საქმე #ბს-949(კ-24) 24 დეკემბერი, 2024 წელი

ქ. თბილისი

ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატამ

შემდეგი შემადგენლობით:

მაია ვაჩაძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

მოსამართლეები: გოჩა აბუსერიძე, ბიძინა სტურუა

საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე

კასატორი (მოპასუხე) – ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერია

მოწინააღმდეგე მხარე (მოსარჩელე) – შპს „კ....“

მოპასუხე – ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის მუნიციპალური ინსპექცია

გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2024 წლის 26 მარტის განჩინება

დავის საგანი – ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტების ბათილად ცნობა

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი :

2020 წლის 7 ოქტომბერს შპს „კ....მა“ სასარჩელო განცხადებით მიმართა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიას, მოპასუხეების - ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიისა და ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის მუნიციპალური ინსპექციის მიმართ.

მოსარჩელის განმარტებით, ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის მუნიციპალური ინსპექციის მიერ 2019 წლის 30 ივლისს გამოცემულ იქნა #შ-203/19 და #შ-204/19 დადგენილებები, რომლითაც შეჩერებულ იქნა შპს „კ....ს“ მიერ ქალაქ თბილისში, ....სა და ....ს შორის (ნაკვ. ...), .... და .... საკადასტრო კოდებით რეგისტრირებულ მიწის ნაკვეთებზე მრავალფუნქციური საცხოვრებელი კომპლექსის, #2 და #4 სახლების მშენებლობა. ამასთან, 2019 წლის 31 ივლისს ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის მუნიციპალურმა ინსპექციამ გამოსცა #000510 და #000511 დადგენილებები, რომლითაც შპს „კ....“ დაჯარიმდა 30 000 ლარით ზემოაღნიშნულ მისამართზე მრავალფუნქციური საცხოვრებელი კომპლექსის #2 და #4 სახლების მშენებლობისას მშენებლობის უსაფრთხოების წესების დარღვევისათვის.

მოსარჩელის მითითებით, ზემოაღნიშნული დადგენილებები კომპანიის მიერ გასაჩივრებულ იქნა ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიაში, რომლის 2020 წლის 2 მარტის ბრძანებით შპს „კ....ს“ ადმინისტრაციული საჩივარი არ დაკმაყოფილდა.

მოსარჩელე აღნიშნავს, რომ კომპანიისათვის გაუგებარია, თუ რატომ განხორციელდა მშენებლობის შეჩერება და ამასთან, მისი დაჯარიმება, რამდენადაც ზემოაღნიშნულ სამშენებლო ობიექტზე არ მიმდინარეობდა სამშენებლო სამუშაოები. აღნიშნულს, ასევე, ადასტურებს ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ დადგენილების ღობეზე გაკვრა, ვინაიდან სამშენებლო ობიექტზე არ იმყოფებოდნენ მუშები ან/და უფლებამოსილი პირი, რომელიც დადგენილებას ჩაიბარებდა.

ამასთან, მოსარჩელე განმარტავს, რომ პროდუქტის უსაფრთხოებისა და თავისუფალი მიმოქცევის კოდექსის 49-ე მუხლის მიზანია, გამოირიცხოს მშენებლობის უსაფრთხოების წესების დარღვევით წარმოება, რასაც კომპანიის მხრიდან ადგილი არ ჰქონია. მოსარჩელის მითითებით, სამშენებლო ობიექტი ფაქტობრივად უფუნქციო იყო, შესაბამისად, არ არსებობდა არანაირი საფრთხე იმისა, რომ რომელიმე მუშა ან/და სხვა პირი დაზიანდებოდა უსაფრთხოების წესების დარღვევის გამო.

შესაბამისად, მოსარჩელე აღნიშნავს, რომ კომპანიის მხრიდან ადგილი არ ჰქონია სამართალდარღვევის ჩადენას, რამდენადაც, ზემოაღნიშნული დადგენილებების გამოცემის დროისათვის, სამშენებლო ობიექტზე სამშენებლო სამუშაოები არ მიმდინარეობდა.

