საქმე #ბს-647(კ-24) 24 დეკემბერი, 2024 წელი

ქ. თბილისი

ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატამ

შემდეგი შემადგენლობით:

მაია ვაჩაძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

მოსამართლეები: გოჩა აბუსერიძე, ბიძინა სტურუა

საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე

კასატორი (მოპასუხე) – სსიპ აღსრულების ეროვნული ბიურო

მოწინააღმდეგე მხარე (მოსარჩელე) – მ. ნ-ე

გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2024 წლის 18 აპრილის განჩინება

დავის საგანი – ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტების ბათილად ცნობა

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი :

2023 წლის 18 სექტემბერს მ. ნ-ემ სასარჩელო განცხადებით მიმართა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიას, მოპასუხის - სსიპ აღსრულების ეროვნული ბიუროს მიმართ.

მოსარჩელემ (1) სსიპ აღსრულების ეროვნული ბიუროს 2023 წლის 6 ივლისის #45903 წერილისა და 2023 წლის 18 აგვისტოს #56394 წერილის ბათილად ცნობა, ასევე, მოპასუხე სსიპ აღსრულების ეროვნული ბიუროსათვის სააღსრულებო საქმის წარმოების განახლების შესახებ ახალი ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემის დავალება მოითხოვა.

მოსარჩელის განმარტებით, სსიპ აღსრულების ეროვნული ბიუროს თბილისის სააღსრულებო ბიუროს წარმოებაში იყო თბილისის სააპელაციო სასამართლოს მიერ 2012 წლის 13 ივნისს გაცემული #2/ბ3805-12 სააღსრულებო ფურცელი (სააღსრულებო საქმე #A13011388), მოვალეების - დ. მ-ის და ნ. დ-ის მიმართ.

მოსარჩელე აღნიშნავს, რომ სააღსრულებო წარმოება დაიწყო 2013 წლის 25 თებერვალს და მიუხედავად მისი არაერთგზისი მიმართვისა, სასამართლოს კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილების აღსრულების მიზნით რეალური ნაბიჯები არ გადადგმულა. მათ შორის, სსიპ აღსრულების ეროვნულ ბიუროს გადაწყვეტილების აღუსრულებლობის გამო გამოძიების დაწყების მიზნით კომპეტენტური ორგანოსათვის არ მიუმართავს.

მოსარჩელე მიუთითებს ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს გადაწყვეტილებაზე „აპოსტოლი საქართველოს წინააღმდეგ“, სადაც ევროსასამართლომ, კონვენციის მე-6 მუხლის პირველ პარაგრაფზე დაყრდნობით, განმარტა, რომ განმცხადებლის საჩივარი ეხებოდა კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილების აღსრულების უფლებას. აღნიშნული უფლება, რომელიც აშკარად კონვენციის არც ერთ დებულებაში არ არის მოცემული, კონვენციის ორგანოების მიერ ინტერპრეტირებული იქნა, როგორც „სასამართლო პროცესის“ განუყოფელი ნაწილი კონვენციის მე-6 მუხლის პირველი პუნქტის მიზნებისთვის. ევროსასამართლომ განმარტა, რომ სასამართლოსთვის მიმართვა არ არის აბსოლუტური და ის შესაძლებელია დაექვემდებაროს გარკვეულ შეზღუდვებს. ეს შესაძლებელია იმ მოსაზრებით, რომ სასამართლოსთვის მიმართვის უფლებას, თავისი არსით, სახელმწიფო უნდა აწესრიგებდეს. აღნიშნულის მიუხედავად, სასამართლო უნდა დარწმუნდეს იმაში, რომ დაწესებული შეზღუდვებით არ დაირღვევა ან შემცირდება პირის უფლება ხელმისაწვდომობის შესახებ.

მოსარჩელე აღნიშნავს, რომ სასამართლოს გადაწყვეტილება უნდა იყოს აღსრულებადი. სასამართლოს გადაწყვეტილების აღსრულება ევროპული კონვენციის მე-6 მუხლის პირველი ნაწილით გარანტირებული სამართლიანი სასამართლოს უფლების შემადგენელი კომპონენტია. ის, რომ აღსრულების ეროვნულმა ბიურომ არ გადადგა ქმედითი ნაბიჯები, არ უნდა იქცეს სამართლიანი სასამართლოს უფლებისა და კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილების აღუსრულებლობის საფუძვლად. მით უფრო იმის გათვალისწინებით, რომ ევროპული სასამართლოს პრეცედენტული გადაწყვეტილებებით დადგენილია, რომ სასამართლოს კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილება უნდა აღსრულდეს და მიღებულ იქნეს შესაბამისი ზომები მისი აღსრულების მიზნით.

მოსარჩელე თვლის, რომ წლების მანძილზე, სააღსრულებო საქმეზე სსიპ აღსრულების ეროვნულ ბიუროს არანაირი ღონისძიება არ განუხორციელებია, იგი მხოლოდ გარკვეული ზომების ფორმალური მიღებით შემოიფარგლა. ბოლოს, სააღსრულებო საქმე #A13011388 შეწყვეტილ იქნა „სააღსრულებო წარმოებათა შესახებ“ საქართველოს კანონის 34-ე მუხლის პირველი ნაწილის „კ“ ქვეპუნქტის საფუძველზე იმგვარად, რომ შეწყვეტის თაობაზე ინფორმაცია მოსარჩელისათვის ბიუროს წერილობითი ფორმით არ უცნობებია.

მოსარჩელე აღნიშნავს, რომ 2023 წლის 20 ივლისს მან ადმინისტრაციული საჩივრით მიმართა სსიპ აღსრულების ეროვნულ ბიუროს, რაზეც 2023 წლის 18 აგვისტოს მიიღო წერილობითი პასუხი.

მოსარჩელე მიიჩნევს, რომ სააღსრულებო წარმოების შეწყვეტა #A13011388 სააღსრულებო საქმეზე არის უკანონო და დაუსაბუთებელი, ვინაიდან, ამით უხეშად ირღვევა ევროპული კონვენციით გარანტირებული სამართლიანი სასამართლოს უფლება. საქართველოს კონსტიტუციის მე-4 მუხლის მე-5 ნაწილის თანახმად, საქართველოს საერთაშორისო ხელშეკრულებას, თუ იგი არ ეწინააღმდეგება საქართველოს კონსტიტუციას ან კონსტიტუციურ შეთანხმებას, აქვს უპირატესი იურიდიული ძალა შიდასახელმწიფოებრივი ნორმატიული აქტის მიმართ.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, მოსარჩელე თვლის, რომ „სააღსრულებო წარმოებათა შესახებ“ საქართველოს კანონის 34-ე მუხლის პირველი ნაწილის „კ“ ქვეპუნქტით გათვალისწინებული საფუძვლით სააღსრულებო წარმოების შეწყვეტა ეწინააღმდეგება ევროპული კონვენციის მე-6 მუხლით გარანტირებულ უფლებას.

2023 წლის 4 დეკემბერს თბილისის საქალაქო სასამართლოში გამართულ სასამართლო სხდომაზე მოსარჩელემ დააზუსტა მესამე სასარჩელო მოთხოვნა და საბოლოოდ, (1) სსიპ აღსრულების ეროვნული ბიუროს 2023 წლის 28 აპრილის #01/3 ცნობის, (2) 2023 წლის 6 ივლისის #45903 წერილისა და (3) 2023 წლის 18 აგვისტოს #56394 წერილის ბათილად ცნობა მოითხოვა.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2023 წლის 21 დეკემბრის გადაწყვეტილებით მ. ნ-ეის სარჩელი დაკმაყოფილდა; ბათილად იქნა ცნობილი სსიპ აღსრულების ეროვნული ბიუროს 2023 წლის 28 აპრილის #01/3 ცნობა, სსიპ აღსრულების ეროვნული ბიუროს 2023 წლის 6 ივლისის #45903 წერილი და აღსრულების ეროვნული ბიუროს 2023 წლის 18 აგვისტოს #56394 წერილი.

საქალაქო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის დაუსწრებელი გადაწყვეტილებით, ნ. დ-ისა და დ. მ-ის მიმართ, შესაგებლის წარმოუდგენლობის გამო, გამოტანილ იქნა დაუსწრებელი გადაწყვეტილება; მ. ნ-ეის სააპელაციო საჩივარი დაკმაყოფილდა; გაუქმდა გორის რაიონული სასამართლოს 2011 წლის 20 სექტემბრის გადაწყვეტილება და მიღებულ იქნა ახალი გადაწყვეტილება; მ. ნ-ეის სარჩელი დაკმაყოფილდა; ნ. დ-ისა და დ. მ-ის მ. ნ-ეის სასარგებლოდ სოლიდალურად დაეკისრათ 3 000 ლარის ოდენობით თანხის გადახდა; ნ. დ-ისა და დ. მ-ის მ. ნ-ეის სასარგებლოდ დაეკისრათ სააპელაციო საჩივარზე სახელმწიფო ბაჟის სახით გადახდილი თანხის - 150 ლარის ანაზღაურება.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის მიერ 2012 წლის 13 ივლისს გაცემულ იქნა სააღსრულებო ფურცელი, თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის დაუსწრებელი გადაწყვეტილების აღსასრულებლად.

საქალაქო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ 2013 წლის 20 თებერვალს მ. ნ-ემ განცხადებით მიმართა სსიპ აღსრულების ეროვნული ბიუროს თბილისის სააღსრულებო ბიუროს იძულებითი აღსრულების მიზნით სააღსრულებო დოკუმენტის წარმოებაში მიღების შესახებ: კრედიტორი - მ. ნ-ე, მოვალეები - დ. მ-ი და ნ. დ-ი.

სსიპ აღსრულების ეროვნული ბიუროს თბილისის სააღსრულებო ბიუროს აღმასრულებლის მიერ მოვალეებს - ნ. დ-ისა და დ. მ-ის, 2013 წლის 25 თებერვალს #A13011188-005/002 სააღსრულებო საქმეზე გაეგზავნათ გადაწყვეტილების შესრულების შესახებ წინადადება. მათ მიეცათ გაფრთხილება ნებაყოფლობით შეუსრულებლობის შემთხვევაში სამართლებრივი შედეგების შესახებ. წინადადება ნ. დ-ის ჩაბარდა 2015 წლის 5 თებერვალს.

საქალაქო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ სსიპ აღსრულების ეროვნული ბიუროს თბილისის სააღსრულებო ბიუროს აღმასრულებლის მიერ 2014 წლის 27 თებერვალს სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნულ სააგენტოში გაგზავნილ იქნა წერილი, რომლითაც მოთხოვნილ იქნა ინფორმაცია, ირიცხებოდა თუ არა დ. მ-ისა და ნ. დ-ის სახელზე უძრავი ქონება, ასევე, არსებობის შემთხვევაში, ინფორმაცია მათი სამართლებრივი მდგომარეობის შესახებ.

სსიპ აღსრულების ეროვნული ბიუროს თბილისის სააღსრულებო ბიუროს აღმასრულებლის მიერ 2014 წლის 25 თებერვალს გაგზავნილ იქნა წერილი საქართველოში მოქმედ ლიცენზირებულ საბანკო დაწესებულებებში. მოთხოვნილ იქნა ინფორმაცია დ. მ-ისა და ნ. დ-ის სახელზე საბანკო ანგარიშებისა და მასზე დარიცხული თანხების შესახებ; არსებობის შემთხვევაში, მოთხოვნილ იქნა ყადაღის დადება მოვალეთა საბანკო ანგარიშებზე.

საქმის მასალებით, ასევე, დადგენილად იქნა მიჩნეული, რომ სსიპ აღსრულების ეროვნული ბიუროს თბილისის სააღსრულებო ბიუროს აღმასრულებლის მიერ 2014 წლის 27 თებერვალს გამოცემულ იქნა #A13011188-010/001 განკარგულება, აღსრულების მხარისა და სხვა მონაწილე პირისათვის სააღსრულებო მოქმედების საჯარო შეტყობინების გამოქვეყნების შესახებ, რითაც #A13011188 სააღსრულებო საქმეზე მოვალეებს - დ. მ-ისა და ნ. დ-ის ეცნობათ გადაწყვეტილების ნებაყოფლობით შესრულების შესახებ. საჯარო შეტყობინება გავრცელდა აღსრულების ეროვნული ბიუროს ვებ-გვერდზე. მოვალეებს - ნ. დ-ისა და დ. მ-ის შეტყობინება ჩაბარებულად ჩაეთვალათ გამოქვეყნებიდან მე-7 დღეს.

საქალაქო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ სსიპ აღსრულების ეროვნული ბიუროს თბილისის სააღსრულებო ბიუროს 2014 წლის 24 მარტის წერილით მ. ნ-ეს ეცნობა, რომ სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს ინფორმაციის საფუძველზე, მოვალეებს - დ. მ-ისა და ნ. დ-ის საკუთრება არ გააჩნდათ. მოსარჩელეს, ასევე, ეცნობა, რომ საქართველოში ლიცენზირებულ საბანკო დაწესებულებებში მათ დადებითი ნაშთი არ უფიქსირდებოდათ. აღნიშნული პირები აღმასრულებლის მიერ 2013 წლის 25 თებერვალს შეყვანილ იქნენ მოვალეთა რეესტრში, რითაც მათ შეეზღუდათ რეგისტრაციას დაქვემდებარებული ქონების განკარგვის უფლება. ამავდროულად, მათ სახელზე ქონების დარეგისტრირების ან/და საბანკო ანგარიშის გახსნის თაობაზე შეტყობინება მყისიერად აისახებოდა სსიპ აღსრულების ეროვნულ ბიუროში, რის შემდეგაც, შესაძლებელი იქნებოდა კანონით გათვალისწინებული დამატებითი სააღსრულებო მოქმედებების განხორციელება. ასევე, რამდენადაც მოვალეები ვერ იქნენ მოძიებულნი, აღმასრულებლის მიერ მიმართულ იქნა სასამართლოსათვის მოვალეების ძებნისა და მოყვანის მოთხოვნით.

საქმის მასალებით სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ სსიპ აღსრულების ეროვნული ბიუროს თბილისის სააღრულებო ბიუროს 2015 წლის 5 თებერვლის #A13011188-015/004 წერილით ნ. დ-ის ეცნობა მის მიმართ სააღსრულებო საქმის წარმოების მიმდინარეობის შესახებ, სადაც კრედიტორ მ. ნ-ეის მიმართ ნ. დ-ისა და დ. მ-ის სოლიდარულად გადასახდელი ჰქონდათ 3000 ლარი. წერილი ნ. დ-ის ჩაბარდა 2015 წლის 8 ოქტომბერს.

2015 წლის 9 თებერვალს დ. მ-იმა განცხადებით მიმართა სსიპ აღსრულების ეროვნული ბიუროს თბილისის სააღსრულებო ბიუროს აღმასრულებელს და აცნობა, რომ იყო უმუშევარი, ასევე, მას და მის მეუღლეს - ნ. დ-ის არანაირი ქონება და შემოსავალი არ გააჩნდათ.

