საქართველოს უზენაესი სასამართლო
გ ა ნ ჩ ი ნ ე ბ ა
საქართველოს სახელით
საქმე ბს-№251(კ-24) 25 მარტი, 2025 წელი
ქ . თბილისი
ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატა
შემადგენლობა:
გოჩა აბუსერიძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),
მაია ვაჩაძე, ბიძინა სტურუა
საქმის განხილვის ფორმა - ზეპირი მოსმენის გარეშე
კასატორები (მოსარჩელეები) - ა.კ-ი, ე.კ-ი
პროცესუალური მოწინააღმდეგე (მოპასუხე) - სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტო
მესამე პირი - ი.ჩ-ე
გასაჩივრებული განჩინება - თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2023 წლის 20 ივნისის განჩინება
კასატორების მოთხოვნა - გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილება
დავის საგანი - ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის ნაწილობრივ ბათილად ცნობა, ახალი ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემის დავალება
ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი
ა. და ე. კ-ეებმა 2020 წლის 20 ნოემბერს სარჩელით მიმართეს თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიას მოპასუხე - სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს მიმართ და სარჩელის დაზუსტების შემდეგ საბოლოოდ მოითხოვეს „ადმინისტრაციული საჩივრის ნაწილობრივ დაკმაყოფილების შესახებ“ სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს 2020 წლის 15 ოქტომბრის №... გადაწყვეტილების საჩივრის უარყოფის ნაწილში ბათილად ცნობა და სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნულ სააგენტოსათვის ახალი ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემის დავალება 2015 წლის 1 დეკემბრის №238893/17 საჩივრის სრულად დაკმაყოფილების თაობაზე.
სარჩელის მიხედვით, მოსარჩელეებმა 2016 წლის 08 იანვარს მიმართეს თბილისის საქალაქო სასამართლოს ბუნებაში არარსებული ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობა „ ...“-ის კანონდარღვევით შედგენილი ოქმების ბათილად ცნობის და მათ საფუძველზე საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს მიერ 2011 წელს თ.ჩ-ის №..., მ.ქ-ას №... და ი.ჩ-ის №... განცხადებებით განხორციელებული უძრავი ქონების (სარდაფებისა და სათავსების) რეგისტრაციების ბათილად ცნობის თაობაზე, რაც ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა ჯერ თბილისის საქალაქო სასამართლოს 2017 წლის 11 მარტის გადაწყვეტილებით (საქმე №3/95-16), ხოლო შემდეგ თბილისის სააპელაციო სასამართლოს 2018 წლის 04 მაისის გადაწყვეტილებით (საქმე №3ბ/1421-17). პირველმა ინსტანციამ ბათილად ცნო თბილისის სარეგისტრაციო სამსახურის 2011 წლის 13 ივლისის №...- გადაწყვეტილება და საჯარო რეესტრის ეროვნულ სააგენტოს დაავალა ახალი აქტის გამოცემა, ხოლო მეორე ინსტანციამ მოპასუხეს დაავალა საქმის გარემოებების სრულყოფილად შესწავლისა და გამოკვლევის საფუძველზე, აგრეთვე სასამართლოს მიერ მითითებული არგუმენტების გათვალისწინებით, 2015 წლის 01 დეკემბრის №238893/17 საჩივრის თაობაზე ახალი აქტის მიღება. საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს 2020 წლის 15 ოქტომბრის №... გადაწყვეტილებით ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა მოსარჩელე მხარის მიერ 2015 წლის 01 დეკემბერს შეტანილი საჩივარი და ბათილად იქნა ცნობილი სადავოდ გამხდარი ყველა რეგისტრაცია, გარდა ი.ჩ-ის 2011 წლის 12 ივლისის №... განცხადებით განხორციელებული რეგისტრაციისა, რასაც მხარე არ ეთანხმება, ვინაიდან აღნიშნული რეგისტრაციის საფუძვლები მოპასუხის მიერ უკვე გაუქმებული რეგისტრაციების იდენტური (კანონმდებლობასთან შეუსაბამო) იყო. ი.ჩ-ის საკუთრებად 4.41 კვ.მ მეტრი სათავსის დარეგისტრირება ფაქტობრივად მხოლოდ იმიტომ განხორციელდა, რომ „ამხანაგობის წევრთა ხმების 2/3-ით მიღებული კრების ოქმი ქმნიდა სათავსის რეგისტრაციისთვის საკმარის საფუძველს. აღნიშნული კრების ოქმი საჩივრის ავტორებს სადავოდ არ გაუხდიათ...“ სადავო გადაწყვეტილებაში არ არის გაანალიზებული, თუ რომელი ამხანაგობის ოქმი წარადგინა ი.ჩ-ემ მარეგისტრირებელ ორგანოში, ასევე რომელ მისამართზე და კონკრეტულად სად მდებარეობდა მის საკუთრებად რეგისტრირებული სათავსი. ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, მოსარჩელეებს მიაჩნიათ, რომ სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს 2020 წლის 15 ოქტომბრის №... გადაწყვეტილება, საჩივრის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის ნაწილში ბათილად უნდა ყოფილიყო ცნობილი.
თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2020 წლის 31 დეკემბრის განჩინებით, საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის მე-16 მუხლის მე-2 ნაწილის შესაბამისად, საქმეში მესამე პირად ჩაება ი.ჩ-ე.
თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2022 წლის 4 აგვისტოს გადაწყვეტილებით ა.კ-ის და ე.კ-ის სარჩელი არ დაკმაყოფილდა.
საქალაქო სასამართლოს მიერ დადგენილია, რომ ბმა „...“-ის 2011 წლის 24 ივნისის №3 კრების ოქმის საფუძველზე დადასტურებულია 4.41 კვ.მ სათავსის ი.ჩ-ის ინდივიდუალურ საკუთრებაში არსებობის ფაქტი, თანდართული აზომვითი ნახაზის შესაბამისად. 2011 წლის 1 ივლისს, საჯარო რეესტრის ეროვნულ სააგენტოს №... სარეგისტრაციო განცხადებით მიმართა ი.ჩ-ემ და მოითხოვა ქ. თბილისში, ...ის ქ. №...-ში, პირველ სართულზე მდებარე 4.41 კვ.მ დამხმარე სათავსზე საკუთრების უფლების რეგისტრაცია, რაც დაკმაყოფილდა საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს 2011 წლის 12 ივლისის №... გადაწყვეტილებით. საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს 2015 წლის 09 დეკემბრის №... გადაწყვეტილებით ზემოაღნიშნულ გადაწყვეტილებაზე მოსარჩელეთა მიერ წარდგენილი ადმინისტრაციული საჩივარი არ დაკმაყოფილდა იმ საფუძვლით, რომ ადგილზე დათვალიერების შედეგად დადგინდა ი.ჩ-ის საკუთრებად რეგისტრირებულ 4.41 კვ.მ სათავსის (ს.კ. №...) შიდა აზომვითი ნახაზის შესაბამისობა ფაქტობრივ მდგომარეობასთან. ამასთან, ამხანაგობის წევრთა ხმების 2/3-ით მიღებული კრების ოქმი ადმინისტრაციული საჩივრის ავტორებს სადავოდ არ გაუხდიათ კანონმდებლობით დადგენილი, სასამართლოს წესით და, რომ კრების ოქმი აკმაყოფილებდა სარეგისტრაციო მოთხოვნებს და მისი ნამდვილობის კვლევა სცილდებოდა საჯარო რეესტრის კომპეტენციას.