ამდენად, მოსარჩელემ ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის მუნიციპალური ინსპექციის (1) 2019 წლის 31 ივლისის #000510 დადგენილების, (2) 2019 წლის 31 ივლისის #000511 დადგენილების, (3) 2019 წლის 30 ივლისის #შ-204/19 დადგენილების, (4) 2019 წლის 30 ივლისის #შ-203/19 დადგენილებისა და (5) 2020 წლის 2 მარტის #271 ბრძანების ბათილად ცნობა მოითხოვა.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2023 წლის 14 ივლისის გადაწყვეტილებით შპს „კ....ს“ სარჩელი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ; სადავო საკითხის გადაუწყვეტლად ბათილად იქნა ცნობილი ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის მუნიციპალური ინსპექციის 2019 წლის 31 ივლისის #000510 და 2019 წლის 31 ივლისის #000511 დადგენილებები იმ ნაწილში, რომლითაც შპს „კ....“ დაჯარიმდა 30 000 (ოცდაათი ათასი) ლარით და ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის მუნიციპალურ ინსპექციას, საქმისათვის არსებითი მნიშვნელობის მქონე გარემოებების შესწავლის, გამოკვლევისა და ურთიერთშეჯერების საფუძველზე, ახალი ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემა დაევალა; ბათილად იქნა ცნობილი ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის 2020 წლის 2 მარტის #271 ბრძანება იმ ნაწილში, რომლითაც ძალაში დარჩა ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის მუნიციპალური ინსპექციის 2019 წლის 31 ივლისის #000510 და 2019 წლის 31 ივლისის #000511 დადგენილებები შპს „კ....ს“ დაჯარიმების ნაწილში; დანარჩენ ნაწილში სარჩელი არ დაკმაყოფილდა.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2023 წლის 14 ივლისის გადაწყვეტილება სარჩელის დაკმაყოფილების ნაწილში სააპელაციო წესით გაასაჩივრა ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიამ, რომელმაც გასაჩივრებულ ნაწილში გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე სრულად უარის თქმა მოითხოვა. ზემოაღნიშნული გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის მუნიციპალურ ინსპექციას არ გაუსაჩივრებია.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2024 წლის 26 მარტის განჩინებით ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა; უცვლელად დარჩა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2023 წლის 14 ივლისის გადაწყვეტილება.

სააპელაციო სასამართლომ მიუთითა საქართველოს ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსის 36-ე მუხლზე, რომლის თანახმად, ერთი პირის მიერ ორი ან მეტი ადმინისტრაციული სამართალდარღვევის ჩადენისას ადმინისტრაციული სახდელი მას დაედება თითოეული სამართალდარღვევისთვის ცალ-ცალკე. თუ პირმა ჩაიდინა რამდენიმე ადმინისტრაციული სამართალდარღვევა, რომელთა საქმეებს ერთდროულად განიხილავს ერთი და იგივე ორგანო (თანამდებობის პირი), სახდელი დაედება იმ სანქციის ფარგლებში, რომელიც დაწესებულია უფრო სერიოზული დარღვევისათვის. ამ შემთხვევაში ძირითად სახდელს შეიძლება დაემატოს ერთ-ერთი დამატებითი სახდელთაგანი, რომლებსაც ითვალისწინებენ რომელიმე ჩადენილი სამართალდარღვევისათვის პასუხისმგებლობის დამდგენი მუხლები.

მითითებული სამართლებრივი ნორმის დანაწესიდან გამომდინარე, სააპელაციო პალატამ მართებულად მიიჩნია საქალაქო სასამართლოს განმარტება, რომ პირის მიერ ერთდროულად ერთი მუხლით (მუხლის ერთი ნაწილით/პუნქტით) გათვალისწინებული რამდენიმე სამართალდარღვევის ჩადენის შემთხვევაში, თუ საქმეებს ერთდროულად ერთი და იგივე ორგანო (თანამდებობის პირი) განიხილავს, დამრღვევს აღნიშნული მუხლით განსაზღვრული ერთი სახდელი უნდა დაედოს, ხოლო იმ შემთხვევაში, თუ პირის მიერ ჩადენილია ერთდროულად სხვადასხვა მუხლით (მუხლის სხვადასხვა ნაწილით/პუნქტით) გათვალისწინებული რამდენიმე (ორი ან მეტი) სამართალდარღვევა, რომელთა საქმეებს ერთდროულად ერთი და იგივე ადმინისტრაციული ორგანო (თანამდებობის პირი) განიხილავს, დამრღვევს სახდელი უნდა დაედოს იმ სანქციის ფარგლებში, რომელიც დაწესებულია უფრო სერიოზული დარღვევისათვის.

სააპელაციო პალატის მითითებით, მერია სადავო დადგენილებების მართებულობას ასაბუთებდა იმ გარემოებაზე მითითებით, რომ საპროექტო მიწის ნაკვეთზე #2 და #4 სახლების მშენებლობის საფუძველს წარმოადგენდა სხვადასხვა სანებართვო დოკუმენტაცია, რაც იმას ნიშნავდა, რომ ხსენებული შენობა-ნაგებობები წარმოადგენდა დამოუკიდებელ სამშენებლო ობიექტებს.

