საქართველოს უზენაესი სასამართლო

გ ა ნ ჩ ი ნ ე ბ ა

საქართველოს სახელით

№ბს-851(კ-23) 3 ოქტომბერი, 2024 წელი ქ. თბილისი

ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატამ

შემდეგი შემადგენლობით:

თამარ ოქროპირიძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

მოსამართლეები: ქეთევან ცინცაძე, გენადი მაკარიძე

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლისა და 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის საფუძველზე, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 408-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, ზეპირი განხილვის გარეშე, შეამოწმა ი/მ ნ...ს საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საფუძვლების არსებობა თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2023 წლის 28 მარტის განჩინებაზე (მოწინააღმდეგე მხარეები - სსიპ შემოსავლების სამსახური, საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებული დავების განხილვის საბჭო).

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

ი/მ ნ...მა 2021 წლის 22 ნოემბერს სასარჩელო განცხადებით მიმართა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიას მოპასუხეების - სსიპ შემოსავლების სამსახურისა და საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებული დავების განხილვის საბჭოს მიმართ და მოითხოვა: სსიპ შემოსავლების სამსახურის 2021 წლის 29 აპრილის №13766 ბრძანების ბათილად ცნობა ჯარიმისა და საურავია დაკისრების ნაწილში; სსიპ შემოსავლების სამსახურის 2021 წლის 16 აგვისტოს №26634 ბრძანების ბათილად ცნობა; საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს დავების განხილვის საბჭოს 2021 წლის 1 ოქტომბრის N14437/2/2021 გადაწყვეტილების ბათილად ცნობა; ნ...ს გათავისუფლება დაკისრებული ჯარიმისა და საურავის გადახდისაგან.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2022 წლის 19 ოქტომბრის გადაწყვეტილებით ი/მ ნ...ს სარჩელი არ დაკმაყოფილდა. აღნიშნული გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გასაჩივრდა ი/მ ნ...ს მიერ.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2023 წლის 28 მარტის განჩინებით ი/მ ნ...ს სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა; უცვლელად დარჩა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2022 წლის 19 ოქტომბრის გადაწყვეტილება.

პალატამ ყურადღება გაამახვილა იმ გარემოებაზე, რომ რომ გადასახადის გადამხდელი დავის განხილვის ყველა ეტაპზე - სსიპ შემოსავლების სამსახურის დავების განხილვის საბჭოსა და საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებულ დავების განხილვის საბჭოში ითხოვდა საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 269-ე მუხლის მე-7 ნაწილის შესაბამისად სანქციისაგან გათავისუფლებას იმ საფუძვლით, რომ გადასახადის გადამხდელმა არ იცოდა არსებული საგადასახადო დანაწესების შესახებ. პალატამ გაიზიარა პირველი ინსტანციის სასამართლოს მითითება საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 193-ე მუხლის პირველ ნაწილზე, რომლის მიხედვით, თუ კანონით ან მის საფუძველზე გამოცემული კანონქვემდებარე აქტით სხვა რამ არ არის დადგენილი, ადმინისტრაციული საჩივრის განმხილველი ადმინისტრაციული ორგანო იხილავს ადმინისტრაციულ საჩივარს მასში აღნიშნული მოთხოვნის ფარგლებში, ხოლო კანონით გათვალისწინებულ შემთხვევაში შეუძლია გასცდეს მათ. ამდენად, პალატამ ყურადღება გაამახვილა ადმინისტრაციული ორგანოს უფლებამოსილებაზე, საჩივარი განეხილა მხოლოდ მოთხოვნის ფარგლებში, კერძოდ, რამდენად არსებობდა საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 269-ე მუხლის მე-7 ნაწილის შესაბამისად, გადასახადის გადამხდელის სანქციისაგან გათავისუფლების საფუძველი.