მითითებული ფაქტობრივი გარემოებების საფუძველზე საქალაქო სასამართლომ არ გაიზიარა მოსარჩელე მხარის პოზიცია, რომ ბმა „...“-ის №3 კრების ოქმი არ წარმოადგენდა სარეგისტრაციო დოკუმენტს მისი კანონდარღვევით მიღების საფუძვლით (არარსებული ამხანაგობის მიერ და, რომ ამხანაგობის მითითებული სახელწოდება არ ემთხვეოდა ამხანაგობის მისამართს) და ყურადღება გაამახვილა იმ გარემოებაზე, რომ ამ კუთხით რეგისტრაციის შესახებ სადავო გადაწყვეტილება შეფასდა სხვა სასამართლო დავის ფარგლებში და თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2017 წლის 31 მარტის გადაწყვეტილებით (მითითებული მსჯელობა ძალაში დარჩა თბილისის სააპელაციო სასამართლოს მიერ) განიმარტა სარეგისტრაციო დოკუმენტის თვალსაზრისით, ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის კრების ოქმის საკითხი და დადგინდა, რომ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს ქონების რეგისტრაციის დეპარტამენტის მიერ 2011 წლის 12 ივლისს №...- მიღებული რეგისტრაციის შესახებ გადაწყვეტილება ეყრდნობოდა ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის მიერ შედგენილ კრების ოქმს, რომელიც დამოწმებული იყო კრების თავმჯდომარის ხელმოწერით და ამხანაგობის წევრების მიერ კანონმდებლობით დადგენილი ხმის ოდენობის საფუძველზე დგინდებოდა გადაწყვეტილების მიღება, შესაბამისად, სასამართლომ სარჩელი არ დაკმაყოფილდა.
თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2022 წლის 4 აგვისტოს გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრეს მოსარჩელეებმა.
თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2023 წლის 20 ივნისის განჩინებით სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა; უცვლელად დარჩა თბილისის საქალაქო სასამართლოს 2022 წლის 4 აგვისტოს გადაწყვეტილება.
სააპელაციო პალატამ სრულად გაიზიარა საქალაქო სასამართლოს შეფასებები და საქმეზე წარმოდგენილი ადმინისტრაციული წარმოების მასალებით დადასტურებულად მიიჩნია, რომ ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ ადგილზე დათვალიერების შედეგად (სადაც ასევე მონაწილეობდა მოსარჩელე ა.კ-ი) დადგინდა, რომ ი.ჩ-ის საკუთრებაში რეგისტრირებული 4.41 კვ.მ სათავსის (საკადასტრო კოდი:...) შიდა აზომვითი ნახაზი შეესაბამებოდა ფაქტობრივ მდგომარეობას და, შესაბამისად, დგინდებოდა სარეგისტრაციო ობიექტის მაიდენტიფიცირებელი მონაცემები, რაც ადასტურებდა მესამე პირის - ი.ჩ-ის საკუთრების უფლებას სადავო უძრავ ნივთზე - სათავსზე.
რაც შეეხება უფლების რეგისტრაციის საფუძვლად წარდგენილ კრების ოქმს, სააპელაციო პალატამ მიუთითა, რომ კონკრეტული უძრავი ნივთის რეგისტრაციის განხორციელების მიზნით დაინტერესებული პირის მიერ მარეგისტრირებელ ორგანოში წარდგენილი სარეგისტრაციო დოკუმენტი, განსახილველ შემთხვევაში ბმა „...“-ის 2011 წლის 24 ივნისის №3 კრების ოქმი, წარმოადგენდა ძალაში მყოფ სარეგისტრაციო დოკუმენტს და კანონმდებლობით დადგენილი წესით არ ყოფილა დადასტურებული ამხანაგობის კრების ოქმის კანონშეუსაბამობა. ამდენად, სააპელაციო პალატამ მიიჩნია, რომ მოსარჩელე მხარის აპელირება სადავო აქტის ბათილობის საფუძვლად ამხანაგობის კრების ოქმის უკანონობაზე მითითებით იყო დაუსაბუთებელი და უსაფუძვლო, მით უფრო იმ გარემოების გათვალისწინებით, რომ აღნიშნულის საკითხი, სამოქალაქო სამართალწარმოების ფარგლებში სასამართლოს მსჯელობის საგანს წარმოადგენდა, ხოლო, სასამართლოს გადაწყვეტილება, რომელიც ი.ჩ-ის სახელზე განხორციელებული სარეგისტრაციო გადაწყვეტილების საფუძვლად მითითებული ამხანაგობის კრების ოქმის ბათილობის საკითხს დაადგენდა, მოსარჩელეს არ წარმოუდგენია.
თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2023 წლის 20 ივნისის განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრეს ე. და ა. კ-ეებმა, რომლებმაც გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილება მოითხოვეს.
კასატორების მოსაზრებით, სასამართლომ არასწორად მიიჩნია უდავოდ დადგენილად, რომ „რეგისტრაციის შესახებ გადაწყვეტილება ეყრდნობოდა ბმა-ის კრების ოქმს, რომელიც დამოწმებული იყო კრების თავმჯდომარის ხელმოწერით, რომელზეც ამხანაგობის წევრების მიერ კანონმდებლობით დადგენილი ხმის ოდენობის საფუძველზე დგინდებოდა გადაწყვეტილების მიღება“. აღნიშნულის საწინააღმდეგოდ კასატორები მიუთითებენ, რომ საქმეზე წარდგენილი იყო უტყუარი მტკიცებულებები, რომლითაც ცალსახად დასტურდებოდა ის გარემოება, რომ ი.ჩ-ე არასდროს არჩეულა ...ის ქუჩის ...-ში მდებარე 10 ბინიანი სახლის ბმა-ის თავმჯდომარედ და, რომ მისამართზე „...“ უძრავი ქონება რეგისტრირებული საერთოდ არ ყოფილა. ამასთან, ი.ჩ-ეზე 6 წევრიანი ფიქციური ბმა „...“-ის ხმების 2/3-ით მხარდაჭერილი გაყალბებული ოქმის საფუძველზე რეგისტრირებული უძრავი ქონება „...ის ...“ 10 ბინიან სახლში მდებარეობდა, ხოლო „ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის შესახებ“ კანონის 27-ე მუხლის მე-5 პუნქტის თანახმად, კრებას ამხანაგობის თავმჯდომარე უნდა გასძღოლოდა და არა სხვა პირი (შესაბამისად, ოქმზე ი.ჩ-ის ხელმოწერა უნდა ყოფილიყო ...). რაც შეეხება კრების ოქმის კანონიერების მტკიცებას, კასატორების მოსაზრებით არასწორად დაეკისრათ მათ აღნიშნული დოკუმენტის უკანონობისა და სიყალბის დადასტურება, მაშინ როდესაც სასამართლოს შეეძლო მიემართა შესაბამისი ორგანოსათვის კრების ოქმის სიყალბის დასადგენად.
საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2024 წლის 11 მარტის განჩინებით, ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, ე.კ-ისა და ა.კ-ის საკასაციო საჩივარი დასაშვებობის შესამოწმებლად წარმოებაში იქნა მიღებული.
ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი
საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლისა და საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მოთხოვნებს და არ ექვემდებარება დასაშვებად ცნობას, შემდეგ გარემოებათა გამო:
საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილი განსაზღვრავს საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის ამომწურავ საფუძვლებს, კერძოდ, აღნიშნული ნორმის თანახმად, საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მიერ საკასაციო საჩივარი დაიშვება, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ: ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია; გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება; დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს.
საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოთ მითითებული საფუძვლით.
საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სააპელაციო სასამართლოს განჩინების საკასაციო სასამართლოს მიერ დამკვიდრებული პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით და ამასთან, არ არსებობს საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღების ვარაუდი. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება ასევე არ ეწინააღმდეგება ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს. ამასთან, საქმის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს მიერ საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების თვალსაზრისით.
საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ კასატორები ვერ ასაბუთებენ სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვას მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით. კასატორები საკასაციო საჩივარში ვერ აქარწყლებენ სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს და დასკვნებს.