სააპელაციო სასამართლომ არ გაიზიარა ადმინისტრაციული ორგანოს არგუმენტი სადავო დადგენილების კანონიერებასთან დაკავშირებით და მიუთითა საქმის მასალებზე, რომლითაც დადგენილი იყო, რომ შპს „კ....ს“ მიერ ჩადენილი იყო ერთი სახის სამართალდარღვევა, კერძოდ, ქალაქ თბილისში, ....სა და ....ს შორის, #.... საკადასტრო კოდით რეგისტრირებულ მიწის ნაკვეთზე მდებარე (სახლი #4) და ამავე მისამართზე #.... და #.... საკადასტრო კოდებით რეგისტრირებულ მიწის ნაკვეთებზე მდებარე (სახლი #2) მშენებარე ობიექტებზე. ორივე მშენებარე ობიექტი - სახლი #4 და სახლი #2 - მდებარეობდა #.... მიწის ნაკვეთზე. სახლი #4 მდებარეობდა ს.კ. #.... მიწის ნაკვეთზე; სახლი #2 კი მდებარეობდა #.... და #.... საკადასტრო კოდებით რეგისტრირებულ მიწის ნაკვეთზე. სააპელაციო პალატის მითითებით, მოცემულ შემთხვევაში, მოსარჩელეს ორივე სადავო აქტით პასუხისმგებლობა დაეკისრა პროდუქტის უსაფრთხოებისა და თავისუფალი მიმოქცევის კოდექსის 49-ე მუხლის „ა“ ქვეპუნქტით; მათი გამოვლენა მოხდა ერთდროულად, საერთო საკადასტრო ერთეულზე (ს.კ. #....) და მოცემული სამშენებლო სამართალდარღვევის საქმეებს ერთდროულად განიხილავდა ერთი და იგივე ორგანო - ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის მუნიციპალური ინსპექცია. შესაბამისად, სააპელაციო პალატამ მიიჩნია, რომ ორივე სამართალდარღვევის ჩამდენს უნდა დასდებოდა ერთი სახდელი - 30 000 (ოცდაათი ათასი) ლარი.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2024 წლის 26 მარტის განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიამ, რომელმაც გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა მოითხოვა.

კასატორი არ იზიარებს სასამართლოს განმარტებას, რომ შპს „კ....ს“ მიერ ჩადენილია ერთი სამართალდარღვევა ქალაქ თბილისში, ....სა და ....ს შორის, #.... საკადასტრო კოდით რეგისტირებულ მიწის ნაკვეთზე მდებარე (სახლი #4) და ამავე მისამართზე #.... და #.... საკადასტრო კოდებით რეგისტრირებულ მიწის ნაკვეთებზე მდებარე (სახლი #2) მშენებარე ობიექტებზე.

კასატორი არ იზიარებს სააპელაციო სასამართლოს მითითებას იმ გარემოებაზე, რომ ზემოაღნიშნულ მიწის ნაკვეთებზე შენობა-ნაგებობების, კერძოდ, #2 და #4 სახლების მშენებლობისას უსაფრთხოების წესების დარღვევა განხილულ უნდა იქნეს ერთ ადმინისტრაციულ სამართლადარღვევად, რომლისთვისაც ადმინისტრაციული სამართალდარღვევის საქმის მწარმოებელი ორგანოს მიერ უნდა გამოყენებულიყო ერთი ადმინისტრაციული სახდელი.

კასატორი ყურადღებას ამახვილებს იმ გარემოებაზე, რომ საპროექტო მიწის ნაკვეთებზე #2 და #4 სახლების მშენებლობის საფუძველს წარმოადგენს სხვადასხვა სანებართვო დოკუმენტაცია. ხსენებული შენობა-ნაგებობები წარმოადგენს დამოუკიდებელ სამშენებლო ობიექტებს, რის გამოც, მათ მიმართ არსებობდა სამშენებლო სამართალდარღვევის საქმის წარმოების დამოუკიდებლად დაწყების სამართლებრივი საფუძველი. აღნიშნულიდან გამომდინარე, მერია მიიჩნევს, რომ სასამართლოს ზემოხსენებული მითითება უსაფუძვლოა და არ უნდა იქნეს გაზიარებული. გარდა ამისა, საფუძველს მოკლებულია სასამართლოს შეფასება, რომ რამდენადაც ორივე აქტის გამომცემ ორგანოს მუნიციპალური ინსპექცია წარმოადგენს, სხვადასხვა სამართალდარღვევის შეფასება უნდა მოხდეს ერთი დარღვევის ჭრილში. კასატორის მოსაზრებით, აღნიშნული შეფასების გაზიარების შემთხვევაში, სამშენებლო მოედანზე უსაფრთხოების ნორმების დარღვევისას, ნებისმიერ სამართალდამრღვევს შეეძლება, ჩაიდინოს სხვადასხვა სამართალდარღვევა, ვინაიდან შეექმნება მოლოდინი, რომ საბოლოოდ მას იგი ერთ სამართალდარღვევად შეერაცხება.

