული დაგეგმვის სფეროში ფიზიკურ და იურიდიულ პირთა საქმიანობა შეიძლება შეზღუდულიყო იმ შემთხვევაში, თუ იგი წინააღმდეგობაში მოდიოდა კანონმდებლობასთან, საჯარო ინტერესებთან, ხელყოფდა სხვათა უფლებებს. ამავე მუხლის მე-3 პუნქტის თანახმად კი, სივრცითი მოწყობისა და ქალაქთმშენებლობის პროცესში საჯარო და კერძო ინტერესების შეთანხმებას უზრუნველყოფდა საქართველოს აღმასრულებელი ხელისუფლების, აფხაზეთისა და აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკების ხელისუფლებისა და ადგილობრივი თვითმმართველობის ორგანოები.
საკასაციო სასამართლო ასევე მიუთითებს ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს 2016 წლის 24 მაისის №14-39 დადგენილებით დამტკიცებულ „ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის ტერიტორიების გამოყენებისა და განაშენიანების რეგულირების წესების“ მე-15 მუხლის პირველ პუნქტზე, რომლის თანახმად, უფლებრივი ზონირების განხორციელების მიზნით დედაქალაქის ტერიტორია იყოფა მიწათსარგებლობის გენერალური გეგმის გადაწყვეტების შესაბამის ზოგად ფუნქციურ ზონებად და განაშენიანების რეგულირების გეგმების გადაწყვეტების შესაბამის კონკრეტულ ფუნქციურ ზონებად (ქვეზონებად). ამავე მუხლის მე-2 პუნქტის „კ“ ქვეპუნქტის (სადავო აქტის მიღების დროს მოქმედი რედაქცია) თანახმად კი, თბილისის ტერიტორიაზე გამოყოფილ ერთ-ერთ ზოგად ფუნქციურ ზონას წარმოადგენდა სატყეო ზონა, რომელიც მოიცავდა თბილისის განაშენიანებული ტერიტორიების საზღვრებს გარეთ არსებულ სახელმწიფო ტყისა ან/და სახელმწიფო ტყის ფონდის ტერიტორიას (ამჟამინდელი რედაქციით: სატყეო ზონა – ქალაქ თბილისის ადმინისტრაციულ საზღვრებში არსებული ადგილობრივი მნიშვნელობის ტყე, რომელიც მოიცავს საქართველოს კანონმდებლობით განსაზღვრულ ტყეებსა და სატყეო ტერიტორიებს). დასახელებული წესების მე-16 მუხლის 1-ლი პუნქტის „ღ“ ქვეპუნქტის თანახმად კი, სატყეო ზონაში დაუშვებელია ყოველგვარი მშენებლობა, გარდა მისი ფუნქციონირებისათვის საჭირო ინფრასტრუქტურისა. სპეციალური (ზონალური) შეთანხმების საფუძველზე ასევე დასაშვებია საკულტო და კანონმდებლობით განსაზღვრული საზოგადოებრივი მნიშვნელობის ხაზობრივი-საინჟინრო შენობა-ნაგებობების განთავსება.
განსახილველ შემთხვევაში დადგენილია, რომ ვ.ფ-ემ ქალაქ თბილისის მიწის მართვისა და განკარგვის (საკონკურსო) კომისიის თავმჯდომარესთან 2002 წლის 15 ნოემბერს გაფორმებული ნასყიდობის ხელშეკრულების საფუძველზე შეიძინა ქალაქ თბილისში, ...ის რაიონში, ...ის გზატკეცილის მიმდებარე ტერიტორიაზე მდებარე №... საკადასტრო კოდის მიწის ნაკვეთზე საკუთრების უფლება. ხელშეკრულების თანახმად, გამყიდველმა მყიდველს ხელშეკრულებით გათვალისწინებული ქონება არასასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის ნაკვეთების საკუთრებაში ან სარგებლობაში გადაცემაზე საკონკურსო კომისიის 1999 წლის 12 ნოემბრის №10 ოქმისა და ქალაქ თბილისის პრემიერის 1999 წლის 26 ნოემბრის №958 განკარგულების საფუძველზე ინდივიდუალური საცხოვრებელი სახლის ასაშენებლად გადასცა. მითითებული ხელშეკრულების საფუძველზე, №... საკადასტრო კოდის მიწის ნაკვეთზე ვ.ფ-ის საკუთრების უფლება საჯარო რეესტრში 2006 წლის 11 იანვარს დარეგისტრირდა.
