საქართველოს უზენაესი სასამართლო

გ ა ნ ჩ ი ნ ე ბ ა

საქართველოს სახელით

საქმე №ბს-1202(2კ-24) 4 მარტი, 2025 წელი

ქ. თბილისი

ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

ბიძინა სტურუა (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

მაია ვაჩაძე, გოჩა აბუსერიძე

საქმის განხილვის ფორმა - ზეპირი მოსმენის გარეშე

კასატორები (მოპასუხეები) - 1. საქართველოს ფინანსთა სამინისტრო; 2. სსიპ შემოსავლების სამსახური

მოწინააღმდეგე მხარე (მოსარჩელე) - შპს „ე...“

გასაჩივრებული განჩინება - თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2024 წლის 11 მარტის განჩინება

დავის საგანი - ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტების ბათილად ცნობა

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

შპს „ე...“-მა 2018 წლის 13 სექტემბერს სარჩელით მიმართა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიას მოპასუხეების - საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსა და სსიპ შემოსავლების სამსახურის მიმართ. სასარჩელო მოთხოვნის დაზუსტების შემდეგ მოსარჩელემ სსიპ შემოსავლების სამსახურის საგადასახადო მონიტორინგის 2018 წლის 5 თებერვლის №... საგადასახადო სამართალდარღვევის ოქმისა და სსიპ შემოსავლების სამსახურის 2018 წლის 2 მაისის №10583 ბრძანების ნაწილობრივ ბათილად ცნობა, ასევე, საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებული დავების განხილვის საბჭოს 2018 წლის 17 აგვისტოს №5925/2/2018 გადაწყვეტილების ბათილად ცნობა მოითხოვა.

მოსარჩელე მართალია, თავადვე ადასტურებს დანაკლისის არსებობას, თუმცა არ ეთანხმება საგადასახადო სამართალდარღვევის ოქმით დარიცხულ ჯარიმას და მის ოდენობას. მოსარჩელის განმარტებით, მოპასუხე ადმინისტრაციულმა ორგანომ დანაკლისის ოდენობის განსაზღვრისას არ გამოიკვლია 2013 წლის ბოლოს ჩატარებული სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობების ინვენტარიზაციისას გამოვლენილი დანაკლისის თანხის ბუღალტრულ ნაშთში დატოვებით შემდეგი წლ(ებ)ის ნაშთის ზრდა, ასევე, არ გაითვალისწინა მისი საქმიანობისათვის დამახასიათებელი დანაკარგები ხილის და ბოსტნეულის ბუნებრივი შრობის (წონაში კლება), ლპობის, მექანიკური დაზიანების გამო, რის გამოც პროდუქტი რეალიზაციისთვის უვარგისი ხდებოდა.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2022 წლის 4 ივლისის გადაწყვეტილებით შპს „ე...“-ის სარჩელი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ -სადავო საკითხის გადაუწყვეტლად ბათილად იქნა ცნობილი სსიპ შემოსავლების სამსახურის 2018 წლის 5 თებერვლის №... საგადასახადო სამართალდარღვევის ოქმი და სსიპ შემოსავლების სამსახურს დაევალა საქმისათვის მნიშვნელობის მქონე გარემოებათა შესწავლისა და გამოკვლევის შემდეგ, მოქმედი კანონმდებლობის შესაბამისად, კანონით დადგენილ ვადაში ახალი ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემა შპს „ე...“-ის მიმართ; ასევე, ბათილად იქნა ცნობილი სსიპ შემოსავლების სამსახურის 2018 წლის 2 მაისის №10583 ბრძანება საჩივრის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის ნაწილში და საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებული დავების განხილვის საბჭოს 2018 წლის 17 აგვისტოს №5925/2/2018 გადაწყვეტილება. საქალაქო სასამართლოს აღნიშნული გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრეს საქართველოს ფინანსთა სამინისტრომ და სსიპ შემოსავლების სამსახურმა.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2024 წლის 11 მარტის განჩინებით საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსა და სსიპ შემოსავლების სამსახურის სააპელაციო საჩივრები არ დაკმაყოფილდა; უცვლელად დარჩა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2022 წლის 4 ივლისის გადაწყვეტილება.