ამასთან, საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ ადამიანის უფლებათა ევროპული კონვენციის მე-6 მუხლის პირველი პარაგრაფი ავალდებულებს სასამართლოს დაასაბუთოს თავისი გადაწყვეტილება, რაც არ უნდა იქნეს გაგებული თითოეულ არგუმენტზე დეტალური პასუხის გაცემად (იხ. ჯღარკავა საქართველოს წინააღმდეგ, #7932/03; VaN de Hurk v. Netherlands, par.61, Garcia Ruiz v. Spain [GC] par.26; Jahnke and Lenoble v France (dec.); Perez v France [GC], par. 81).
საკასაციო სასამართლო იზიარებს მოცემულ საქმეზე ქვედა ინსტანციის სასამართლოების მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს და ამ გარემოებებთან დაკავშირებით გაკეთებულ სამართლებრივ შეფასებებს და მიიჩნევს, რომ ქვედა ინსტანციის სასამართლოებმა არსებითად სწორად გადაწყვიტეს მოცემული დავა.
საკასაციო პალატა მიუთითებს, რომ მოცემული დავის ფარგლებში შესაფასებელია ი.ჩ-ის საკუთრების უფლების რეგისტრაციის შესახებ 2011 წლის 12 ივლისის №...- გადაწყვეტილების კანონიერება, რომლითაც ი.ჩ-ის საკუთრების უფლება დარეგისტრირდა ქ. თბილისში, ...ის ქ. №...-ში მდებარე 4.41 კვ.მ სარდაფზე (საკადასტრო კოდი ...), ბმა „...-ის“ 2011 წლის 24 ივნისის №3 კრების ოქმის საფუძველზე.
საქმის მასალებით დადგენილია, რომ ქალაქ თბილისში, ...ის ქუჩის ...-ში მდებარე 30 კვ.მ ფართის უძრავი ქონება ი.ჩ-ის საკუთრების უფლებით საჯარო რეესტრში 2007 წლიდან რეგისტრირებულია 1993 წლის 22 იანვრის ჩუქების ხელშეკრულების საფუძველზე.
2005 წლის 21 ივნისის პრივატიზების ხელშეკრულების შესაბამისად, ე.კ-ის, ნ.კ-ის, ლ.კ-ის და ს.კ-ის სახელზე განხორციელდა პრივატიზაცია და საჯარო რეესტრის ეროვნულ სააგენტოს უძრავ ნივთებზე უფლებათა რეესტრში 20 კვ.მ სარდაფზე (მდებარე ...ის ქ., №...; საკადასტრო კოდი...) აღირიცხა მათი საკუთრების უფლება.
საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს 2011 წლის 12 ივლისის №... გადაწყვეტილებით ქ.თბილისში, ...ის ქ. №...-ში მდებარე 4.41 კვ.მ სარდაფზე (საკადასტრო კოდი...), ნოტარიულად დამოწმებული ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობა „...“-ის №3 კრების ოქმის საფუძველზე, დარეგისტრირდა ი.ჩ-ის საკუთრების უფლება.
ბმა „...“-ის 2011 წლის 24 ივნისის №3 კრების ოქმის თანახმად, კრებას ესწრებოდა ამხანაგობის წევრთა 2/3-ზე მეტი და ამავე რაოდენობამ დაადასტურა 4.41 კვ.მ სათავსის ი.ჩ-ის ინდივიდუალურ საკუთრებაში არსებობის ფაქტი, თანდართული აზომვითი ნახაზის შესაბამისად. კრების ოქმი ხელმოწერილია კრების თავმჯდომარის მიერ, რომლის ხელმოწერაც დამოწმებულია სანოტარო წესით.
საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ „ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-4 მუხლი განსაზღვრავს ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის წევრთა ინდივიდუალური საკუთრების საგანს, რომლის პირველ პუნქტში კანონმდებელი მოიაზრებს ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის ცალკეულ პირთა საკუთრებაში არსებულს ბინას, აგრეთვე ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის წევრის მფლობელობაში არსებულ მრავალბინიანი სახლის სამეურნეო სათავსებს (სარდაფები, სხვენები და ა. შ.). ამავე მუხლის მე-2 პუნქტის მიხედვით, ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის წევრები კრებაზე აფიქსირებენ ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის წევრთა მიერ მრავალბინიანი სახლის სამეურნეო სათავსების (სარდაფები, სხვენები და ა. შ.) მფლობელობის ამ კანონის ძალაში შესვლის დროს არსებულ ფაქტობრივ მდგომარეობას და ხმათა 2/3-ით იღებენ გადაწყვეტილებას, რომლის თაობაზედაც დგება შესაბამისი ოქმი, თუ წესდებით არ განისაზღვრება განსხვავებული კვორუმი. მრავალბინიანი სახლის სამეურნეო სათავსებზე (სარდაფები, სხვენები და ა. შ.) საკუთრების უფლების საჯარო რეესტრში დასარეგისტრირებლად ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის წევრმა უნდა წარმოადგინოს ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის წევრთა კრების მიერ შედგენილი ოქმი და ნახაზი, რომლის მეშვეობითაც შესაძლებელია სამეურნეო სათავსის ადგილმდებარეობის დადგენა.
საკასაციო პალატა მიუთითებს „საჯარო რეესტრის შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-8 მუხლის პირველ პუნქტზე, რომლის თანახმად, სარეგისტრაციო წარმოების დაწყების საფუძველია განცხადება ან უფლებამოსილი ორგანოს მიერ მიღებული გადაწყვეტილება. ამავე მუხლის მე-2 პუნქტის თანახმად კი, განცხადებას უნდა ერთოდეს ინსტრუქციით განსაზღვრული სარეგისტრაციო დოკუმენტაცია და ინფორმაცია. ამავე კანონის მე-9 მუხლის შესაბამისად, რეგისტრაცია წარმოებს როგორც უშუალოდ სარეგისტრაციო თუ სხვა დოკუმენტების, აგრეთვე ამ დოკუმენტაციის სათანადო წესით შექმნილი ელექტრონული ასლების საფუძველზე. კანონის მე-2 მუხლის „კ“ ქვეპუნქტის მიხედვით, სარეგისტრაციო დოკუმენტი არის სამართლებრივი აქტი, რომელიც უშუალოდ წარმოშობს ამ კანონით განსაზღვრული რეგისტრაციის მოთხოვნის უფლებას, „ლ“ ქვეპუნქტის თანახმად კი, სარეგისტრაციო დოკუმენტაცია არის რეგისტრაციის მიზნით მარეგისტრირებელ ორგანოში წარსადგენი სარეგისტრაციო და სხვა დოკუმენტები. ამავე კანონის მე-3 მუხლის მე-6 პუნქტით დადგენილია, რომ მარეგისტრირებელი ორგანო და მისი თანამშრომელი პასუხს არ აგებენ წარდგენილი სარეგისტრაციო დოკუმენტაციის ნამდვილობაზე. ისინი პასუხისმგებელი არიან მხოლოდ რეგისტრირებული მონაცემებისა და მათთან დაცული სარეგისტრაციო თუ სხვა დოკუმენტაციის ურთიერთშესაბამისობასა და უსაფრთხოებაზე.
საკასაციო პალატა მიუთითებს საქართველოს უზენაესი სასამართლოს პრაქტიკაზე, რომლის შესაბამისად, „საჯარო რეესტრის შესახებ“ კანონის 26.1 მუხლის „ბ“ ქვეპუნქტის თანახმად, რეგისტრაციის გაუქმების ერთ-ერთ საფუძველს წარმოადგენს რეგისტრაციის საფუძვლად არსებული უფლების დამადასტურებელი დოკუმენტის ძალადაკარგულად, ბათილად ცნობა ან არარად აღიარება. ამდენად, დაუშვებელია რეგისტრაციის გაუქმება მისი საფუძვლის ძალაში ყოფნის პირობებში. საქართველოს უზენაესმა სასამართლომ არაერთხელ გააკეთა განმარტება იმასთან დაკავშირებით, რომ „..უფლებას მხოლოდ რეგისტრაცია არ წარმოშობს. რეგისტრაცია წარმოებს სარეგისტრაციო დოკუმენტის საფუძველზე, რომელსაც „საჯარო რეესტრის შესახებ“ საქართველოს კანონის შესაბამისად, განეკუთვნება სამართლებრივი აქტი, რომელიც უშუალოდ წარმოშობს რეგისტრაციის მოთხოვნის უფლებას. მითითებული კანონის მე-9 მუხლის 1-ლი პუნქტის დანაწესიდან გამომდინარე, დაუშვებელია რეგისტრაციის გაბათილება მისი საფუძვლის ძალაში არსებობის პირობებში“ (იხ. სუსგ საქმეზე ბს-585-572(4კ-14) 30.04.2015წ., ბს-30-30(2კ-15) 02.05.2015წ., ბს-193-189(2კ-15) 29.09.2015წ. და სხვა).