ასევე დადგენილია, რომ ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს 2014 წლის 30 დეკემბრის №20-105 დადგენილებით დამტკიცებული დედაქალაქის მიწათსარგებლობის გენერალური გეგმით, ვ.ფ-ის კუთვნილ, №... საკადასტრო კოდის მიწის ნაკვეთზე გავრცელდა ლანდშაფტურ-სარეკრეაციო ზონა, რაც ვ.ფ-ემ თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიაში გაასაჩივრა. თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2017 წლის 29 დეკემბრის გადაწყვეტილებით დაკმაყოფილდა სარჩელი და განიმარტა, რომ №... საკადასტრო კოდის მიწის ნაკვეთზე ლანდშაფტურ-სარეკრეაციო ზონის დადგენა სრულად ზღუდავდა მესაკუთრის უფლებას მიწის ნაკვეთის სამშენებლოდ გამოყენებაზე, თბილისის მუნიციპალიტეტის საკრებულომ კი დავის განხილვის ფარგლებში ვერ შეძლო, წარედგინა ის პერსპექტიული განაშენიანების გეგმა, რაც დაასაბუთებდა საზოგადოებრივ ინტერესს მოსარჩელის საკუთრების უფლების შეზღუდვისათვის, ამასთან, სასამართლოს მითითებით, მოპასუხემ არ განიხილა მესაკუთრის წინადადება, მისი საკუთრების უფლების შეზღუდვა კომპენსირებული ყოფილიყო სრული და სამართლიანი ანაზღაურებით.
დადგენილია, რომ ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს 2019 წლის 15 მარტის №39-18 დადგენილებით დამტკიცებული მიწათსარგებლობის გენერალური გეგმით ვ.ფ-ის კუთვნილ, №... საკადასტრო კოდის მიწის ნაკვეთზე გავრცელდა სატყეო ზონა. აღნიშნული გადაწყვეტილებით კი, მოსარჩელეს აეკრძალა მის საკუთრებაში არსებულ მიწის ნაკვეთზე ყოველგვარი მშენებლობის განხორციელება, რაც წარმოადგენს მოსარჩელის საკუთრების უფლების შეზღუდვას. საკასაციო სასამართლო იზიარებს სააპელაციო პალატის მსჯელობას, რომ სადავო ნორმატიული აქტი იმ ხარისხით ზღუდავს მოსარჩელის საკუთრების უფლებას, რომ შინაარსს უკარგავს მას, რამდენადაც საკუთრება, სარგებლობის უფლების გარეშე მხოლოდ ფორმალურად რეგისტრირებულ უფლებას წარმოადგენს.