სააპელაციო პალატამ სრულად გაიზიარა პირველი ინსტანციის სასამართლოს მოსაზრება, რომ კანონის არცოდნა, როგორც წესი, არ ათავისუფლებს პირს პასუხისმგებლობისაგან, მით უფრო, მოსარჩელე ეწეოდა სამეწარმეო საქმიანობას (2018 წლის 7 ივნისიდან ინდივიდუალური მეწარმეა), შესაბამისად, ივარაუდება, რომ მისთვის ცნობილი იყო ეკონომიკური საქმიანობისთვის განმახორციელებელი პირის მიმართ მოქმედი ძირითადი საკანონმდებლო მოთხოვნები. მის მიმართ დამატებითი თანხების დარიცხვისას ადმინისტრაციულ ორგანოს არ გამოუყენებია რაიმე სამართლებრივად რთული საკანონმდებლო ნორმების კომბინაცია, რომლის შინაარსიც ბუნდოვანი ან რთულად აღქმადი იქნებოდა ან სხვადასხვაგვარი შინაარსით ინტერპრეტაციას განაპირობებდა. ამდენად, პალატის მოსაზრებით, საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 269-ე მუხლის მე-7 ნაწილით გათვალისწინებული რეგულირების ქვეშ არ ექცევა დაკისრებული სანქციისაგან გათავისუფლების მოთხოვნა მოსარჩელის მიერ კანონის არცოდნის საფუძვლით.

სააპელაციო სასამართლოს მითითებით, ვინაიდან საურავი გაანგარიშებულია გადამხდელის კუთვნილი, მათ შორის, საგადასახადო შემოწმებით დადგენილი გადასახადის დადგენილ ვადაში გადაუხდელობისათვის, ამ შემთხვევაშიც არ არსებობს საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 269-ე მუხლის მე-7 ნაწილის გათვალისწინებული უფლებამოსილების გამოყენების საფუძველი. შესაბამისად, აღნიშნულის გათვალისწინებით, არ არსებობს მოცემული მუხლის საფუძველზე გასაჩივრებულ ნაწილში სადავო ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ - სამართლებრივი აქტების ბათილად ცნობისა და დარიცხული სანქციისაგან გათავისუფლების საფუძვლები.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2023 წლის 28 მარტის განჩინება საკასაციო წესით გასაჩივრდა ი/მ ნ...ს მიერ.

კასატორი აღნიშნავს, რომ საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 269-ე მუხლის მე-7 ნაწილით კანონმდებელი პირდაპირ მიუთითებს სანქციისაგან გათავისუფლების საფუძვლად შეცდომას/არცოდნას, ხოლო სააპელაციო პალატა მიუთითებს, რომ გათავისუფლების საფუძველია, თუ საგადასახადო კანონმდებლის ნორმის აშკარა ბუნდოვანი და ორაზროვანი შინაარსის გამო, პირი კეთილსინდისიერად ცდებოდა კანონის არსთან მიმართებაში. კასატორის მითითებით, ქვედა ინსტანციის სასამართლოები ეყრდნობიან ვარაუდს, რომ ვინაიდან კასატორი არის ინდ. მეწარმე, მისთვის ცნობილი უნდა ყოფილიყო ეკონომიკური საქმიანობისთვის განმახორციელებელი პირის მიმართ მოქმედი ძირითადი საკანონმდებლო მოთხოვნები, ხოლო „საერთო სასამართლოების შესახებ“ საქართველოს ორგანული კანონის მე-7 მუხლის შესაბამისად, მოსამართლე კანონმდებლობის შესაბამისად შინაგანი რწმენის საფუძველზე იღებს გადაწყვეტილებას, სააპელაციო პალატა კი ეყრდნობა ვარაუდს, რომლის სამართლებრივი საფუძვლის შემოწმება შეუძლებელია, რაც წარმოადგენს გასაჩივრებული განჩინების გაუქმების აბსოლუტურ საფუძველს.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2023 წლის 8 სექტემბრის განჩინებით, საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად წარმოებაში იქნა მიღებული ი/მ ნ...ს საკასაციო საჩივარი.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლო გასაჩივრებული განჩინების გაცნობის, საქმის მასალების შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მოთხოვნებს და არ ექვემდებარება დასაშვებად ცნობას შემდეგ გარემოებათა გამო:

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილი განსაზღვრავს საკასაციო საჩივრის განსახილველად დაშვების ამომწურავ საფუძვლებს, კერძოდ, აღნიშნული ნორმის თანახმად, საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მიერ საკასაციო საჩივარი დაიშვება, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ: ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია; გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება; დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოთ მითითებული საფუძვლით

საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სააპელაციო სასამართლოს განჩინების საკასაციო სასამართლოს მიერ დამკვიდრებული პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით და ამასთან, არ არსებობს საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღების ვარაუდი. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება არ ეწინააღმდეგება ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს. ამასთან, საქმის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს მიერ საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების თვალსაზრისით.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ კასატორი ვერ ასაბუთებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვას მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით. კასატორი საკასაციო საჩივარში ვერ აქარწყლებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებსა და დასკვნებს.

საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ ადამიანის უფლებათა ევროპული კონვენციის მე-6 მუხლის პირველი პარაგრაფი ავალდებულებს სასამართლოს, დაასაბუთოს თავისი გადაწყვეტილება, რაც არ უნდა იქნეს გაგებული თითოეულ არგუმენტზე დეტალური პასუხის გაცემად (იხ. ჯღარკავა საქართველოს წინააღმდეგ, N7932/03; Van de Hurk v. Netherlands, par.61, Garcia Ruiz v. Spain [GC] par.26; Jahnke and Lenoble v France (dec.); Perez v France [GC], par. 81).

საკასაციო სასამართლო იზიარებს მოცემულ საქმეზე სააპელაციო ინსტანციის სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს და ამ გარემოებებთან დაკავშირებით გაკეთებულ სამართლებრივ შეფასებებს და მიიჩნევს, რომ სააპელაციო სასამართლომ არსებითად სწორად გადაწყვიტა მოცემული დავა.

საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ მოცემული დავის ფარგლებში პალატის განხილვის საგანია საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 269-ე მუხლის მე-7 ნაწილის შესაბამისად გადასახადის გადამხდელის სანქციისაგან გათავისუფლების საფუძვლის არსებობა.

საქმის მასალებით დადგენილია, რომ 2021 წლის 16 მარტს სსიპ შემოსავლების სამსახურის N7384 ბრძანებით დაინიშნა ი/მ ნ...ს საქმიანობის კამერალური საგადასახადო შემოწმება შპს „შ...სთვის“ 2019 წლის 10 იანვრიდან 2020 წლის პირველ მაისამდე პერიოდში საქონლის მიწოდებასთან დაკავშირებული საგადასახადო ვალდებულების განსაზღვრის მიზნით. შემოწმების ვადა განისაზღვრა 2021 წლის 16 მარტიდან 2021 წლის 11 ივნისის ჩათვლით.

2021 წლის 16 მარტს, სსიპ შემოსავლების სამსახურის N7384 ბრძანების საფუძველზე, სსიპ შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტის მიერ ჩატარდა ი/მ ნ...ს საქმიანობის კამერალური საგადასახადო შემოწმება, რომლის შედეგებზეც 2021 წლის 26 აპრილს შედგენილი იქნა საგადასახადო შემოწმების აქტი. მითითებული შემოწმების აქტის საფუძველზე სსიპ შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტის მიერ 2021 წლის 29 აპრილს გამოიცა N13766 ბრძანება და N... საგადასახადო მოთხოვნა, რომელთა შესაბამისად, ი/მ ნ...ს გადასახდელად დაერიცხა სულ 25 067,67 ლარი, მათ შორის, ძირითადი თანხა - 15493 ლარი, დღგ-ის თანხა 10 821 ლარი; საშემოსავლო გადასახადი - 4672 ლარი; ჯარიმა 5341 ლარი; საურავი 4232,67 ლარი. შემოწმების აქტის მიხედვით, ი/მ ნ...ს შესამოწმებელ პერიოდში შპს „შ...სთვის“ შესყიდვის აქტებით მიწოდებული აქვს 136 687,5 ლარის ღირებულების 101 250 ცალი პლასტმასის ყუთი. გადამხდელი არ არის რეგისტრირებული დღგ-ის გადამხდელად. ამასთან გადასახადის გადამხდელის მიერ საგადასახადო ორგანოში 2019 წლის საანგარიშო პერიოდზე წარდგენილი წლიური საშემოსავლო გადასახადის დეკლარაციის მიხედვით მისი შემოსავალი შეადგენს 4 092 ლარს. შემოწმებით გამოვლინდა, რომ პირს დღგ-ის გადამხდელად რეგისტრაციის ვალდებულება დაუდგა 2019 წლის 30 ოქტომბერს, შესაბამისად მისმა დამატებითმა ერთობლივმა შემოსავალმა 2019 წლის საანგარიშო პერიოდში შეადგინა სულ 125 866 ლარი, მათ შორის, დღგ-ის რეგისტრაციამდე პერიოდში - 65 746 ლარი, ხოლო შემდგომ 60 121 ლარი დღგ-ის გარეშე.

