ბს-546(2კ-24) 14 თებერვალი, 2025წ.
ქ. თბილისი
ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატამ
შემდეგი შემადგენლობით:
ნუგზარ სხირტლაძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),
მოსამართლეები: გიორგი გოგიაშვილი, თამარ ოქროპირიძე
საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლისა და 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის საფუძველზე, ზეპირი განხილვის გარეშე, განიხილა ს. დ-ის და სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს საკასაციო საჩივრების დასაშვებობის საფუძვლები თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 11.10.2023წ. გადაწყვეტილებაზე.
ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:
ნ. ს-იმა 23.03.2021წ. სარჩელით მიმართა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიას მოპასუხის სსიპ საჯარო რეესრის ეროვნული სააგენტოს მიმართ მოპასუხის რეგისტრაციის შესახებ 21.01.2010წ. გადაწყვეტილების ბათილად ცნობის მოთხოვნით.
თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 23.09.2021წ. განჩინებით სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნულ სააგენტოს აეკრძალა ... საკადასტრო კოდზე უფლებრივი ცვლილებების რეგისტრაცია საბოლოო გადაწყვეტილების კანონიერ ძალაში შესვლამდე.
თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 13.05.2022წ. განჩინებით სასკ-ის 16.2 მუხლის საფუძველზე მესამე პირად ჩაება ს. დ-ი.
თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 27.12.2022წ. გადაწყვეტილებით, მ. ს-იის სარჩელი არ დაკმაყოფილდა, ასევე გაუქმდა სარჩელის უზრუნველყოფის ღონისძიება, რომლითაც მოპასუხე სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნულ სააგენტოს აეკრძალა ... საკადასტრო კოდზე უფლებრივი ცვლილებების რეგისტრაცია. აღნიშნული გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გასაჩივრდა ნ. ს-იის მიერ.
სააპელაციო სასამართლოში 04.10.2023წ. გამართულ სხდომაზე მოსარჩელის წარმომადგენელმა დააზუსტა სასარჩელო მოთხოვნა და მოითხოვა სსიპ საჯარო რეესტრის რეგისტრაციის შესახებ 21.01.2010წ. გადაწყვეტილების ნაწილობრივ, ზედდების ნაწილში ბათილად ცნობა.
თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 11.10.2023წ. გადაწყვეტილებით ნ. ს-იის სააპელაციო საჩივარი დაკმაყოფილდა, თბილისის საქალაქო სასამართლოს 27.12.2022წ. გადაწყვეტილების შეცვლით მიღებული იქნა ახალი გადაწყვეტილება, ნ. ს-იის სასარჩელო მოთხოვნა დაკმაყოფილდა, ბათილად იქნა ცნობილი საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს 21.01.2010წ. №... გადაწყვეტილება უძრავი ნივთის დაყოფის საფუძველზე საკუთრების უფლების რეგისტრაციის თაობაზე იმ ნაწილში, რომლითაც ა. ბ-იის სახელზე ... მიწის ნაკვეთი დარეგისტრირდა ... მიწის ნაკვეთთან ზედდებით, ამ ორ ნაკვეთს შორის არსებული მიჯნის კედლიდან ი. ფ-ის სახელზე რეგისტრირებული ნაკვეთის მხარეს.
სააპელაციო პალატამ მიუთითა, რომ ა. ფ-ის სახელზე რეგისტრირებული იყო 496 კვ.მ. მიწის ნაკვეთი, რომელიც ნასყიდობის ხელშეკრულების საფუძველზე შეიძინა ნ. ს-იმა. აღნიშნული ნაკვეთი მესამე პირის ს. დ-ის მიწის ნაკვეთისგან იყო შემოსაზღვრული გალავნით, რაც ამავდროულად წარმოადგენდა ამ ნაკვეთებს შორის არსებულ მიჯნას. სააპელაციო სასამართლომ არ გაიზიარა ადმინისტრაციული ორგანოს მოსაზრება იმასთან დაკავშირებით, რომ კოორდინატებით რეგისტრირებული უძრავი ქონების შეძენის გამო ნ. ს-ის არ გააჩნდა არასწორ კოორდინატებში რეგისტრირებული მონაცემების გასწორების მოთხოვნის უფლება. პალატამ აღნიშნა, რომ ნაკვეთებს შორის არსებული კედელი 2000 წლებიდან არის აშენებული. რეგისტრაციის მიუხედავად