საქალაქო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ სსიპ აღსრულების ეროვნული ბიუროს თბილისის სააღსრულებო ბიუროს 2023 წლის 28 აპრილის #01/3 ცნობით #A13011188 სააღსრულებო საქმეზე არაუზრუნველყოფილ მოთხოვნაზე სააღსრულებო წარმოება დამთავრდა.

სსიპ აღსრულების ეროვნული ბიუროს თბილისის სააღსრულებო ბიუროს 2023 წლის 6 ივლისის #45903 წერილით მ. ნ-ეს ეცნობა, რომ #A13011188 სააღსრულებო საქმე დაიწყო 2013 წლის 23 თებერვალს. „სააღსრულებო წარმოებათა შესახებ“ საქართველოს კანონის 34-ე მუხლის პირველი პუნქტის „კ“ ქვეპუნქტის საფუძველზე, სააღსრულებო წარმოება შეწყდა.

სსიპ აღსრულების ეროვნული ბიუროს თბილისის სააღსრულებო ბიუროს 2023 წლის 18 აგვისტოს #56394 წერილით მ. ნ-ეს განემარტა, რომ „სააღსრულებო წარმოებათა შესახებ“ საქართველოს კანონით დადგენილ 10-წლიან ვადაში განხორციელებულ იქნა სააღსრულებო მოქმედებები, თუმცა რამდენადაც წარმოების დაწყებიდან გავიდა 10 წელი, „სააღსრულებო წარმოებათა შესახებ“ საქართველოს კანონის 34-ე მუხლის პირველი პუნქტის „კ“ ქვეპუნქტის საფუძველზე, საქმის წარმოება შეწყდა 2023 წლის 28 აპრილს. აქედან გამომდინარე, სსიპ აღსრულების ეროვნული ბიურო მოკლებული იყო კანონისმიერ შესაძლებლობას, ემსჯელა კანონმდებლობით დადგენილი ხანდაზმულობის ვადის აღდგენისა და საქმის განახლების თაობაზე.

სასამართლომ მიუთითა „სააღსრულებო წარმოებათა შესახებ“ საქართველოს კანონის 25-ე მუხლის პირველ პუნქტზე, რომლის თანახმად, აღსრულების ეროვნული ბიურო სააღსრულებო წარმოებას იწყებს იძულებითი აღსრულების შესახებ კრედიტორის წერილობითი განცხადებისა და სააღსრულებო ფურცლის საფუძველზე. ამავე მუხლის მე-6 პუნქტის თანახმად, აღსრულების ეროვნული ბიუროს მიერ აღსრულების დაწყების შესახებ სააღსრულებო წარმოების მხარეთა ინფორმირება ხდება ამ მუხლის შესაბამისად, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსით სასამართლო უწყების ჩაბარებისთვის დადგენილი წესით. ამავე მუხლის მე-7 პუნქტის მიხედვით, აღსრულების ეროვნული ბიუროს მიერ მოვალის ინფორმირება ხდება სააღსრულებო წარმოების დაწყებიდან არა უგვიანეს 5 დღისა. მოვალეს ეცნობება: ა) ინფორმირებიდან 7 დღის ვადაში მოთხოვნის ნებაყოფლობით შესრულების შემთხვევაში მხოლოდ კრედიტორის მიერ წინასწარ გადახდილი აღსრულების საფასურის შესაბამისი ნაწილის, ხოლო ნებაყოფლობით შეუსრულებლობის შემთხვევაში − აღსრულების საფასურის სრული ოდენობით დაკისრების შესახებ; ბ) ამ კანონის მე-18 მუხლით დადგენილი უფლებები; გ) სააღსრულებო წარმოების დაწყების სამართლებრივი შედეგები; დ) იძულებითი აღსრულებისათვის ამ კანონით გათვალისწინებული შესაძლო გასატარებელი ღონისძიებები; ე) აღსრულების შესახებ კონკრეტული ინფორმაციის მიღების წესი და საშუალებები.

„სააღსრულებო წარმოებათა შესახებ“ საქართველოს კანონის 25-ე მუხლის მე-8 პუნქტის შესაბამისად კი, მოვალეს იძულებითი აღსრულების ღონისძიების კონკრეტული დრო და ადგილი დამატებით არ ეცნობება.

სასამართლომ, ასევე, მიუთითა „სააღსრულებო წარმოებათა შესახებ“ საქართველოს კანონის 25-ე მუხლის მე-12 პუნქტზე, რომლის თანახმად, ამ კანონით გათვალისწინებულ შემთხვევებში, აღსრულების ეროვნული ბიუროს მიერ გაგზავნილი შეტყობინებები, წინადადებები, გადაწყვეტილებები და სხვა დოკუმენტები სააღსრულებო წარმოებაში მონაწილე პირებს ჩაჰბარდებათ საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსით დადგენილი წესით.

სასამართლომ მიუთითა „სააღსრულებო წარმოებათა შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-17 მუხლზე, რომლითაც განსაზღვრულია აღმასრულებლის უფლება-მოვალეობები. კერძოდ, სამსახურებრივი მოვალეობის შესრულებასთან დაკავშირებული აღმასრულებლის მოთხოვნების შესრულება სავალდებულოა ყველა ფიზიკური და იურიდიული პირისათვის, მიუხედავად მათი დაქვემდებარებისა და ორგანიზაციულ-სამართლებრივი ფორმისა (პირველი პუნქტი). ყველა ადმინისტრაციული ორგანო, საბანკო დაწესებულება, მოვალესთან სახელშეკრულებო ურთიერთობაში მყოფი ფიზიკური და იურიდიული პირი ვალდებულია აღსრულების ეროვნული ბიუროს მოთხოვნის შემთხვევაში მიაწოდოს მას ინფორმაცია მოვალის ქონებრივი მდგომარეობის, შემოსავლების, საბანკო ანგარიშების, ანგარიშებზე არსებული ნაშთებისა და თანხის ბრუნვის შესახებ (მე-2 პუნქტი). აღმასრულებელი ვალდებულია დაიცვას ინფორმაციის კონფიდენციალობა და იგი მხოლოდ სამსახურებრივი მიზნებისთვის გამოიყენოს. ამ მოთხოვნის დარღვევა იწვევს პასუხისმგებლობას საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი წესით (მე-3 პუნქტი). აღმასრულებელს სააღსრულებო მოქმედებათა განხორციელებისას უფლება აქვს, შევიდეს მოვალის ბინაში, დაათვალიეროს ყველა სათავსი და მოვალის ქონება. დათვალიერება ფორმდება ოქმით (მე-4 პუნქტი). იძულებითი აღსრულების პირობებში აღმასრულებელი უფლებამოსილია განახორციელოს: ა) გადახდევინება: ა.ა) მოვალის ქონებიდან მასზე ყადაღის დადებით და ქონების გაყიდვით, ხოლო თუ საკითხი სახელმწიფო ან მუნიციპალიტეტის ქონებას ეხება, ამის შესახებ აცნობოს შესაბამის სახელმწიფო ან მუნიციპალიტეტის ორგანოს; ა.ბ) მოვალის ხელფასიდან, პენსიიდან (მათ შორის, „დაგროვებითი პენსიის შესახებ“ საქართველოს კანონის საფუძველზე პენსიის მიმღებისა და გარდაცვლილი მონაწილის მემკვიდრის მიერ ერთიანი გადახდით მიღებული თანხიდან), სტიპენდიიდან და სხვა შემოსავლებიდან; ა.გ) სხვა პირებთან არსებული მოვალის ფულადი თანხებიდან და ქონებიდან, აგრეთვე საინკასო დავალებების საფუძველზე მოვალის საბანკო ანგარიშებიდან; ბ) მოვალისთვის იმ საგნების ჩამორთმევა, რომლებიც სასამართლო გადაწყვეტილებით კრედიტორს უნდა გადაეცეს; გ) კანონის შესაბამისად აღსასრულებელ გადაწყვეტილებაში მითითებული სხვა ღონისძიებები (მე-5 პუნქტი). აღმასრულებელი ვალდებულია მიიღოს ყველა კანონიერი ზომა გადაწყვეტილების სწრაფად და რეალურად აღსრულებისათვის, განუმარტოს მხარეებს მათი უფლებები და მოვალეობები, აღსრულების ცალკეული სახეების შინაარსი და შესაძლებლობები, დაეხმაროს მათი უფლებებისა და კანონიერი ინტერესების დაცვაში (მე-7 პუნქტი). თუ მოვალე არ დაუშვებს აღმასრულებელს, განახორციელოს მისთვის კანონით მინიჭებული უფლებამოსილება, აღმასრულებელს შეუძლია დასახმარებლად მიმართოს აღსრულების პოლიციას ან შინაგან საქმეთა სამინისტროს შესაბამის ტერიტორიულ ორგანოს, რომელიც ვალდებულია აღმოუჩინოს მას საჭირო დახმარება (მე-8 პუნქტი).

სასამართლომ ყურადღება გაამახვილა საქმეზე დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებზე, რომლითაც დადასტურებულად მიიჩნია, რომ მოპასუხე სსიპ აღსრულების ეროვნული ბიუროს თბილისის სააღსრულებო ბიურომ ისე დაასრულა/შეწყვიტა წარმოება, რომ არ იკვეთებოდა 2015 წლის 5 თებერვლიდან (აღმასრულებლის ბოლო მოქმედება და 2015 წლის 8 ოქტომბრის მოვალის განცხადება) 2023 წლის 28 აპრილამდე სააღსრულებო მოქმედებების ჩატარება. შესაბამისად, სააღსრულებო წარმოების მასალებით სასამართლომ დადასტურებულად მიიჩნია, რომ შეწყვეტამდე ბოლო 8 წლის მანძილზე აღსრულების ეროვნული ბიურო კონკრეტულ საქმეზე იყო უმოქმედო.

სასამართლომ მიუთითა „სააღსრულებო წარმოებათა შესახებ“ საქართველოს კანონის კანონის 34-ე მუხლით პირველი პუნქტის „კ“ ქვეპუნქტზე, რომლის თანახმად, აღსრულება შეწყდება, თუ თანხის გადახდევინებასთან დაკავშირებულ საქმეზე სააღსრულებო წარმოების დაწყებიდან გასულია 10 წელი, გარდა ალიმენტის გადახდევინების შესახებ, შრომითი ურთიერთობიდან გამომდინარე, დასახიჩრებით ან ჯანმრთელობის სხვაგვარი დაზიანებით, აგრეთვე მარჩენალის დაკარგვით გამოწვეული ზიანის ანაზღაურების შესახებ, დანაშაულით ან ადმინისტრაციული სამართალდარღვევით მიყენებული ზიანის ანაზღაურების შესახებ მოთხოვნებისა, აგრეთვე სახელმწიფო, ავტონომიური რესპუბლიკის რესპუბლიკური ან მუნიციპალიტეტის ბიუჯეტის სასარგებლოდ ან საწინააღმდეგოდ წარმოებული სააღსრულებო საქმეებისა. ამავე მუხლის მე-2 პუნქტის თანახმად, სააღსრულებო წარმოების შეწყვეტის შემთხვევაში აღსრულებისათვის განხორციელებული ყველა ღონისძიება უქმდება. მითითებული მუხლის მე-3 პუნქტის მიხედვით კი, სააღსრულებო წარმოების შეწყვეტის შემთხვევაში იმავე გადაწყვეტილების საფუძველზე წარმოების განახლება დაუშვებელია.

სასამართლომ კვლავ გაამახვილა ყურადღება საქმის მასალებით დადგენილად მიჩნეულ ფაქტობრივ გარემოებებზე და მათზე დაყრდნობით, მიიჩნია, რომ სააღსრულებო ბიურომ ვერ უზრუნველყო მისთვის კანონით დაკისრებული ფუნქციის შესრულება - აღსრულებას დაქვემდებარებული, კანონიერ ძალაში შესული სასამართლო გადაწყვეტილების სისრულეში მოყვანა. საქმის მასალებით არ დასტურდება, თუ რა სააღსრულებო მოქმედებები ჩაატარა 2015 წლის თებერვლის შემდგომ აღსრულების ეროვნულმა ბიურომ სასამართლო გადაწყვეტილების აღსრულების მიზნით. სასამართლომ აღნიშნა, რომ ამ პირობებში, ადმინისტრაციული ორგანოს მხრიდან სადავო ინდივიდუალურ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივ აქტში „სააღსრულებო წარმოებათა შესახებ“ კანონით გათვალისწინებულ აღსრულების შეწყვეტის საფუძვლებზე უკანონოდ მითითება, მოსარჩელეს ართმევდა მის ინტერესში არსებულ სააღსრულებო ფურცელზე წარმოების ჩატარების უფლებას, რაც ამავე კანონის 34-ე მუხლის მე-3 პუნქტიდან გამომდინარე, გამორიცხავდა იმავე გადაწყვეტილების საფუძველზე წარმოების განახლების შესაძლებლობას.

სასამართლომ მიუთითა საქართველოს იუსტიციის მინისტრის 2008 წლის 30 სექტემბრის #221 ბრძანებით დამტკიცებული „სააღსრულებო წარმოებათა შესახებ ინსტრუქციის“ მე-12 მუხლის მე-3 პუნქტზე, რომლის თანახმად, აღმასრულებლისთვის გადაცემულ თითოეულ სააღსრულებო დოკუმენტთან დაკავშირებით იხსნება სააღსრულებო წარმოება დოკუმენტის სარეგისტრაციო ნომრით. ამავე მუხლის მე-8 პუნქტის თანახმად კი, სააღსრულებო წარმოების დასრულების შესახებ დგება შესაბამისი დოკუმენტი აღნიშვნით: „აღსრულებულია“, „შეწყვეტილია“ ან „დაბრუნებულია“.

სასამართლომ დამატებით აღნიშნა, რომ აღსრულების შეწყვეტის საფუძვლების მითითება (თუნდაც ისინი ნამდვილად არსებობდეს) თავისთავად არ ადასტურებს აღსრულების შეწყვეტას, აღნიშნული საჭიროებს შესაბამისი გადაწყვეტილების მიღებას, რამდენადაც დაინტერესებული პირისათვის შედეგს იწვევს შესაბამის საკითხთან დაკავშირებით ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ მიღებული გადაწყვეტილება და არა გადაწყვეტილების მიღების საფუძვლის არსებობა. აღსრულების ეროვნული ბიუროს თბილისის სააღსრულებო ბიურომ 2023 წლის 28 აპრილის ცნობაში მიუთითა სააღსრულებო წარმოების დამთავრების შესახებ, თუმცა არ მიუთითებია ის, რაც კრედიტორის განცხადების საფუძველზე წერილობით განმარტა კანონით გათვალისწინებული აღსრულების შეწყვეტის საფუძვლების შესახებ („სააღსრულებო წარმოებათა შესახებ“ 34-ე მუხლის პირველი პუნქტის „კ“ ქვეპუნქტი). ამასთან, სასამართლომ მიიჩნია, რომ საქმის მასალებით არ დასტურდებოდა შესაბამისი გადაწყვეტილების მიღება ან მიღებული გადაწყვეტილების მხარისათვის ჩაბარების უზრუნველყოფა.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2023 წლის 21 დეკემბრის გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა სსიპ აღსრულების ეროვნულმა ბიურომ, რომელმაც გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა მოითხოვა.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2024 წლის 18 აპრილის განჩინებით სსიპ აღსრულების ეროვნული ბიუროს სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა; უცვლელად დარჩა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2023 წლის 21 დეკემბრის გადაწყვეტილება. ამავე განჩინებით აპელანტს - სსიპ აღსრულების ეროვნულ ბიუროს მოწინააღმდეგე მხარის - მ. ნ-ეის სასარგებლოდ დაეკისრა ადვოკატის მომსახურების ხარჯის 300 (სამასი) ლარის ოდენობით ანაზღაურება.