სსიპ შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტის 2021 წლის 29 აპრილის N... საგადასახადო მოთხოვნა ი/მ ნ...მა გაასაჩივრა სსიპ შემოსავლების სამსახურის დავების განხილვის საბჭოში და მოითხოვა საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 269-ე მუხლის მე-7 ნაწილის საფუძველზე, ფიზიკური პირის მიერ კანონის არცოდნის საფუძვლით, ი/მ ნ...სთვის დარიცხული ჯარიმისა და საურავის გაუქმება და აღნიშნა, რომ რადგან შეძენილი და გაყიდული ... იყო მეორადი მოხმარების, მან ჩათვალა, რომ გადასახადებისგან იყო გათავისუფლებული. სსიპ შემოსავლების სამსახურის 2021 წლის 16 აგვისტოს N26634 ბრძანებით, ი/მ ნ...ს საჩივარი არ დაკმაყოფილდა.

სსიპ შემოსავლების სამსახურის 2021 წლის 16 აგვისტოს N26634 ბრძანება და აუდიტის დეპარტამენტის 2021 წლის 29 აპრილის N... საგადასახადო მოთხოვნა ი/მ ნ...მა გაასაჩივრა საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებულ დავების განხილვის საბჭოში, კვლავ ითხოვა საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 269-ე მუხლის მე-7 ნაწილის საფუძველზე სანქციისგან გათავისუფლება და აღნიშნა, რომ მისი მიზანი არ იყო გადასახადების დამალვა. საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს დავების განხილვის საბჭოს 2021 წლის პირველი ოქტომბრის გადაწყვეტილებით N14437/2/2021 ი/მ ნ...ს საჩივარი არ დაკმაყოფილდა.

საკასაციო პალატა მიუთითებს საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 282-ე მუხლის პირველ ნაწილზე, რომლის თანახმად, დღგ-ის გადამხდელად რეგისტრაციის გარეშე საქმიანობა იწვევს პირის დაჯარიმებას რეგისტრაციის გარეშე საქმიანობის პერიოდში განხორციელებული დღგ-ით დასაბეგრი ოპერაციების (გარდა გათავისუფლებული ოპერაციებისა) თანხის 5 პროცენტის ოდენობით. მე-4 ნაწილის თანახმად ამ მუხლის პირველი ნაწილით განსაზღვრული ჯარიმის გამოყენების შემთხვევაში, დღგ-ის გადამხდელად რეგისტრაციის გარეშე საქმიანობის საანგარიშო პერიოდზე (პერიოდებზე), დღგ-ის დეკლარაციასთან მიმართებით, ამ კოდექსის 274-ე და 275-ე მუხლებით გათვალისწინებული ჯარიმები არ გამოიყენება. მოცემულ საქმეში დადგენილია, რომ ი/მ ნ... არ იყო რეგისტრირებული დღგ-ის გადამხდელად, მისი საქმიანობა განხორციელდა შემოსავლების დეკლარირებისა და ბიუჯეტთან ანგარიშსწორების გარეშე, რაც გახდა მისთვის გადასახადის (სულ 25 067,67 ლარი, მათ შორის, ძირითადი თანხა - 15493 ლარი, დღგ-ის თანხა 10 821 ლარი; საშემოსავლო გადასახადი - 4672 ლარი; ჯარიმა 5341 ლარი; საურავი 4232,67 ლარი) დაკისრების საფუძველი.

საქმის მასალების მიხედვით, საგადასახადო კოდექსის 269-ე მუხლის მე-7 ნაწილით ჯარიმა-საურავისაგან გათავისუფლების საფუძვლად ი/მ ნ... მიუთითებს იმ გარემოებაზე, რომ გადამხდელი არ იყო ინფორმირებული მოქმედი საგადასახადო კანონმდებლობის შესახებ.