კასატორის მოსაზრებით, რამდენადაც სასამართლო თვლის, რომ 2019 წლის 30 ივლისის #შ-204/19 და 2019 წლის 30 ივლისის #შ-203/19 დადგენილების (მშენებლობის შეჩერების შესახებ) გამოცემისა და უსაფრთხოების წესების დარღვევით მიმდინარე სამშენებლო სამუშაოების შეჩერების სამართლებრივი საფუძველი არსებობდა, გაურკვეველია, როგორ იქნა მიჩნეული, რომ ამავე ორგანოს მიერ გამოცემული 2019 წლის 31 ივლისის #000510 და #000511 დადგენილებები მიღებული იყო საქმისათვის მნიშვნელობის მქონე გარემოებების შეფასების გარეშე. ამდენად, კასატორი არ იზიარებს სასამართლოს განმარტებას, რომ საჩივრის განხილვის დროს, მუნიციპალური ინსპექციის სადავო აქტების კანონიერება და მიზანშეწონილობა არ შემოწმებულა. მერიის მითითებით, როგორც აღინიშნა, საქმის მასალებში წარმოდგენილი არქიტექტურის სამსახურის აქტები მოწმობს, რომ #.... და #.... საკადასტრო კოდებით რეგისტრირებულ მიწის ნაკვეთებზე გაცემულია სხვადასხვა სახის ნებართვები. ამდენად, კასატორი განმარტავს, რომ ორ დამოუკიდებელ საკადასტრო ერთეულზე განხორციელებული სამართალდარღვევის ერთი დადგენილების ფარგლებში მოქცევა ეწინააღმდეგება კანონმდებლობის მოთხოვნებს, ვინაიდან, სახდელთა შთანთქმის პრინციპი, რასაც სასამართლო განსახილველ შემთხვევაში იყენებს, მიზნობრივად დაკავშირებულია არა მხოლოდ სუბიექტთან, არამედ საკადასტრო ერთეულთანაც და შეიძლება გავრცელდეს ერთ საკადასტრო ერთეულზე განხორციელებულ რამდენიმე სამშენებლო სამართალდარღვევაზე. წინააღმდეგ შემთხვევაში, აღნიშნული პრინციპის მხოლოდ სუბიექტთან მიმართებით განხილვა გამოიწვევდა ადმინისტრაციულ სახდელთა მიზნის უგულებელყოფას. კერძოდ, სახდელის დადების მიზანია არა მხოლოდ სამართალდარღვევის აღმოფხვრა, არამედ პასუხისმგებლობის დაკისრება სამართალდარღვევათა ჩადენის პრევენციის მიზნით. სხვადასხვა საკადასტრო ერთეულზე ერთი სუბიექტის მიერ ჩადენილი რამდენიმე სამართალდარღვევის ერთი სახდელის ფარგლებში მოქცევა კი მიმართული იქნება არა სამართალდარღვევის პრევენციის, არამედ სამართალდარღვევის ჩადენის წახალისებისაკენ, რაც წინააღმდეგობაში მოდის განსახილველი სფეროს მარეგულირებელი კანონმდებლობის მიზნებთან.

კასატორი, ასევე, არ ეთანხმება მოცემული დავის გადაწყვეტის მიზნით ქვედა ინსტანციის სასამართლოთა მხრიდან საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 32.4 მუხლის გამოყენებას და აღნიშნავს, რომ არ არსებობს მტკიცებულება და გარემოება, რომელიც შეიძლება დამატებით გამოიკვეთოს ან/და წარმოიქმნას ადმინისტრაციული წარმოების პროცესში. აღნიშნულს ვერც სასამართლო მიუთითებს. შესაბამისად, მერიის მოსაზრებით, სასამართლომ თავი აარიდა საკითხის სამართლებრივ შეფასებას, მაშინ, როდესაც საქმეში დაცული მტკიცებულებები იძლეოდა დავის არსებითად გადაწყვეტის შესაძლებლობას.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2024 წლის 19 სექტემბრის განჩინებით საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად წარმოებაში იქნა მიღებული ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის საკასაციო საჩივარი.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მოთხოვნებს და არ ექვემდებარება დასაშვებად ცნობას შემდეგ გარემოებათა გამო:

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილი განსაზღვრავს საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის ამომწურავ საფუძვლებს, კერძოდ, აღნიშნული ნორმის თანახმად, საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მიერ საკასაციო საჩივარი დაიშვება, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ: ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია; გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება; დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოთ მითითებული საფუძვლით.

საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სააპელაციო სასამართლოს განჩინების საკასაციო სასამართლოს მიერ დამკვიდრებული პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით და ამასთან, არ არსებობს საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღების ვარაუდი. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება ასევე არ ეწინააღმდეგება ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს. ამასთან, საქმის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს მიერ საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების თვალსაზრისით.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ კასატორი ვერ ასაბუთებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვას მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით. კასატორი საკასაციო საჩივარში ვერ აქარწყლებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებსა და დასკვნებს.