ამ გალავნის (მიჯნის კედლის) შიგნით არსებული მიწის ნაკვეთის ნაწილს (ზედდებაში არსებულ ფართობს) მესამე პირი ვერ ფლობს. ამ გარემოებას ადასტურებს მესამე პირიც. უძრავი ქონების გამიჯვნის ხელშეკრულების უფლების დამადასტურებელ დოკუმენტს წარმოადგენს სააღრიცხვო ბარათი და მორიგების აქტის დამტკიცების თაობაზე თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 03.11.2009წ. განჩინება. ამ განჩინების მიხედვით ორი ნაკვეთს ერთმანეთისგან ჰყოფს კედელი, რაც გამიჯვნის შესახებ ხელშეკრულებას არ შეუცვლია. რეგისტრირებული საკადასტრო მონაცემები არ ედრება ფაქტობრივად არსებულ მოცემულობას, ანუ მყარ გამყოფ მიჯნას - კაპიტალურ ღობეს. აღნიშნული გარემოება დასტურდება საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს სიტუაციური ნახაზით, კერძოდ ... საკადასტრო კოდით რეგისტრირებული მიწის ნაკვეთის წითელი ხაზი კვეთს ნაკვეთებს შორის გამყოფ მიჯნის კედელს. მოსარჩელემ მის ფაქტობრივ მფლობელობაში არსებული ნაკვეთის დარეგისტრირების მოთხოვნით მიმართა საჯარო რეესტრს, თუმცა რეგისტრაცია ვერ მოახერხა სწორედ საკადასტრო კოდით ... რეგისტრირებულ მიწის ნაკვეთთან ზედდების გამო. ნაკვეთის ზედდებაში არსებული ნაწილი მოქცეულია მიჯნის კედლის იმ მხარეს, რომლის ფაქტობრივ მფლობელობას ახორციელებს მოსარჩელე. პალატამ მიიჩნია, რომ სააპელაციო სასამართლოში გამოკვლეული და დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებები არ საჭიროებენ ადმინისტრაციული ორგანოს მხრიდან დამატებით გამოკვლევას, რის გამო საკითხი უნდა გადაწყდეს არსებითად და სასარჩელო მოთხოვნა უნდა დაკმაყოფილდეს. გასაჩივრებული რეგისტრაციის შესახებ გადაწყვეტილება ნაწილობრივ მიღებულია კანონის მოთხოვნათა დარღვევით და მოსარჩელის კანონიერ ინტერესებს აყენებს პირდაპირ და უშუალო ზიანს. სააპელაციო პალატამ აგრეთვე მიიჩნია, რომ მოწინააღმდეგე მხარეს სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნულ სააგენტოს ნ. ს-იის სასარგებლოდ უნდა დაეკისროს ადვოკატისთვის გაწეული მომსახურეობის საფასურის 500 აშშ დოლარის ექვივალენტი ლარის ოდენობით და სპეციალისტის მომსახურების საფასურის 621 ლარის ოდენობით გადახდა.
თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 17.10.2023წ. განჩინებით გასწორდა სააპელაციო სასამართლოს 11.10.2023წ. გადაწყვეტილების სარეზოლუციო ნაწილში დაშვებული უსწორობა საპროცესო ხარჯების ანაზღაურებასთან დაკავშირებით, კერძოდ სარეზოლუციო ნაწილში მიეთითა ნ. ს-იის სასარგებლოდ ადვოკატისთვის გაწეული მომსახურების საფასურის 500 (ხუთასი) აშშ დოლარის ექვივალენტი ლარის და სპეციალისტის მომსახურების საფასურის ნაწილის - 621 (ექვსასოცდაერთი) ლარის გადახდის სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოსთვის დავალების თაობაზე.
ნ. ს-იის წარმომადგენელმა 27.11.2023წ. შუამდგომლობით მიმართა სასამართლოს და მოითხოვა დამატებითი გადაწყვეტილების მიღება ადვოკატის მომსახურებისთვის გადახდილი ხარჯის და აზომვითი სამუშაოების ჩატარებისთვის გაწეული ხარჯის ანაზღაურების თაობაზე.
თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 29.11.2024წ. განჩინებით ნ. ს-იის წარმომადგენლის ბ. ბ-ის შუამდგომლობა დამატებითი გადაწყვეტილების გამოტანის შესახებ დარჩა განუხილველად.
თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 11.10.2023წ. გადაწყვეტილება საკასაციო წესით გასაჩივრდა ს. დ-ის და სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს მიერ, ს. დ-იმა აგრეთვე მოითხოვა უსწორობის გასწორების და დამატებითი გადაწყვეტილების გამოტანის შესახებ განცხადების განუხილველად დატოვების თაობაზე სააპელაციო სასამართლოს განჩინებების გაუქმება.