სააპელაციო პალატამ აღნიშნა, რომ განსახილველი დავის საგანს წარმოადგენდა აღსრულების ეროვნული ბიუროს აღმასრულებლის მოქმედების უკანონოდ ცნობა, რაც გამოიხატა მის მიერ სააღსრულებო წარმოების დასრულებაში, კერძოდ, 2023 წლის 28 აპრილის #01/3 ცნობის გაცემაში (მოთხოვნა დაზუსტებულ იქნა სააპელაციო სასამართლოს სხდომაზე). ასევე, მოსარჩელის ინტერესს წარმოადგენდა აღსრულების ეროვნული ბიუროს 2023 წლის 6 ივლისის #45903 და 2023 წლის 18 აგვისტოს #56394 წერილების ბათილად ცნობა, რომლითაც მ. ნ-ეს ეცნობა, რომ მისი განცხადების საფუძველზე დაწყებული #A13011188 სააღსრულებო საქმის წარმოება „სააღსრულებო წარმოებათა შესახებ“ საქართველოს კანონის 34-ე მუხლის პირველი პუნქტის „კ“ ქვეპუნქტის საფუძველზე, შეწყვეტილი იყო.

სააპელაციო პალატამ მიუთითა საქმეზე დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებზე, საქალაქო სასამართლოს მსგავსად მოიხმო იდენტური სამართლებრივი ნორმები და სრულად გაიზიარა დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებთან დაკავშირებით საქალაქო სასამართლოს მიერ გაკეთებული განმარტებები.

ამასთან, სააპელაციო პალატამ დამატებით ყურადღება გაამახვილა აპელანტის მოსაზრებაზე, რომლის თანახმად, მოვალეებს არ გააჩნდათ რაიმე სახის ქონება, ამავდროულად, ისინი შეყვანილ იქნენ მოვალეთა რეესტრში, რაც წარმოადგენდა ფულადი მოთხოვნის აღსრულების უზრუნველსაყოფად გამოყენებულ საშუალებას. შესაბამისად, აპელანტი მიიჩნევდა, რომ აღსრულების ეროვნული ბიუროს მიერ განხორციელებული იყო საკმარისი ღონისძიებები გადაწყვეტილების აღსრულების მიზნით.

სააპელაციო პალატა არ დაეთანხმა აპელანტის მითითებულ პოზიციას და განმარტა, რომ მოვალეთა რეესტრში პირის შეყვანა არ ათავისუფლებდა აღმასრულებელს დამატებით იმ სააღსრულებო მოქმედებების განხორციელების ვალდებულებისგან, რომელიც უზრუნველყოფდა სააღსრულებო ფურცლის სათანადოდ აღსრულებას. მოცემულ შემთხვევაში, აპელანტი შემოიფარგლა მხოლოდ იმ განცხადებით, რომ მოვალეები ღია ცის ქვეშ ცხოვრობდნენ, თუმცა ამგვარი გარემოების დამადასტურებელი რაიმე მტკიცებულება საქმეში წარმოდგენილი არ ყოფილა. პალატამ არასარწმუნოდ მიიჩნია 8 წლის განმავლობაში პირთა ღია ცის ქვეშ ცხოვრების ფაქტი და აღმასრულებლის უმოქმედობად განიხილა მოვალეების ფაქტობრივი საცხოვრებელი მისამართის გამოურკვევლობა, მით უფრო, რომ სააღსრულებო წარმოების მასალებში არ მოიპოვებოდა ნ. დ-ისა და დ. მ-ის უსახლკარო პირებად რეგისტრაციის დამადასტურებელი დოკუმენტაცია. პალატის მოსაზრებით, ის გარემოება, რომ მოვალეებს საკუთრებაში არ ჰქონდათ უძრავი ქონება, არ გამორიცხავდა მათი მუდმივი ფაქტობრივი საცხოვრებელი ადგილის არსებობას, რისი დადგენის შემთხვევაშიც, აღმასრულებელს ექნებოდა ადგილზე გამოცხადების, მოვალეთა მოძრავი ნივთების იდენტიფიცირებისა და ქონების დაყადაღების შესაძლებლობა. თუმცა აღნიშნული ბიუროს არ განუხორციელებია. ამდენად, სააპელაციო პალატის დასკვნით, აღმასრულებლის უმოქმედობამ კრედიტორი - მ. ნ-ე დააბრკოლა, მიეღო სათანადო სააღსრულებო წარმოება მის მიერ წარდგენილი სააღსრულებო ფურცლის აღსრულების მიზნით.

აღნიშნულიდან გამომდინარე, სააპელაციო პალატამ მიიჩნია, რომ მ. ნ-ეის სარჩელი საფუძვლიანი იყო და არსებობდა მისი დაკმაყოფილებისათვის საკმარისი ფაქტობრივი და სამართლებრივი საფუძვლები.

ამასთან, სააპელაციო პალატამ მიუთითა, რომ მ. ნ-ე შუამდგომლობდა 500 ლარის ოდენობით ადვოკატის მომსახურების ხარჯის ანაზღაურების თაობაზე.

სააპელაციო პალატამ მიუთითა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 53-ე მუხლის პირველ ნაწილსა და 37-ე მუხლზე და 2024 წლის 2 აპრილს გაცემული ორდერის საფუძველზე, დადგენილად მიიჩნია, რომ ადვოკატმა რ. ც-ემ მიმდინარე საქმეზე იკისრა მ. ნ-ეის ინტერესების დაცვის ვალდებულება თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატაში. ამდენად, იმ პირობებში, როდესაც სააპელაციო სასამართლოში მ. ნ-ეის ინტერესებს იცავდა ადვოკატი, რომლის მომსახურება, თავის მხრივ, სასყიდლიანი იყო, საქმის სირთულის, სპეციფიკისა და განხილვის ხანგრძლივობის გათვალისწინებით, პალატამ მართებულად მიიჩნია აპელანტისათვის მოსარჩელე მ. ნ-ეის სასარგებლოდ ადვოკატის მომსახურებისთვის გაწეული ხარჯის 300 (სამასი) ლარის ოდენობით ანაზღაურების დაკისრება.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2024 წლის 18 აპრილის განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა სსიპ აღსრულების ეროვნულმა ბიურომ, რომელმაც გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა მოითხოვა.

კასატორი მიუთითებს „სააღსრულებო წარმოებათა შესახებ“ საქართველოს კანონის 25-ე მუხლის პირველ პუნქტზე, რომლის თანახმად, აღსრულების ეროვნული ბიურო სააღსრულებო წარმოებას იწყებს იძულებითი აღსრულების შესახებ კრედიტორის წერილობითი განცხადებისა და სააღსრულებო ფურცლის საფუძველზე. მითითებული კანონის მე-17 მუხლის მე-7 პუნქტის თანახმად, აღმასრულებელი ვალდებულია მიიღოს ყველა კანონიერი ზომა გადაწყვეტილების სწრაფად და რეალურად აღსრულებისათვის, განუმარტოს მხარეებს მათი უფლებები და მოვალეობები, აღსრულების ცალკეული სახეების შინაარსი და შესაძლებლობები, დაეხმაროს მათ უფლებებისა და კანონიერი ინტერესების დაცვაში.

კასატორის განმარტებით, თბილისის სააპელაციო სასამართლოს 2012 წლის 13 იანვრის გადაწყვეტილების აღსრულების მიზნით, 2013 წლის 25 თებერვალს დაიწყო #13011188 სააღსრულებო წარმოება და განხორციელდა „სააღსრულებო წარმოებათა შესახებ“ საქართველოს კანონით გათვალისწინებული სააღსრულებო მოქმედებები. კერძოდ, წარმოების დაწყებისთანავე მოვალეები - ნ. დ-ი და დ. მ-ი დარეგისტრირდნენ მოვალეთა რეესტრში, რითიც მათ შეეზღუდათ შესაბამის რეესტრში რეგისტრაციას დაქვემდებარებული უძრავი/მოძრავი ქონების და სხვა არამატერიალური ქონებრივი სიკეთის დარეგისტრირების შემთხვევაში ქვემდგომი განკარგვის (უფლებრივად დატვირთვის) უფლება; მათ გაეგზავნათ და კანონით დადგენილი წესით ჩაბარდათ გადაწყვეტილების შესრულების შესახებ წინადადებები; დაყადაღდა მათი საბანკო ანგარიშები და საბანკო დაწესებულებებში გაიგზავნა საინკასო დავალებების შესრულების შესახებ მიმართვები.

კასატორის მითითებით, რეგისტრაციას დაქვემდებარებული ქონების მოსაძიებლად, მიმართვები გაეგზავნათ საქართველოში რეგისტრირებულ საბანკო დაწესებულებებს, სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნულ სააგენტოს, საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროსა და სხვა მარეგისტრირებელ ორგანოებს. მოძიებული ინფორმაციით დადგინდა, რომ მოვალეებს საკუთრებაში არ გააჩნდათ რეგისტრირებული უძრავ/მოძრავი ქონება. თ. მ-იმა 2013 წლის 1 მარტს წარმოადგინა განცხადება, რომლითაც ირკვევა, რომ მის საკუთრებაში რეგისტრირებულია ქ. თბილისში, ...ს ქ. #...-ში მდებარე ბინა #... (ს.კ. ...), რომელიც მან 2008 წელს ნ. დ-ისაგან შეიძინა.

კასატორი აღნიშნავს, რომ #15728 ოქმის თანახმად, აღმასრულებელი გამოცხადდა მოვალეების სააღსრულებო ფურცელში მითითებულ მოვალეების მისამართზე (ქ. თბილისი, ...ს ქუჩა, კორპუსი #..., ბინა #...). ადგილზე იმყოფებოდა პირი, რომელმაც განმარტა, რომ იგი ცხოვრობდა ქირით, ბინა ეკუთვნოდა თ. მ-ის, მოვალე კი მითითებულ მისამართზე არ ცხოვრობდა.

კასატორი მიუთითებს „სააღსრულებო წარმოებათა შესახებ“ საქართველოს კანონის 30-ე მუხლზე, რომლის თანახმად, როდესაც მოვალის ადგილსამყოფელი უცნობია ან როცა იგი სპეციალურად არიდებს თავს მოვალეობის შესრულებას, აღსრულების ეროვნული ბიურო უფლებამოსილია, მიმართოს სასამართლოს დასაბუთებული შუამდგომლობით, რომლის საფუძველზეც, სასამართლოს გამოაქვს განჩინება პოლიციის ორგანოების მეშვეობით მოვალის ძებნისა და მოყვანის შესახებ.

კასატორის განმარტებით, დასახელებული ნორმის საფუძველზე, 2014 წლის 24 მარტს აღმასრულებელმა მოვალეებზე ძებნის გამოცხადების თაობაზე შუამდგომლობით მიმართა თბილისის საქალაქო სასამართლოს, რომლის 2014 წლის 31 მარტის განჩინებით (საქმე #2/4774-14) თბილისის სააღსრულებო ბიუროს შუამდგომლობა, განსჯადობის საკითხის გათვალისწინებით, არ დაკმაყოფილდა. ამის შემდგომ, 2014 წლის 27 მაისს აღმასრულებელმა იმავე შინაარსის შუამდგომლობით მიმართა გორის რაიონულ სასამართლოს, რომლის 2014 წლის 24 ივნისის განჩინებით შუამდგომლობა დარჩა განუხილველი. 2014 წლის 22 ივლისს აღმასრულებელმა განმეორებით მიმართა შუამდგოლობით გორის რაიონულ სასამართლოს. 2014 წლის 10 სექტემბრის განჩინებით (საქმე #5791-8/ი-22-14) მოვალის ძებნისა და მოყვალის შესახებ შუამდგომლობა დაკმაყოფილდა და მოვალეების - დ. მ-ის და ნ. დ-ის მიმართ გამოცხადდა ძებნა; აღნიშნულის განხორციელება კი საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს დაევალა.

კასატორი აღნიშნავს, რომ 2014 წლის 18 დეკემბერს აღმასრულებელმა წერილობითი ინფორმაციის მიღების მიზნით მიმართა საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს, რათა გამოერკვია, მიმდინარეობდა თუ არა სასამართლოს განჩინების საფუძველზე მოვალეების ძებნა. საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს 2014 წლის 24 დეკემბრის #MIA 1 14 02635410 წერილიდან ირკვევა, რომ მოვალეები 2014 წლის 19 სექტემბრიდან იძებნებოდნენ. საქმის მწარმოებელი აღმასრულებლის მიერ მოვალეებს გაეგზავნათ შეტყობინება „ქონებრივი ნუსხის წარმოდგენის თაობაზე“. მოვალეების განცხადებიდან იკვეთება, რომ მათ საკუთრებაში არ გააჩნდათ უძრავ-მოძრავი ქონება, არ ფლობდნენ წილებს ან აქციებს, არ ჰქონდათ მოთხოვნები მესამე პირების მიმართ, იყვნენ უმუშევრები, არ გააჩნდათ მუდმივი საცხოვრებელი ბინა და ღამის გათენება უწევდათ ღია ცის ქვეშ.

კასატორის მითითებით, საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს მიერ მოძიებულ იქნა მოვალე დ. მ-ი, რაზეც შედგა 2014 წლის 8 ოქტომბრის #79 ოქმი.

კასატორი განმარტავს, რომ თავდაპირველი მოსარჩელის მომართვების შესაბამისად, სსიპ აღსრულების ეროვნული ბიურო პერიოდულად აწვდიდა ინფორმაციას განხორციელებული სააღსრულებო მოქმედებების შესახებ. საქმის შესწავლის შედეგად, დგინდება, რომ #A13011188 სააღსრულებო საქმის ფარგლებში, აღმასრულებლის მიერ წარმოების დაწყებისთანავე ხორციელდებოდა კანონით გათვალისწინებული სააღსრულებო მოქმედებები, რა დროსაც წარმოების დაწყებიდან გავიდა 10 წელი და შეწყდა საქმის წარმოება.