საკასაციო სასამართლო იზიარებს საქმეზე სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს და ამ გარემოებებთან დაკავშირებით გაკეთებულ სამართლებრივ შეფასებებს და მიიჩნევს, რომ სააპელაციო სასამართლომ არსებითად სწორად გადაწყვიტა მოცემული დავა.

განსახილველ შემთხვევაში, დავის საგანს წარმოადგენს ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის მუნიციპალური ინსპექციის (1) 2019 წლის 31 ივლისის #000510 დადგენილების, (2) 2019 წლის 31 ივლისის #000511 დადგენილების, (3) 2019 წლის 30 ივლისის #შ-204/19 დადგენილების, (4) 2019 წლის 30 ივლისის #შ-203/19 დადგენილებისა და (5) 2020 წლის 2 მარტის #271 ბრძანების კანონიერება.

საკასაციო პალატა, უპირველესად, აღნიშნავს, რომ თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2023 წლის 14 ივლისის გადაწყვეტილებით სარჩელი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ. კერძოდ, მითითებული გადაწყვეტილებით შპს „კ....“ სამშენებლო ობიექტზე სიმაღლეზე მუშაობის უსაფრთხოების კანონმდებლობით გათვალისწინებულ მოთხოვნათა დაუცველობისათვის ცნობილ იქნა სამართალდამრღვევად, რისი გათვალისწინებითაც, მის მიმართ მუნიციპალური ინსპექციის მიერ მშენებლობის შეჩერების თაობაზე გამოცემული ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტები საქალაქო სასამართლოს მიერ კანონიერად იქნა მიჩნეული. მიუხედავად აღნიშნულისა, საქალაქო სასამართლოს ზემოაღნიშნული გადაწყვეტილებით სადავო საკითხის გადაუწყვეტლად ბათილად იქნა ცნობილი ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის მუნიციპალური ინსპექციის 2019 წლის 31 ივლისის #000510 და #000511 დადგენილებები შპს „კ....ს“ 30 000 ლარით დაჯარიმების ნაწილში. უფრო კონკრეტულად, საქალაქო სასამართლომ მიიჩნია, რომ მოსარჩელის სამართალდამრღვევად ცნობის მიუხედავად, საქართველოს ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსის 36-ე მუხლის საფუძველზე, ადმინისტრაციული ორგანო არ იყო უფლებამოსილი, ჩადენილი სამართალდარღვევებისათვის შპს „კ....სათვის“ ცალ-ცალკე ჯარიმის სახით დაეკისრებინა 30 000 ლარი.

საკასაციო პალატა ხაზგასმით აღნიშნავს, რომ საქალაქო სასამართლოს ზემოხსენებული გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გასაჩივრებულ იქნა მხოლოდ სარჩელის დაკმაყოფილების ნაწილში, მხოლოდ ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის მიერ. გადაწყვეტილება ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის მუნიციპალურ ინსპექციას არ გაუსაჩივრებია. შესაბამისად, თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2023 წლის 14 ივლისის გადაწყვეტილება სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის ნაწილში შესულია კანონიერ ძალაში.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2024 წლის 26 მარტის განჩინებით კი უცვლელად დარჩა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2023 წლის 14 ივლისის გადაწყვეტილება. თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2024 წლის 26 მარტის განჩინება საკასაციო წესით გასაჩივრდა, ასევე, ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის მიერ. კასატორი წარმოდგენილ საკასაციო საჩივარში სადავოდ ხდის ქვედა ინსტანციის სასამართლოთა მიერ საქართველოს ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსის 36-ე მუხლით გათვალისწინებული სახდელის შთანთქმის პრინციპის გამოყენებას და მიიჩნევს, რომ მუნიციპალური ინსპექცია უფლებამოსილი იყო, შპს „კ....“ მრავალფუნქციური შენობა-ნაგებობის ორ ობიექტზე გამოვლენილი სამართალდარღვევისათვის - სამშენებლო ობიექტზე სიმაღლეზე მუშაობის უსაფრთხოების კანონმდებლობით გათვალისწინებულ მოთხოვნათა დარღვევისათვის, მოსარჩელე კომპანია ცალ-ცალკე, ორჯერ დაეჯარიმებინა 30 000 ლარით.

ამდენად, წარმოდგენილი საკასაციო საჩივრის ფარგლების გათვალისწინებით, საკასაციო სასამართლოს მსჯელობის საგანს წარმოადგენს მხოლოდ იმის განსაზღვრა, ჰქონდა თუ არა ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის მუნიციპალურ ინსპექციას სადავოდ ქცეული 2019 წლის 31 ივლისის #000510 და #000511 დადგენილებებით შპს „კ....სათვის“ სახდელის სახით 30 000 ლარის ჯარიმის ორი სამართალდარღვევისათვის ცალ-ცალკე დაკისრების უფლებამოსილება.