კასატორმა ს. დ-იმა აღნიშნა, რომ ნ. ს-იი მოითხოვს იმაზე მეტი ოდენობის ფართს, ვიდრე შეიძინა. გასაჩივრებული სასამართლოს გადაწყვეტილების ძალაში დატოვების შემთხვევაში ნ. ს-იის საკუთრებაში არსებული უძრავი ნივთის ფართობს დაემატება 46 კვ.მ., მესამე პირს კი დარჩება 256კვ.მ. (302კვ.მ. - 46კვ.მ.) ნაკვეთი. ამასთან მოსარჩელის უფლების რეგისტრაციის საფუძველი - ნასყიდობის ხელშეკრულება გაუქმებული ან შეცვლილი არ არის. მოსარჩელის მითითება იმ გარემოებაზე, რომ მესამე პირმა უნდა ედავოს სხვა მეზობელი მიწის ნაკვეთის მესაკუთრეებს 302კვ.მ. ნაკვეთის შესავსებად, დაუსაბუთებელია. საჯარო რეესტრმა მონაცემები წარდგენილი საკადასტრო ნახაზების შესაბამისად დაარეგისტრირა. სასამართლოს არ შეუდარებია საკადასტრო გეგმები ძირითადი გასაყოფი მიწის ნაკვეთის კონფიგურაციასთან და საჯარო რეესტრში არსებულ მონაცემებთან, მიწის ნაკვეთებზე დაფიქსირებულ შენობა-ნაგებობებთან. კასატორმა აგრეთვე მიუთითა, რომ სააპელაციო სასამართლომ ნ. ს-იის სასარგებლოდ ადვოკატზე გაწეული ხარჯის გადახდა საჯარო რეესტრს დააკისრა უძრავი ქონების საბაზრო ღირებულების განსაზღვრის გარეშე.
კასატორმა სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნულმა სააგენტომ აღნიშნა, რომ უძრავ ნივთზე თავდაპირველი რეგისტრაცია განხორციელდა მორიგების აქტის შესაბამისად. ამავე წარმოების ფარგლებში წარდგენილი საკადასტრო აზომვითი ნახაზის ქაღალდის ვერსიის მიხედვით მორიგების აქტის დამტკიცების ეტაპზევე მხარეთა შორის საზღვრები ისე შეთანხმდა, რომ სადავო ღობე ექცეოდა მესამე პირის საკუთრების უფლების ფარგლებში. სხვა შემთხვევაში მცირდება მესამე პირის საკუთრების უფლების ობიექტის ფარგლები. სასამართლო აქტის საფუძველზე რეგისტრაციის შემდეგ უძრავი ნივთის განკარგვის საკითხი სრულად მოექცა მხარეთა ავტონომიის ფარგლებში, შესაბამისად ერთხელ სასამართლო აქტის საფუძველზე რეგისტრირებული უძრავი ნივთის მესაკუთრეები შეზღუდული არ არიან მათ საკუთრებაში არსებული უძრავი ნივთი მათი შეთანხმებისამებრ განკარგონ. გამიჯვნის შესახებ ხელშეკრულებაში არ არის მითითებული, რომ გამიჯვნის საფუძველს სასამართლოს განჩინება და სააღრიცხვო ბარათი წარმოადგენს. დაუსაბუთებელია სააპელაციო სასამართლოს მითითება იმაზე, რომ სადავო გადაწყვეტილებით რეგისტრირებული მონაცემები არ შეესაბამება თავდაპირველი გადაწყვეტილებით - მორიგების აქტის დამტკიცების თაობაზე სასამართლოს განჩინების საფუძველზე რეგისტრირებულ მონაცემებს. ნახაზები შესაბამისობაში იყო გამიჯვნის ხელშეკრულებით წარდგენილ საკადასტრო აზომვით ნახაზთთან. მხარეთა ურთიერთშეთანხმების რევიზიის უფლება სასამართლოს არ აქვს, მით უფრო ახალი შემძენის პრეტენზიის საფუძველზე. მოსარჩელემ უძრავი ნივთი შეიძინა იმ ფარგლებში, რა ფარგლებშიც იგი იყო რეგისტრირებული ძველი მესაკუთრის - ი. ფ-ის სახელზე. სააგენტო მიწის ნაკვეთების საკადასტრო მონაცემების მათ ფაქტობრივ მდებარეობასთან (მყარი სასაზღვრო მიჯნით შემოსაზღვრული ფართობის მიხედვით) შესაბამისობის უზრუნველყოფას ახორციელებს მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუ ეს საზღვრები ამავდროულად არ მოიცავს უკვე სხვა პირის სახელზე განკარგული ობიექტის ფართობსაც. სხვა შემთხვევაში ნებისმიერ პირს ექმნება შესაძლებლობა სხვა პირის საკუთრებაში არსებული მიწის ნაკვეთის საზღვრები შეამციროს ამჟამად ან რამდენიმე წლის წინ მის მიერ თვითნებურად აგებული საზღვრებით.
ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:
საკასაციო სასამართლო გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაცნობის, საქმის მასალების შესწავლის, საკასაციო საჩივრების დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ ს. დ-ის და სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს საკასაციო საჩივრები არ აკმაყოფილებს საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მოთხოვნებს და არ ექვემდებარება დასაშვებად ცნობას შემდეგ გარემოებათა გამო:
საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილი განსაზღვრავს საკასაციო საჩივრის განსახილველად დაშვების ამომწურავ საფუძვლებს, კერძოდ, აღნიშნული ნორმის თანახმად, საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მიერ საკასაციო საჩივარი დაიშვება, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ: ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია; გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება; დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს.
საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივრები არ არის დასაშვები საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოთ მითითებული საფუძვლით.
საკასაციო საჩივრები არ არის დასაშვები სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების საკასაციო სასამართლოს მიერ დამკვიდრებული პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით და ამასთან, არ არსებობს საკასაციო საჩივრების განხილვის შედეგად მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღების ვარაუდი. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული გადაწყვეტილება არ ეწინააღმდეგება ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს. ამასთან, საქმის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს მიერ საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების თვალსაზრისით.
საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ კასატორები ვერ ასაბუთებენ სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვას მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, ვერ აქარწყლებენ სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებსა და დასკვნებს.
საკასაციო სასამართლო იზიარებს მოცემულ საქმეზე სააპელაციო ინსტანციის სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს და მიიჩნევს, რომ სააპელაციო სასამართლომ შედეგობრივად სწორად გადაწყვიტა მოცემული დავა.
საქმის მასალებში დაცული თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო კოლეგიის 03.11.2009წ. განჩინებით ა. ბ-ისა და ი. ფ-ის შორის დამტკიცდა მორიგების აქტი, კერძოდ ი. ბ-იის სამკვიდრო ქონებიდან ა. ბ-ის ნატურით გამოეყო 302კვ.მ. მიწის ნაკვეთი მასზე განლაგებული შენობა-ნაგებობებით და ცნობილი იქნა მის მესაკუთრედ, ი. ფ-ის სამკვიდრო ქონებიდან ნატურით გამოეყო 496კვ.მ. მიწის ნაკვეთი მასზე განლაგებული შენობა-ნაგებობით, მათ შორის მიჯნის კედელი და ცნობილი იქნა აღნიშნული ქონების მესაკუთრედ. ამდენად, მხარეთა შორის სასამართლოს მიერ დამტკიცებული მორიგების აქტით მიჯნის კედელი გამოეყო და საკუთრების უფლებით გადაეცა არა ა. ბ-ის, არამედ ი. ფ-ის, შესაბამისად დაუსაბუთებელია კასატორის სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს მითითება სადავო სასაზღვრო მიჯნის (ღობის) მორიგების აქტით მესამე პირის საკუთრების უფლების ფარგლებში მოქცევის თაობაზე. მიუხედავად იმისა, რომ მხარეებს - ა. ბ-ის და ი. ფ-ის მიწის ნაკვეთები ნატურით გამოეყო, მორიგების აქტის დამტკიცების თაობაზე სასამართლოს განჩინების საფუძველზე 11.01.2010წ. მარეგისტირებელმა ორგანომ ქ. თბილისში, ... №...-ში მდებარე 798კვ.მ. მიწის ნაკვეთი მხარეთა თანასაკუთრების უფლებით დაარეგისტრირა, ასევე მომზადდა ერთი საკადასტრო გეგმა მითითებული ოდენობის ფართობის ნაკვეთზე. საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ ქონების პირისათვის ნატურით გამოყოფა და მიკუთვნება წარმოშობს არა თანასაკუთრებას, არამედ იწვევს საზიარო უფლებების გაუქმებას (სკ-ის 963-ე მუხ.). აღნიშნულიდან გამომდინარე უძრავ ნივთზე საჯარო რეესტრში 11.01.2010წ. რეგისტრირებული მონაცემები არ ასახავდა ნატურით გაყოფის თაობაზე მხარეთა შორის მორიგების აქტით შეთანხმებულ პირობებს, შესაბამისად 12.11.2010წ. ი. ფ-იმა განცხადებით მიმართა საჯარო რეესტრს და მოითხოვა უძრავი ნივთის დაყოფის რეგისტრაცია. განცხადებას თან ერთვის უძრავი ქონების გამიჯვნის ხელშეკრულება, რომლითაც ა. ბ-იი და ი. ფ-ი მორიგების აქტისაგან განსხვავებულ პირობებზე არ შეთანხმებულან, კერძოდ ი. ფ-ის საკუთრებად განისაზღვრა კვლავ 496კვ.მ. ნაკვეთი მასზე განლაგებული შენობა-ნაგებობებით და ა. ბ-იის საკუთრებად განისაზღვრა კვლავ 302კვ.მ. მიწის ნაკვეთი მასზე განლაგებული შენობა-ნაგებობებით, შესაბამისად საჯარო რეესტრის მითითება მორიგების აქტით დამტკიცებული პირობების გამიჯვნის ხელშეკრულებით ცვლილების თაობაზე არ გამომდინარეობს საქმის მასალებიდან. მხარეები შეთანხმდნენ იმავე ოდენობის ფარგლებში მიწის ნაკვეთის გამიჯვნის თაობაზე, რაც სასამართლოს მიერ დამტკიცებულ მორიგების აქტში იყო ასახული. სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილია და მხარეთა შორის დავას არ იწვევს ის გარემოება, რომ გასაჩივრებული რეგისტრაციით მხარეთა თანასაკუთრებაში არსებული მიწის ნაკვეთი დაიყო, დაყოფის შედეგად გამყოფი მიჯნა (ღობე) მოექცა ა. ბ-იის სახელზე რეგისტრირებული მიწის ნაკვეთის ფარგლებში.
