საქმე #ბს-1034(3კ-24) 6 თებერვალი, 2025 წელი

ქ. თბილისი

ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატა

შემდეგი შემადგენლობით:

მაია ვაჩაძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

მოსამართლეები: გოჩა აბუსერიძე, ბიძინა სტურუა

საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე

კასატორები – 1. ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მთავრობა (მოპასუხე); 2. ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის საკრებულო (მოპასუხე); 3. სსიპ ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის ტრანსპორტისა და ურბანული განვითარების სააგენტო (მესამე პირი, ასკ 16.2)

მოწინააღმდეგე მხარე (მოსარჩელე) – თ. ბ-ი

მესამე პირი (ასკ 16.2) – ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის გარემოს დაცვის საქალაქო სამსახური

გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2024 წლის 3 ივნისის განჩინება

დავის საგანი – ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის ბათილად ცნობა, ახალი ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემის დავალება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი :

2023 წლის 18 აპრილს თ. ბ-იმა სასარჩელო განცხადებით მიმართა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიას, მოპასუხეების - ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მთავრობის, ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის საკრებულოსა და სსიპ ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის ტრანსპორტისა და ურბანული განვითარების სააგენტოს მიმართ.

მოსარჩელის განმარტებით, მას სურს ისარგებლოს სადავო მიწაზე განთავსებული კაპიტალური შენობითა და მის მიერ დარგული ნარგავებით (ხეხილით). მოპასუხეებმა არ გაითვალისწინეს და არ იმსჯელეს საკასაციო სასამართლოს მიერ მითითებულ კრიტერიუმზე, კერძოდ, ყურადღება არ მიაქციეს თვითნებურად დაკავებული მიწის ნაკვეთის ათვისების მოცულობას, რამეთუ სადავო მიწის ნაკვეთი ფაქტობრივად არასდროს ყოფილა საკრეკრეაციო ზონა და იგი ფაქტობრივად წარმოადგენდა ერთიან სივრცეში მოქცეულ საცხოვრებელ ტერიტორიას კაპიტალური შენობებით.

მოსარჩელის მითითებით, 2004 წლის ორთოფოტოზე და წარმოდგენილ ვიდეომასალაში გარკვევით ჩანს, რომ იმ ტერიტორიაზე არის მხოლოდ და მხოლოდ მის მიერ დარგული და მოვლილი მრავალწლიანი ხეხილი, ვაზი, ნაძვებიც კი და კაპიტალური შენობა-ნაგებობა. მასზე არასდროს ყოფილა სარეკრეაციო ზონა. მიწა მოქცეულია ერთიან სივრცეში (მასზე არ მდებარეობს ბულვარი, სკვერი, გაზონი ან სხვა მსგავსი).

მოსარჩელე აღნიშნავს, რომ როგორც მუნიციპალიტეტის მთავრობამ, ისე გარემოს დაცვის საქალაქო სამსახურმა, როგორც წინა გადაწყვეტილების მიღებისას, არც ახლა შეისწავლეს და გამოიკვლიეს მიწის ნაკვეთის რეალური მდგომარეობა - თუ რამდენად წარმოადგენს ან მიეკუთვნება ეს მიწის ნაკვეთი სარეკრეაციო ზონა 1-ის სივრცეს, ზოგადად არის თუ არა გამწვანებული. მოსარჩელის მოსაზრებით, ადმინისტრაციულმა ორგანოებმა არ გამოიკვლიეს და შეაფასეს, ამ მიწის ნაკვეთისათვის ზონის ცვლილება რა უარყოფით ზეგავლენას მოახდენდა გარემოსა და ეკოლოგიაზე, იმ პირობებში, როდესაც მის საკუთრებაში არსებულ საცხოვრებელ სახლსა და მიწის ნაკვეთზე ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მთავრობამ მიზანშეწონილად მიიჩნია სარეკრეაციო ზონა 1-ის საცხოვრებელი ზონა 2-ით ცვლილება და საკითხი დასამტკიცებლად თბილისის საკრებულოს გადაუგზავნა.

მოსარჩელის მტკიცებით, საქმეში წარმოდგენილი ვიდეომასალით დასტურდება, რომ აღნიშნული ტერიტორია ყოველთვის იყო საცხოვრებელი ზონა და წარმოადგენდა არა ცალკე ნაკვეთს, არამედ მის საკუთრებაში არსებული მიწის ნაკვეთის შემადგენელ ნაწილს. თავდაპირველ მესაკუთრეს მასზე 2004 წლამდე აშენებული აქვს კაპიტალური აბაზანა და ტუალეტი. აღნიშნულ ტერიტორიას არ გააჩნია სხვა შესასვლელი, გარდა მის საკუთრებაში არსებული ნაკვეთისა, რადგან მას ესაზღვრება, ერთი მხრივ, მის საკუთრებაში არსებული მიწის ნაკვეთი, ხოლო, მეორე მხრივ, გაბიონით გამაგრებული ...ის ხიდი, ხოლო უკანა მხარეს არის ხრამი და ქალაქიდან გასასვლელი გზა. რაც შეეხება იმ გარემოებას, რომ სადავო ტერიტორია ემიჯნება მდინარე მტკვრის ნაპირს და ხვდება უჯებირო ნაპირის შეზღუდვის არეალში, მოსარჩელის მითითებით, აღნიშნული არ შეესაბამება სინამდვილეს, რადგან ხსენებული მიწის ნაკვეთი მდინარე მტკვრიდან 50 მეტრზე მეტი მანძილითაა დაშორებული, აქვს ჯებირი და არის 18-19 მეტრის სიმაღლეზე, შუაში გადის ქალაქიდან გასასვლელი გზა და იგი არის ...ის ხიდის სიმაღლეზე.