საკასაციო სასამართლო მიუთითებს პროდუქტის უსაფრთხოებისა და თავისუფალი მიმოქცევის კოდექსის 25-ე მუხლის მე-23 პუნქტის „ი“ ქვეპუნქტზე, რომლის თანახმად, სამშენებლო სამართალდარღვევის საქმის წარმოება შემოწმების აქტის შედგენით იწყება ამ კოდექსის 49-ე მუხლის „ა“ ქვეპუნქტით გათვალისწინებული დარღვევის არსებობისას. ამავე მუხლის მე-13 ნაწილის ბოლო წინადადების შესაბამისად, ამ კოდექსის 49-ე მუხლის „ა“ ქვეპუნქტით გათვალისწინებული დარღვევის შემთხვევაში, სამშენებლო საქმიანობაზე ზედამხედველობის ორგანო ვალდებულია შემოწმების აქტის შედგენისთანავე, დაუყოვნებლივ მიიღოს დადგენილება დაჯარიმების შესახებ.

საკასაციო პალატა, ასევე, მიუთითებს პროდუქტის უსაფრთხოებისა და თავისუფალი მიმოქცევის კოდექსის 49-ე მუხლის „ა“ ქვეპუნქტზე, რომლის თანახმად, მშენებლობის უსაფრთხოების წესების დარღვევა-მშენებლობის განხორციელების სპეციალური რეჟიმის ზონაში, სადაც დადგენილია მშენებლობის განხორციელების განსაკუთრებული რეჟიმი, საქართველოს ტყის კოდექსითა და „წყლის შესახებ“ საქართველოს კანონით განსაზღვრულ ტერიტორიებზე, კულტურული მემკვიდრეობის დამცავ ზონებსა და საკურორტო-სარეკრეაციო ზონებში და ქალაქ თბილისის ტერიტორიაზე - გამოიწვევს დაჯარიმებას 30 000 ლარით.

საკასაციო სასამართლო, ასევე, მიუთითებს „სიმაღლეზე მუშაობის უსაფრთხოების მოთხოვნების შესახებ ტექნიკური რეგლამენტის დამტკიცების თაობაზე“ საქართველოს მთავრობის 2017 წლის 27 ოქტომბრის #477 დადგენილებაზე, რომლის პირველი მუხლის პირველი პუნქტის თანახმად, ტექნიკური რეგლამენტი - სიმაღლეზე მუშაობის უსაფრთხოების მოთხოვნების შესახებ (შემდგომში - ტექნიკური რეგლამენტი) განსაზღვრავს სიმაღლეზე სამუშაოების შესრულებისას ძირითად მოთხოვნებსა და პრევენციული ღონისძიებების ზოგად პრინციპებს იმ სამუშაოებზე, სადაც არსებობს 2 მეტრის და მეტი სიმაღლიდან ვარდნის საფრთხე (მათ შორის, ჭები, ღიობები, ნათხარი გრუნტები და ა.შ)“. ამავე დადგენილებით დამტკიცებული რეგლამენტის მე-5 მუხლით დადგენილია მოთხოვნები დამცავი მოაჯირების მოწყობისა და ექსპლუატაციის მიმართ, კერძოდ, აღნიშნული მუხლის „ა“ ქვეპუნქტის თანახმად, დამცავი მოაჯირი/მოაჯირები/სახელურები უნდა დამონტაჟდეს ყველგან, სადაც არსებობს სიმაღლიდან ვარდნის პოტენციური საფრთხე. ამავე დადგენილების მე-15 მუხლის პირველი წინადადების მიხედვით, ღიობები (ჭები, შურფეზი, ლიფტის შახტები, კიბის უჯრედები, ნებისმიერი ადგილი, სადაც შესაძლოა ადამიანების ვარდნა) დაფარული უნდა იყოს სპეციალური ხუფებით ან/და ფენილებით.

ამავე დადგენილების მე-17 მუხლის თანახმად კი, ტექნიკური რეგლამენტით განსაზღვრული მოთხოვნების დარღვევისათვის პასუხისმგებლობა განისაზღვრება საქართველოს კანონმდებლობით.

საკასაციო პალატა, ასევე, მიუთითებს საქართველოს ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსის 36-ე მუხლზე, რომლის თანახმად, ერთი პირის მიერ ორი ან მეტი ადმინისტრაციული სამართალდარღვევის ჩადენისას ადმინისტრაციული სახდელი მას დაედება თითოეული სამართალდარღვევისთვის ცალ-ცალკე. თუ პირმა ჩაიდინა რამდენიმე ადმინისტრაციული სამართალდარღვევა, რომელთა საქმეებს ერთდროულად განიხილავს ერთი და იგივე ორგანო (თანამდებობის პირი), სახდელი დაედება იმ სანქციის ფარგლებში, რომელიც დაწესებულია უფრო სერიოზული დარღვევისათვის. ამ შემთხვევაში ძირითად სახდელს შეიძლება დაემატოს ერთ-ერთი დამატებითი სახდელთაგანი, რომლებსაც ითვალისწინებენ რომელიმე ჩადენილი სამართალდარღვევისათვის პასუხისმგებლობის დამდგენი მუხლები.