მოცემულ შემთხვევაში, კასატორი სადავოდ არ ხდის ბმა „...“-ის 2011 წლის 24 ივნისის №3 კრების ოქმს. მხოლოდ მიიჩნევს, რომ შეიცავს რა ყალბს მონაცემებს (ხელს არ აწერს ამხანაგობის თავმჯდომარე ი.ჩ-ე, უსწოროა ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის წევრთა რაოდენობა და მისამართი), საკუთრების უფლების რეგისტრაციის მიზნებისთვის, არ წარმოადგენდა უფლების დამდგენ დოკუმენტს.
საკასაციო პალატა მიუთითებს სადავო რეგისტრაციის განხორციელების დროს მოქმედ ,,საჯარო რეესტრის შესახებ ინსტრუქციის დამტკიცების თაობაზე“ საქართველოს იუსტიციის მინისტრის 2010 წლის №4 ბრძანებაზე, რომლის მე-15 მუხლის პირველი პუნქტის თანახმად, „ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-4 მუხლით განსაზღვრულ, საკუთრების უფლებადაურეგისტრირებელ საგანზე ამხანაგობის წევრის ინდივიდუალური საკუთრების უფლების რეგისტრაცია წარმოებდა ამხანაგობის წევრების ხმათა 2/3-ით მიღებული გადაწყვეტილების საფუძველზე, რომლითაც დასტურდებოდა ამხანაგობის შესაბამისი წევრის მიერ „ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის შესახებ“ საქართველოს კანონის ამოქმედებამდე სამეურნეო სათავსის ინდივიდუალურ მფლობელობაში არსებობის ფაქტი. ამავე მუხლის მე-3 პუნქტის მიხედვით, ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის კრების ოქმი მოწმდება კრების თავმჯდომარის ხელმოწერით. თუ კრების ოქმი უძრავ ნივთზე რეგისტრაციის საფუძველია ხელმოწერის ნამდვილობა დასტურდება სანოტარო წესით.
ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობა „...“-ის №3 კრების ოქმის მიხედვით, უძრავი ქონების მისამართია ...ის .... კრებას ესწრებოდა ამხანაგობის წევრთა 2/3 და საკითხი შეეხებოდა ამხანაგობის წევრ ი.ჩ-ეზე 4.41 კვ.მ დამხმარე ფართის საკუთრებაში არსებობის ფაქტის დადასტურებას, რასთან დაკავშირებით ამხანაგობის წევრებს პრეტენზია არ გამოუთქვამთ. კრების ოქმი დამოწმებულია სანოტარო წესით და მას ხელს აწერს კრების თავმჯდომარის სტატუსით თ.მ-ი, შესაბამისად, ფორმალური თვალსაზრისით №3 კრების ოქმი აკმაყოფილებდა ზემოაღნიშნული ინსტრუქციით მითითებული ნორმის მოთხოვნებს.