საკასაციო პალატა მიუთითებს, რომ საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 269–ე მუხლის მე–7 ნაწილით გათვალისწინებულია საგადასახადო პასუხისმგებლობისაგან გათავისუფლების ერთ-ერთი საფუძველი, კერძოდ, კეთილსინდისიერი გადასახადის გადამხდელი შეიძლება განთავისუფლდეს საგადასახადო კოდექსით გათვალისწინებული პასუხისმგებლობისაგან, თუ სამართალდარღვევა გამოწვეულია გადასახადის გადამხდელის შეცდომით (არცოდნით). საგადასახადო კოდექსის 269-ე მუხლის მე-7 ნაწილის მიზნებისათვის გადასახადის გადამხდელის კეთილსინდისიერების საკითხი წყდება იმ ჩადენილი სამართალდარღვევის მიმართ მისი სუბიექტური დამოკიდებულებით, რასაც შედეგად მოჰყვა გადამხდელის მიმართ საგადასახადო სანქციების გამოყენება. საქართველოს საგადასახადო კოდექსი გადასახადის გადამხდელის ქმედების შესაფასებლად არ განსაზღვრავს „კეთილსინდისიერების“ ან „არაკეთილსინდისიერების“ ცნებას, თუმცა კეთილსინდისიერების საკითხს საგადასახადო დავების გადაწყვეტისა და კონკრეტული საგადასახადო–სამართლებრივი ნორმების შეფარდების პროცესში განსაკუთრებული დატვირთვა გააჩნია. საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 269-ე მუხლის მე-7 ნაწილი გადასახადის გადამხდელის კეთილსინდისიერებას კანონმდებელი მის მიერ დაშვებულ შეცდომას უკავშირებს - გადასახადის გადამხდელი კეთილსინდისიერია იმ შემთხვევაში, თუ სამართალდარღვევა გამოწვეულია მის მიერ დაშვებული შეცდომით (არცოდნით).

საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ გადასახადის გადამხდელის კეთილსინდისიერება გულისხმობს პირის სუბიექტურ დამოკიდებულებას მის მიერ ჩადენილი ქმედებისადმი. პირს სწამს, რომ მისი ქმედება კანონიერია, არ არის მართლსაწინააღმდეგო. ამასთან, პირი მოქმედებს ე.წ. საპატიებელი შეცდომის პირობებში ანუ მან არ იცოდა და არც შეიძლებოდა სცოდნოდა, რომ ჩადიოდა აკრძალულ ქმედებას (სამართალდარღვევას). საპატიებელი შეცდომის დროს პირი ფიქრობს, რომ არ არსებობს ისეთი ნორმა, რომელიც მის ქმედებას კრძალავს. მაშასადამე, მას არ გააჩნია სამართალდარღვევის ჩადენის შეგნება. იმ შემთხვევაში, თუ შეცდომა საპატიებელი არ არის (მაგალითად, მოქმედებდა თვითიმედოვნებით ან დაუდევრობით) პირი არ შეიძლება განთავისუფლდეს საგადასახადო პასუხისმგებლობისაგან. მოცემულ შემთხვევაში კანონის მიზანს წარმოადგენს საგადასახადო პასუხისმგებლობისგან გაათავისუფლოს არა სტანდარტულად შეცდომის დამშვები პირი, არამედ პირი, რომელიც სამართლებრივი შეცდომის არეალში მოქმედებდა, რადგან სამართლებრივი შეცდომის დროს პირი არასწორად აფასებს ჩადენილი ქმედების სამართლებრივ არსს და ამ ქმედებით გამოწვეულ სამართლებრივ შედეგს (სუს 2014 წლის 7 ოქტომბრის საქმე №ბს-222-219(კ-14)).

საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ სამართალურთიერთობებში მოქმედი კანონის ცოდნის პრეზუმფცია გულისხმობს, რომ პირი იცნობს მოქმედ კანონმდებლობას. კანონის არცოდნა არ შეიძლება იყოს კანონის გამოუყენებლობის საფუძველი. სათანადო წესით გამოქვეყნებული, მოქმედი ნორმის გამოყენება არ არის ადრესატების მიერ მის ცოდნაზე დამოკიდებული. იგულისხმება, რომ კანონმდებლობით გათვალისწინებული წესითა და პროცედურების დაცვით შემუშავებული, სახელმწიფო ენაზე არაბუნდოვნად შედგენილი, ოფიციალურად გამოქვეყნებული, გაცნობისათვის ხელმისაწვდომი, შესასრულებლად სავალდებულო ქცევის ზოგადი წესის შესახებ ინფორმაცია მოქალაქეთათვის ცნობილია, აღნიშნული დამატებით მტკიცებას არ საჭიროებს (სუს 2018 წლის 13 სექტემბრის საქმეზე №ბს-858-850(კ-16)). ამდენად, პირი შეიძლება გათავისუფლდეს საგადასახადო პასუხისმგებლობისაგან, თუ იგი საგადასახადო კანონმდებლობის ნორმის აშკარა ბუნდოვანი და ორაზროვანი შინაარსის გამო კეთილსინდისიერად ცდებოდა კანონის არსთან მიმართებაში (სუს 2014 წლის 7 ოქტომბრის საქმე №ბს-222-219(კ-14)), რასაც მოცემულ შემთხვევაში ადგილი არ ჰქონია. გამოვლენილი სამართალდარღვევა არ არის ჩადენილი არცოდნის/შეცდომის გამო. მხოლოდ ი/მ ნ...ს მითითება იმის შესახებ, რომ მან არ იცოდა გადასახადის გადახდის ვალდებულების, მეწარმე სუბიექტის მიმართ მოქმედი ძირითადი საკანონმდებლო მოთხოვნების შესახებ, არ წარმოადგენს იმის საკმარის მტკიცებულებას, რომ სახეზეა საგადასახადო კოდექსის 269-ე მუხლის მე-7 ნაწილით გათვალისწინებულ შემთხვევა, მით უფრო, იმ პირობებში, როდესაც ნ... წლების მანძილზე ახორციელებს სამეწარმეო საქმიანობას. კასატორი ვერ ადასტურებს, რომ ადგილი ჰქონდა ნორმატიული აქტების არცოდნით გამოწვეულ შეცდომას, ამდენად, არ არსებობს საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 269-ე მუხლის მე-7 ნაწილით გათვალისწინებული გადასახადის გადამხდელის დარიცხული სანქციისაგან გათავისუფლების საფუძვლები.

ყოველივე ზემოაღნიშნულის გათვალისწინებით, საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ კასატორის მიერ მითითებული გარემოებები არ ქმნის საკასაციო საჩივრის დასაშვებად ცნობის საფუძველს, მოცემულ საქმეს არ გააჩნია პრინციპული მნიშვნელობა სასამართლო პრაქტიკისათვის, ხოლო საკასაციო საჩივარს - წარმატების პერსპექტივა. ამდენად, წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი მიჩნეულ უნდა იქნეს დაუშვებლად.

საკასაციო სასამართლო მიუთითებს საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მე-4 ნაწილზე და აღნიშნავს, რომ თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება მიჩნეული, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70 პროცენტი. საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ ვინაიდან ი/მ ნ...ს (პ/ნ: ...) საკასაციო საჩივარზე 2023 წლის 25 ივლისს №5031 საგადახდო დავალებით გადახდილია სახელმწიფო ბაჟი 479 ლარის ოდენობით, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მე-4 ნაწილის თანახმად, ი/მ ნ...ს (პ/ნ: ...) უნდა დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70 პროცენტი - 335.3 ლარი, შემდეგი ანგარიშიდან: ქ. თბილისი, სახელმწიფო ხაზინა, ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის №200122900, სახაზინო კოდი №300773150.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლით, 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. ი/მ ნ...ს საკასაციო საჩივარი მიჩნეულ იქნეს დაუშვებლად;

2. უცვლელად დარჩეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2023 წლის 28 მარტის განჩინება;

3. ი/მ ნ...ს (პ/ნ: ...) დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე 2023 წლის 25 ივლისს №5031 საგადახდო დავალებით გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის - 479 ლარის 70 პროცენტი - 335.3 ლარი, შემდეგი ანგარიშიდან: ქ. თბილისი, სახელმწიფო ხაზინა, ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის №200122900, სახაზინო კოდი №300773150;

4. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.

თავმჯდომარე: თამარ ოქროპირიძე

მოსამართლეები: ქეთევან ცინცაძე

გენადი მაკარიძე