მითითებულ სამართლებრივ საფუძველზე დაყრდნობით, საკასაციო პალატა იზიარებს სააპელაციო სასამართლოს განმარტებას, რომ პირის მიერ ერთდროულად ერთი მუხლით (მუხლის ერთი ნაწილით/პუნქტით) გათვალისწინებული რამდენიმე სამართალდარღვევის ჩადენის შემთხვევაში, თუ საქმეებს ერთდროულად ერთი და იგივე ორგანო (თანამდებობის პირი) განიხილავს, დამრღვევს აღნიშნული მუხლით განსაზღვრული ერთი სახდელი უნდა დაედოს, ხოლო იმ შემთხვევაში, თუ პირის მიერ ჩადენილია ერთდროულად სხვადასხვა მუხლით (მუხლის სხვადასხვა ნაწილით/პუნქტით) გათვალისწინებული რამდენიმე (ორი ან მეტი) სამართალდარღვევა, რომელთა საქმეებს ერთდროულად ერთი და იგივე ადმინისტრაციული ორგანო (თანამდებობის პირი) განიხილავს, დამრღვევს სახდელი უნდა დაედოს იმ სანქციის ფარგლებში, რომელიც დაწესებულია უფრო სერიოზული დარღვევისათვის.

საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ სადავო დადგენილებების კანონიერებას კასატორი - ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერია ასაბუთებს იმ გარემოებაზე მითითებით, რომ საპროექტო მიწის ნაკვეთზე #2 და #4 სახლების მშენებლობის საფუძველს წარმოადგენს სხვადასხვა სანებართვო დოკუმენტაცია, რაც იმას ნიშნავს, რომ ხსენებული შენობა-ნაგებობები წარმოადგენს დამოუკიდებელ სამშენებლო ობიექტებს. ამასთან, საკასაციო საჩივარი ძირითადად ეფუძნება იმ გარემოების მტკიცებას, რომ თითქოს ქვედა ინსტანციის სასამართლოთა მიერ უარყოფილ იქნა შპს „კ....ს“ მიერ ორი სამართალდარღვევის ჩადენა და მოსარჩელის ქმედებები სასამართლოს მხრიდან ერთ სამართალდარღვევად შეფასდა.

საკასაციო პალატა ვერ გაიზიარებს კასატორთა ზემოაღნიშნულ მტკიცებას და მის საწინააღმდეგოდ, პირველ რიგში, აღნიშნავს, რომ როგორც საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილებით, ასევე, სააპელაციო პალატის განჩინებით ცალსახად იქნა დადასტურებული შპს „კ....ს“ მხრიდან ერთი და იმავე ნორმით გათვალისწინებული სამშენებლო სამართალდარღვევის ორჯერ - ორ შენობა-ნაგებობასთან მიმართებით ჩადენა. შესაბამისად, სასამართლოთა მხრიდან ჯარიმის ცალ-ცალკე დაკისრების არამართლზომიერება აიხსნა არა მოსარჩელის მხრიდან კანონმდებლობის მოთხოვნათა დარღვევის ერთ სამართალდარღვევად აღქმით, არამედ საქართველოს ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსის 36-ე მუხლით გათვალისწინებული სახდელის განსაზღვრის წესით, რომლის მიხედვითაც, ერთი და იმავე ორგანოს მიერ ერთდროულად ერთი და იმავე სახის რამდენიმე სამართალდარღვევის ჩადენის გამოვლენის შემთხვევაში, დამრღვევს აღნიშნული მუხლით განსაზღვრული ერთი სახდელი უნდა დაეკისროს.