ამდენად, მოსარჩელემ (1) ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მთავრობის 2023 წლის 22 თებერვლის #23.210.243 განკარგულების ბათილად ცნობა, (2) ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მთავრობისათვის ქალაქ თბილისში, ...ის #...-ში მდებარე, თ. ბ-ის საკუთრებაში არსებული 2 600 კვ.მ-ის (ს.კ. ...) მომიჯნავედ არსებული 1 043 კვ.მ მიწის ნაკვეთისთვის ფუნქციური ზონის ცვლილებაზე დადებითი გადაწყვეტილების მიღების, მისთვის საცხოვრებელი ზონა-2-ის სტატუსის მინიჭებისა და 2019 წლის 15 მარტის #39-18 დადგენილებაში ცვლილების პროექტის საკრებულოსთვის დასამტკიცებლად გადაგზავნის დავალება, ასევე, (3) ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის საკრებულოსათვის თ. ბ-ის საკუთრებაში არსებული 2 600 კვ.მ-ის (ს.კ. ...) მომიჯნავედ არსებული 1 043 კვ.მ მიწის ნაკვეთისათვის ფუნქციური ზონის ცვლილებაზე დადებითი გადაწყვეტილების მიღების, მისთვის საცხოვრებელი ზონა-2-ის სტატუსის მინიჭებისა და 2019 წლის 15 მარტის #39-18 დადგენილებაში შესაბამისი ცვლილების შეტანის დავალება მოითხოვა.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2023 წლის 6 ივნისის განჩინებით, საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის მე-16 მუხლის მე-2 ნაწილის საფუძველზე, საქმეში მესამე პირად ჩაბმულ იქნა ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის გარემოს დაცვის საქალაქო სამსახური.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2023 წლის 11 ივლისის განჩინებით სსიპ ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის ტრანსპორტისა და ურბანული განვითარების სააგენტო ამოირიცხა მოპასუხეთა სიიდან და საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის მე-16 მუხლის მე-2 ნაწილის საფუძველზე, საქმეში ჩაბმულ იქნა მესამე პირად.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2023 წლის 9 ნოემბრის გადაწყვეტილებით თ. ბ-ის სარჩელი დაკმაყოფილდა; ბათილად იქნა ცნობილი ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მთავრობის 2023 წლის 22 თებერვლის #23.210.243 განკარგულება, რომლითაც თ. ბ-ის უარი ეთქვა ქალაქ თბილისის მუნუციპალიტეტის საკრებულოს 2019 წლის 15 მარტის #39-18 დადგენილებაში ცვლილების შეტანის თაობაზე; ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მთავრობას ქალაქ თბილისში, ...ის #...-ში მდებარე თ. ბ-ის საკუთრებაში არსებული 2 600 კვ.მ-ის (ს.კ. ...) მომიჯნავედ არსებული 1 043 კვ.მ მიწის ნაკვეთისთვის ფუნქციური ზონის ცვლილებაზე დადებითი გადაწყვეტილების მიღება, მისთვის საცხოვრებელი ზონა-2-ის სტატუსის მინიჭება და 2019 წლის 15 მარტის #39-18 დადგენილებაში ცვლილების პროექტის დასამტკიცებლად საკრებულოსათვის გადაგზავნა დაევალა; ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს, თ. ბ-ის საკუთრებაში არსებული 2 600 კვ.მ-ის (ს.კ. ...) მომიჯნავედ არსებული 1 043 კვ.მ მიწის ნაკვეთისთვის ფუნქციური ზონის ცვლილებაზე დადებითი გადაწყვეტილების მიღება, მისთვის საცხოვრებელი ზონა-2-ის სტატუსის მინიჭება და 2019 წლის 15 მარტის #39-18 დადგენილებაში შესაბამისი ცვლილების შეტანა დაევალა.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2023 წლის 9 ნოემბრის გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრეს ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მთავრობამ, ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის საკრებულომ და სსიპ ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის ტრანსპორტისა და ურბანული განვითარების სააგენტომ, რომლებმაც გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა მოითხოვეს.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2024 წლის 3 ივნისის განჩინებით ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მთავრობის, ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის საკრებულოსა და სსიპ ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის ტრანსპორტისა და ურბანული განვითარების სააგენტოს სააპელაციო საჩივრები არ დაკმაყოფილდა; უცვლელად დარჩა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2023 წლის 9 ნოემბრის გადაწყვეტილება.

სააპელაციო პალატამ განმარტა, რომ საქართველოს უზენაესმა სასამართლომ მოპასუხე ადმინისტრაციულ ორგანოებს დაავალა, ხელახლა ემსჯელათ მიწის ნაკვეთის ფუნქციური ზონის ცვლილების შესაძლებლობის მიზანშეწონილობაზე, რა დროსაც ყურადღება უნდა მიქცეოდა დარჩენილ მიწის ნაკვეთზე სარეკრეაციო ზონის შენარჩუნების ინტერესს. ვინაიდან 2 600 კვ.მ მიწის ნაკვეთის ფუნქციური ზონის ნაწილში დავა მოსარჩელის საკუთრების უფლების სასარგებლოდ გადაწყდა, ადმინისტრაციული ორგანოს მხრიდან დამოუკიდებელ დასაბუთებას საჭიროებდა მოსარჩელის ფაქტობრივ მფლობელობაში არსებულ 1 043 კვ.მ მიწის ნაკვეთზე სარეკრეაციო ზონის შენარჩუნების საკითხი.

სააპელაციო პალატამ მიიჩნია, რომ ხელახალი წარმოების დროს აღნიშნული მითითება არ შესრულებულა. ადმინისტრაციულმა ორგანოებმა ისე მიიღეს სადავო საკითხთან დაკავშირებით უარყოფითი გადაწყვეტილება, რომ არ გათვალისწინებულა შეცვლილი გარემოებები. სააპელაციო სასამართლომ საქმის მასალებით დადგენილად მიიჩნია თ. ბ-ის დაინტერესებაში არსებული ორივე მიწის ნაკვეთის ერთ სივრცეში მდებარეობა, სადაც საცხოვრებელ სახლთან ერთად განთავსებულია სხვადასხვა ტიპის დამხმარე ნაგებობები. პალატის მითითებით, აღნიშნული ნათლად ჩანს როგორც საქმეში დაცულ, ისე საჯაროდ ხელმისაწვდომ ელექტრონულ საკადასტრო რუკაზე, 2005-2010-2014 წლებისა და დღეის მდგომარეობით.

სააპელაციო სასამართლოს შეფასებით, აღნიშნულ ტერიტორიას (2 600 კვ.მ-სა და 1 043 კვ.მ-ს) გააჩნია მხოლოდ ერთი შესასვლელი თ. ბ-ის საკუთრებაში არსებული ნაკვეთის მხრიდან. პალატამ გაიზიარა პირველი ინსტანციის სასამართლოს ის დასკვნაც, რომ სადავო მიწის ნაკვეთი მდინარე მტკვრის სანაპირო ზოლიდან დაშორებით, სამანქანო გზის გადასწვრივ მდებარეობს.