კასატორი აღნიშნავს, რომ „სააღსრულებო წარმოებათა შესახებ“ საქართველოს კანონის 34-ე მუხლით განსაზღვრულია აღსრულების შეწყვეტის საფუძვლები. კერძოდ, მითითებული მუხლის პირველი პუნქტის „ე“ და „კ“ ქვეპუნქტების თანახმად, აღსრულება შეწყდება თუ გავიდა აღსასრულებელი გადაწყვეტილების იძულებით აღსრულების ხანდაზმულობის ვადა („ე“ ქვეპუნქტი), ასევე, თუ თანხის გადახდევინებასთან დაკავშირებულ საქმეზე სააღსრულებო წარმოების დაწყებიდან გასულია 10 წელი, გარდა ალიმენტის გადახდევინების შესახებ, შრომითი ურთიერთობიდან გამომდინარე, დასახიჩრებით ან ჯანმრთელობის სხვაგვარი დაზიანებით, აგრეთვე მარჩენალის დაკარგვის გამოწვეული ზიანის ანაზღაურების შესახებ, დანაშაულით ან ადმინისტრაციული სამართალდარღვევით ზიანის ანაზღაურების შესახებ მოთხოვნებისა, აგრეთვე სახელმწიფო, ავტონომიური რესპუბლიკის რესპუბლიკური ან მუნიციპალიტეტის ბიუჯეტის სასარგებლოდ ან საწინააღმდეგოდ წარმოებული სააღსრულებო საქმეებისა („ვ“ ქვეპუნქტი).

ამდენად, კასატორი განმარტავს, რომ მითითებული ნორმებით განსაზღვრულია აღსრულების შეწყვეტის საფუძველი - აღსასრულებელი გადაწყვეტილების იძულებითი აღსრულების ხანდაზმულობის ვადის გასვლა. ამასთან, თანხის გადახდევინების შესახებ საქმეებზე, დადგენილია მაქსიმალური ვადა, რა დროშიც შესაძლებელია მიმდინარეობდეს სააღსრულებო მოქმედებები სააღსრულებო ფურცლის აღსრულების მიზნით.

კასატორის მოსაზრებით, მოცემულ შემთხვევაში, უდავოა, რომ A13011188 სააღსრულებო წარმოება დაიწყო 2013 წლის 25 თებერვალს და შეწყდა 2023 წლის 28 აპრილს, „სააღსრულებო წარმოების შესახებ“ საქართველოს კანონის 34-ე მუხლის პირველი პუნქტის „კ“ ქვეპუნქტის საფუძველზე. შესაბამისად, კასატორი თვლის, რომ აღსრულების ეროვნული ბიურო მოკლებულია კანონისმიერ შესაძლებლობას, იმსჯელოს კანონმდებლობით დადგენილი ხანდაზმულობის ვადის აღდგენისა და საქმის განახლების თაობაზე.

ამასთან, კასატორი აღნიშნავს, რომ თბილისის საქალაქო სასამართლომ არასწორად განმარტა ფაქტობრივი გარემოებები (ხოლო სააპელაციო სასამართლო დაეთანხმა მას და ძალაში დატოვა გადაწყვეტილება), კერძოდ, სასამართლომ გადაწყვეტილებაში მიუთითა, რომ თითქოს აღსრულების ეროვნულმა ბიურომ ისე შეწყვიტა სააღსრულებო წარმოება, რომ არ განუხორციელებია არანაირი მოქმედება. თუმცა სასამართლომ იმავე გადაწყვეტილების აღწერილობით ნაწილში, შესაბამის მტკიცებულებებზე მითითებით, დეტალურად განმარტა აღსრულების ეროვნული ბიუროს მოერ სააღსრულებო საქმის წარმოების პროცესში განხორციელებული ყველა სააღსრულებო მოქმედება.

კასატორი, ასევე, ყურადღებას ამახვილებს სასამართლოს განმარტებაზე, რომ აღსრულების ეროვნული ბიურო ვალდებული იყო, სააღსრულებო წარმოების დასრულების შესახებ ცნობაში მიეთითებინა წარმოების დასრულების საფუძვლები და ამასთან, უზრუნველეყო მისი მხარისათვის ჩაბარება.

კასატორი აღნიშნავს, რომ ცნობა სააღსრულებო წარმოების დასრულების შესახებ წარმოადგენს არა ინდივიდუალურ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივ აქტს, არამედ ინფორმაციას საქმის დასრულების თაობაზე. შესაბამისად, აღსრულების ეროვნული ბიურო არ იყო ვალდებული, სააღსრულებო წარმოების დასრულების შესახებ ცნობა დაესაბუთებინა და მით უფრო, უზრუნველეყო მისი მხარისათვის ჩაბარება.

ამასთან, კასატორი ყურადღებას ამახვილებს იმ გარემოებაზე, რომ სასამართლომ არ იმსჯელა, თუ რა ვადით უნდა გაგრძელდეს სააღსრულებო წარმოება, მაშინ, როდესაც აღნიშნული წარმოება 2013 წელს დაიწყო.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2024 წლის 24 ივნისის განჩინებით საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად წარმოებაში იქნა მიღებული სსიპ აღსრულების ეროვნული ბიუროს საკასაციო საჩივარი.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2024 წლის 22 ოქტომბრის განჩინებით სსიპ აღსრულების ეროვნული ბიუროს საკასაციო საჩივარი მიჩნეულ იქნა დასაშვებად და მისი განხილვა დაინიშნა მხარეთა დასწრების გარეშე.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლო გაეცნო საქმის მასალებს, შეამოწმა გასაჩივრებული განჩინების კანონიერება-დასაბუთებულობა, რის შედეგადაც მივიდა დასკვნამდე, რომ სსიპ აღსრულების ეროვნული ბიუროს საკასაციო საჩივარი უნდა დაკმაყოფილდეს ნაწილობრივ, გაუქმდეს გასაჩივრებული განჩინება და საქმე ხელახლა განსახილველად უნდა დაუბრუნდეს იმავე სასამართლოს შემდეგ გარემოებათა გამო:

საკასაციო პალატა, უპირველესად, მიზანშეწონილად მიიჩნევს, დააიდენტიფიციროს განსახილველ საქმეზე სადავოდ ქცეული საკითხი. საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ განსახილველ შემთხვევაში, მ. ნ-ეის სარჩელი ეფუძნება სსიპ აღსრულების ეროვნული ბიუროს უმოქმედობის მტკიცებას. კერძოდ, მოსარჩელე მიიჩნევს, რომ აღსრულების ეროვნულმა ბიურომ კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილების აღსრულების მიზნით, „სააღსრულებო წარმოებათა შესახებ“ საქართველოს კანონით დადგენილი სააღსრულებო წარმოების 10-წლიანი ვადის ფარგლებში, არ მიმართა კანონით განსაზღვრულ ღონისძიებებს საკუთარ ვალდებულებათა ეფექტური განხორციელებისათვის. აღნიშნულ გარემოებებზე დაყრდნობით, მოსარჩელე თვლის, რომ მას შეეზღუდა სასამართლო გადაწყვეტილების აღსრულებისა და, შესაბამისად, მისთვის ამ გადაწყვეტილებით მიკუთვნებული ფულადი ოდენობის ანაზღაურების შესაძლებლობა. მოსარჩელე ცდილობს სასამართლოს წინაშე იმ გარემოების დადასტურებას, რომ 2015 წლის თებერვლის შემდგომ 2023 წლამდე სსიპ აღსრულების ეროვნული ბიუროს მხრიდან ადგილი ჰქონდა მისთვის დაკისრებული ფუნქციების განხორციელებისაგან თავშეკავებას, რაც მოსარჩელის მოსაზრებით და მისი სასარჩელო მოთხოვნის ფორმულირების გათვალისწინებით, არ აძლევდა ბიუროს სააღსრულებო წარმოების შეწყვეტის შესაძლებლობას. საგულისხმოა, რომ როგორც პირველი ინსტანციის სასამართლომ, ასევე, სააპელაციო პალატამ სრულად გაიზიარა მოსარჩელის აღნიშნული მითითებები და დააკმაყოფილა მოთხოვნა სააღსრულებო წარმოების შეწყვეტის თაობაზე ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტების ბათილად ცნობის თაობაზე. ნიშანდობლივია, რომ სარჩელის სრულად დაკმაყოფილების პირობებში, გადაწყვეტილების ამ ფორმით კანონიერ ძალაში შესვლა განაპირობებს შეწყვეტილი სააღსრულებო წარმოების მიმდინარეობის განახლებას. აღნიშნული არც ქვედა ინსტანციის სასამართლოთა გადაწყვეტილებებით არის უარყოფილი. პირიქით, სასამართლოები სრულად იზიარებენ სადავო საკითხის ამგვარ გადაწყვეტას. თუმცა ხაზი უნდა გაესვას იმას, რომ როგორც საკასაციო საჩივარი მოწმობს, ქვედა ინსტანციის სასამართლოთა მხრიდან კასატორისათვის სააღსრულებო წარმოების განახლებისა და შედეგად, სააღსრულებო ღონისძიებათა განხორციელების გაგრძელების დავალება თავად აღსრულების ეროვნული ბიუროსთვის ქმნის ბუნდოვანებას, რამდენადაც გაურკვეველია, თუ რა ვადით უნდა გაგრძელდეს შეწყვეტილი სააღსრულებო წარმოება. ამ მხრივ, სააპელაციო პალატის განჩინება არ პასუხობს საჯარო მმართველობითი ღონისძიების განხორციელებისათვის ერთ-ერთ მნიშვნელოვან საკითხს.

შესაბამისად, განსახილველ საქმეზე საკასაციო პალატა დგას იმ საკითხის სამართლებრივი შეფასების საჭიროების წინაშე, ქმნიდა თუ არა აღმასრულებლის უმოქმედობის შესახებ მოსარჩელის მტკიცება კანონით დადგენილი 10-წლიანი ვადის გასვლის გამო სააღსრულებო წარმოების შეწყვეტის თაობაზე მოპასუხე ადმინისტრაციული ორგანოს გადაწყვეტილებების ბათილად ცნობისა და შეწყვეტილი სააღსრულებო წარმოების განახლების საფუძველს. ამდენად, სადავო საკითხი უკავშირდება კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილების აღსრულებას. თუმცა ხაზგასასმელია, რომ ამ გადაწყვეტილების აღსრულების მიმართ მოსარჩელის იურიდიული ინტერესი შემოისაზღვრება კანონმდებლობით განსაზღვრული სააღსრულებო წარმოების იმპერატიული ვადებით, რაც, ცხადია, საჭიროებს სათანადო მსჯელობასა და შეფასებას.

საკასაციო სასამართლო, უპირველესად, მიუთითებს საქართველოს კონსტიტუციის 31-ე მუხლის პირველ პუნქტზე, რომლის თანახმად, ყოველ ადამიანს აქვს უფლება თავის უფლებათა დასაცავად მიმართოს სასამართლოს. საქმის სამართლიანი და დროული განხილვის უფლება უზრუნველყოფილია.

საკონსტიტუციო სასამართლოს არაერთხელ აღუნიშნავს სასამართლოსადმი მიმართვის კონსტიტუციური უფლების მნიშვნელობის შესახებ. „სასამართლოს ხელმისაწვდომობის უფლება ინდივიდის უფლებების და თავისუფლებების დაცვის, სამართლებრივი სახელმწიფოსა და ხელისუფლების დანაწილების პრინციპების უზრუნველყოფის უმნიშვნელოვანესი კონსტიტუციური გარანტიაა. ის ინსტრუმენტული უფლებაა, რომელიც, ერთი მხრივ, წარმოადგენს სხვა უფლებებისა და ინტერესების დაცვის საშუალებას, ხოლო, მეორე მხრივ, ხელისუფლების შტოებს შორის შეკავებისა და გაწონასწორების არქიტექტურის უმნიშვნელოვანეს ნაწილს“ (საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლოს 2009 წლის 10 ნოემბრის გადაწყვეტილება #1/3/421,422 საქმეზე „საქართველოს მოქალაქეები – გიორგი ყიფიანი და ავთანდილ უნგიაძე საქართველოს პარლამენტის წინააღმდეგ“, II-1). „ამა თუ იმ უფლებით სრულად სარგებლობის უზრუნველყოფის უმნიშვნელოვანესი გარანტია ზუსტად მისი სასამართლოში დაცვის შესაძლებლობაა. თუკი არ იქნება უფლების დარღვევის თავიდან აცილების ან დარღვეული უფლების აღდგენის შესაძლებლობა, სამართლებრივი ბერკეტი, თავად უფლებით სარგებლობა დადგება კითხვის ნიშნის ქვეშ. შესაბამისად, უფლება-თავისუფლებების დასაცავად სასამართლოსადმი მიმართვის აკრძალვა ან არათანაზომიერი შეზღუდვა არღვევს არა მხოლოდ სამართლიანი სასამართლოს უფლებას, არამედ, იმავდროულად, შეიცავს საფრთხეს თავად იმ უფლების უგულებელყოფისა, რომლის დასაცავადაც სასამართლოსადმი მიმართვაა აკრძალული (შეზღუდული)“ (საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლოს 2010 წლის 28 ივნისის #1/466 გადაწყვეტილება საქმეზე „საქართველოს სახალხო დამცველი საქართველოს პარლამენტის წინააღმდეგ“, II-14).

საქართველოს კონსტიტუციით დაცული სამართლიანი სასამართლოს უფლება „არაერთი უფლებრივი კომპონენტისგან შედგება, რომელთა ერთობლიობამაც უნდა უზრუნველყოს, ერთი მხრივ, ადამიანების რეალური შესაძლებლობა, სრულყოფილად და ადეკვატურად დაიცვან, აღიდგინონ საკუთარი უფლებები, ხოლო, მეორე მხრივ, სახელმწიფოს მიერ ადამიანის უფლება-თავისუფლებებში ჩარევისას, დაიცვას ადამიანი სახელმწიფოს თვითნებობისაგან“ (საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლოს 2014 წლის 23 მაისის #3/2/574 გადაწყვეტილება საქმეზე „საქართველოს მოქალაქე გიორგი უგულავა საქართველოს პარლამენტის წინააღმდეგ“, II-59). შესაბამისად, სამართლიანი სასამართლოს უფლების თითოეული უფლებრივი კომპონენტის როგორც ფორმალური, ისე მატერიალური შინაარსით, საკმარისი პროცედურული უზრუნველყოფა სახელმწიფოს კონსტიტუციური ვალდებულებაა.

„საქართველოს კონსტიტუციის 31-ე მუხლის პირველი პუნქტი ქმნის სამართლიანი სასამართლოს კონსტიტუციურ-სამართლებრივ გარანტიას და მოიაზრებს ყველა სამართლებრივ მექანიზმს, რომელიც უზრუნველყოფს უფლებებისა და კანონიერი ინტერესების სასამართლო წესით სრულყოფილი და ეფექტური დაცვის შესაძლებლობას“ (საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლოს 2014 წლის 24 დეკემბრის #3/3/601 გადაწყვეტილება საქმეზე „საქართველოს უზენაესი სასამართლოს კონსტიტუციური წარდგინება საქართველოს 1998 წლის 20 თებერვლის სისხლის სამართლის საპროცესო კოდექსის 546-ე მუხლის და ამავე კოდექსის 518-ე მუხლის პირველი ნაწილის კონსტიტუციურობის თაობაზე“, II-9).

