საქართველოს უზენაესი სასამართლო
გ ა ნ ჩ ი ნ ე ბ ა
საქართველოს სახელით
საქმე №ბს-181(კ-24) 11 დეკემბერი, 2024 წელი
ქ. თბილისი
ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატა
შემადგენლობა:
გოჩა აბუსერიძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),
მაია ვაჩაძე, ბიძინა სტურუა
საქმის განხილვის ფორმა - ზეპირი მოსმენის გარეშე
კასატორები (მოსარჩელეები) - ა. ქ-ე, მ. თ-ი
პროცესუალური მოწინააღმდეგეები (მოპასუხეები) - ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერია, ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის სსიპ თბილისის არქიტექტურის სამსახური
მესამე პირი - ა. ე-ი
გასაჩივრებული განჩინება - თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2023 წლის 18 ოქტომბრის განჩინება
კასატორების მოთხოვნა - გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღება
დავის საგანი - ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის ბათილად ცნობა, ახალი ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემის დავალება
ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი
2016 წლის 23 დეკემბერს ა. ქ-ემ და მ. თ-იმა სარჩელით მიმართეს თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიას მოპასუხეების - ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის და ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის სსიპ თბილისის არქიტექტურის სამსახურის მიმართ, რომლითაც მოითხოვეს ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის სსიპ თბილისის არქიტექტურის სამსახურის 2016 წლის 25 მარტის №2462306 და ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერის 2016 წლის 22 ნოემბრის №1-2324 ბრძანებების ბათილად ცნობა, ასევე მოპასუხისთვის ქ. თბილისში, ...ს ქ. №...-ში უნებართვოდ მიშენებული/დაშენებული ფართის ლეგალიზების თაობაზე ახალი ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემის დავალება.
სარჩელის მიხედვით, მოსარჩელეებმა 2016 წლის 26 თებერვალს განცხადებით მიმართეს ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურის სამსახურს და მოითხოვეს ქ. თბილისში, ...ს ქ. №...-ში მდებარე მიწის ნაკვეთზე განთავსებულ ინდივიდუალურ საცხოვრებელ სახლზე დაშენებული ფართის ლეგალიზება. განცხადებას საფუძვლად დაედო ახლად აღმოჩენილი გარემოება, კერძოდ ექსპერტიზის დასკვნა საცხოვრებელ სახლზე მიშენების ხანდაზმულობის დადგენის თაობაზე, რომლის თანახმად განისაზღვრა, რომ დასახელებულ მისამართზე მდებარე სახლთმფლობელობის №... ნაგებობის პირველ სართულზე მიშენება და მანსარდის სართულის დაშენება სავარაუდოდ განხორციელებული იყო 2005-2006 წლებში. მოსარჩელეების მითითებით, არქიტექტურის სამსახურს არ უმსჯელია დასახელებულ ექსპერტიზის დასკვნაზე, მან მხოლოდ გადაამოწმა სამსახურის მონაცემთა ბაზაში არსებული ინფორმაცია და საქმე დატოვა განუხილველი, რაც ძალაში იქნა დატოვებული ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის მიერ.
თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2018 წლის 17 ოქტომბრის გადაწყვეტილებით მ. თ-ისა და ა. ქ-ეის სარჩელი არ დაკმაყოფილდა.
თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2018 წლის 17 ოქტომბრის გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრეს ა. ქ-ემ და მ. თ-იმა, რომლებმაც გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილება მოითხოვეს.
თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2023 წლის 18 ოქტომბრის განჩინებით ა. ქ-ეისა და მ. თ-ის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა; უცვლელად დარჩა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2018 წლის 17 ოქტომბრის გადაწყვეტილება.
სააპელაციო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ ა. ქ-ესა და მ. თ-ის ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის სსიპ ქალაქ თბილისის არქიტექტურის სამსახურის 2015 წლის 18 თებერვლის №17122... ბრძანებით უარი ეთქვათ ქ. თბილისში, ...ს ქ. №...-ში უნებართვოდ მიშენებული/დაშენებული ფართის ლეგალიზებაზე, იმ გარემოებაზე მითითებით, რომ სსიპ თბილისის არქიტექტურის სამსახურში დაცული აეროფოტოგადაღების მონაცემების შესაბამისად, არ დადასტურდა ობიექტის მშენებლობის 2007 წლის 1 იანვრამდე დასრულების ფაქტი. მოსარჩელეებმა 2016 წლის 26 თებერვალს №AR1381862 განცხადებით განმეორებით მიმართეს სსიპ ქალაქ თბილისის არქიტექტურის სამსახურს და მოითხოვეს ზემოაღნიშნული მიშენების/დაშენების ლეგალიზება, ამასთან, წარდგენილ განცხადებას დაურთეს 2016 წლის 3 თებერვლის ექსპერტიზის №03 დასკვნა, რომლის თანახმად, ქ. თბილისში, ...ს ქ. №...-ში მდებარე სახლთმფლობელობის №... ნაგებობის პირველ სართულზე მიშენება და მანსარდის სართულის დაშენება სავარაუდოდ განხორციელებული იყო 2005-2006 წლებში.