შესაბამისად, პალატამ მიიჩნია, რომ არასწორი იყო სადავო ნაკვეთის ორ გზას შორის მოქცეულ სარეკრეაციო სივრცის ნაწილად შეფასება, მით უფრო იმ პირობებში, როდესაც ტერიტორია დაკავებულია კერძო საკუთრებებით, მათ შორის, თ. ბ-ის საკუთრებაში რიცხული ქონებით. შესაბამისად, სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ დაუსაბუთებელი იყო ადმინისტრაციული ორგანოების მხრიდან მითითებულ მიწის ნაკვეთებზე სხვადასხვა ფუნქციური ზონის განსაზღვრა.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2024 წლის 3 ივნისის განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრეს ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მთავრობამ, ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის საკრებულომ და სსიპ ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის ტრანსპორტისა და ურბანული განვითარების სააგენტომ, რომლებმაც გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა მოითხოვეს.

კასატორი - ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მთავრობა არ ეთანხმება სააპელაციო სასამართლოს მსჯელობას, რამდენადაც სადავო საკითხის განხილვის არც ერთ ეტაპზე სასამართლოს მიერ სათანადოდ არ იქნა გაზიარებული ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის გარემოს დაცვის საქალაქო სამსახურის პოზიცია იმასთან დაკავშირებით, რომ წარმოდგენილ მიწის ნაკვეთზე მოთხოვნილი ფუნქციური ზონის ცვლილება მიზანშეწონილი არ იყო, ვინაიდან აღნიშნული ეწინააღმდეგება ქალაქის ეკოლოგიური მდგომარეობის გაუმჯობესებისა და „მ...ს“ კონცეფციით განსაზღვრული ამოცანების შესრულების მიზანს. ამასთან, სასამართლომ არ გაითვალისწინა, რომ ტერიტორიაზე ზონის ცვლილება ხელს უწყობს ქალაქის განვითარების არახელსაყრელ მიმართულებას, არახელსაყრელ ურბანულ ცოცვას, რაც ქალაქისათვის ქმნის როგორც ქალაქგეგმარებით, ასევე, გარემოსდაცვით საფრთხეებს.

კასატორის მოსაზრებით, სასამართლოს უნდა გაეთვალისწინებინა, რომ სწორედ გარემოს დაცვის საქალაქო სამსახური არის ის კომპეტენტური ადმინისტრაციული ორგანო, რომელიც საკითხის შესწავლის შედეგად იძლევა მიზანშეწონილობის დასკვნას გარემოსდაცვითი და სარეკრეაციო პირობების გაუმჯობესებისა და „მ...ს“ კონცეფციით განსაზღვრული ამოცანების შესრულებასთან დაკავშირებით.

კასატორის შეფასებით, სააპელაციო სასამართლოს განჩინების დაუსაბუთებლობაზე მიუთითებს ის გარემოებაც, რომ სასამართლომ არ დაიცვა საჯარო და კერძო ინტერესთა ბალანსი, პროპორციულობისა და თანაზომიერების პრინციპი და მიიღო დაუსაბუთებელი გადაწყვეტილება, რაც ქმნის გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმების წინაპირობას. კერძოდ, გადაწყვეტილებაში არ არის ახსნილი, თუ რა აუცილებელი ლეგიტიმური მიზანი არსებობდა გადაწყვეტილების მიღებისას მაშინ, როდესაც 1 043 კვ.მ მიწის ნაკვეთი არ წარმოადგენს თ. ბ-ის საკუთრებაში არსებულ ტერიტორიას.

კასატორი აღნიშნავს, რომ სადავო ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის მიღებისას, ადმინისტრაციულმა ორგანომ იხელმძღვანელა საჯარო და კერძო ინტერესების სწორი დაბალანსებით და მიიღო კანონშესაბამისი გადაწყვეტილება. კასატორი არ ეთანხმება სააპელაციო პალატის მსჯელობას იმის თაობაზე, რომ 2 600 კვ.მ მიწის ნაკვეთის ფუნქციური ზონის ცვლილების ნაწილში მიღებული დადებითი გადაწყვეტილება გავლენას მოახდენს თ. ბ-ის საკუთრებაში არსებული მიწის ნაკვეთის მომიჯნავედ მდებარე 1 043 კვ.მ მიწის ნაკვეთის ფუნქციური ზონის ცვლილების საკითხზე.

კასატორი მიიჩნევს, რომ საკრებულოსათვის მოთხოვნილ მიწის ნაკვეთზე ფუნქციური ზონის ცვლილებაზე დადებითი გადაწყვეტილების მიღება და 2019 წლის 15 მარტის #39-18 დადგენილებაში შესაბამისი ცვლილების განხორციელების დავალება წინააღმდეგობაში მოდის მოქმედ კანონმდებლობასთან. კასატორი მიუთითებს ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს 2016 წლის 24 მაისის #14-39 დადგენილებით დამტკიცებული „ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის ტერიტორიების გამოყენებისა და განაშენიანების რეგულირების წესების“ მე-9 მუხლის მე-6 პუნქტზე და აღნიშნავს, რომ აღმასრულებელი ორგანოს მოწონება არ ნიშნავს წარმომადგენლობითი ორგანოს მიერ დადებითი გადაწყვეტილების მიღებას.

კასატორის - ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს მითითებით, სასამართლოს მიერ არ იქნა გათვალისწინებული სადავო ტერიტორიის მდებარეობა, რომ იგი მოქცეულია გამწვანებულ ზონაში. სააპელაციო პალატამ არ გაითვალისწინა, რომ ფუნქციური ზონის ცვლილებასთან დაკავშირებით საკითხი კომპეტენციის ფარგლებში განსახილველად გადაეგზავნა ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის გარემოს დაცვის საქალაქო სამსახურს, რომელმაც წარმოდგენილ მიწის ნაკვეთზე მოთხოვნილი ფუნქციური ზონის ცვლილება მიზანშეწონილად არ მიიჩნია. დასაბუთება დაეყრდნო იმ გარემოებას, რომ სარეკრეაციო პირობების გაუმჯობესებისა და „მ...ს“ კონცეფციით გათვალისწინებული ამონაცების შესრულების მიზნით, უნდა შენარჩუნებულიყო კონკრეტულ ტერიტორიაზე არსებული გამწვანება.