ამავდროულად, საქართველოს კონსტიტუციის 31-ე მუხლის პირველი პუნქტით განმტკიცებული სამართლიანი სასამართლოს უფლება არ შემოიფარგლება მხოლოდ სასამართლოსადმი მიმართვის, სასამართლოს პროცესის სრულყოფილად და კონსტიტუციის მოთხოვნების შესაბამისი პროცედურებით წარმართვის ან/და ზემდგომ ინსტანციაში გასაჩივრების უფლებით. საკონსტიტუციო სასამართლოს განმარტებით, „იმისთვის, რომ პირმა სრულყოფილად ისარგებლოს კონსტიტუციით მისთვის მინიჭებული სამართლიანი სასამართლოს უფლებით, სახელმწიფო ვალდებულია, შეიმუშაოს სასამართლოს მიერ მიღებული გადაწყვეტილების აღსრულების შესაბამისი პროცედურები/რეგულაციები, რომლებიც თანაბრად დაიცავს აღსრულების პროცესში მონაწილე ყველა მხარის უფლებებს ან/და კანონიერ ინტერესებს“ (საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლოს 2016 წლის 30 სექტემბრის #1/2/596 გადაწყვეტილება საქმეზე „საქართველოს მოქალაქე ნათია ყიფშიძე საქართველოს პარლამენტის წინააღმდეგ“, II-8).

ამდენად, სასამართლოს გადაწყვეტილების ეფექტური აღსრულების შესაძლებლობა სამართლიანი სასამართლოს უფლების მნიშვნელოვანი უფლებრივი კომპონენტია. საკონსტიტუციო სასამართლოს განმარტებით, „სასამართლოსადმი მიმართვა არ იქნება სრულყოფილი უფლებადაცვითი საშუალება, თუ პირს არ ექნება სათანადო საკანონმდებლო გარანტიები, რომ მის სასარგებლოდ გამოტანილი და კანონიერ ძალაში შესული სასამართლოს გადაწყვეტილება დროულად და ჯეროვნად აღსრულდება“ (საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლოს 2016 წლის 30 სექტემბრის #1/2/596 გადაწყვეტილება საქმეზე „საქართველოს მოქალაქე ნათია ყიფშიძე საქართველოს პარლამენტის წინააღმდეგ“, II-9). საკონსტიტუციო სასამართლოს პრაქტიკის თანახმად, „ყოველგვარი აზრი ეკარგება უფლების, მით უფრო - დარღვეული უფლების ნებისმიერ დონეზე აღიარებას, თუკი არ მოხდება სასამართლო გადაწყვეტილების აღსრულება“ (იხ. საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლოს 2005 წლის 28 ივლისის #1/14/184,228 გადაწყვეტილება საქმეზე „სააქციო საზოგადოებები – „საქგაზი“ და „ანაჯგუფი“ (ყოფილი „თბილგაზოაპარატი“) საქართველოს პარლამენტის წინააღმდეგ“, II-4). სასამართლოსადმი ხელმისაწვდომობის უფლება აზრს დაკარგავს, თუ მართლმსაჯულების საბოლოო პროდუქტი - სავალდებულო ძალის მქონე გადაწყვეტილება აღუსრულებელი დარჩება.

ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საკონსტიტუციო სასამართლო განმარტავს, რომ „საქართველოს კონსტიტუციის 31-ე მუხლის პირველი პუნქტით გარანტირებული სამართლიანი სასამართლოს უფლებით უზრუნველყოფილია სასამართლოს მიერ მიღებული გადაწყვეტილების ეფექტიანი, ქმედითი აღსრულებაც, რაც პირის უფლებების დაცვის მნიშვნელოვანი გარანტიაა“ (იხ. საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლოს 2019 წლის 14 ნოემბრის #2/5/879 გადაწყვეტილება საქმეზე „ზურაბ სვანიძე საქართველოს პარლამენტის წინააღმდეგ“, II-9).

საკასაციო პალატა განმარტავს, რომ სამართლიანი სასამართლოს უფლება არ არის აბსოლუტური, მათ შორის, სასამართლო გადაწყვეტილების აღსრულების კომპონენტშიც. საკონსტიტუციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ „საქართველოს კონსტიტუციის 31-ე მუხლის პირველი პუნქტით დაცული სამართლიანი სასამართლოს უფლების ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი კომპონენტია სასამართლოს გადაწყვეტილების დროული, ეფექტური და ჯეროვანი აღსრულება. ამასთანავე, აღნიშნული მოთხოვნა ვერ იქნება აბსოლუტური ხასიათის. საკონსტიტუციო სასამართლო არ გამორიცხავს, რომ, რიგ შემთხვევებში, შესაძლოა, აუცილებელი გახდეს აღსრულების როგორც შეწყვეტა, ასევე შეჩერება ან/და გაუქმება, ისევე, როგორც გარკვეულ შემთხვევებში, შესაძლებელია, აღსრულება პრაქტიკულად შეუძლებელიც კი გახდეს“ (იხ. საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლოს 2016 წლის 30 სექტემბრის #1/2/596 გადაწყვეტილება საქმეზე „საქართველოს მოქალაქე ნათია ყიფშიძე საქართველოს პარლამენტის წინააღმდეგ“, II-25).

საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ კანონიერ ძალაში შესული სასამართლო გადაწყვეტილების აღსრულებას სამართლიანი სასამართლოს უფლების ერთ-ერთ უმნიშვნელოვანეს კომპონენტად განიხილავს ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციის მე-6 მუხლიც, რომლის პირველი პუნქტის პირველი წინადადების თანახმად, ყოველი ადამიანი, მისი სამოქალაქო ხასიათის უფლებებისა და მოვალეობების, ან მისთვის წარდგენილი სისხლისსამართლებრივი ბრალდების საფუძვლიანობის გამორკვევისას, აღჭურვილია გონივრულ ვადაში მისი საქმის სამართლიანი და საქვეყნოდ განხილვის უფლებით კანონის საფუძველზე შექმნილი დამოუკიდებელი და მიუკერძოებელი სასამართლოს მიერ.

ადამიანის უფლებათა ევროპულ სასამართლოს არაერთგზის აღუნიშნავს, რომ სასამართლოსადმი ხელმისაწვდომობის უფლება მოიცავს სასამართლო გადაწყვეტილების არაგონივრული, არაპროპორციული დაყოვნების გარეშე აღსრულების უფლებას (იხ. მაგალითად, Immobiliare Saffi v. Italy [დიდი პალატა], no. 22774/93, ECHR 1999-V, § 66). შესაბამისად, ხელშემკრველ სახელმწიფოს აკისრია პოზიტიური ვალდებულება, შეიმუშავოს სასამართლო გადაწყვეტილებათა აღსრულების როგორც სამართლებრივად, ასევე, პრაქტიკულად ეფექტური სისტემა, რომელიც უზრუნველყოფს მათ აღსრულებას არაგონივრული გაჭიანურების გარეშე (ფუკლევი უკრაინის წინააღმდეგ (Fuklev v. Ukraine), no. 71186/01, 30 ნოემბერი 2005, § 85). თუმცა, სასამართლო გადაწყვეტილების აღსრულების შეჩერება ისეთი ვადით, რომელიც მკაცრად საჭიროა საზოგადოებრივი წესრიგის პრობლემების დამაკმაყოფილებელი გადაწყვეტისათვის, შეიძლება გამართლდეს გამონაკლის შემთხვევებში (იხ. მაგალითად, Immobiliare Saffi v. Italy [დიდი პალატა], no. 22774/93, ECHR 1999-V, § 69).

ევროსასამართლოს განმარტებით, კონვენციის მე-6 მუხლით დაცული სამართლიანი სასამართლოს უფლება იქნებოდა ილუზორული, თუკი ხელშემკვრელი სახელმწიფოს ეროვნული სამართლებრივი სისტემა დაუშვებდა საბოლოო, კანონიერ ძალაში შესული სასამართლო გადაწყვეტილების ერთი მხარის საზიანოდ უმოქმედოდ დარჩენას. მაშასადამე, კონვენციის მე-6 მუხლის მიზნებისათვის, სასამართლო გადაწყვეტილების აღსრულება განხილულ უნდა იქნეს, როგორც „სამართალწარმოების“ განუყოფელი ნაწილი (იხ. მაგალითად, იხ. ბურდოვი რუსეთის წინააღმდეგ (Burdov v. Russia), no. 59498/00, § 34, ECHR 2002-III; ჰორნსბი საბერძნეთის წინააღმდეგ (Hornsby v. Greece), 19 მარტი 1997, no. 18357/91, § 40; სკორდინო იტალიის წინააღმდეგ (Scordino v Italy (No. 1) [დიდი პალატა]), no. 36813/97, 29 მარტი 2006).

მიუხედავად იმისა, რომ ევროსასამართლო დასაშვებად თვლის სააღსრულებო წარმოებისათვის შიდა კანონმდებლობით გარკვეული ვადების გათვალისწინებას, მათი დაუცველობა ავტომატურად არ განაპირობებს კონვენციის დარღვევას. აღსრულების გარკვეული შეფერხება შესაძლოა გამართლებულ იქნეს კონკრეტული გარემოებების არსებობისას, თუმცა არც ერთ შემთხვევაში, ასეთი გაჭიანურება არ უნდა იწვევდეს მე-6 მუხლის პირველი პარაგრაფით დაცული უფლების არსის შელახვას (იხ. Immobiliare Saffi, § 74; ბურდოვი (Burdov), §§ 35-37, ანდროსოვი რუსეთის წინააღმდეგ (Androsov v. Russia), no. 63973/00, 6 ოქტომბერი 2005, § 52; გიზატოვა რუსეთის წინააღმდეგ (Gizzatova v. Russia), no. 5124/03, 13 იანვარი 2005, § 20).

საკასაციო პალატა მიუთითებს საქართველოს კონსტიტუციის 62-ე მუხლის პირველ პუნქტზე, რომლის თანახმად, სასამართლოს აქტები შესასრულებლად სავალდებულოა. სასამართლოს გადაწყვეტილების შეუსრულებლობა ან მისი შესრულებისთვის ხელის შეშლა ისჯება კანონით. ზემოაღნიშნული კონსტიტუციური დებულება გამოხატულებას ჰპოვებს სამოქალაქო საპროცესო-სამართლებრივ მართლწესრიგშიც. კერძოდ, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის მე-10 მუხლის მიხედვით, კანონიერ ძალაში შესული სასამართლოს გადაწყვეტილებები (განჩინებები, დადგენილებები), აგრეთვე თავისი უფლებამოსილების განსახორციელებლად სასამართლოს მიერ აღძრული მოთხოვნები და განკარგულებები სავალდებულოა საქართველოს მთელ ტერიტორიაზე ყველა სახელმწიფო, საზოგადოებრივი თუ კერძო საწარმოსათვის, დაწესებულებისათვის, ორგანიზაციისათვის, თანამდებობის პირისა თუ მოქალაქისათვის და ისინი უნდა შესრულდეს.

საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ მართალია, როგორც საქართველოს კონსტიტუცია, ასევე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსი ითვალისწინებს გადაწყვეტილების აღსრულების სავალდებულოობას, თუმცა როგორც ზემოთ აღინიშნა, კონსტიტუციითა და ევროპული კონვენციით გარანტირებული სამართლიანი სასამართლოს უფლება სახელმწიფოს აკისრებს პოზიტიურ ვალდებულებას, შექმნას კანონიერ ძალაში შესული სასამართლო გადაწყვეტილების ეფექტური აღსრულების უზრუნველმყოფი სისტემა, რომელიც დამოკიდებული იქნება არა მხოლოდ მოვალის ნებაყოფლობით ქცევაზე, არამედ, საჭიროების შემთხვევაში, მისი უმოქმედობის დროს, შესაძლებელს გახდის ასეთი გადაწყვეტილების იძულებით აღსრულებასაც.

საკასაციო პალატა მიუთითებს, რომ იძულებითი აღსრულების ერთგვარი მექანიზმის სახით, კანონმდებელმა შეიმუშავა „სააღსრულებო წარმოებათა შესახებ“ საქართველოს კანონი, რომლის მიზანია, აღსრულების ქვემდებარე სხვა აქტებთან ერთად, მათ შორის, კანონიერ ძალაში შესული სასამართლო გადაწყვეტილების აღსრულების ხელშეწყობა. კერძოდ, მითითებული კანონის პირველი მუხლის თანახმად, ეს კანონი აწესრიგებს საერთო სასამართლოების, ადმინისტრაციული ორგანოების (თანამდებობის პირების), არბიტრაჟის, რესტიტუციისა და კომპენსაციის კომისიისა და მისი კომიტეტის, ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს და სისხლის სამართლის საერთაშორისო სასამართლოს მიერ მიღებული აქტების და ამ კანონით გათვალისწინებული აღსასრულებელი გადაწყვეტილებების აღსრულების წესსა და პირობებს.

მითითებული კანონის მე-2 მუხლის „ა“ ქვეპუნქტის თანახმად, ამ კანონით დადგენილი წესით აღსრულებას ექვემდებარება სამოქალაქო და ადმინისტრაციულ საქმეებზე კანონიერ ძალაში შესული სასამართლო გადაწყვეტილება, განჩინება და დადგენილება, გარდა ბავშვის გადაცემასთან ან/და შვილთან მეორე მშობლის ან ოჯახის სხვა წევრის ურთიერთობის უფლების განხორციელებასთან დაკავშირებულ საქმეზე მიღებული გადაწყვეტილებისა.

აღნიშნული კანონის მე-3 მუხლის პირველი პუნქტის მიხედვით, ამ კანონის მე-2 მუხლით გათვალისწინებული აღსასრულებელი გადაწყვეტილებების იძულებით აღსრულებას ახორციელებს საქართველოს იუსტიციის სამინისტროს მმართველობის სფეროში შემავალი საჯარო სამართლის იურიდიული პირი – აღსრულების ეროვნული ბიურო.

საკასაციო პალატა, ასევე, მიუთითებს „სააღსრულებო წარმოებათა შესახებ“ საქართველოს კანონის 25-ე მუხლის პირველ პუნქტზე, რომლის თანახმად, აღსრულების ეროვნული ბიურო სააღსრულებო წარმოებას იწყებს იძულებითი აღსრულების შესახებ კრედიტორის წერილობითი განცხადებისა და სააღსრულებო ფურცლის საფუძველზე. ამავე მუხლის მე-6 პუნქტის თანახმად, აღსრულების ეროვნული ბიუროს მიერ აღსრულების დაწყების შესახებ სააღსრულებო წარმოების მხარეთა ინფორმირება ხდება ამ მუხლის შესაბამისად, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსით სასამართლო უწყების ჩაბარებისთვის დადგენილი წესით.