სააპელაციო პალატამ ასევე დადგენილად მიიჩნია, რომ სსიპ ქალაქ თბილისის არქიტექტურის სამსახურის 2016 წლის 25 მარტის №2462306 ბრძანებით განმცხადებლებს უარი ეთქვათ განცხადების განხილვაზე, იმ საფუძვლით, რომ აღნიშნულ საკითხზე ადმინისტრაციულ ორგანოს უკვე ნამსჯელი ჰქონდა და მიღებული ჰქონდა გადაწყვეტილება განცხადების დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის შესახებ, ხოლო საკითხის განმეორებით განხილვისას განმცხადებლის მიერ არ იქნა წარდგენილი ახალი გარემოებების დამდგენი დოკუმენტაცია, რომელიც განაპირობებდა განმცხადებლისათვის უფრო ხელსაყრელი ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემას.
სააპელაციო პალატამ განმარტა, რომ უნებართვოდ ან/და პროექტის დარღვევით აშენებული ობიექტებისა ან მათი ნაწილების ლეგალიზების საკითხის გადაწყვეტისას აუცილებელია დგინდებოდეს ობიექტის 2007 წლის 1 იანვრამდე აშენების და ამ თარიღისთვის მშენებლობის დასრულების ფაქტი. სასამართლოს მითითებით, საქმეში არსებული 2005 წლის და 2014 წლის აეროგადაღების ფოტოები ადასტურებდა, რომ სადავო შენობის კონფიგურაცია იყო შეცვლილი, კერძოდ 2005 წლის ორთოფოტოზე ასახული ნაგებობა 2014 წლის ნაგებობაზე მცირე მოცულობის იყო, ამასთან განსხვავდებოდა ერთიანი სახურავის ქვეშ მოქცეული ფართის ზომა და კონფიგურაციაც. ამდენად, სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ მხარის მიერ მითითებული ექსპერტიზის დასკვნა არ ადასტურებდა ობიექტის 2007 წლის 1 იანვრამდე დასრულების ფაქტს და გასაჩივრებული აქტები მიღებული იყო კანონმდებლობის მოთხოვნათა დაცვით.
თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2023 წლის 18 ოქტომბრის განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრეს ა. ქ-ემ და მ. თ-იმა, რომლებმაც გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილება მოითხოვეს.
კასატორები საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 96-ე მუხლზე მითითებით, მიიჩნევენ, რომ სსიპ ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურის სამსახურმა საქმეში არსებული დოკუმენტები არ გამოიკვლია სათანადოდ. ადმინისტრაციულმა ორგანომ თვითნებურად დაასკვნა, რომ სადავო ობიექტზე ახლაც მიმდინარეობდა მშენებლობა, რაც არ შეესაბამება სიმართლეს. მშენებლობა არ მიმდინარეობს არც დღეს და იგი არც ბრძანების გამოცემის დროს - 2015 წლის თებერვალში მიმდინარეობდა. ამასთან, კასატორები მიიჩნევენ, რომ მათ მიერ წარმოდგენილი დასკვნა ადასტურებდა, რომ სადავო ქონების მშენებლობა 2007 წლის 1 იანვრამდე დასრულდა და არცერთი გარემოება არ მიუთითებდა ამ თარიღის შემდეგ მისი განახლების ფაქტზე, რაც არც ადმინისტრაციულ ორგანოს და არც სასამართლოს მიუღიათ მხედველობაში.
საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2024 წლის 18 აპრილის განჩინებით, ა. ქ-ეისა და მ. თ-ის საკასაციო საჩივარი, ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად წარმოებაში იქნა მიღებული.
ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი
საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლისა და საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ ა. ქ-ეისა და მ. თ-ის საკასაციო საჩივარი საჩივარი არ აკმაყოფილებს საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მოთხოვნებს და არ ექვემდებარება დასაშვებად ცნობას შემდეგ გარემოებათა გამო:
საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილი განსაზღვრავს საკასაციო საჩივრის განსახილველად დასაშვებობის ამომწურავ საფუძვლებს, კერძოდ, აღნიშნული ნორმის თანახმად, საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მიერ საკასაციო საჩივარი დაიშვება, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ: ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია; გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება; დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს.
საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოთ მითითებული საფუძვლით. საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სააპელაციო სასამართლოს განჩინების საკასაციო სასამართლოს მიერ დამკვიდრებული პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით და ამასთან, არ არსებობს საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღების ვარაუდი. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება არ ეწინააღმდეგება ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს. ამასთან, საქმის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს მიერ საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების თვალსაზრისით.
საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ კასატორები ვერ ასაბუთებენ სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვას მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით. კასატორები საკასაციო საჩივარში ვერ აქარწყლებენ სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებსა და დასკვნებს, შესაბამისად, საქმეზე არ იქმნება საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით განსაზღვრული საკასაციო საჩივრის განსახილველად დაშვების წინაპირობა.
განსახილველ შემთხვევაში, სადავო საგანს წარმოადგენს სსიპ თბილისის არქიტექტურის სამსახურის 2016 წლის 25 მარტის №2462306 ბრძანების და ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერის 2016 წლის 22 ნოემბრის №1-2324 ბრძანების კანონიერება, ასევე მოსარჩელეებისთვის ქ. თბილისში, ...ს ქ. №...-ში უნებართვოდ მიშენებული/ დაშენებული ფართის ლეგალიზების წინაპირობების არსებობა.
საკასაციო პალატა მიუთითებს საქართველოს პრეზიდენტის 2007 წლის 24 ნოემბრის №660 ბრძანებულებაზე, რომლითაც დამტკიცდა პროექტის შემთანხმებელი და მშენებლობის ნებართვის გამცემი ორგანოს მიერ უნებართვოდ ან/და პროექტის დარღვევით აშენებული ობიექტების ან მათი ნაწილების ლეგალიზების შესახებ გადაწყვეტილების მიღების წესი. ბრძანების პირველი მუხლის მე-2 პუნქტი აკონკრეტებს, რომ წესის მოქმედება ვრცელდება 2007 წლის 1 იანვრამდე უნებართვოდ ან/და პროექტის დარღვევით აშენებული ობიექტებისა ან მათი ნაწილების მიმართ. დასახელებული მუხლის 21 და 22 პუნქტები კი წესის მოქმედებას ასევე ავრცელებს მრავალბინიან სახლებზე უნებართვოდ ან/და პროექტის დარღვევით 2007 წლის 1 იანვრამდე დაწყებული და დაუმთავრებელი იმ მიშენება-დაშენებების მიმართ, რომელთა დასრულება არ გულისხმობს მიშენების გაზრდას ან/და სართულის (სართულების) დამატებას და 2007 წლის 1 იანვრამდე დაწყებულ და დაუმთავრებელ 500 კვ.მ-მდე საერთო ფართობის მქონე ინდივიდუალურ საცხოვრებელ სახლებზე, თუ ნულოვან ნიშნულამდე მათი მოწყობის სამუშაოები დასრულებულია.
ზემოაღნიშნული წესის მე-3 მუხლის პირველი პუნქტი განსაზღვრავს, რომ ობიექტის ან მისი ნაწილის მესაკუთრე ან სხვა უფლებამოსილი პირი (ხოლო ამ წესის პირველი მუხლის 21 პუნქტით გათვალისწინებულ შემთხვევაში – მრავალბინიანი სახლის ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობა) აღნიშნული ობიექტის ლეგალიზების მოთხოვნის შესახებ განცხადებით მიმართავს შესაბამის ორგანოს, რომელიც მარტივი ადმინისტრაციული წარმოების წესით განიხილავს საკითხს და იღებს გადაწყვეტილებას ობიექტის ან მისი ნაწილის ლეგალიზების ან ლეგალიზებაზე უარის თქმის შესახებ. აღნიშნული წესის მე-5 მუხლის 1-ლი პუნქტის თანახმად, ამ წესის პირველი მუხლის 21 და 22 პუნქტებით გათვალისწინებულ შემთხვევებში, განმცხადებელმა დამატებით უნდა წარმოადგინოს არქიტექტურული პროექტი, რომლის შესაბამისადაც უნდა მოხდეს ობიექტის მშენებლობის დასრულება. ამ წესის პირველი მუხლის 21 პუნქტით გათვალისწინებულ შემთხვევაში, მშენებლობის დასასრულებლად წარმოდგენილი პროექტი არ უნდა ითვალისწინებდეს მიშენების გაზრდას ან/და დამატებითი სართულის (მანსარდის) დაშენებას. ამავე წესის მე-6 მუხლის პირველი პუნქტი კი განსაზღვრავს, რომ შესაბამისი ორგანო იღებს გადაწყვეტილებას ობიექტის ან მისი ნაწილის ლეგალიზების შესახებ იმ შემთხვევაში, თუ იგი არ ეწინააღმდეგება კანონმდებლობის მოთხოვნებს.