კასატორი მიუთითებს „დედაქალაქის მიწათსარგებლობის გენერალური გეგმის დამტკიცების შესახებ“ ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს 2019 წლის 15 მარტის #39-18 დადგენილების მე-2 მუხლის მე-7 პუნქტზე, „სივრცითი მოწყობისა და ქალაქმშენებლობის საფუძვლების შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-6 მუხლზე და აღნიშნავს, რომ სადავო საკითხის გადაწყვეტისას უნდა გათვალისწინებულიყო კერძო და საჯარო ინტერესთა ბალანსი. მოსარჩელემ ვერ დაადასტურა საკუთრების უფლების შეზღუდვის ფაქტი, რაც შეიძლება გამხდარიყო მისი სარჩელის დაკმაყოფილების საფუძველი.

კასატორის შეფასებით, განსახილველ შემთხვევაში, ერთ მხარეს დგას კონკრეტული ფიზიკური პირის ინტერესი - მიეცეს მშენებლობის შესაძლებლობა, ხოლო მეორე მხარეს კი - საჯარო ინტერესი - ქალაქის მდგრადი ურბანული განვითარება, ინკლუზიური, უსაფრთხო და მედეგი საქალაქო სივრცის შექმნა მ...ს, კომპაქტურობისა და კარგად შეკავშირებულობის კონცეპტუალური მიმართულებების რეალიზების მეშვეობით. ამდენად, საჯარო და კერძო ინტერესთა შეპირისპირების შედეგად, კასატორი მიიჩნევს, რომ საჯარო ინტერესი აღმატებულად დაცვის ღირსი სიკეთე იყო. სადავო ტერიტორია შეესაბამება სარეკრეაციო ზონა 1-ის სტატუსს, რაც უგულებელყოფილ იქნა სასამართლოს მიერ.

კასატორი - სსიპ ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის ტრანსპორტისა და ურბანული განვითარების სააგენტო მიუთითებს ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს 2016 წლის 24 მაისის #14-39 დადგენილებით დამტკიცებული „ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის ტერიტორიების გამოყენებისა და განაშენიანების რეგულირების წესების“ მე-15 მუხლის მე-5 პუნქტის „გ“ და „კ“ ქვეპუნქტებზე, მე-16 მუხლის პირველი პუნქტის „გ“ და „კ“ ქვეპუნქტებზე, ასევე, „დედაქალაქის მიწათსარგებლობის გენერალური გეგმის დამტკიცების შესახებ“ ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს 2019 წლის 15 მარტის #39-18 დადგენილების დანართი #2-ის მე-2 მუხლის მე-4 პუნქტზე, პირველი მუხლის „ბ“ ქვეპუნქტით დამტკიცებული „დედაქალაქის მიწათსარგებლობის გენერალური გეგმის“ დანართი #2-ის 68-ე მუხლის პირველ და მე-2 პუნქტებზე.

კასატორის განმარტებით, სააპელაციო სასამართლომ გადაწყვეტილების მიღებისას არ გაითვალისწინა ის გარემოება, რომ „მ...ს“ კონცეფციის გათვალისწინებით, გამოყოფილია თბილისის ქალაქწარმომქმნელი სამი ძირითადი ელემენტი, რომელთა დაცვა, განვითარება და ვიზუალური ხაზგასმა პრიორიტეტულად უნდა განისაზღვროს ყველა იმ აქტივობისათვის, რომელსაც ცვლილება შეაქვს თბილისის არქიტექტურულ და ურბანულ იერსახეში. ამ ელემენტებიდან ერთ-ერთია მდინარე მტკვარი და ქალაქის ნაშენი ნაწილის მასთან ისტორიული ურთიერთდამოკიდებულება. აღნიშნული ელემენტისათვის საჯაროდ ხელმისაწვდომი სახის შენარჩუნება და წვდომის გაზრდა წარმოადგენს ქალაქგანვითარებით პრიორიტეტს. განსახილველ ტერიტორიაზე მოქმედი სარეკრეაციო ზონის სამშენებლო ზონით ცვლილება და შემდგომში მისი სამშენებლოდ განვითარება გამოიწვევს ზონებს შორის არსებული კონტურის რღვევას და შექმნის სარეკრეაციო სივრცეების ხარჯზე ქაოტური განაშენიანების კიდევ ერთ პრეცედენტს.

კასატორის მოსაზრებით, სასამართლომ, ასევე, არ გაითვალისწინა ის გარემოება, რომ განსახილველი ტერიტორია ფაქტობრივად წარმოადგენს ორ გზას შორის არსებული სარეკრეაციო სივრცის ნაწილს, რომელიც ძირითადად განკუთვნილია მწვანე ნარგავების გასაშენებლად, სადაც ინტენსიური სატრანსპორტო მოძრაობის პირობებში, მნიშვნელოვანია არსებული გარემოს ეკოლოგიური მდგომარეობის შენარჩუნება და გაუმჯობესება.

ამასთან, კასატორი მიუთითებს „წყლის შესახებ“ კანონის მე-20 მუხლზე და ყურადღებას ამახვილებს იმ გარემოებაზე, რომ განსახილველი ტერიტორია მოქცეულია მდინარე მტკვრის წყალდაცვით ზონასა და უჯებირო ნაპირის შეზღუდვის არეალში.

შესაბამისად, კასატორი მიიჩნევს, რომ სასამართლოს მიღებული გადაწყვეტილებით ხელი ეწყობა ქალაქის განვითარებას არახელსაყრელი მიმართულებით, რომელიც ხელს უწყობს ურბანულ ცოცვას, რაც ეწინააღმდეგება მიწათსარგებლობის გენერალური გეგმით აღიარებულ პრინციპებს (კომპაქტური ქალაქი, კარგად შეკავშირებული ქალაქი) და შეიცავს ქალაქისათვის როგორც ქალაქგეგმარებით, ასევე, გარემოსდაცვით საფრთხეებს.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2024 წლის 3 ოქტომბრის განჩინებით საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად წარმოებაში იქნა მიღებული ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მთავრობისა და ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს საკასაციო საჩივრები.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2024 წლის 8 ნოემბრის განჩინებით საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად წარმოებაში იქნა მიღებული სსიპ ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის ტრანსპორტისა და ურბანული განვითარების სააგენტოს საკასაციო საჩივარი.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრების დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მთავრობის, ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის საკრებულოსა და სსიპ ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის ტრანსპორტისა და ურბანული განვითარების სააგენტოს საკასაციო საჩივრები არ აკმაყოფილებს საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მოთხოვნებს და არ ექვემდებარება დასაშვებად ცნობას შემდეგ გარემოებათა გამო:

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილი განსაზღვრავს საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის ამომწურავ საფუძვლებს, კერძოდ, აღნიშნული ნორმის თანახმად, საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მიერ საკასაციო საჩივარი დაიშვება, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ: ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია; გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება; დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივრები არ არის დასაშვები საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოთ მითითებული საფუძვლით.