უძრავი ნივთის დაყოფის რეგისტრაციის შესახებ საჯარო რეესტრის 21.01.2010წ. გადაწყვეტილებით ი. ფ-ის სახელზე რეგისტრირებული 496 კვ.მ. მიწის ნაკვეთისა და მასზე განლაგებული შენობა-ნაგებობების მესაკუთრეს დღეის მდგომარეობით წარმოადგენს ნ. ს-იი. ამ უკანასკნელმა 10.02.2021წ. განცხადებით მიმართა საჯარო რეესტრს და მოითხოვა მიწის ნაკვეთზე უფლებათა ცვლილების სპორადული რეგისტრაცია. სარეგისტრაციო წარმოებისას დადგინდა ზედდების არსებობა ა. ბ-იის საკუთრებაში არსებული მიწის ნაკვეთის საკადასტრო მონაცემებთან. საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ სპორადული რეგისტრაციის წესს ადგენს „მიწის ნაკვეთებზე უფლებათა სისტემური და სპორადული რეგისტრაციის წესისა და საკადასტრო მონაცემების სრულყოფის შესახებ“ კანონი. მითითებული კანონის ერთ-ერთ მიზანს შეადგენს მიწის ნაკვეთების საკადასტრო მონაცემების მათ ფაქტობრივ მდებარეობასთან შესაბამისობის უზრუნველყოფა (მე-2 მუხ., „გ“ ქვ.პ.). მარეგისტრირებელი ორგანო უფლებამოსილია საკუთარი ინიციატივით შეცვალოს დაზუსტებული საკადასტრო მონაცემებით რეგისტრირებული მიწის ნაკვეთის საკადასტრო მონაცემები, თუ სარეგისტრაციო დოკუმენტაციით ან/და საკადასტრო აღწერის შედეგად დადგინდა რეგისტრირებული საკადასტრო მონაცემების მიწის ნაკვეთის ფაქტობრივ მდებარეობასთან შეუსაბამობა (6.2 მუხ.), სააგენტო აგრეთვე უფლებამოსილია შეცვალოს მიწის ნაკვეთის რეგისტრირებული მცდარი საკადასტრო მონაცემები და შეუსაბამოს ისინი ნივთის ფაქტობრივ მდებარეობას, მათ შორის, შეამციროს მიწის ნაკვეთის რეგისტრირებული ფართობი (6.3 მუხ.). განსახილველ შემთხვევაში მოსარჩელის ინტერესს შეადგენს თავის საკუთრებაში არსებული მიწის ნაკვეთის საზღვრების კორექტირება ფაქტობრივად არსებული მდგომარეობის, კერძოდ მოსაზღვრე მიწის ნაკვეთისაგან გამყოფი მყარი სასაზღვრო მიჯნის (ღობის) გათვალისწინებით, შესაბამისად ამ კონკრეტულ შემთხვევაში რეგისტრირებული მონაცემების ცვლილების რეგისტრაციის (ფაქტობრივ მდგომარეობასთან შესაბამისობაში მოყვანის) მოთხოვნის მოსარჩელის უფლების არარსებობაზე მითითება არ არის დასაბუთებული, ამასთან 10.02.2021წ. განცხადების საფუძველზე დაწყებული სარეგისტრაციო წარმოების შეწყვეტის ან უარის თქმის საფუძველი არ გამხდარა ნ. ს-იის, როგორც ახალი მესაკუთრის, მიერ ასეთი სახის ცვლილების რეგისტრაციის მოთხოვნის დაუშვებლობა. ამდენად, რეგისტრირებული საკადასტრო მონაცემების ნაკვეთის ფაქტობრივ მდებარეობასთან შეუსაბამობის არსებობის დადგენის შემთხვევაში არ გამოირიცხება რეგისტრირებული მონაცემების ცვლილების შესაძლებლობა. ასეთ შესაძლებლობას არ გამორიცხავს აგრეთვე მოსარჩელის სახელზე უძრავი ნივთის დაზუსტებული მონაცემებით რეგისტრაციისა და ამ რეგისტრაციის საფუძვლების ძალაში ყოფნის ფაქტი. საქმის მასალებში დაცული კომპანია შპს „M...-ს“ მიწის კადასტრის სპეციალისტის ახსნა-განმარტებითი ბარათის მიხედვით ა. ბ-იის საკუთრებაში არსებული მიწის ნაკვეთის წითელი ხაზი კვეთს კაპიტალური ბეტონის ღობეს, დიდი ალბათობით ნაკვეთის თავდაპირველი რეგისტრაცია განხორციელდა არასწორი ნახაზის საფუძველზე, რის შემდგომ ნაკვეთი გაიმიჯნა უკვე ცდომილებით რეგისტრირებული მონაცემებით. ამავე სპეციალისტის 10.10.2022წ. ახსნა-განმარტებითი ბარათის თანახმად ნ. ს-იის საკუთრებაში არსებული ნაკვეთის რეგისტრირებული წითელი ხაზი არ შეესაბამება ფაქტობრივ მდგომარეობას, ამდენად უსაფუძვლოა კასატორის საჯარო რეესტრის მითითება იმ გარემოებაზე, რომ საჯარო რეესტრში რეგისტრირებული მონაცემები შესაბამისობაშია გამიჯვნის ამსახველ საკადასტრო აზომვით ნახაზებთან, ვინაიდან არ დასტურდება თვით ამ ნახაზების უძრავი ნივთის ფაქტობრივ მდებარეობასთან შესაბამისობა. საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ საკადასტრო აზომვითი ნახაზი არის უძრავი ნივთის საკადასტრო მონაცემების ამსახველი დოკუმენტი, რომელიც უნდა შეიცავდეს მიწის ნაკვეთის საზღვრის კონფიგურაციის და ადგილმდებარეობის გრაფიკულად და ტექსტურად გამოსახულ ზუსტ ინფორმაციას (სადავო რეგისტრაციის დროს მოქმედი საქართველოს იუსტიციის მინისტრის 15.01.2010წ. №4 ბრძანებით დამტკიცებული „საჯარო რეესტრის შესახებ ინსტრუქციის“ 25-ე მუხ.). მარეგისტრირებელი ორგანო და მისი თანამშრომელი პასუხისმგებელნი არიან რეგისტრირებული მონაცემების და მათთან დაცული სარეგისტრაციო თუ სხვა დოკუმენტაციის ურთიერთშესაბამისობასა და უსაფრთხოებაზე („საჯარო რეესტრის შესახებ“ კანონის 3.6 მუხ.). ადმინისტრაციული წარმოების ჩატარება მოიცავს ადმინისტრაციული ორგანოს უმნიშვნელოვანეს პროცედურულ ვალდებულებას - გამოიკვლიოს საქმისათვის მნიშვნელობის მქონე ყველა გარემოება და გადაწყვეტილება მიიღოს ამ გარემოებათა შეფასების და ურთიერთშეჯერების საფუძველზე. განსახილველ შემთხვევაში მარეგისტრირებელმა ორგანომ შეფასება არ მისცა იმ გარემოებას, რომ სადავო რეგისტრაციის განხორციელებისას წარდგენილი აზომვითი ნახაზები შეუსაბამო იყო სარეგისტრაციო დოკუმენტაციასთან და არ გამოხატავდა მხარეთა ნებას, აგრეთვე არ შეესაბამებოდა უძრავი ნივთის ფაქტობრივ მდებარეობას, შესაბამისად საჯარო რეესტრმა სადავო რეგისტრაცია განახორციელა ურთიერთშეუსაბამო სარეგისტრაციო დოკუმენტაციისა და აზომვითი ნახაზების საფუძველზე. გასაჩივრებული რეგისტრაციის არამართლზომიერებას აგრეთვე ადასტურებს საჯარო რეესტრის საკასაციო საჩივარში იმაზე მითითება, რომ მორიგების აქტის საფუძველზე დაწყებული სარეგისტრაციო წარმოების ფარგლებში წარდგენილი აზომვითი ნახაზის ქაღალდის ვერსიით ღობე მესამე პირის საკუთრების ფარგლებში ექცევა. საკასაციო პალატა მიუთითებს, რომ აღნიშნული არ შეესაბამება მორიგების აქტით შეთანხმებულ პირობას ღობის ი. ფ-ის საკუთრებაში გადაცემის თაობაზე, შესაბამისად მარეგისტირებელი ორგანოსთვის იმთავითვე იყო ცნობილი სარეგისტრაციო დოკუმენტაციისა და აზომვითი ნახაზ(ებ)ის ურთიერთშეუსაბამობის თაობაზე. საკასაციო პალატა აგრეთვე ყურადღებას ამახვილებს ქვედა ინსტანციის მიერ დადგენილ იმ გარემოებაზე, რომ ნაკვეთებს შორის არსებული გამყოფი მიჯნა (ღობე) განლაგებულია 2000 წლიდან, შესაბამისად სადავო მიჯნა არსებობდა საქალაქო სასამართლოს 03.11.2009წ. განჩინებით მორიგების აქტის დამტკიცების დროისთვისაც, რომლითაც მხარეები შეთანხმდნენ მიჯნის კედლის ი. ფ-ის საკუთრებაში გადაცემის თაობაზე. დადგენილია აგრეთვე, რომ ზედდებაში არსებული მიწის ნაკვეთი მესამე პირის ფაქტობრივ მფლობელობაში არ იმყოფება, მასზე ფაქტობრივ მფლობელობას ახორციელებს მოსარჩელე მხარე. აღსანიშნავია, რომ ნ. ს-იმა საჯარო რეესტრში წარდგენილი განცხადებით მოითხოვა არა გაზრდილ ფართზე უფლების რეგისტრაცია, არამედ ცვლილების რეგისტრაციის მიზნით წარადგინა საკადასტრო აგეგმვითი/აზომვითი ნახაზი იმავე ოდენობის - 496 კვ.მ. ნაკვეთზე, შესაბამისად დაუსაბუთებელია კასატორის ს. დ-ის პრეტენზია მოსარჩელის საკუთრებაში არსებული ნაკვეთის ფართობის ოდენობის გაზრდისა და ამ მხრივ უფლების დამდგენ დოკუმენტთან შეუსაბამობის თაობაზე.
გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმების საფუძველს არ ქმნის აგრეთვე კასატორის ს. დ-ის მითითება სარჩელის დაკმაყოფილების შემთხვევაში სხვა მოსაზღვრე ნაკვეთების მესაკუთრეებთან შესაძლო დავის წარმოშობის თაობაზე. საქმის მასალებში დაცულია მესამე პირის მიერ წარმოდგენილი დამოუკიდებელი ექსპერტის დ. მ-ის 28.11.2022წ. დასკვნა. აღნიშნულ დასკვნაში მითითებულია, რომ ა. ბ-იის საკუთრებაში არსებულ ნაკვეთს ჩრდილოეთით ესაზღვრება გზა, თუმცა საჯარო რეესტრის მიერ 22.09.2022წ. მომზადებული და შპს „M...-ს“ 10.10.2022წ. სიტუაციური ნახაზების მიხედვით ა. ბ-იის საკუთრებაში არსებული მიწის ნაკვეთის ჩრდილოეთი საზღვარი არ ემთხვევა ამავე სიტუაციურ ნახაზებზე ასახულ ჩრდილოეთით მდებარე მიჯნას (ტ. 1, ს.ფ. 333, 336), კერძოდ ჩრდილოეთ საზღვარსა და მიჯნას შორის (დასკვნაში მითითებულ სავარაუდო გზამდე) მდებარეობს მიწის ნაკვეთი, რომელიც არ არის მესამე პირის საკუთრებად რეგისტრირებული, დამოუკიდებელი ექსპერტის 28.11.2022წ. დასკვნა კი არ შეიცავს დასაბუთებას გზასა და მესამე პირის ნაკვეთის ჩრდილოეთ საზღვარს შორის არსებული ნაკვეთის ხარჯზე ცვლილების რეგისტრაციის შესაძლებლობაზე, ამასთან აღნიშნულ დასკვნას არ ერთვის სიტუაციური ნახაზი, წარმოდგენილია მხოლოდ ფოტო-სურათები, რომელზეც რეგისტრირებული საზღვრები ან ამ საზღვრების და გზის ურთიერთმიმართება არ არის აღნიშნული. დაუსაბუთებელია აგრეთვე კასატორის ს. დ-ის პრეტენზია სააპელაციო სასამართლოს უსწორობის გასწორების შესახებ განჩინებაზე. სსკ-ის 260-ე მუხლის საფუძველზე სასამართლოს უფლებამოსილია გაასწოროს გადაწყვეტილებაში დაშვებული უსწორობები. მოცემულ შემთხვევაში სააპელაციო სასამართლომ გადაწყვეტილების სამოტივაციო ნაწილში იმსჯელა სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოსთვის მოსარჩელის ნ. ს-იის სასარგებლოდ ამ უკანასკნელის მიერ გაწეული ადვოკატის და სპეციალისტის მომსახურებისთვის გადახდილი თანხების დაკისრების თაობაზე, რაც ასახული არ იქნა გადაწყვეტილების სარეზოლუციო ნაწილში. აღნიშნულის გამო სააპელაციო პალატამ მიიღო განჩინება გადაწყვეტილების სარეზოლუციო ნაწილის უსწორობის გასწორების თაობაზე. საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ მართლმსაჯულების განხორციელება დაკავშირებულია სასამართლო ხარჯებთან და სასამართლოსგარეშე ხარჯებთან. ადვოკატისათვის გაწეული ხარჯი წარმოადგენს სასამართლოს გარეშე ხარჯებს (სსკ-ის 37.3 მუხ.). იმ მხარის წარმომადგენლის დახმარებისათვის გაწეულ ხარჯებს, რომლის სასარგებლოდაც იქნა გამოტანილი გადაწყვეტილება, სასამართლო დააკისრებს მეორე მხარეს გონივრულ ფარგლებში, მაგრამ არაუმეტეს დავის საგნის ღირებულების 4 პროცენტისა, ხოლო არაქონებრივი დავის შემთხვევაში – განსახილველი საქმის მნიშვნელობისა და სირთულის გათვალისწინებით, 2 000 ლარამდე ოდენობით (სსკ-ის 47.2 მუხ.). დავის საგნის ფასი ნივთის (ქონების) საბაზრო ღირებულებით განისაზღვრება ნივთის (ქონების) გადაცემის, მიწოდების ან/და უძრავ ნივთზე საკუთრების უფლების ცნობის შესახებ სარჩელებზე (სსკ-ის 41.1 მუხ., „ბ“, „ი“ ქვ.