საკასაციო სასამართლო მიუთითებს საქართველოს კონსტიტუციის მე-19 მუხლზე, რომლის პირველი პუნქტის თანახმად, საკუთრებისა და მემკვიდრეობის უფლება აღიარებული და უზრუნველყოფილია. აღსანიშნავია, რომ საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლოს განმარტებით, ზემოაღნიშნული კონსტიტუციური დებულებით „აღიარებულია საკუთრების ინსტიტუტის, როგორც დემოკრატიული საზოგადოების ერთ-ერთ საფუძვლად არსებული ღირებულების კონსტიტუციური მნიშვნელობა, რომელიც ინდივიდის პიროვნული თავისუფლებისა და ინდივიდუალური თვითრეალიზების ერთ-ერთ უმნიშვნელოვანეს კომპონენტს წარმოადგენს“ (საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლოს 2017 წლის 29 დეკემბრის №3/7/679 გადაწყვეტილება საქმეზე შპს სამაუწყებლო კომპანია რუსთავი 2“ და „შპს ტელეკომპანია საქართველო“ საქართველოს პარლამენტის წინააღმდეგ, II-13). ამასთან, საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლოს განმარტებით, „საკუთრების უფლება ადამიანის არა მარტო არსებობის ელემენტარული საფუძველია, არამედ უზრუნველყოფს მის თავისუფლებას, მისი უნარისა და შესაძლებლობების ადეკვატურ რეალიზაციას, ცხოვრების საკუთარი პასუხისმგებლობით წარმართვას. ყოველივე ეს კანონზომიერად განაპირობებს ინდივიდის კერძო ინიციატივებს ეკონომიკურ სფეროში, რაც ხელს უწყობს ეკონომიკური ურთიერთობების, თავისუფალი მეწარმეობის, საბაზრო ეკონომიკის განვითარებას, ნორმალურ, სტაბილურ სამოქალაქო ბრუნვას“ (საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლოს 2007 წლის 2 ივლისის №1/2/384 გადაწყვეტილება საქმეზე „საქართველოს მოქალაქეები – დავით ჯიმშელეიშვილი, ტარიელ გვეტაძე და ნელი დალალიშვილი საქართველოს პარლამენტის წინააღმდეგ“, II-5).
აღნიშნული მიმართულებით მნიშვნელოვანია საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის მსჯელობაც, რომ: „საკუთრების უფლება არ არის მხოლოდ დეკლარაციული ხასიათის. იგი წარმოადგენს მთელი რიგი ქონებრივი ურთიერთობებისა და სხვაგვარი სამართლებრივი შედეგების წარმოშობის უმთავრეს წინაპირობას. ამასთან, საკუთრების უფლების დაცულობის უზრუნველყოფის საჭიროება არ არის ფორმალური და სწორედ აღნიშნული წარმოადგენს დემოკრატიული სახელმწიფოს ქვაკუთხედს, რამდენადაც საკუთრების უფლების დაცვით მიღწეული უფლების ქმედით რეალიზებაზეა დამოკიდებული საქართველოს კონსტიტუციით რეგლამენტირებული ადამიანის მთელ რიგ უფლებათა შემდგომი განხორციელება. საკუთრების უფლების გარანტირებულობა და მისი კონსტიტუციური მოწესრიგება განაპირობებს, მათ შორის, პირის შესაძლებლობას, საკუთარი სურვილის შესაბამისად, თავისუფალი ნების საფუძველზე განკარგოს და შეიძინოს ქონებრივი უფლებები... სახელმწიფო კისრულობს, ერთი მხრივ, პოზიტიურ ვალდებულებას, თავისუფალი შეთანხმებების აღსრულებისათვის სათანადო ფაქტობრივი თუ სამართლებრივი გარანტიების შექმნის გზით უზრუნველყოს თავისუფალი ნების გამოხატვის საფუძველზე ქონებრივ უფლებათა განკარგვის შესაძლებლობა, ხოლო, მეორე მხრივ, სახელმწიფო ნეგატიური ვალდებულების ფარგლებში, ვალდებულია თავად არ ხელყოს ეროვნული და საერთაშორისო კანონმდებლობით გათვალისწინებული საკუთრების უფლება (სუსგ №ბს-1322(კ-19), 25.03.2021წ.).
საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ საქართველოს კონსტიტუციით გარანტირებული საკუთრების უფლება თავის თავში მოიაზრებს როგორც საკუთრების ჩამორთმევისგან პირის დაცვას და ჩამორთმევის საგამონაკლისო წინაპირობების რეგლამენტაციას, ასევე სახელმწიფოს ვალდებულებას შესაბამისი საფუძვლების გარეშე არ შეუზღუდოს პირს მისი საკუთრების განკარგვა/გამოყენება. ამდენად, საკუთრებით სარგებლობის შეზღუდვის ყველა შემთხვევაში, უფლებაში ჩარევა უნდა განხორციელდეს საჯარო და კერძო ინტერესების შეპირისპირების შედეგად, ემსახურებოდეს მხოლოდ მკაფიოდ განსაზღვრულ ლეგიტიმურ მიზანს, იყოს მიზნის მიღწევისთვის აუცილებელი და თანაზომიერი საშუალება. შესაბამისად, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ განსახილველ შემთხვევაში ერთმანეთთან შეპირისპირებულია კერძო და საჯარო ინტერესები, ასეთ დროს კი ნებისმიერ ადმინისტრაციულ ორგანოს, როგორც შესაბამის სფეროში სახელმწიფოს წარმომადგენელს და სახელმწიფო ფუნქციების შემსრულებელ პირს, ევალება განსაკუთრებული სიფრთხილის და გულისხმიერების გამოჩენა, რამდენადაც მმართველობითი ღონისძიების ფარგლებში ადმინისტრაციული ორგანოს მოქმედების ფართო არეალი იმთავითვე კერძო ინტერესების დაუსაბუთებელი შეზღუდვის რისკის მატარებელია.
საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ განსახილველ შემთხვევაში, ზემოაღნიშნული მიწის ნაკვეთი ვ.ფ-ემ სწორედ ადმინისტრაციული ორგანოების მიერ ინდივიდუალური საცხოვრებელი სახლის მშენებლობის მიზნით იქნა პრივატიზებული, რაც გამორიცხავს ადმინისტრაციული ორგანოს მტკიცებას შესაბამისი ტერიტორიისათვის ტყის სტატუსის შესაბამის მახასიათებლებზე. ამასთან, ადმინისტრაციული ორგანოსთვის ცნობილი იყო თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2017 წლის 29 დეკემბრის გადაწყვეტილების შესახებ, თუმცა მან მხედველობაში არ მიიღო აღნიშნული გარემოებები და მოსარჩელის მიწის ნაკვეთს მიანიჭა სატყეო ზონის სტატუსი, რომელიც ლანდშაფტურ-სარეკრეაციო ზონის იდენტურად ზღუდავდა მესაკუთრის უფლებას, აღნიშნული მოქმედებით კი ადმინისტრაციულმა ორგანომ პრაქტიკულად უგულებელყო საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილება, რამდენადაც აღნიშნულ გადაწყვეტილებაში მითითებული მსჯელობის გამომრიცხავი გარემოებები, განსახილველ შემთხვევაში გამოვლენილი არ ყოფილა. აღნიშნული გარემოებებიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ განსახილველ შემთხვევაში, გასაჩივრებული ნორმატიული აქტით მოხდა მოსარჩელის უფლებაში არაპროპორციული ჩარევა, შესაბამისად მართებულია ქვედა ინსტანციების სასამართლოების გადაწყვეტილება გასაჩივრებულ ნაწილში სადავო ნორმატიული აქტის ბათილად ცნობის შესახებ.
ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ კასატორების მიერ მითითებული გარემოებები არ იძლევა საკასაციო საჩივრების დასაშვებად ცნობის შესაძლებლობას, მოცემულ საქმეს არ გააჩნია არავითარი პრინციპული მნიშვნელობა სასამართლო პრაქტიკისათვის, სახეზე არ არის საკასაციო საჩივრების დასაშვებად ცნობის საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით რეგლამენტირებული არც ერთი საფუძველი, ამდენად, საკასაციო პალატა საკასაციო საჩივრებს მიიჩნევს დაუშვებლად.
ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი
საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლით, 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით და
დ ა ა დ გ ი ნ ა:
1. ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის საკრებულოსა და ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მთავრობის საკასაციო საჩივრები მიჩნეულ იქნეს დაუშვებლად;
2. უცვლელად დარჩეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2023 წლის 19 ოქტომბრის განჩინება;
3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.
მოსამართლეები: გ. აბუსერიძე
მ. ვაჩაძე
ბ. სტურუა