სააპელაციო სასამართლოს მითითებით, საგადასახადო ორგანოს ეკისრება მტკიცების ტვირთი, გადასახადის გადამხდელს პასუხისმგებლობა დააკისროს შესაბამისი სიზუსტითა და სიცხადით მით უფრო იმ პირობებში, როდესაც ჯარიმის ოდენობა დამოკიდებულია დანაკლისის ოდენობაზე. აღნიშნული მიზნის მისაღწევად კი, აუცილებელია სსიპ შემოსავლების სამსახურმა ადმინისტრაციული წარმოების ეტაპზე არსებითად შეაფასოს და განიხილოს როგორც მის ხელთ არსებული მტკიცებულებები, ასევე, გადასახადის გადამხდელის მიერ მითითებული გარემოებები/წარდგენილი ინფორმაცია, რასაც განსახილველ შემთხვევაში ადგილი არ ჰქონია.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს 2024 წლის 11 მარტის განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრეს საქართველოს ფინანსთა სამინისტრომ და სსიპ შემოსავლების სამსახურმა, რომლებმაც გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე სრულად უარის თქმა მოითხოვეს.

სსიპ შემოსავლების სამსახური მიუთითებს, რომ ადმინისტრაციული წარმოებისას გადასახადის გადამხდელს შესაძლებლობა მიეცა წარმოედგინა შესაბამისი დოკუმენტაცია/მტკიცებულებები, რაც უშუალოდ განსაზღვრული ჯარიმისა და დადგენილი დანაკლისის ცვლილების წინაპირობა გახდებოდა. იმ გარემოების გათვალისწინებით, რომ საწარმოს არ აქვს შესაბამისი აღრიცხვა ნაწარმოები, თითქმის შეუძლებელია საგადასახადო ორგანოს მიერ, თვითნებურად, შესაბამისი დოკუმენტაციის გარეშე გადასახადის ვალდებულების ოდენობის განსაზღვრა. საქონლის დანაკლისთან დაკავშირებით კასატორმა მიუთითა, რომ გადასახადის გადამხდელმა ვადაგასული და უვარგისი საქონელი ჩამოწერა საგადასახადო ორგანოსთან შეთანხმების გარეშე.

კასატორი - საქართველოს ფინანსთა სამინისტრო აღნიშნავს, რომ ვადაგასული ან/და გამოსაყენებლად ან შემდგომი მიწოდებისთვის უვარგისი სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობის ჩამოწერისას გადასახადის გადამხდელი ვალდებულია საგადასახადო ორგანოს შეატყობინოს ჩამოწერის შესახებ და ჩამოწერა განახორციელოს მხოლოდ საგადასახადო ორგანოს მიერ შესაბამისი დადასტურების შემთხვევაში, ადგილზე გასვლით სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობის ფიზიკური გადამოწმების შედეგად. კასატორის მითითებით, მოსარჩელეს ვერ ექნება ინფორმაცია ზედმეტობის ან/და დანაკლისის შესახებ, რომელსაც ასახავდა საგადასახადო ანგარიშგებაში ან/და მიაწვდიდა საგადასახადო ორგანოს ინვენტარიზაციის დაწყებამდე, ვინაიდან გადასახადის გადამხდელს ჩამოერთვა ხელწერილი, რომ მას არ ჩაუტარებია სმფ-ების ინვენტარიზაცია (ასეთის არსებობის შემთხვევაში). მოსარჩელის პოზიცია წინა ინვენტარიზაციის შედეგების და დანაკარგის გათვალისწინებაზე უსაფუძვლოა, ვინაიდან მის მიერ არ არის განხორციელებული საგადასახადო კანონმდებლობით დადგენილი შესაბამისი მოქმედებები, რის გამოც საგადასახადო მონიტორინგის დეპარტამენტის მიერ არსებული მონაცემების საფუძველზე გამოვლენილი სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობების დანაკლისის ოდენობა მართებულია და ის სხვაგვარად ვერ გამოითვლება/დადგინდება. ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, კასატორს მიაჩნია, რომ არ არსებობდა სააპელაციო საჩივრების დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის საფუძველი.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2024 წლის 12 ნოემბრის განჩინებით, საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად წარმოებაში იქნა მიღებული საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსა და სსიპ შემოსავლების სამსახურის საკასაციო საჩივრები.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრების დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსა და სსიპ შემოსავლების სამსახურის საკასაციო საჩივრები არ აკმაყოფილებს საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მოთხოვნებს და არ ექვემდებარება დასაშვებად ცნობას შემდეგ გარემოებათა გამო:

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილი განსაზღვრავს საკასაციო საჩივრის განსახილველად დასაშვებობის ამომწურავ საფუძვლებს, კერძოდ, აღნიშნული ნორმის თანახმად, საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მიერ საკასაციო საჩივარი დაიშვება, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ: ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია; გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება; დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივრები არ არის დასაშვები საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოთ მითითებული საფუძვლით.