პ.). განსახილველ შემთხვევაში დავის საგანს შეადგენს ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის ბათილად ცნობა, შესაბამისად კასატორის მითითება უძრავი ქონების საბაზრო ღირებულებიდან საადვოკატო მომსახურების ხარჯების განსაზღვრაზე არ გამომდინარეობს საპროცესო კანონმდებლობიდან. საქმის მასალებით უდავოდ დასტურდება მოსარჩელისთვის ადვოკატის ბ. ბ-ის მიერ იურიდიული მომსახურების გაწევა, ასევე საქმეში წარმოდგენილია იურიდიული მომსახურების ხელშეკრულება და დგინდება ამ ხელშეკრულებით გათვალისწინებული საადვოკატო მომსახურების საფასურის გადახდა. საქმეში ასევე წარმოდგენილია აზომვითი სამუშაოების საფასურის სპეციალისტისთვის თანხის გადახდის დამადასტურებელი დოკუმენტი, ამასთან, ადვოკატისა და სპეციალისტისთვის მოსარჩელის მიერ გაწეული ხარჯების ანაზღაურება დაეკისრა საჯარო რეესტრს და არა მესამე პირს ს. დ-ის. საჯარო რეესტრის მიერ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი კი არ შეიცავს პრეტენზიას აღნიშნული ხარჯების დაკისრების უმართლობაზე. სააპელაციო პალატის მიერ ნ. ს-იის შუამდგომლობა დამატებითი გადაწყვეტილების გამოტანის შესახებ დარჩა განუხილველი იმ საფუძვლით, რომ განცხადება წარდგენილი იქნა კანონით დადგენილი ვადის დარღვევით. აღნიშნულ საკითხთან დაკავშირებით ს. დ-ის საკასაციო საჩივარი არ შეიცავს დასაბუთებულ პრეტენზიას, რის გამო საკასაციო სასამართლო მოკლებულია შესაძლებლობას შეამოწმოს სააპელაციო სასამართლოს მითითებული განჩინების ფაქტობრივი თუ სამართლებრივი უსწორობები. ამასთანავე როგორც უკვე აღინიშნა, საპროცესო ხარჯების განაწილებაზე სააპელაციო სასამართლოს მიერ მიღებულ გადაწყვეტილებას გავლენა არ მოუხდენია მესამე პირის უფლებებზე.
ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებების გათვალისწინებით საკასაციო პალატა თვლის, რომ კასატორების მიერ მითითებული გარემოებები არ ქმნის საკასაციო საჩივრების დასაშვებად ცნობის საფუძველს. საკასაციო სასამართლო თვლის, რომ მოცემულ საქმეს არ გააჩნია პრინციპული მნიშვნელობა სასამართლო პრაქტიკისათვის, ხოლო საკასაციო საჩივრებს - წარმატების პერსპექტივა. ამდენად, არ არსებობს საკასაციო საჩივრების დასაშვებობის საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით რეგლამენტირებული არც ერთი საფუძველი, რის გამოც ს. დ-ის და სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს საკასაციო საჩივრები არ უნდა იქნეს დაშვებული განსახილველად.
ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:
საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლით, 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლით და
დ ა ა დ გ ი ნ ა:
1. ს. დ-ის და სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს საკასაციო საჩივრები მიჩნეულ იქნეს დაუშვებლად;
2. უცვლელად დარჩეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 11.10.2023წ. გადაწყვეტილება;
3. სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნულ სააგენტოს (ს/ნ 202238621) დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე 14.05.2024წ. №22519 საგადახდო მოთხოვნით გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 300 ლარის 70%, - 210 ლარი, შემდეგი ანგარიშიდან: ქ. თბილისი, სახელმწიფო ხაზინა, ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის №200122900, სახაზინო კოდი №300773150;
4. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.
თავმჯდომარე ნ. სხირტლაძე
მოსამართლეები: გ. გოგიაშვილი
თ. ოქროპირიძე