განსახილველ შემთხვევაში, საქმის მასალებით დადგენილია, რომ 2015 წლის 26 იანვარს ა. ქ-ემ და მ. თ-იმა №AR1281529 განცხადებით მიმართეს სსიპ ქალაქ თბილისის არქიტექტურის სამსახურს და მოითხოვეს ქ. თბილისში, ...ს ქ. №...-ში (ს/კ ...) მიწის ნაკვეთზე განთავსებულ ინდივიდუალურ საცხოვრებელ სახლზე უნებართვო მიშენების/დაშენების ლეგალიზება, თუმცა ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის სსიპ ქალაქ თბილისის არქიტექტურის სამსახურის 2015 წლის 18 თებერვლის №17122... ბრძანებით არ დაკმაყოფილდა მათი მოთხოვნა, ხოლო უარის თქმის საფუძველი გახდა ის გარემოება, რომ სსიპ თბილისის არქიტექტურის სამსახურში დაცული აეროფოტოგადაღების მონაცემების შესაბამისად არ დასტურდებოდა ობიექტის მშენებლობის 2007 წლის 1 იანვრამდე დასრულების ფაქტი.
ასევე დადგენილია, რომ მოსარჩელეებმა 2016 წლის 26 თებერვალს №AR1381862 განცხადებით განმეორებით მიმართეს სსიპ ქალაქ თბილისის არქიტექტურის სამსახურს და მოითხოვეს ქ. თბილისში, ...ს ქ. №...-ში, (ს/კ ...) მიწის ნაკვეთზე განთავსებულ ინდივიდუალურ საცხოვრებელ სახლზე, უნებართვო მიშენების/დაშენების ლეგალიზება. მ. თ-ის მიერ 2016 წლის 26 თებერვლის №AR1381862 განცხადების წარდგენისას ახალ გარემოებად მიეთითა დამოუკიდებელი სასამართლო ექსპერტის დ. მ-ის 2016 წლის 3 თებერვლის №03 დასკვნა, თანდართული ფოტომასალით. დადგენილია, რომ დამოუკიდებელი სასამართლო ექსპერტის დ. მ-ის 2016 წლის 3 თებერვლის №3 დასკვნის თანახმად, ქ. თბილისში, ...ს ქ. №...-ში მდებარე სახლთმფლობელობის №... ნაგებობის პირველ სართულზე მიშენება და მანსარდის სართულის დაშენება სავარაუდოდ განხორციელებულია 2005-2006 წლებში. სსიპ ქალაქ თბილისის არქიტექტურის სამსახურის 2016 წლის 25 მარტის №2462306 ბრძანებით განმცხადებელებს უარი ეთქვათ №AR1381862 განცხადების განხილვაზე, იმ საფუძვლით, რომ აღნიშნულ საკითხზე ადმინისტრაციულ ორგანოს უკვე ნამსჯელი ჰქონდა და მიღებული ჰქონდა გადაწყვეტილება განცხადების დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის შესახებ, ხოლო საკითხის განმეორებით განხილვისას განმცხადებლის მიერ არ იქნა წარდგენილი ახალი გარემოებების დამდგენი დოკუმენტაცია, რომელიც განაპირობებდა განმცხადებლისათვის უფრო ხელსაყრელი ინდივიდუალურ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემას.