საკასაციო საჩივრები არ არის დასაშვები სააპელაციო სასამართლოს განჩინების საკასაციო სასამართლოს მიერ დამკვიდრებული პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით და ამასთან, არ არსებობს საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღების ვარაუდი. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება არ ეწინააღმდეგება ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს. ამასთან, საქმის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს მიერ საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების თვალსაზრისით.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ კასატორები ვერ ასაბუთებენ სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვას მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით. კასატორები საკასაციო საჩივრებში ვერ აქარწყლებენ სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებსა და დასკვნებს.

საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ ადამიანის უფლებათა ევროპული კონვენციის მე-6 მუხლის პირველი ნაწილი ავალდებულებს სასამართლოს, დაასაბუთოს თავისი გადაწყვეტილება, რაც არ უნდა იქნეს გაგებული თითოეულ არგუმენტზე დეტალური პასუხის გაცემად (იხ. ჯღარკავა საქართველოს წინააღმდეგ, №7932/03; Van de Hurk v. Netherlands, par.61, Garcia Ruiz v. Spain [GC] par.26; Jahnke and Lenoble v France (dec.); Perez v France [GC], par. 81).

საკასაციო სასამართლო იზიარებს მოცემულ საქმეზე ქვედა ინსტანციის სასამართლოების მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს და ამ გარემოებებთან დაკავშირებით გაკეთებულ სამართლებრივ შეფასებებს და მიიჩნევს, რომ ქვედა ინსტანციის სასამართლოებმა არსებითად სწორად გადაწყვიტეს მოცემული დავა.

საკასაციო სასამართლო, პირველ რიგში, მიუთითებს საქმეზე დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებზე, კერძოდ, დადგენილია, რომ სსიპ შემოსავლების სამსახურის 2018 წლის 29 იანვრის №1399 ბრძანების საფუძველზე განხორციელდა შპს „ე...“-ის სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობების ინვენტარიზაცია. ინვენტარიზაციის შედეგად გამოვლინდა 466 476,5 ლარის საბაზრო ღირებულების სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობების დანაკლისი, რაც საგადასახადო მონიტორინგის დეპარტამენტის მიერ, საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 286-ე მუხლის მე-9 ნაწილის შესაბამისად, ჩაითვალა მისი აღმოჩენის მომენტში საბაზრო ფასით განხორციელებულ მიწოდებად. სსიპ შემოსავლების სამსახურის საგადასახადო მონიტორინგის დეპარტამენტის მიერ შედგა №... საგადასახადო სამართალდარღვევის ოქმი, რომლითაც შპს „ე...“-ს, ზემოთ მითითებული ნორმის საფუძველზე, დაეკისრა ფულადი ჯარიმა 46 647,65 ლარის ოდენობით. საგადასახადო სამართალდარღვევის ოქმი შპს „ე...“-მა გაასაჩივრა სსიპ შემოსავლების სამსახურის დავების განხილვის საბჭოში. წარდგენილი საჩივრით გადასახადის გადამხდელი არ დაეთანხმა: 1. დანაკლისზე გავრცელებული ფასნამატის ოდენობას და აღნიშნა, რომ გამოყენებული იყო 23,9% ფასნამატი. საჩივრის ავტორის განმარტებით, დანაკლისის მთელ ოდენობაზე გავრცელებული იქნა ერთი ფასნამატი და არ იყო გათვალისწინებული საქონლის სახეობები, განსხვავებული ფასნამატის საქონლის ხვედრითი წონები მთლიან შეძენა/რეალიზაციაში, ასევე, არ იყო გათვალისწინებული საბითუმო ვაჭრობის და საცალო ვაჭრობის ფაქტორი; 2. 2013 წლის ბოლოს საზოგადოებას ჩაუტარდა სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობების ინვენტარიზაცია, თუმცა დანაკლისის თანხა, რაზეც დაჯარიმდა, შეცდომის გამო, კვლავ დარჩა ბუღალტრულ ნაშთში. აღნიშნული ნაშთით გაიზარდა 2014 წლის საწყისი ნაშთი, რამაც გამოიწვია დანაკლისის არამართებულად გაზრდა; 3. შედეგების გამოყვანის დროს დანაკარგების გაუთვალისწინებლობა. აღნიშნული გამოიხატა იმაში, რომ ადგილი ჰქონდა ხილის და ბოსტნეულის ბუნებრივ შრობას (წონაში კლებას), ლპობას, მექანიკურ დაზიანებას და მისი შემდგომი რეალიზაციისთვის გაუვარგისებას.