ამასთან, საკასაციო პალატა მიუთითებს საქმის მასალებით დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებზე, კერძოდ, შპს „კ....ს“ მიერ სამშენებლო სამართალდარღვევა ჩადენილია ორ შენობა-ნაგებობასთან მიმართებით, კერძოდ, ქალაქ თბილისში, ....სა და ....ს შორის, #.... საკადასტრო კოდით რეგისტრირებულ მიწის ნაკვეთზე მდებარე (სახლი #4) და ამავე მისამართზე #.... და #.... საკადასტრო კოდებით რეგისტრირებულ მიწის ნაკვეთებზე მდებარე (სახლი #2) მშენებარე ობიექტებზე, ორივე მშენებარე ობიექტი - სახლი #4 და სახლი #2 - მდებარეობს #.... მიწის ნაკვეთზე. სახლი #4 მდებარეობს ს.კ. #.... მიწის ნაკვეთზე; სახლი #2 კი მდებარეობს #.... და #.... საკადასტრო კოდებით რეგისტრირებულ მიწის ნაკვეთზე. თუმცა, მოცემულ შემთხვევაში, მოსარჩელეს ორივე სადავო აქტით პასუხისმგებლობა დაეკისრა პროდუქტის უსაფრთხოებისა და თავისუფალი მიმოქცევის კოდექსის 49-ე მუხლის „ა“ ქვეპუნქტით, მათი გამოვლენა მოხდა ერთდროულად, საერთო საკადასტრო ერთეულზე (ს.კ. #....) და მოცემული სამშენებლო სამართალდარღვევის საქმეებს ერთდროულად განიხილავდა ერთი და იგივე ორგანო - ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის მუნიციპალური ინსპექცია. შესაბამისად, საკასაციო პალატის მოსაზრებით, სააპელაციო პალატამ მართებულად მიიჩნია, რომ საქართველოს ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსის 36-ე მუხლის საფუძველზე, ორივე სამართალდარღვევისათვის შპს „კ....ს“ უნდა დასდებოდა ერთი სახდელი - 30 000 (ოცდაათი ათასი) ლარი.

საკასაციო სასამართლო, ასევე, განმეორებით ყურადღებას ამახვილებს იმ გარემოებაზეც, რომ განსახილველ შემთხვევაში, კასატორი - ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერია სადავოდ ხდის სასამართლოთა მხრიდან ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის მუნიციპალური ინსპექციის 2019 წლის 31 ივლისის #000510 და #000511 დადგენილებების სადავო საკითხის გადაუწყვეტლად ბათილად ცნობას, კერძოდ, იგი არ ეთანხმება სასამართლოს მიერ საქართველოს ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსის 36-ე მუხლის გამოყენებას და ჩადენილი სამართალდარღვევებისათვის მხოლოდ ერთი სახდელის დაკისრების საჭიროების განსაზღვრას. თუმცა აღსანიშნავია, რომ თავად ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის მუნიციპალურ ინსპექციას, როგორც ზემოაღნიშნული ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტების გამომცემ ადმინისტრაციულ ორგანოს, თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2023 წლის 14 ივლისის გადაწყვეტილებაზე არ წარუდგენია სააპელაციო საჩივარი და შესაბამისად, არც თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2024 წლის 26 მარტის განჩინება გაუსაჩივრებია საკასაციო წესით.

ამასთან, საკასაციო პალატა ვერ გაიზიარებს კასატორის მითითებებს დავის საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 32.4 მუხლის გამოყენებით გადაწყვეტის არამართლზომიერებასთან დაკავშირებით და მის საწინააღმდეგოდ აღნიშნავს, რომ რამდენადაც სასამართლოთა მიერ უსაფუძვლოდ იქნა მიჩნეული მოსარჩელისათვის ორი სამართალდარღვევის ჩადენის გამო 30 000 ლარის ჯარიმის სახით ცალ-ცალკე დაკისრება, სადავო საკითხი - სამართალდამრღვევისათვის პასუხისმგებლობის განსაზღვრა, საჭიროებს განსხვავებულ მოწესრიგებას. სასამართლო კი, როგორც რევიზიის განმახორციელებელი ორგანო, მოკლებულია ადმინისტრაციული ორგანოს ჩანაცვლების, შესაბამისად, მმართველობითი ღონისძიების (მოცემულ შემთხვევაში, სახდელის შეფარდების) მის მაგივრად განხორციელების შესაძლებლობას. ყოველივე ზემოაღნიშნული კი ამართლებს 2019 წლის 31 ივლისის #000510 და #000511 დადგენილებების შპს „კ....ს“ 30 000 ლარით დაჯარიმების ნაწილში საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 32.4 მუხლის საფუძველზე სადავო საკითხის გადაუწყვეტლად ბათილად ცნობას.

ამდენად, საკასაციო სასამართლო მიუთითებს, რომ მოცემულ საქმეს არ გააჩნია არავითარი პრინციპული მნიშვნელობა სასამართლო პრაქტიკისათვის, ხოლო საკასაციო საჩივარს _ წარმატების პერსპექტივა.

ზემოთქმულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ არ არსებობს საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით რეგლამენტირებული არც ერთი საფუძველი, რის გამოც საკასაციო საჩივარი არ უნდა იქნეს დაშვებული განსახილველად.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლით, 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

1. ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის საკასაციო საჩივარი მიჩნეულ იქნეს დაუშვებლად;

2. უცვლელად დარჩეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2024 წლის 26 მარტის განჩინება;

3. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.

თავმჯდომარე მ. ვაჩაძე

მოსამართლეები: გ. აბუსერიძე

ბ. სტურუა