რაც შეეხება კასატორის არგუმენტებს კრების ოქმში გაყალბებულ მონაცემებთან დაკავშირებით, საკასაციო პალატა მიუთითებს, რომ ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის კრების ოქმის შედგენის პროცედურის, მისი ნამდვილობის დადგენა, როგორც მრავალმხრივი სამოქალაქო სამართლებრივი გარიგება, შესწავლილ უნდა იქნეს სამოქალაქო სამართალწარმოების წესით, რამდენადაც კრების ოქმი, რომელშიც ამხანაგობის წევრთა სახელით ფორმულირებულია ამხანაგობის გადაწყვეტილება ინდივიდუალურ საკუთრებაში სამეურნეო სათავსების არსებობის ფაქტის დადასტურების შესახებ, წარმოადგენს გარიგებას - ამხანაგობის წევრთა მრავალმხრივი ნების გამოვლენას (შდრ. სუსგ №ას-17-14-2015, 01.07.2015წ.). შესაბამისად, №3 კრების ოქმის, როგორც გარიგების შინაარსობრივი კვლევა, სცდება ადმინისტრაციული ორგანოს - საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს უფლებამოსილების ფარგლებს.
ზემოაღნიშნული გარემოებებიდან გამომდინარე, ვინაიდან სადავო რეგისტრაციის საფუძვლად არსებული უფლების დამდგენი დოკუმენტი - ბმა „...-ის“ 2011 წლის 24 ივნისის №3 კრების ოქმი ძალაშია და სამოქალაქო სასამართლოს მიერ არ დადგენილა მისი უკანონობა, არ არსებობს რეგისტრაციის შესახებ გასაჩივრებული გადაწყვეტილების ბათილად ცნობის სამართლებრივი საფუძველი.
საკასაციო პალატა მიუთითებს, რომ საკასაციო საჩივარში მეორდება სააპელაციო საჩივრის დასაბუთება, რომელზეც ამომწურავად იმსჯელა ქვედა ინსტანციის სასამართლომ და კასატორები დამატებით არ უთითებენ სააპელაციო სასამართლოს მიერ მიღებული გადაწყვეტილების არსებით ფაქტობრივ თუ სამართლებრივ უსწორობაზე, შესაბამისად, კონკრეტულ შემთხვევაში სასამართლოების მიერ დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებების გათვალისწინებით საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ კასატორების მიერ მითითებული გარემოებები არ ქმნის საკასაციო საჩივრის დასაშვებად ცნობის საფუძველს.
ამდენად, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ მოცემულ საქმეს არ გააჩნია არავითარი პრინციპული მნიშვნელობა სასამართლო პრაქტიკისათვის, ხოლო საკასაციო საჩივარს - წარმატების პერსპექტივა, რის გამოც საკასაციო საჩივარი არ უნდა იქნეს დაშვებული განსახილველად.
საკასაციო სასამართლო მიუთითებს საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მე-4 ნაწილზე და აღნიშნავს, რომ თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება მიჩნეული, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70 პროცენტი.
საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ ვინაიდან, საკასაციო საჩივარზე 13.12.2023წ. №19773649336 საგადახდო დავალებით გადახდილია სახელმწიფო ბაჟი 300 ლარის ოდენობით, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მე-4 ნაწილის თანახმად, აღნიშნული თანხის 70 პროცენტი - უნდა დაუბრუნდეს კასატორებს.
ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი
საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლით, 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მე-4 ნაწილით და
დ ა ა დ გ ი ნ ა:
1. ე.კ-ისა და ა.კ-ის საკასაციო საჩივარი მიჩნეულ იქნეს დაუშვებლად;
2. უცვლელად დარჩეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2023 წლის 20 ივნისის განჩინება;
3. კასატორებს - ა.კ-ისა (პ/ნ...) და ე.კ-ის (პ/ნ...) დაუბრუნდეთ 13.12.2023წ. №19773649336 საგადახდო დავალებით ა.კ-ის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის - 300 ლარის 70% - 210 ლარი შემდეგი ანგარიშიდან: ქ. თბილისი, სახელმწიფო ხაზინა, ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის №200122900, სახაზინო კოდი №300773150;
4. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.
მოსამართლეები: გ. აბუსერიძე
მ. ვაჩაძე
ბ. სტურუა