ამავე მუხლის მე-7 პუნქტის მიხედვით, აღსრულების ეროვნული ბიუროს მიერ მოვალის ინფორმირება ხდება სააღსრულებო წარმოების დაწყებიდან არა უგვიანეს 5 დღისა. მოვალეს ეცნობება: ა) ინფორმირებიდან 7 დღის ვადაში მოთხოვნის ნებაყოფლობით შესრულების შემთხვევაში მხოლოდ კრედიტორის მიერ წინასწარ გადახდილი აღსრულების საფასურის შესაბამისი ნაწილის, ხოლო ნებაყოფლობით შეუსრულებლობის შემთხვევაში − აღსრულების საფასურის სრული ოდენობით დაკისრების შესახებ; ბ) ამ კანონის მე-18 მუხლით დადგენილი უფლებები; გ) სააღსრულებო წარმოების დაწყების სამართლებრივი შედეგები; დ) იძულებითი აღსრულებისათვის ამ კანონით გათვალისწინებული შესაძლო გასატარებელი ღონისძიებები; ე) აღსრულების შესახებ კონკრეტული ინფორმაციის მიღების წესი და საშუალებები. ამავე მუხლის მე-8 პუნქტის შესაბამისად, მოვალეს იძულებითი აღსრულების ღონისძიების კონკრეტული დრო და ადგილი დამატებით არ ეცნობება.

საკასაციო პალატა, ასევე, მიუთითებს „სააღსრულებო წარმოებათა შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-17 მუხლზე, რომლითაც განსაზღვრულია აღმასრულებლის უფლება-მოვალეობები. კერძოდ, მითითებული მუხლის პირველი პუნქტის თანახმად, სამსახურებრივი მოვალეობის შესრულებასთან დაკავშირებული აღმასრულებლის მოთხოვნების შესრულება სავალდებულოა ყველა ფიზიკური და იურიდიული პირისათვის, მიუხედავად მათი დაქვემდებარებისა და ორგანიზაციულ-სამართლებრივი ფორმისა. ამავე მუხლის მე-2 პუნქტის მიხედვით, ყველა ადმინისტრაციული ორგანო, საბანკო დაწესებულება, მოვალესთან სახელშეკრულებო ურთიერთობაში მყოფი ფიზიკური და იურიდიული პირი ვალდებულია აღსრულების ეროვნული ბიუროს მოთხოვნის შემთხვევაში მიაწოდოს მას ინფორმაცია მოვალის ქონებრივი მდგომარეობის, შემოსავლების, საბანკო ანგარიშების, ანგარიშებზე არსებული ნაშთებისა და თანხის ბრუნვის შესახებ. ამავე მუხლის მე-3 პუნქტის თანახმად, აღმასრულებელი ვალდებულია დაიცვას ინფორმაციის კონფიდენციალობა და იგი მხოლოდ სამსახურებრივი მიზნებისთვის გამოიყენოს. ამ მოთხოვნის დარღვევა იწვევს პასუხისმგებლობას საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი წესით.

კანონის მე-17 მუხლის მე-4 პუნქტის მიხედვით, აღმასრულებელს სააღსრულებო მოქმედებათა განხორციელებისას უფლება აქვს, შევიდეს მოვალის ბინაში, დაათვალიეროს ყველა სათავსი და მოვალის ქონება. დათვალიერება ფორმდება ოქმით. ამავე მუხლის მე-5 პუნქტის შესაბამისად, იძულებითი აღსრულების პირობებში აღმასრულებელი უფლებამოსილია განახორციელოს: ა) გადახდევინება: ა.ა) მოვალის ქონებიდან მასზე ყადაღის დადებით და ქონების გაყიდვით, ხოლო თუ საკითხი სახელმწიფო ან მუნიციპალიტეტის ქონებას ეხება, ამის შესახებ აცნობოს შესაბამის სახელმწიფო ან მუნიციპალიტეტის ორგანოს; ა.ბ) მოვალის ხელფასიდან, პენსიიდან (მათ შორის, „დაგროვებითი პენსიის შესახებ“ საქართველოს კანონის საფუძველზე პენსიის მიმღებისა და გარდაცვლილი მონაწილის მემკვიდრის მიერ ერთიანი გადახდით მიღებული თანხიდან), სტიპენდიიდან და სხვა შემოსავლებიდან; ა.გ) სხვა პირებთან არსებული მოვალის ფულადი თანხებიდან და ქონებიდან, აგრეთვე საინკასო დავალებების საფუძველზე მოვალის საბანკო ანგარიშებიდან; ბ) მოვალისთვის იმ საგნების ჩამორთმევა, რომლებიც სასამართლო გადაწყვეტილებით კრედიტორს უნდა გადაეცეს; გ) კანონის შესაბამისად აღსასრულებელ გადაწყვეტილებაში მითითებული სხვა ღონისძიებები.

ამავე მუხლის მე-7 და მე-8 პუნქტების თანახმად, აღმასრულებელი ვალდებულია მიიღოს ყველა კანონიერი ზომა გადაწყვეტილების სწრაფად და რეალურად აღსრულებისათვის, განუმარტოს მხარეებს მათი უფლებები და მოვალეობები, აღსრულების ცალკეული სახეების შინაარსი და შესაძლებლობები, დაეხმაროს მათი უფლებებისა და კანონიერი ინტერესების დაცვაში. თუ მოვალე არ დაუშვებს აღმასრულებელს, განახორციელოს მისთვის კანონით მინიჭებული უფლებამოსილება, აღმასრულებელს შეუძლია დასახმარებლად მიმართოს აღსრულების პოლიციას ან შინაგან საქმეთა სამინისტროს შესაბამის ტერიტორიულ ორგანოს, რომელიც ვალდებულია აღმოუჩინოს მას საჭირო დახმარება.

ზემოაღნიშნულ სამართლებრივ საფუძვლებზე დაყრნდობით, საკასაციო პალატა განმარტავს, რომ აღსრულების ეროვნულ ბიუროს, როგორც იძულებითი აღსრულების განმახორციელებელ ადმინისტრაციულ ორგანოს, აღსრულების ქვემდებარე აქტის იძულებითი აღსრულების უზრუნველსაყოფად, კანონი საკმაოდ ფართო კომპეტენციას ანიჭებს.

საგულისხმოა, რომ თანხის გადახდევინებასთან დაკავშირებულ დავებზე ბიუროს მხრიდან აღსრულების ზემოაღნიშნული მექანიზმების გამოყენების ვალდებულება შეზღუდულია 10-წლიანი ვადით. კერძოდ, „სააღსრულებო წარმოებათა შესახებ“ საქართველოს კანონის 34-ე მუხლის პირველი პუნქტის „კ“ ქვეპუნქტი ადგენს, რომ აღსრულება შეწყდება, თუ თანხის გადახდევინებასთან დაკავშირებულ საქმეზე სააღსრულებო წარმოების დაწყებიდან გასულია 10 წელი, გარდა ალიმენტის გადახდევინების შესახებ, შრომითი ურთიერთობიდან გამომდინარე, დასახიჩრებით ან ჯანმრთელობის სხვაგვარი დაზიანებით, აგრეთვე მარჩენალის დაკარგვით გამოწვეული ზიანის ანაზღაურების შესახებ, დანაშაულით ან ადმინისტრაციული სამართალდარღვევით მიყენებული ზიანის ანაზღაურების შესახებ მოთხოვნებისა, აგრეთვე სახელმწიფო, ავტონომიური რესპუბლიკის რესპუბლიკური ან მუნიციპალიტეტის ბიუჯეტის სასარგებლოდ ან საწინააღმდეგოდ წარმოებული სააღსრულებო საქმეებისა.

საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ თანხის გადახდევინებასთან დაკავშირებულ დავებზე სააღსრულებო წარმოების 10-წლიანი ვადა იმპერატიულია და სააღსრულებო კანონმდებლობა არ ითვალისწინებს მისი აღდგენისა თუ გაგრძელების ნორმატიულ შესაძლებლობას. ამგვარი ვადით აღსრულების პროცესის შემოსაზღვრა ემსახურება კრედიტორისა და მოვალის ინტერესების გონივრულ, პროპორციულ და სამართლიან დაბალანსებას. კერძოდ, იძულებითი აღსრულების პროცესში კრედიტორის მიზანს - აღსრულდეს მის სასარგებლოდ მიღებული, კანონიერ ძალაში შესული სასამართლო გადაწყვეტილება, უპირსპირდება მოვალის ინტერესი - განუსაზღვრელი ვადით მუდმივად არ იმყოფებოდეს მის მიმართ იძულებითი აღსრულების მექანიზმების გამოყენების მოლოდინის რეჟიმში. სააღსრულებო წარმოების მიმართ ხანდაზმულობის 10-წლიანი ვადის დაწესებით კანონმდებელი ახდენს სწორედ მხარეთა ზემოხსენებული ინტერესების კონსტატირებას, მათი მხედველობაში მიღების მნიშვნელობის ხაზგასმას. აღსანიშნავია ისიც, რომ კანონი ადგენს წარმოების ვადის გონივრულ, პროპორციულ ხანგრძლივობას (10 წელი), რომლის ფარგლებშიც, პრეზუმირდება, რომ თანხის გადახდევინებასთან დაკავშირებული სასამართლო გადაწყვეტილება აღსრულდება. შესაბამისად, ხანდაზმულობის ვადის სააღსრულებო წარმოებაში დანერგვა, პარალელურად, ემსახურება აღსრულების ეროვნული ბიუროს საქმიანობის განტვირთვას, უპერსპექტივო და უშედეგო საქმეთაგან მის გათავისუფლებას და შედეგად, ადმინისტრირების გაჯანსაღებას. ამდენად, კანონმდებლობით სააღსრულებო წარმოებისათვის ხანდაზმულობის იმპერატიული ვადების განმტკიცებას აქვს ლეგიტიმური დანიშნულება და ფუნქცია, რომლის ერთი კონკრეტული, თუნდაც კრედიტორის ინტერესის დასაცავად უგულებელყოფა იწვევს ამ ვადის დაწესებით დაცული სხვა კანონიერი ინტერესების ხელყოფას.

ამდენად, ზემოაღნიშნული მსჯელობის გათვალისწინებით, საკასაციო პალატა განმარტავს, რომ „სააღსრულებო წარმოებათა შესახებ“ საქართველოს კანონის 34-ე მუხლის პირველი პუნქტის „კ“ ქვეპუნქტით დადგენილი 10-წლიანი ხანდაზმულობის ვადა იმპერატიულია და მისი აღდგენა/გაგრძელება, სასამართლოს ან/და ადმინისტრაციული ორგანოს ინიციატივით, დაუშვებელია. ხანდაზმულობის ვადის იმპერატიულობა ემსახურება სასწორის ორ მხარეს მოქცეული მოვალისა და კრედიტორის ინტერესებს შორის გონივრული ბალანსის შენარჩუნების მიზანს. ხსენებული ბალანსის რღვევა კი ვერ გამართლდება სსიპ აღსრულების ეროვნული ბიუროს უმოქმედობაზე მითითებით. უფრო კონკრეტულად, საკასაციო პალატა ხაზს უსვამს იმ გარემოებას, რომ განსახილველ შემთხვევაში, ქვედა ინსტანციის სასამართლოთა მხრიდან სააღსრულებო წარმოების შეწყვეტის უკანონობა და შედეგად, აღსრულების განახლების საჭიროება სწორედ ბიუროს უმოქმედებაზე მითითებით დასაბუთდა. თუმცა საკასაციო პალატა ვერ დაეთანხმება სააპელაციო სასამართლოს შეფასებებს იმის თაობაზე, რომ მოცემულ შემთხვევაში, სააღსრულებო წარმოების 10-წლიანი ვადის განმავლობაში, კერძოდ, დაახლოებით 2015 წლის თებერვლიდან 2023 წლის 28 აპრილამდე პერიოდზე, ბიუროს მხრიდან სათანადო სააღსრულებო ღონისძიებების განხორციელებაზე უარის თქმა სააღსრულებო ბიუროს ართმევდა სააღსრულებო წარმოების შეწყვეტის შესაძლებლობას. აღნიშნულის საწინააღმდეგოდ, საკასაციო პალატა განმეორებით განმარტავს, რომ „სააღსრულებო წარმოებათა შესახებ“ საქართველოს კანონის 34-ე მუხლის პირველი პუნქტის „კ“ ქვეპუნქტით გათვალისწინებული 10-წლიანი ვადა არის იმპერატიული და იგი იურიდიულ შედეგებს იწვევს იმისაგან დამოუკიდებლად, თუ რამდენად სათანადოდ და სრულყოფილად ახორციელებს ბიურო კანონით დაკისრებულ ფუნქცია-მოვალეობებს კრედიტორის ინტერესის დასაკმაყოფილებლად. შესაბამისად, აღნიშნული ვადის გასვლის შემდგომ სააღსრულებო წარმოება წყდება მაშინაც კი, როდესაც აღსრულების ეროვნული ბიურო სააღსრულებო წარმოების ფარგლებში ავლენს უმოქმედობას და არაგონივრულად ხანგრძლივი პერიოდის განმავლობაში, არ მიმართავს სათანადო ღონისძიებებს კანონიერ ძალაში შესული სასამართლო გადაწყვეტილების აღსრულების მიზნით.

ამ თვალსაზრისით, საკასაციო პალატა ყურადღებას ამახვილებს ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს 1995 წლის 28 სექტემბრის გადაწყვეტილებაზე საქმეზე „სკოლო იტალიის წინააღმდეგ“, რომელშიც ევროსასამართლომ მიიჩნია, რომ აღსრულების პროცესში კომპეტენტური ადმინისტრაციული ორგანოების უმოქმედობა იწვევს სახელმწიფოს პასუხისმგებლობას კონვენციის მე-6 მუხლის პირველი პუნქტის შესაბამისად (Scollo v. Italy, no. 19133/91, § 44). ასევე, საქმეზე „ფუკლევი უკრაინის წინააღმდეგ“, ევროსასამართლომ დაადგინა, რომ სახელმწიფო აღსრულების სამსახურის მხრიდან გამოვლენილ იქნა უმოქმედობა აპლიკანტის სასარგებლო გადაწყვეტილების გონივრულ დროში აღსრულების მიმართ. ამასთან, ევროსასამართლოს შეფასებით, მიუხედავად იმისა, რომ ეროვნულმა სასამართლოებმა გადაწყვეტილების აღსრულების გაჭიანურებისათვის პასუხისმგებელ პირად აღმასრულებელი სცნეს, მათი მხრიდან არ მომხდარა ამ უმოქმედობისათვის რაიმე ანაზღაურების დაკისრება. შესაბამისად, ევროსასამართლომ მიიჩნია, რომ აღმასრულებლის მიერ აღნიშნულ საქმეში 4 წელზე მეტი ხნის განმავლობაში სათანადო მოქმედებების შეუსრულებლობა ან სააღსრულებო წარმოებაზე ეფექტური კონტროლის განუხორციელებლობა იძლევა საკმარის საფუძველს დასკვნისათვის, რომ ადგილი ჰქონდა კონვენციის მე-6 მუხლის პირველი პარაგრაფის დარღვევას (Fuklev v. Ukraine), no. 71186/01, 30 ნოემბერი 2005, §§ 84-86).