საკასაციო საჩივრები არ არის დასაშვები სააპელაციო სასამართლოს განჩინების საკასაციო სასამართლოს მიერ დამკვიდრებული პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით და ამასთან, არ არსებობს საკასაციო საჩივრების განხილვის შედეგად მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღების ვარაუდი. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება ასევე არ ეწინააღმდეგება ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს. ამასთან, საქმის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს მიერ საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების თვალსაზრისით.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ კასატორები ვერ ასაბუთებენ სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვას მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით. კასატორები საკასაციო საჩივრებში ვერ აქარწყლებენ სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებსა და დასკვნებს.

საკასაციო სასამართლო იზიარებს საქმეზე სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს და ამ გარემოებებთან დაკავშირებით გაკეთებულ სამართლებრივ შეფასებებს და მიიჩნევს, რომ სააპელაციო სასამართლომ არსებითად სწორად გადაწყვიტა მოცემული დავა.

განსახილველ შემთხვევაში, დავის საგანს წარმოადგენს (1) ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მთავრობის 2023 წლის 22 თებერვლის #23.210.243 განკარგულების კანონიერება, (2) ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მთავრობისათვის ქალაქ თბილისში, ...ის #...-ში მდებარე, თ. ბ-ის საკუთრებაში არსებული 2 600 კვ.მ-ის (ს.კ. ...) მომიჯნავედ არსებული 1 043 კვ.მ მიწის ნაკვეთისთვის ფუნქციური ზონის ცვლილებაზე დადებითი გადაწყვეტილების მიღების, მისთვის საცხოვრებელი ზონა-2-ის სტატუსის მინიჭებისა და 2019 წლის 15 მარტის #39-18 დადგენილებაში ცვლილების პროექტის საკრებულოსთვის დასამტკიცებლად გადაგზავნის დავალება, ასევე, (3) ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის საკრებულოსათვის თ. ბ-ის საკუთრებაში არსებული 2 600 კვ.მ-ის (ს.კ. ...) მომიჯნავედ არსებული 1 043 კვ.მ მიწის ნაკვეთისათვის ფუნქციური ზონის ცვლილებაზე დადებითი გადაწყვეტილების მიღების, მისთვის საცხოვრებელი ზონა-2-ის სტატუსის მინიჭებისა და 2019 წლის 15 მარტის #39-18 დადგენილებაში შესაბამისი ცვლილების შეტანის დავალება.

საკასაციო სასამართლო, უპირველესად, მიზანშეწონილად მიიჩნევს ყურადღება გაამახვილოს იმ გარემოებაზე, რომ თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2021 წლის 9 მარტის გადაწყვეტილებით (საქმე #3/7740-20) თ. ბ-ის სარჩელი დაკმაყოფილდა; ბათილად იქნა ცნობილი ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მთავრობის 2020 წლის 4 ნოემბრის #20.1311.1618 განკარგულება იმ ნაწილში, რომლითაც თ. ბ-ის უარი ეთქვა მის საკუთრებაში არსებულ (2 600 კვ.მ, ს.კ. ...) და მის მომიჯნავედ არსებულ 1 043 კვ.მ მიწის ნაკვეთისათვის ფუნქციური ზონის ცვლილებაზე და დადებითი გადაწყვეტილების გამოტანაზე, არსებული მიწის ნაკვეთებისათვის საცხოვრებელი ზონა 2-ის სტატუსის მინიჭებაზე; ბათილად იქნა ცნობილი „დედაქალაქის მიწათსარგებლობის გენერალური გეგმის დამტკიცების შესახებ“ ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს 2019 წლის 15 მარტის #39-18 დადგენილებით დამტკიცებული დედაქალაქის მიწათსარგებლობის გენერალური გეგმის ის ნაწილი, რომლითაც თ. ბ-ის საკუთრებაში არსებულ (2 600 კვ.მ, ს.კ. ...) და მის მომიჯნავედ არსებულ 1 043 კვ.მ მიწის ნაკვეთების ფუნქციურ ზონად განისაზღვრა სარეკრეაციო ზონა 1-ის სტატუსი; ბათილად ცნობილ ნაწილში ნორმატიული ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის მოქმედების შეწყვეტა განისაზღვრა მისი ბათილად ცნობის დღიდან; ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მთავრობას დაევალა თ. ბ-ის საკუთრებაში არსებულ (2 600 კვ.მ, ს.კ. ...) და მის მომიჯნავედ არსებულ 1 043 კვ.მ მიწის ნაკვეთების ფუნქციური ზონის ცვლილებაზე გადაწყვეტილების მიღება, მოქმედი კანონმდებლობის მოთხოვნათა დაცვით ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის საკრებულოში დედაქალაქის მიწათსარგებლობის გენერალურ გეგმაში (ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს 2019 წლის 15 მარტის #39-18 დადგენილება) ცვლილების პროექტის წარდგენა და ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს დაევალა ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მთავრობის დადებითი გადაწყვეტილების საფუძველზე ნორმატიულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემა თ. ბ-ის საკუთრებაში არსებულ (2 600 კვ.მ, ს.კ. ...) და მის მომიჯნავედ არსებულ 1 043 კვ.მ მიწის ნაკვეთებს მიენიჭოს საცხოვრებელი ზონა 2-ის სტატუსი; მოპასუხე ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს დაევალა გადაწყვეტილების სარეზოლუციო ნაწილის გამოქვეყნება იმავე წესით, რა წესითაც გამოქვეყნდა „დედაქალაქის მიწათსარგებლობის გენერალური გეგმის დამტკიცების შესახებ“ ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს 2019 წლის 15 მარტის #39-18 დადგენილება.

აღნიშნული გადაწყვეტილება უცვლელად დარჩა თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2021 წლის 24 ნოემბრის განჩინებით (საქმე #3/ბ-1982-21).