დადგენილია, რომ 2016 წლის 3 მაისს ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიას №156692/15 ადმინისტრაციული საჩივრით მიმართა მ. თ-ის და ა. ქ-ეის წარმომადგენელმა და მოითხოვა სსიპ ქალაქ თბილისის არქიტექტურის სამსახურის 2016 წლის 25 მარტის №2462306 ბრძანების ბათილად ცნობა. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის 2016 წლის 22 ნოემბრის №1-2324 ბრძანებით არ დაკმაყოფილდა მ. თ-ის და ა. ქ-ეის წარმომადგენლის №156692/15 ადმინისტრაციული საჩივრით იმ საფუძვლით, რომ სადავო ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემასთან დაკავშირებული წარმოების დაწყების საფუძველი გახდა იმგვარი შინაარსის მოთხოვნა, რომელთან დაკავშირებითაც ადმინისტრაციულ ორგანოს უკვე ჰქონდა ნამსჯელი და მიღებული გადაწყვეტილება განცხადების დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის თაობაზე, ხოლო განმცხადებლის მიერ დამატებით წარდგენილი დამოუკიდებელი სასამართლო ექსპერტის დ. მ-ის 2016 წლის 3 თებერვლის №3 დასკვნა არ ადასტურებდა ისეთ გარემოებას, რომელიც შეძლებდა სადავო ბრძანების გამოცემის საფუძვლის გაქარწყლებას, რამდენადაც იგი არ ადასტურებდა ობიექტის 2007 წლის 1 იანვრამდე დასრულების ფაქტს.
საკასაციო სასამართლო მიუთითებს საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 102-ე მუხლის პირველ ნაწილზე, რომლის თანახმად, განცხადება იმ საკითხთან დაკავშირებით, რომლის თაობაზედაც არსებობს ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ გამოცემული ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი განცხადების, აგრეთვე საჩივრის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის შესახებ, შეიძლება წარდგენილი იქნეს მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუ ფაქტობრივი ან სამართლებრივი მდგომარეობა, რომელიც საფუძვლად დაედო ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემას, შეიცვალა დაინტერესებული პირის სასარგებლოდ, ან თუ არსებობს ახლად აღმოჩენილი ან ახლად გამოვლენილი გარემოებანი (მტკიცებულებები), რომლებიც განაპირობებს განმცხადებლისათვის უფრო ხელსაყრელი ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემას. ამდენად, განსახილველ შემთხვევაში, შეფასების საგანს წარმოადგენს სწორედ ის გარემოება, წარმოადგენს თუ არა მოსარჩელეების მიერ წარმოდგენილი ექსპერტიზის დასკვნა იმ სახის მტკიცებულებას, რომელიც შესაძლოა გახდეს საქმის წარმოების განახლების და მოსარჩელეების მოთხოვნის დაკმაყოფილების საფუძველი.
საკასაციო პალატა ხაზგასმით აღნიშნავს, რომ უნებართვო მშენებლობის ლეგალიზაციასთან დაკავშირებული ურთიერთობების მომწესრიგებელი ზემოაღნიშნული დანაწესები ლეგალიზების წინაპირობად განსაზღვრავს 2007 წლის 1 იანვრის მდგომარეობით სადავო ფართის მშენებლობის დასრულების ფაქტს, იმ შემთხვევაში კი თუ შესაბამის პირს დარჩა შესასრულებელი სამუშაოები, აღნიშნული სამუშაოები თავის თავში არ უნდა მოიაზრებდეს ფართის ზომის გაზრდას, რის დასადასტურებლადაც წარდგენილ უნდა იქნეს შესაბამისი არქიტექტურული პროექტი. ამავე წესის მე-9 მუხლი კი ითვალისწინებს საგამონაკლისო შემთხვევას, კერძოდ, პირველი მუხლის მე-2, 21 და 22 პუნქტებით გათვალისწინებული იმ შენობა-ნაგებობებისთვის, რომლების მშენებლობა დასრულებულია დასრულებისათვის ამ ბრძანებულების ვადის დარღვევით, აგრეთვე შენობა-ნაგებობისათვის, რომლების მშენებლობის დასრულება ვერ განხორციელდა დასრულებისათვის დადგენილ მაქსიმალურ ვადაში და დასრულდება დასრულების ნებართვის ფარგლებში ამ მუხლის ძალაში შესვლიდან 4 თვის განმავლობაში, ვადის დარღვევა ჩაითვალა საპატიოდ და მათი ლეგალიზება განხორციელდება მოქმედი კანონმდებლობის შესაბამისად. ამასთან, საკასაციო სასამართლო მიუთითებს საქართველოს უზენაესი სასამართლოს შემდეგ სამართლებრივ მსჯელობაზე: „ასევე შესაძლებელია დაუსრულებელი ობიექტის ლეგალიზება, მშენებლობის დასრულების შესაძლებლობის მიცემის გზით, რა დროსაც განმცხადებელმა დამატებით უნდა წარადგინოს არქიტექტურული პროექტი.“ (სუსგ №ბს-77(კ-19); 11.04.2019).
განსახილველ შემთხვევაში საკასაციო სასამართლო საქმეში არსებული 2005 და 2014 წლების აეროგადაღების ფოტოების გაცნობის შედეგად, სააპელაციო სასამართლოს მსგავსად მიიჩნევს, რომ აღნიშნული ფოტოები შეიცავენ განსხვავებული კონფიგურაციის შენობებს, კერძოდ, 2005 წლის ორთოფოტოზე ასახული ნაგებობა 2014 წლის ნაგებობაზე მცირე მოცულობისაა, ამასთან, განსხვავებულია ერთიანი სახურავის ქვეშ მოქცეული ფართის ზომაც და კონფიგურაციაც. ამდენად, საკასაციო სასამართლო იზიარებს სააპელაციო პალატის მსჯელობას, რომ მხარის მიერ მითითებული ექსპერტიზის დასკვნა არ ადასტურებს ობიექტის ზემოაღნიშნული წესით განსაზღვრულ ვადებში დასრულების ფაქტს, შესაბამისად ადმინისტრაციულ ორგანოში წარდგენილი ხელახალი განცხადება და მასზე თანდართული ექსპერტიზის დასკვნა ვერ გახდებოდა უკვე ნამსჯელ საკითხზე ადმინისტრაციული წარმოების განახლების საფუძველი, რაც ადასტურებს სსიპ თბილისის არქიტექტურის სამსახურის 2016 წლის 25 მარტის №2462306 ბრძანების კანონიერებას.
რაც შეეხება ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერის 2016 წლის 22 ნოემბრის №1-2324 ბრძანებას, საკასაციო სასამართლო იზიარებს სააპელაციო პალატის მსჯელობას, რომ იმ პირობებში, როდესაც კანონიერია ძირითადი აქტი - სსიპ თბილისის არქიტექტურის სამსახურის 2016 წლის 25 მარტის №2462306 ბრძანება, ასევე კანონიერია მის შესახებ ზემდგომი ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ მიღებული გადაწყვეტილებაც.
ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ კასატორის მიერ მითითებული გარემოებები არ იძლევა საკასაციო საჩივრის დასაშვებად ცნობის შესაძლებლობას, მოცემულ საქმეს არ გააჩნია არავითარი პრინციპული მნიშვნელობა სასამართლო პრაქტიკისათვის, სახეზე არ არის საკასაციო საჩივრის დასაშვებად ცნობის საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით რეგლამენტირებული არც ერთი საფუძველი, ამდენად, საკასაციო პალატა საკასაციო საჩივარს მიიჩნევს დაუშვებლად.
საკასაციო სასამართლო მიუთითებს საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მე-4 ნაწილზე და აღნიშნავს, რომ თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება მიჩნეული, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70 პროცენტი.
საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ ვინაიდან, ა. ქ-ეის და მ. თ-ის საკასაციო საჩივარზე თ. ბ-იის მიერ 04.04.2024წ. №40378769 გადახდის ქვითრით გადახდილია სახელმწიფო ბაჟი 300 ლარის ოდენობით, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მე-4 ნაწილის თანახმად, აღნიშნული თანხის 70 პროცენტი უნდა დაუბრუნდეს კასატორების წარმომადგენელს - თ. ბ-ის (პ/ნ ...).
ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი
საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლით, 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მე-4 ნაწილით და
დ ა ა დ გ ი ნ ა:
1. ა. ქ-ეის და მ. თ-ის საკასაციო საჩივარი მიჩნეულ იქნეს დაუშვებლად;
2. უცვლელად დარჩეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2023 წლის 18 ოქტომბრის განჩინება;
3. კასატორების წარმომადგენელს - თ. ბ-ის (პ/ნ ...) დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე 04.04.2024წ. №40378769 გადახდის ქვითრით გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის - 300 ლარის 70% - 210 ლარი, შემდეგი ანგარიშიდან: ქ. თბილისი, სახელმწიფო ხაზინა, ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის №200122900, სახაზინო კოდი №300773150;
4. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.
მოსამართლეები: გ. აბუსერიძე
მ. ვაჩაძე
ბ. სტურუა