ევროსასამართლოს განმარტებით, მაშინ, როდესაც ეროვნულ ორგანოებს გადაწყვეტილების აღსრულების მიზნით აკისრიათ მოქმედების ვალდებულება, თუმცა ისინი ამას ვერ აკეთებენ, მათ უმოქმედობას შეუძლია გამოიწვიოს სახელმწიფოს პასუხისმგებლობა კონვენციის მე-6 მუხლის პირველი პარაგრაფის მიხედვით (იხ., Bogdan Vodă Greek-Catholic Parish v. Romania, no. 26270/04, § 44, 19 ნოემბერი 2013).

ამასთან, საკასაციო სასამართლო ყურადღებას ამახვილებს ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს გადაწყვეტილებაზე საქმეზე „კოკიარელა იტალიის წინააღმდეგ“ (Cocchiarella v. Italy [დიდი პალატა], no. 64886/01, 29 მარტი 2006, §§ 70-72), სადაც ევროპულმა სასამართლომ გაიმეორა, რომ კონვენციის ნებისმიერი სავარაუდო დარღვევის კომპენსირება (ანაზღაურება), პირველ რიგში, ეროვნული ორგანოების კომპეტენციის ფარგლებში ექცევა (იხ. ბურდოვი რუსეთის წინააღმდეგ, (Burdov v. Russia), no. 59498/00, § 30, ECHR 2002-III). ევროსასამართლო, ასევე, ყურადღებას ამახვილებს იმ გარემოებაზე, რომ აპლიკანტის სასარგებლო გადაწყვეტილების ან ზომის არსებობა არ არის საკმარისი მისთვის „მსხვერპლის“ სტატუსის ჩამორთმევისათვის, თუკი ეროვნულმა ორგანოებმა არ აღიარეს, პირდაპირ ან არსებითად, და შემდგომ არ მიანიჭეს მას კონვენციის დარღვევის გამო კომპენსაცია (იხ. მაგალითად, Eckle v. Germany, 15 ივლისი 1982, §§ 69 და შემდგომი პარაგრაფები, Series A no. 51; Amuur v. France, 25 ივნისი 1996, § 36, Reports 1996‑III; Dalban v. Romania [GC], no. 28114/95, § 44, ECHR 1999‑VI; და Jensen v. Denmark (dec.), no. 48470/99, ECHR 2001‑X).

როგორც ევროსასამართლოს სასამართლო პრაქტიკით არის დადგენილი, იმის გასარკვევად, პირს შეუძლია თუ არა მაინც მოითხოვოს კონვენციის სავარაუდო დარღვევის მსხვერპლად აღიარება, ძირითადად, მნიშვნელოვანია განისაზღვროს, მიიღო თუ არა მან სათანადო ანაზღაურება მიყენებული ზიანისათვის. ევროსასამართლოს პრაქტიკის მიხედვით, მაშინ, როდესაც ეროვნულმა ორგანოებმა დაადგინეს დარღვევა და მათი გადაწყვეტილება განამტკიცებს შესაბამის და სათანადო ანაზღაურებას დარღვეული უფლებისათვის, მხარეს აღარ შეუძლია მოითხოვოს მსხვერპლად აღიარება კონვენციის 34-ე მუხლის მნიშვნელობით (იხ. მაგალითად, Holzinger v. Austria (no. 1), no. 23459/94, § 21, ECHR 2001‑I).

აქვე, საკასაციო პალატა მიზანშეწონილად მიიჩნევს ყურადღება გაამახვილოს საქმეზე „მიხაილენკი და სხვები უკრაინის წინააღმდეგ“ (Mykhailenky and Others v. Ukraine, nos. 35091/02, 35196/02, 35201/02, 35204/02, 35945/02, 35949/02, 35953/02, 36800/02, 38296/02, and 42814/02, 6 ივნისი 2005 წელი, §§ 60-64), რომელშიც ევროსასამართლომ გაიმეორა მის მიერ ჩამოყალიბებულ სასამართლო პრაქტიკაში გაკეთებული განმარტებები, რომ აპლიკანტის მიერ სასამართლო გადაწყვეტილების აღსრულების შედეგად მისთვის მიკუთვნებადი სიკეთის მიღების შეუძლებლობა წარმოადგენს ჩარევას კონვენციის პირველი დამატებითი ოქმის პირველი მუხლით გათვალისწინებულ საკუთრებით მშვიდობიანი სარგებლობის უფლებაში (იხ. (Burdov v. Russia), no. 59498/00, § 40, ECHR 2002-III; Jasiūnienė v. Lithuania, no. 41510/98, § 45, 6 მარტი 2003). მაშასადამე, ევროსასამართლომ აღნიშნა, რომ აპლიკანტების შეუძლებლობა, მიეღწიათ მათ სასარგებლოდ მიღებული გადაწყვეტილების აღსრულებისათვის საკმაოდ დიდი დროის განმავლობაში (3-დან 7 წლამდე), წარმოადგენს ჩარევას კონვენციის პირველი დამატებითი ოქმის პირველი მუხლით განმტკიცებულ მათ საკუთრებით მშვიდობიანი სარგებლობის უფლებაში.

ამდენად, საკასაციო პალატა განმარტავს, რომ იძულებითი აღსრულების განმახორციელებელი ორგანოს მხრიდან გამოვლენილი უმოქმედობა, მაშინ, როდესაც კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილების აღსრულების მიზნით აღსრულების ეროვნულ ბიუროს კანონი სააღსრულებო მოქმედებათა განხორციელებას ავალდებულებდა, არ ქმნის კანონით იმპერატიულად განსაზღვრული ხანდაზმულობის ვადის გასვლის მოტივით შეწყვეტილი სააღსრულებო წარმოების განახლების საფუძველს. გამომდინარე იქიდან, რომ აღსრულების პროცესში აღმასრულებლის დაუსაბუთებელი, არაგონივრული უმოქმედობა მის უკანონობაზე მიუთითებს, ამგვარმა უმოქმედობამ, სათანადო წინაპირობების დადასტურების შემთხვევაში, შესაძლოა განაპირობოს კრედიტორის როგორც სამართლიანი სასამართლოს უფლების, ასევე, საკუთრების უფლების ხელყოფა და წარმოშვას სახელმწიფო პასუხისმგებლობა კრედიტორისათვის უმოქმედობით მიყენებული ზიანის ანაზღაურების თაობაზე.

საკასაციო პალატის მითითებით, საკითხის ამგვარი გადაწყვეტა სრულად თავსებადია „სააღსრულებო წარმოებათა შესახებ“ საქართველოს კანონით ჩამოყალიბებულ იძულებითი აღსრულების სისტემასთან, რომლის ფარგლებშიც, კანონით დადგენილი 10-წლიანი ვადა არის იმპერატიული, ხოლო ამ ვადის გაგრძელება ან აღდგენა, სათანადო საკანონმდებლო დანაწესის არარსებობის გამო, დაუშვებელია. შესაბამისად, ასეთი საკანონმდებლო მოწესრიგების პირობებში, სასამართლოს მხრიდან აღსრულების შეწყვეტის უკანონოდ ცნობისა და სააღსრულებო წარმოების განახლების დავალების შემთხვევაში, ბუნდოვანი იქნებოდა, თუ რა ვადით უნდა განეგრძო აღსრულების ეროვნულ ბიუროს კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილების აღსრულება. ამდენად, იმ შემთხვევაში, თუკი ადმინისტრაციულ ორგანოს ჰქონდა კანონისმიერი იმპერატიული ვადის გასვლამდე სააღსრულებო მოქმედებათა განხორციელების შესაძლებლობა, თუმცა მან კანონსაწინააღმდეგოდ თავი შეიკავა აღსრულების ხელშემწყობი სათანადო ნაბიჯების გადადგმისაგან, რის შედეგადაც, საბოლოოდ აღსრულება ვადის გასვლის გამო შეწყდა, კრედიტორს ეძლევა უფლება, მოითხოვოს უსაფუძვლო და არაგონივრული გაჭიანურების შედეგად კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილების აღუსრულებლობით, როგორც ადმინისტრაციული ორგანოს დაუსაბუთებელი უმოქმედობით მიყენებული ზიანის ანაზღაურება. კანონით დადგენილი ვადის იმპერატიული ბუნების გათვალისწინებით, რამდენადაც არ არსებობს შეწყვეტილი წარმოების განახლებისა და აღსრულების პროცესის განგრძობის კანონისმიერი შესაძლებლობა, ევროსასამართლოს გადაწყვეტილებებში განვითარებული მსჯელობის მიხედვით, მხარის დარღვეული უფლების კომპენსირებისათვის არსებობს მხოლოდ ერთადერთი გზა - მისთვის მიყენებული ზიანის სრული და სათანადო ანაზღაურება.

საკასაციო პალატა მიუთითებს, რომ მოცემულ შემთხვევაში, მ. ნ-ეის მიერ სარჩელი აღძრულია სააღსრულებო წარმოების შეწყვეტის თაობაზე ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტების ბათილად ცნობის მოთხოვნით. ნიშანდობლივია, რომ სარჩელი სრულად ეფუძნება აღსრულების ეროვნული ბიუროს უმოქმედობის მტკიცებას. კერძოდ, მოსარჩელე თვლის, რომ ადმინისტრაციულმა ორგანომ, წლების მანძილზე, არ მიმართა „სააღსრულებო წარმოებათა შესახებ“ საქართველოს კანონით გათვალისწინებულ ღონისძიებებს, სათანადოდ არ გამოიყენა მისთვის კანონით მინიჭებული უფლებამოსილებები, რამაც, შედეგად, მ. ნ-ეს ხელი შეუშალა კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილებით მიკუთვნებული ფულადი სახსრების მოპოვებაში.

საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ სარჩელის შინაარსის გათვალისწინებით, მოსარჩელე, ფაქტობრივად, ითხოვს სსიპ აღსრულების ეროვნული ბიუროს უმოქმედობის უკანონოდ ცნობას. ნათელია მისი საბოლოო მიზანიც, რომელიც გადაწყვეტილებით მიკუთვნებული ფულადი თანხის მიღებას უკავშირდება. საკასაციო პალატა მიუთითებს საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 28¹ მუხლზე, რომლის თანახმად, პროცესის დაჩქარების მიზნით, მოსამართლეს შეუძლია დაეხმაროს მხარეს მოთხოვნის ტრანსფორმირებაში. საკასაციო სასამართლომ ერთ-ერთ გადაწყვეტილებაში აღნიშნა, რომ „სარჩელის ტრანსფორმირების პროცესუალურ-სამართლებრივი შესაძლებლობა ადმინისტრაციულ სამართალწარმოებაში მოქმედი ინკვიზიციურობისა და შეჯიბრებითობის პრინციპების თანაარსებობისა და ურთიერთშეჯერების გამოვლინებაა. საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის მე-4 მუხლითა და საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის მე-4 მუხლით განმკიცებული შეჯიბრებითობის პრინციპის, ასევე, ამავე კოდექსის 248-ე მუხლის მე-3 ნაწილის საფუძველზე, სასამართლო იზღუდება სასარჩელო მოთხოვნის ფარგლებით, თუმცა ინკვიზიციურობის პრინციპის საფუძველზე მინიჭებული აქტიური როლის გათვალისწინებით, სასამართლო არა თუ უფლებამოსილი, არამედ ამგვარი საჭიროების შემთხვევაში, ვალდებულია დაეხმაროს მხარეს მოთხოვნის ტრანსფორმირებაში“ (საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2021 წლის 9 დეკემბრის #ბს-193(2კ-21) გადაწყვეტილება). კერძოდ, საკასაციო სასამართლოს მიერ ჩამოყალიბებული ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკით დადგენილია, რომ „...სასკ-ის 28¹ მუხლის თანახმად მხარისათის მოთხოვნის ტრანსფორმირებაში დახმარების გაწევა ადმინისტრაციული დავის განმხილველი სასამართლოს ვალდებულებას შეადგენს“ (საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2019 წლის 9 დეკემბრის #ბს-294-294(კ-18) განჩინება).

საკასაციო სასამართლოს განმარტებით „სასარჩელო მოთხოვნის მართებული ტრანსფორმირებისათვის გადამწყვეტია მოსარჩელის რეალური და საბოლოო იურიდიული ინტერესის გამორკვევა. სარჩელის ტრანსფორმირება ემსახურება მოსარჩელის საბოლოო მიზნის მიღწევის ხელშეწყობას... საკასაციო სასამართლო მიუთითებს, რომ მოთხოვნის ტრანსფორმირების ექსკლუზიური უფლებით სასამართლოს აღჭურვა წარმოადგენს იმის დადასტურებას, რომ სასამართლოს მოსარჩელის რეალური, ნამდვილი იურიდიული ინტერესის ამოკითხვისა და მასთან მისადაგებული შინაარსით სასარჩელო მოთხოვნის განსაზღვრის უპირატესი შესაძლებლობა გააჩნია“ (საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2021 წლის 9 დეკემბრის #ბს-193(2კ-21) გადაწყვეტილება).

ზემოაღნიშნულ გარემოებებზე დაყრდნობით, საკასაციო პალატა მიუთითებს, რომ რამდენადაც სააპელაციო პალატამ 10-წლიანი ხანდაზმულობის ვადის გასვლის გამო შეწყვეტილი სააღსრულებო წარმოების განახლების შესაძლებლობა დაუშვა, იგი მოსარჩელეს მისი მიზნის მიღწევის სათანადო პროცესუალურ-სამართლებრივი ღონისძიების შერჩევასა და სარჩელის სათანადოდ ფორმულირებაში ვერ დაეხმარა. კერძოდ, სადავო საკითხის განხილვა სააპელაციო სასამართლომ სარჩელის პირვანდელი ფორმულირების ფარგლებში განაგრძო. შესაბამისად, პალატას მხედველობაში არ მიუღია და არ უმსჯელია, რომ აღსრულების ეროვნული ბიუროს უმოქმედობას შესაძლოა ზიანის ანაზღაურების მოთხოვნის საფუძველი წარმოეშვა. აღნიშნულმა, შედეგობრივად, განაპირობა სააპელაციო პალატის მიერ საკითხის არასრულყოფილი კვლევა, რამდენადაც ზიანის ანაზღაურების მოთხოვნის კონტექსტში, ადმინისტრაციული ორგანოს ქმედებისა თუ ქმედებისაგან თავის შეკავების უკანონობის საკითხის პარალელურად, სასამართლო ადგენს ზიანის ანაზღაურებისათვის საჭირო სხვა კომპონენტების არსებობა-არარსებობასაც. ამდენად, საქმის ხელახლა განხილვისას, სააპელაციო სასამართლომ მოსარჩელესთან კომუნიკაციით უნდა გამოარკვიოს მისი მიზანი და დაეხმაროს მას ამ მიზნის მიღწევის სათანადო პროცესუალურ-სამართლებრივი ღონისძიების შერჩევაში. საქმის ხელახალი განხილვის საჭიროება განპირობებულია, ასევე, იმით, რომ სარჩელის სხვაგვარად ფორმულირების შემთხვევაში, ზიანის ანაზღაურების კონტექსტში სასამართლოს მოუწევს სხვა საკითხების დამატებითი შესწავლაც.