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2022 წლის 9 ივნისის განჩინებით (საქმე #ბს-116(3კ-22)), ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მთავრობის, ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის საკრებულოსა და სსიპ ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის ტრანსპორტისა და ურბანული განვითარების სააგენტოს საკასაციო საჩივრები მიჩნეულ იქნა დასაშვებად იმ ნაწილში, რომლითაც თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2021 წლის 24 ნოემბრის განჩინებით უცვლელად იქნა დატოვებული თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2021 წლის 9 მარტის გადაწყვეტილება თ. ბ-ის საკუთრებაში არსებული მიწის ნაკვეთის (2 600 კვ.მ, ს.კ. ...) მომიჯნავედ მდებარე 1 043 კვ.მ მიწის ნაკვეთის ნაწილში და აღნიშნულ ნაწილში საკასაციო საჩივრების განხილვა დაინიშნა მხარეთა დასწრების გარეშე. ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მთავრობის, ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის საკრებულოსა და სსიპ ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის ტრანსპორტისა და ურბანული განვითარების სააგენტოს საკასაციო საჩივრები დანარჩენ ნაწილში მიჩნეულ იქნა დაუშვებლად და აღნიშნულ ნაწილში უცვლელად დარჩა თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2021 წლის 24 ნოემბრის განჩინება.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2022 წლის 10 ნოემბრის კანონიერ ძალაში შესული #ბს-116(3კ-22) გადაწყვეტილებით, ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მთავრობის, ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის საკრებულოსა და სსიპ ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის ტრანსპორტისა და ურბანული განვითარების სააგენტოს საკასაციო საჩივრები დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ; გაუქმდა თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2021 წლის 24 ნოემბრის განჩინება თ. ბ-ის საკუთრებაში არსებული მიწის ნაკვეთის (2 600 კვ.მ, ს.კ. ...) მომიჯნავედ მდებარე 1 043 კვ.მ მიწის ნაკვეთის ფუნქციური ზონის ცვლილების ნაწილში და აღნიშნულ ნაწილში მიღებულ იქნა ახალი გადაწყვეტილება; თ. ბ-ის სარჩელი, მის საკუთრებაში არსებული მიწის ნაკვეთის (2 600 კვ.მ, ს.კ. ...) მომიჯნავედ მდებარე 1 043 კვ.მ მიწის ნაკვეთის ფუნქციური ზონის ცვლილების ნაწილში დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ; სადავო საკითხის გადაუწყვეტლად ბათილად იქნა ცნობილი ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მთავრობის 2020 წლის 4 ნოემბრის #20.1311.1618 განკარგულება იმ ნაწილში, რომლითაც თ. ბ-ის უარი ეთქვა მის საკუთრებაში არსებული მიწის ნაკვეთის (2 600 კვ.მ, ს.კ. ...) მომიჯნავედ მდებარე 1 043 კვ.მ მიწის ნაკვეთისათვის ფუნქციური ზონის ცვლილებაზე და დადებითი გადაწყვეტილების გამოტანაზე, არსებული მიწის ნაკვეთისათვის საცხოვრებელი ზონა 2-ის სტატუსის მინიჭებაზე და მოპასუხე ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მთავრობას დაევალა საქმისათვის არსებითი მნიშვნელობის მქონე გარემოებათა გამოკვლევისა და შეფასების შემდეგ, თ. ბ-ის საკუთრებაში არსებული მიწის ნაკვეთის (2 600 კვ.მ, ს.კ. ...) მომიჯნავედ მდებარე 1 043 კვ.მ მიწის ნაკვეთის ფუნქციური ზონის ცვლილებასთან დაკავშირებით, კანონით დადგენილ ვადაში, ახალი ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემა.

საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ მითითებული სასარჩელო წარმოების შედეგად ადმინისტრაციულ ორგანოებს გადაწყვეტილების აღსრულების მიზნით, უნდა მიეღოთ დადებითი გადაწყვეტილება თ. ბ-ის საკუთრებაში არსებული 2 600 კვ.მ მიწის ნაკვეთისათვის (ს.კ. ...) ფუნქციური ზონის ცვლილებასთან დაკავშირებით, კერძოდ, ამგვარი ცვლილებისათვის გათვალისწინებული კანონით დადგენილი წესითა და პროცედურის დაცვით, აღნიშნული ნაკვეთისათვის უნდა მიენიჭებინათ საცხოვრებელი ზონა 2-ის სტატუსი. ასევე, მომიჯნავედ მდებარე 1 043 კვ.მ მიწის ნაკვეთისათვის ფუნქციური ზონის ცვლილების თაობაზე კი ადმინისტრაციულ ორგანოებს უნდა ემსჯელათ ხელახლა, საქმისათვის არსებითი მნიშვნელობის მქონე გარემოებათა გამოკვლევისა და შეფასების შემდეგ. ამასთან, საქართველოს უზენაესმა სასამართლომ მოპასუხე ადმინისტრაციულ ორგანოებს მიუთითა, რომ მიწის ნაკვეთის ფუნქციური ზონის ცვლილების საკითხთან დაკავშირებით გადაწყვეტილების მიღებისათვის მათ უნდა ემსჯელათ ამგვარი ცვლილების მიზანშეწონილობაზე, რა დროსაც ყურადღება უნდა მიქცეოდა დარჩენილ მიწის ნაკვეთზე სარეკრეაციო ზონის შენარჩუნების ინტერესს. კერძოდ, რამდენადაც 2 600 კვ.მ მიწის ნაკვეთის ფუნქციური ზონის ნაწილში დავა მოსარჩელის სასარგებლოდ გადაწყდა, ადმინისტრაციული ორგანოს მხრიდან დამოუკიდებელ დასაბუთებას საჭიროებდა მოსარჩელის ფაქტობრივ მფლობელობაში არსებულ 1 043 კვ.მ მიწის ნაკვეთზე სარეკრეაციო ზონის შენარჩუნების საკითხი.