ამ თვალსაზრისით, საკასაციო პალატა სააპელაციო სასამართლოს ყურადღებას მიაქცევს იმ გარემოებაზე, რომ ზიანის ანაზღაურების მოთხოვნის საფუძვლიანად მიჩნევისათვის მხოლოდ სააღსრულებო ორგანოს უმოქმედობის დადასტურება არ კმარა. საკასაციო პალატა მიუთითებს საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 992-ე მუხლზე (გენერალური დელიქტი), რომლის თანახმად, პირი, რომელიც სხვა პირს მართლსაწინააღმდეგო, განზრახი ან გაუფრთხილებელი მოქმედებით მიაყენებს ზიანს, ვალდებულია აუნაზღაუროს მას ეს ზიანი.

საკასაციო პალატა განმარტავს, რომ ადმინისტრაციული ორგანოს ქმედება, რომელმაც ზიანი გამოიწვია, უნდა გამომდინარეობდეს ორგანოს უფლებამოსილებიდან და უნდა იყოს მართლსაწინააღმდეგო და ბრალეული, რაც გამოიხატება ორგანოს შეგნებულ, მიზანმიმართულ უმოქმედობაში ან უხეშ გაუფრთხილებლობაში, ანუ ადმინისტრაციული ორგანო შეგნებულად უნდა უშვებდეს პირისათვის ზიანის მიმყენებელი გარემოების დადგომას და არ ახორციელებდეს მისთვის კანონით დაკისრებულ ვალდებულებებს მის თავიდან ასაცილებლად. ამასთან, ქმედების უკანონობა დადასტურებული უნდა იყოს კანონით დადგენილი წესით, რომელიც პირდაპირ მიზეზობრივ კავშირში იქნება დამდგარ ზიანთან. ზიანის მიმყენებლის მართლსაწინააღმდეგო ქმედებასა და დამდგარ ზიანს შორის მიზეზობრივი კავშირის არსებობა კი წარმოადგენს დელიქტური პასუხისმგებლობის დადგომის სავალდებულო პირობას და გამოიხატება იმაში, რომ პირველი წარმოშობს მეორეს. პასუხისმგებლობა დგება მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუ ზიანი იყო ზიანის მიმყენებლის მოქმედების (უმოქმედობის) პირდაპირი და გარდაუვალი შედეგი (იხ. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2021 წლის 7 ოქტომბრის #ბს-932(2კ-20) გადაწყვეტილება).

ამ თვალსაზრისით, საკასაციო პალატა კიდევ ერთხელ ამახვილებს ყურადღებას ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს მიერ დადგენილ სასამართლო პრაქტიკაზე, კერძოდ, საქმეზე „სოკური უკრაინის წინააღმდეგ“ ევროსასამართლომ აღნიშნა, რომ უმთავრესი შეკითხვა, რომელსაც უნდა გაეცეს პასუხი, არის ის, იყო თუ არა სახელმწიფო კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილების აღსრულების გაჭიანურებაზე პასუხისმგებელი, ასევე, იყო თუ არა გამართლებული აღსრულების ხელშემშლელი შეზღუდვები და ადგენდა თუ არა ასეთი შეზღუდვები სამართლიან ბალანსს სახელმწიფოსა და ინდივიდების ინტერესებს შორის (იხ. Sokur v. Ukraine, no. 29439/02, 26 ივლისი 2005, § 32).

ზემოაღნიშნულის გათვალისწინებით, საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ ზიანის ანაზღაურების წინაპირობას წარმოშობს მხოლოდ იმგვარი უმოქმედობა, რომლისთვისაც პასუხისმგებლობა უშუალოდ სახელმწიფოს ეკისრება. საქმეზე „ბურდოვი რუსეთის წინააღმდეგ (No. 2)“, ევროსასამართლო აღნიშნავს, რომ სახელმწიფოს კონვენციის დარღვევად შეერაცხება კანონიერ ძალაში შესული სასამართლო გადაწყვეტილების აღსრულების მხოლოდ უსაფუძვლო, არაგონივრულად ხანგრძლივი გაჭიანურება (იხ. Burdov v. Russia (No. 2), no. 33509/04), § 66, 4 მაისი 2009). ასეთი დაყოვნების გონივრულობა (მიზანშეწონილობა) განისაზღვრება აღსრულების პროცედურების კომპლექსურობის, თავად აპლიკანტისა (კრედიტორის) და კომპეტენტური ორგანოების მოქმედებების, ასევე, სასამართლო გადაწყვეტილებით მიკუთვნებული სიკეთის ბუნებისა და ოდენობის გათვალისწინებით (იხ. Raylyan v. Russia, no. 22000/03, § 31, 15 თებერვალი 2007).

მაგალითად, საქმეზე „ჰორნსბი საბერძნეთის წინააღმდეგ“, ევროსასამართლომ დაადგინა, რომ საბოლოო, აღსრულებადი სასამართლო გადაწყვეტილების აღსასრულებლად საჭირო ზომების მიღებისაგან 5 წელზე მეტი ხნის განმავლობაში თავშეკავებით ეროვნულმა ორგანოებმა კონვენციის მე-6 მუხლის პირველი პარაგრაფის დებულებებს დაუკარგეს ყველანაირი სასარგებლო ეფექტი (Hornsby v. Greece, no. 18357/91, 19 მარტი 1997, § 45).

ნიშანდობლივია აღინიშნოს, რომ ევროსასამართლო მხედველობაში იღებს გადაწყვეტილების აღსრულების პროცესში შესაბამისი ორგანოს უმოქმედოდ ყოფნის დროის გონივრულობასაც. მაგალითად, საქმეზე „მოროკო რუსეთის წინააღმდეგ“, ევროსასამართლომ აღნიშნა, რომ ადმინისტრაციულ ორგანოთა მხრიდან გადაწყვეტილების აღსრულებისათვის გამოყენებული დრო არ იყო prima facie არაგონივრული (Moroko v. Russia, no. 20937/07, 1 დეკემბერი 2008, § 43).

საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ აღსრულების კონტექსტში ევროსასამართლო ერთმანეთისაგან მიჯნავს გადაწყვეტილებებს, რომლის ფარგლებშიც მოვალეს სახელმწიფო ორგანო წარმოადგენს, იმ გადაწყვეტილებებისაგან, რომელშიც მოვალე კერძო პირია. მაშინ, როდესაც მოვალე კერძო პირია, ევროსასამართლო აღნიშნავს, რომ დაუშვებელია, სამოქალაქო საქმეებში სახელმწიფოებს პასუხისმგებლობა დაეკისროთ კერძო პირის გადახდისუუნარობის გამო აღსრულებადი დავალიანების გადაუხდელობის გამო (იხ. მაგალითად, Sanglier v. France, no. 50342/99, 27 აგვისტო 2003, § 39). მიუხედავად ამისა, როგორც ზემოთ აღინიშნა, სახელმწიფოს აკისრია პოზიტიური ვალდებულება, შეიმუშავოს სასამართლო გადაწყვეტილებათა აღსრულების როგორც სამართლებრივად, ასევე, პრაქტიკულად ეფექტური სისტემა, რომელიც უზრუნველყოფს მათ აღსრულებას არაგონივრული გაჭიანურების გარეშე (ფუკლევი უკრაინის წინააღმდეგ (Fuklev v. Ukraine), no. 71186/01, 30 ნოემბერი 2005, § 85). მაშასადამე, სახელმწიფოს პასუხისმგებლობა შესაძლოა დადგეს, თუკი სააღსრულებო წარმოებაზე პასუხისმგებელი ადმინისტრაციული ორგანო არ გამოიჩენს სათანადო გულმოდგინებას, ან მაშინ, როდესაც იგი ხელს შეუშლის აღსრულებას (იხ. იქვე, § 67). პოზიტიური ვალდებულებების შესასრულებლად, სახელმწიფოს მიხედულების ფარგლებში ექცევა ადეკვატური და თვითკმარი სამართლებრივი საშუალებებით (არსენალით) საკუთარი თავის აღჭურვა. თუმცა არსებითია, რომ აღსრულების უზრუნველსაყოფად ეროვნული ორგანოების მიერ მიღებული ზომები იყოს ადეკვატური და საკმარისი ამ მიზნისათვის (იხ. Ruianu v. Romania, no 34647/97, 17 სექტემბერი 2003, § 66), რამდენადაც აღსრულებას სწორედ ეს ორგანოები ახორციელებენ(იხ. იქვე, §§ 72-73; ასევე, Sekul v. Croatia (dec.), no. 43569/13, 30 ივნისი 2015, §§ 54-55).

ევროსასამართლოს განმარტებით, იქ, სადაც სახელმწიფომ გადადგა კანონმდებლობით გათვალისწინებული ყველანაირი ნაბიჯი, რათა უზრუნველეყო კერძო პირის მხრიდან სასამართლო გადაწყვეტილების შესრულება, სახელმწიფო არ შეიძლება იქნეს პასუხისმგებელ პირად ცნობილი იმის გამო, რომ მოვალემ უარი განაცხადა მისი ვალდებულებების შესრულებაზე (იხ. Fociac v. Romania, no. 2577/02, 3 მაისი 2005, §§ 74 და 78).

ყოველივე ზემოაღნიშნულის გათვალისწინებით, საკასაციო პალატა განმარტავს, რომ გადაწყვეტილების აღუსრულებლობით წარმოშობილი სამართლებრივი შედეგების სახელმწიფოსათვის შერაცხვა მხოლოდ მაშინ არის შესაძლებელი, როდესაც აღნიშნული კონკრეტულად შესაბამისი ადმინისტრაციული ორგანოს უმოქმედობის უშუალო, გარდაუვალ შედეგს წარმოადგენს. როგორც ზემოთ აღინიშნა, ევროსასამართლო ხაზს უსვამს აღმასრულებლის მხრიდან სათანადო გულისხმიერების გამოჩენისა და ყველა შესაძლო სათანადო სააღსრულებო ღონისძიების გამოყენების მნიშვნელობას, ასევე უმოქმედოდ ყოფნის პერიოდის გონივრულობას. შესაბამისად, აღსრულების განმახორციელებელ სახელმწიფო ორგანოს, რომელსაც განსახილველ შემთხვევაში სსიპ აღსრულების ეროვნული ბიურო წარმოადგენს, ევალება ამტკიცოს მისი მხრიდან სააღსრულებო წარმოების პროცესში კანონმდებლობით მინიჭებულ კომპეტენციათა არსენალის ამოწურვა, ყველა ეფექტური სააღსრულებო ღონისძიების გამოყენება კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილების აღსრულების მიზნით.

შესაბამისად, როგორც ზემოთ აღინიშნა, საკითხის ხელახალი განხილვისას სააპელაციო პალატა ვალდებულია მიიღოს ზომები მ. ნ-ეის სარჩელის მის საბოლოო მიზანთან დაახლოებისათვის და დაეხმაროს მხარეს მოთხოვნის ტრანსფორმირებაში. თუმცა, ამავდროულად, ტრანსფორმირების შემდგომ ფორმულირებული სასარჩელო მოთხოვნა, სადავო საკითხის მართებული შეფასებისათვის, წარმოშობს კონკრეტული გარემოებების დამატებით შესწავლის საჭიროებას. კერძოდ, ზიანის ანაზღაურების მიზნებისათვის, არსებითია სააპელაციო სასამართლომ დაადგინოს აღსრულების ეროვნული ბიუროს მხრიდან სააღსრულებო წარმოების გაჭიანურების კანონსაწინააღმდეგოობა, კერძოდ, უფრო დეტალურად გამოიკვლიოს, ჰქონდა თუ არა ბიუროს ხანდაზმულობის 10-წლიანი პერიოდის განმავლობაში დამატებით რაიმე სააღსრულებო მოქმედების განხორციელების ობიექტური შესაძლებლობა, რისი შესრულებისაგანაც მან თავი უსაფუძვლოდ შეიკავა. ამასთან, სააპელაციო პალატამ საკითხის ხელახალი განხილვისას უნდა შეაფასოს მიზეზშედეგობრივი კავშირი აღსრულების ეროვნული ბიუროს ქმედებასა და გადაწყვეტილების აღუსრულებლობით მ. ნ-ეისათვის მიყენებულ ზიანს შორის. უფრო კონკრეტულად, აუცილებელია განისაზღვროს, გადაწყვეტილების აღუსრულებლობა წარმოადგენდა თუ არა სააღსრულებო ბიუროს მიერ მოქმედებისაგან თავშეკავების უშუალო შედეგს.

საკასაციო პალატა განმარტავს, რომ ზიანის ანაზღაურების დაკისრება ვერ დაეფუძნება იმ შეფასებით თუ მტკიცებულებით სტანდარტს, რომელზე დაყრდნობითაც ქვედა ინსტანციის სასამართლოებმა უკანონოდ მიიჩნიეს აღსრულების ეროვნული ბიუროს მხრიდან უმოქმედობის გამოვლენა და ბათილად ცნეს აღსრულების შეწყვეტის თაობაზე სადავო ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტები. არსებითია, საკითხის დეტალური, ყოვლისმომცველი შესწავლა, განსახილველ საქმეზე დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებების ზიანის ანაზღაურების თითოეულ კომპონენტთან მისადაგება და გადაწყვეტილების მიღება მხოლოდ აღნიშნული კრიტერიუმების ერთობლივი ანალიზის საფუძველზე, ასევე მოცემულ გადაწყვეტილებაში განვითარებული მსჯელობებისა და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს განმარტებების მხედველობაში მიღებით.

ყოველივე ზემოაღნიშნულის გათვალისწინებით, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ სსიპ აღსრულების ეროვნული ბიუროს საკასაციო საჩივარი უნდა დაკმაყოფილდეს ნაწილობრივ, გაუქმდეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2024 წლის 18 აპრილის განჩინება და საქმე ხელახლა განსახილველად დაუბრუნდეს იმავე სასამართლოს.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლის მე-2 ნაწილით, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 53-ე მუხლის მე-4 ნაწილით, 412-ე მუხლით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

1. სსიპ აღსრულების ეროვნული ბიუროს საკასაციო საჩივარი დაკმაყოფილდეს ნაწილობრივ;

2. გაუქმდეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2024 წლის 18 აპრილის განჩინება და საქმე ხელახლა განსახილველად დაუბრუნდეს იმავე სასამართლოს;

3. სასამართლო ხარჯების განაწილების საკითხი გადაწყდეს საქმეზე საბოლოო გადაწყვეტილების მიღებისას;

4. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.

თავმჯდომარე მ. ვაჩაძე

მოსამართლეები: გ. აბუსერიძე

ბ. სტურუა