საკასაციო პალატის მითითებით, ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მთავრობის 2023 წლის 22 თებერვლის #23.210.243 განკარგულებით დადგინდა, რომ ქალაქ თბილისში, დავით ...ის #...-ში მდებარე მიწის ნაკვეთის (ს.კ. ...) მომიჯნავედ არსებულ 1 043 კვ.მ მიწის ნაკვეთზე სარეკრეაციო ზონა 1-ის (რზ-1) საცხოვრებელი ზონა 2-ით (სზ-2) ცვლილება და გამწვანებული ტერიტორიების რუკით არსებული სარეკრეაციო ზონა 1-ის (რზ-1) მოხსნა არ იყო მისაღები. მითითებულ განკარგულებაში აღნიშნულია, რომ საპროექტო ტერიტორია ფაქტობრივად წარმოადგენს ორ გზას შორის არსებული სარეკრეაციო სივრცის ნაწილს, რომელიც ძირითადად განკუთვნილია მწვანე ნარგავების გასაშენებლად, ინტენსიური სატრანსპორტო მოძრაობის პირობებში კი, მნიშვნელოვანია არსებული გარემოს ეკოლოგიური მდგომარეობის შენარჩუნება და გაუმჯობესება. განკარგულების მიხედვით, თბილისის მწვანე სივრცეები განხილული უნდა იქნას, როგორც ერთიანი სისტემა და ამდენად, ხელი უნდა შეეწყოს ყველა განვითარებას, რომელიც გულისხმობს მწვანე სივრცეების ურთიერთდაკავშირებას, მათი ერთმანეთისაგან სამშენებლო ობიექტებით გამიჯვნის სანაცვლოდ. დედაქალაქის გარემოსდაცვითი და სარეკრეაციო პირობების გაუმჯობესებისა და „მ...ს“ კონცეფციით განსაზღვრული ამოცანების შესრულების მიზნით, სასიცოცხლოდ მნიშვნელოვანია გამოირიცხოს მწვანე სივრცეების ხარჯზე უკონტროლო და ქაოტური ურბანული განვითარება, რომელიც იწვევს გარემოს დეგრადირებასა და საქალაქო სტრუქტურების არახელსაყრელ განაწილებას. გასათვალისწინებელია ის გარემოებაც, რომ განსახილველი ტერიტორია ხვდება მდინარე მტკვრის წყალდაცვით ზონასა და უჯებირო ნაპირის შეზღუდვის არეალში.

განკარგულების მიხედვით, განსახილველ ტერიტორიაზე მოქმედი სარეკრეაციო ზონის სამშენებლო ზონით ცვლილება და შემდგომში მისი სამშენებლოდ განვითარება გამოიწვევს ზონებს შორის არსებული კონტურის რღვევას და შექმნის სარეკრეაციო სივრცეების ხარჯზე ქაოტური განაშენიანების კიდევ ერთ პრეცედენტს.

საკასაციო სასამართლო მიუთითებს ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს 2016 წლის 24 მაისის #14-39 დადგენილებით დამტკიცებული „ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის ტერიტორიების გამოყენებისა და განაშენიანების რეგულირების წესების“ მე-3 მუხლის პირველ პუნქტზე, რომლის თანახმად, თბილისის ქალაქთმშენებლობითი განვითარების პრიორიტეტია არსებული განაშენიანებული ტერიტორიების გამოყენების რაციონალიზაცია და ეფექტიანობის გაზრდა, მათ შორის, ამორტიზებული ან/და დეგრადირებული განაშენიანების განახლება-განვითარება.

ამავე წესების მე-4 მუხლის პირველი პუნქტის „ც“ ქვეპუნქტის მიხედვით, ტერიტორიის/ზონის ფუნქციური გამოყენება არის ტერიტორიაზე (ფაქტობრივად) ან/და ზონაში/ქვეზონაში (ნორმატიულად) განთავსებული მიწის ნაკვეთებისა ან/და უძრავი ქონების (ობიექტების) გამოყენების სახეობა; ტერიტორიის/ზონის ფუნქციური გამოყენება ერთგვაროვანია, თუკი იქ განთავსებული მიწის ნაკვეთებისა ან/და უძრავი ქონების (ობიექტების) მინიმუმ 75% გამოყენებულია იდენტური ფუნქციით (დომინირებული სახეობა); ტერიტორიის/ზონის ფუნქციური გამოყენება შერეულია, თუკი იქ განთავსებული მიწის ნაკვეთებისა ან/და უძრავი ქონების (ობიექტების) 25%-ზე მეტია გამოყენებულია განსხვავებული ფუნქციით. ამავე პუნქტის „ჭ“ ქვეპუნქტის თანახმად კი, ფუნქციური ზონირება არის მიწათსარგებლობის ზონირების ნაწილი, რომელიც ახდენს დასახლების ტერიტორიების იდენტიფიცირებას მათი გამოყენების ერთგვაროვანი ან შერეული სახეობის მიხედვით.

საკასაციო პალატა, ასევე, ყურადღებას მიაქცევს ზემოაღნიშნული წესების მე-15 მუხლის პირველ პუნქტზე, რომლის შესაბამისად, უფლებრივი ზონირების განხორციელების მიზნით დედაქალაქის ტერიტორია იყოფა მიწათსარგებლობის გენერალური გეგმის გადაწყვეტების შესაბამის ზოგად ფუნქციურ ზონებად და განაშენიანების რეგულირების გეგმების გადაწყვეტების შესაბამის კონკრეტულ ფუნქციურ ზონებად (ქვეზონებად), რომელთა ჩამონათვალი მოცემულია ამავე მუხლის მე-2 პუნქტში. ამავე მუხლის მე-5 პუნქტის თანახმად, თბილისის ტერიტორიაზე გამოიყოფა შემდეგი კონკრეტული ფუნქციური ზონები (ქვეზონები): გ) სარეკრეაციო ზონა - 1 (რზ-1) არის სარეკრეაციო ქვეზონა, რომელიც მოიცავს თბილისის განაშენიანებული ტერიტორიის საზღვრებში ან მის გარეთ არსებულ/დაგეგმილ გამწვანებულ ტერიტორიებს: ბაღი, ბულვარი, სკვერი, გაზონი და სხვა მსგავსი, გარდა სხვა სარეკრეაციო ზონებში მოქცეულისა; კ) საცხოვრებელი ზონა - 2 (სზ-2) არის დაბალი ინტენსივობის ერთგვაროვანი საცხოვრებელი ქვეზონა, რომელიც მოიცავს საქალაქო განაშენიანებული ტერიტორიების საზღვრებში არსებულ/დაგეგმილ საცხოვრებელი გამოყენების (და მის დამხმარე) ტერიტორიებს.

მითითებული წესების მე-9 მუხლის მე-10 პუნქტის მიხედვით, ფუნქციური ზონების ცვლილების/დაზუსტების მიზნით მიწათსარგებლობის გენერალურ გეგმაში ცვლილების შეტანის თაობაზე ადმინისტრაციულ წარმოებას საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის VI თავის შესაბამისად ახორციელებს - ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის ტრანსპორტისა და ურბანული პოლიტიკის განმახორციელებელი ადმინისტრაციული ორგანო. ამავე მუხლის 11² პუნქტი კი განსაზღვრავს, რომ ამ მუხლის მე-10 პუნქტით გათვალისწინებული უფლებამოსილების განხორციელებისას, ადმინისტრაციულ წარმოებაში მონაწილეობას იღებს თბილისის მერიის გარემოს დაცვის პოლიტიკაზე უფლებამოსილი სტრუქტურული ერთეული, თუ ფუნქციური ზონის ცვლილების/დაზუსტების მიზნით მიმდინარე ადმინისტრაციული წარმოება გულისხმობს სატყეო ზონის, ლანდშაფტურ-სარეკრეაციო ზონის, სარეკრეაციო ზონის/ქვეზონის (რზ-1, რზ-2, რზ-3) ან სხვა ზონების/ქვეზონების სატყეო ზონად, ლანდშაფტურ-სარეკრეაციო ზონად, სარეკრეაციო ზონად/ქვეზონად (რზ-1, რზ-2, რზ-3) ცვლილებას. ამავე მუხლის მე-12 პუნქტის თანახმად, ადმინისტრაციულ წარმოებაში ჩართული სტრუქტურული ერთეულების/სხვა ადმინისტრაციული ორგანოების დასკვნის საფუძველზე, ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მთავრობა გამოსცემს ინდივიდუალურ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივ აქტს. ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მთავრობის ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტით მოწონებული მიწათსარგებლობის გენერალურ გეგმაში ცვლილების შეტანის შესახებ პროექტი, ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს წარედგინება დასამტკიცებლად, კანონმდებლობით დადგენილი წესით.

ზემოაღნიშნული ფაქტობრივ-სამართლებრივი საფუძვლების გათვალისწინებით, საკასაციო პალატა მართებულად მიიჩნევს სააპელაციო სასამართლოს შეფასებას, რომ ხელახალი ადმინისტრაციული წარმოების ფარგლებში საქართველოს უზენაესი სასამართლოს კანონიერ ძალაში შესულ გადაწყვეტილებაში ასახული მითითება არ შესრულებულა. ადმინისტრაციულმა ორგანოებმა ისე მიიღეს სადავო საკითხთან დაკავშირებით უარყოფითი გადაწყვეტილება, რომ არ გაითვალისწინეს შეცვლილი გარემოებები. საკასაციო სასამართლო მხედველობაში იღებს საქმის მასალებით დადგენილად მიჩნეულ იმ გარემოებას, რომ თ. ბ-ის დაინტერესებაში არსებული ორივე მიწის ნაკვეთი ერთ სივრცეში მდებარეობს, სადაც საცხოვრებელ სახლთან ერთად განთავსებულია სხვადასხვა ტიპის დამხმარე ნაგებობები. აღნიშნული ნათლად ჩანს როგორც საქმეში დაცულ მტკიცებულებებში, ასევე, საჯაროდ ხელმისაწვდომ ელექტრონულ საკადასტრო რუკაზე, როგორც 2005-2010-2014 წლების, აგრეთვე, დღეის მდგომარეობით. ამასთან, აღნიშნულ ტერიტორიას (2 600 კვ.მ-სა და 1 043 კვ.მ-ს) გააჩნია მხოლოდ ერთი შესასვლელი თ. ბ-ის საკუთრებაში არსებული ნაკვეთის მხრიდან. საკასაციო პალატა, ასევე, ყურადღებას ამახვილებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის მასალებით დადგენილად მიჩნეულ იმ ფაქტობრივ გარემოებაზე, რომ აღნიშნული მიწის ნაკვეთი მდინარე მტკვრის სანაპირო ზოლიდან დაშორებით, სამანქანო გზის გადასწვრივ მდებარეობს და იგი არ წარმოადგენს ორ გზას შორის არსებული სარეკრეაციო სივრცის ნაწილს, მით უფრო იმის გათვალისწინებით, რომ ტერიტორია დაკავებულია კერძო საკუთრებებით, მათ შორის, თ. ბ-ის საკუთრებაში რიცხული ქონებით.

ამდენად, საკასაციო სასამართლო მიუთითებს, რომ მოცემულ საქმეს არ გააჩნია არავითარი პრინციპული მნიშვნელობა სასამართლო პრაქტიკისათვის, ხოლო საკასაციო საჩივრებს _ წარმატების პერსპექტივა.

ზემოთქმულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ არ არსებობს საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით რეგლამენტირებული არც ერთი საფუძველი, რის გამოც საკასაციო საჩივრები არ უნდა იქნეს დაშვებული განსახილველად.

ამასთან, საკასაციო სასამართლო მიუთითებს საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მე-4 ნაწილზე, რომლის თანახმად, თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება მიჩნეული, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70 პროცენტი. საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ ვინაიდან სსიპ ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის ტრანსპორტისა და ურბანული განვითარების სააგენტოს (ს/კ 205393689) საკასაციო საჩივარზე 21.10.2024წ. #15380 საგადახდო მოთხოვნით გადახდილი აქვს სახელმწიფო ბაჟი - 300 ლარის ოდენობით, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მე-4 ნაწილის თანახმად, სსიპ ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის ტრანსპორტისა და ურბანული განვითარების სააგენტოს (ს/კ 205393689) უნდა დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70 პროცენტი - 210 ლარი შემდეგი ანგარიშიდან: ქ. თბილისი, სახელმწიფო ხაზინა, ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის #200122900, სახაზინო კოდი #300773150.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლით, 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მე-4 ნაწილით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

1. ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მთავრობის, ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის საკრებულოსა და სსიპ ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის ტრანსპორტისა და ურბანული განვითარების სააგენტოს საკასაციო საჩივრები მიჩნეულ იქნეს დაუშვებლად;

2. უცვლელად დარჩეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2024 წლის 3 ივნისის განჩინება;

3. სსიპ ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის ტრანსპორტისა და ურბანული განვითარების სააგენტოს (ს/კ 205393689) დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე 21.10.2024წ. #15380 საგადახდო მოთხოვნით გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის - 300 ლარის 70 პროცენტი - 210 ლარი შემდეგი ანგარიშიდან: ქ. თბილისი, სახელმწიფო ხაზინა, ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის #200122900, სახაზინო კოდი #300773150;

4. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.

თავმჯდომარე მ. ვაჩაძე

მოსამართლეები: გ. აბუსერიძე

ბ. სტურუა