სსიპ შემოსავლების სამსახურის 2018 წლის 2 მაისის №10583 ბრძანებით შპს „ე...“-ის საჩივარი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ; გადასახადის გადამხდელს მიეცა წინადადება ბრძანების ჩაბარებიდან 10 სამუშაო დღის ვადაში, ინვენტარიზაციის მიერ გამოყენებული ფასნამატის ოდენობის დაზუსტების მიზნით, საგადასახადო მონიტორინგისთვის დამატებით წარედგინა დოკუმენტურად დადასტურებული მტკიცებულებები (მათ შორის, ინფორმაცია ცხრილის სახით საქონლის სახეობების მიხედვით ფასნამატის შესახებ), თავის მხრივ, საგადასახადო მონიტორინგის დეპარტამენტს უნდა განეხორციელებინა გადამხდელის მიერ წარდგენილი მტკიცებულებების შესწავლა და სათანადო საფუძვლების არსებობის შემთხვევაში, №... საგადასახადო სამართალდარღვევის ოქმით დარიცხული ჯარიმების კორექტირების (შემცირება) განხორციელება; დანარჩენ ნაწილში საჩივარი არ დაკმაყოფილდა.

შპს „ე...“-მა საჩივრით მიმართა საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებული დავების განხილვის საბჭოს საჩივრის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის ნაწილში სსიპ შემოსავლების სამსახურის 2018 წლის 2 მაისის №10583 ბრძანებისა და სსიპ შემოსავლების სამსახურის საგადასახადო მონიტორინგის დეპარტამენტის 2018 წლის 5 თებერვლის №... საგადასახადო სამართალდარღვევის ოქმის ბათილად ცნობის მოთხოვნით. ამასთან, დადგენილია, რომ 2018 წლის 15 ივნისს, შპს „ე...“-მა საგადასახადო ორგანოში წარადგინა 2018 წლის მაისის დამატებული ღირებულების გადასახადის დეკლარაცია, რომლის თანახმად, დასაბეგრი ბრუნვა შეადგენდა 261 949,87 ლარს, ხოლო დღგ-ის თანხა - 47 150,98 ლარს, ასევე, საგადასახადო ორგანოს მიერ ინვენტარიზაციის შედეგად გამოვლენილი სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობების დანაკლისი - 0 ლარს. საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებული დავების განხილვის საბჭოს 2018 წლის 17 აგვისტოს №5925/2/2018 გადაწყვეტილებით შპს „ე...“-ის საჩივარი არ დაკმაყოფილდა.

საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ საქართველოს საგადასახადო კოდექსი საქართველოს კონსტიტუციის შესაბამისად განსაზღვრავს საქართველოს საგადასახადო სისტემის ფორმირებისა და ფუნქციონირების ზოგად პრინციპებს, გადასახადის გადამხდელისა და უფლებამოსილი ორგანოს სამართლებრივ მდგომარეობას, საგადასახადო სამართალდარღვევის სახეებს, საქართველოს საგადასახადო კანონმდებლობის დარღვევისათვის პასუხისმგებლობას, უფლებამოსილი ორგანოს და მისი თანამდებობის პირების არამართლზომიერ ქმედებათა გასაჩივრების წესსა და პირობებს, საგადასახადო დავის გადაწყვეტის წესს და არეგულირებს საგადასახადო ვალდებულების შესრულებასთან დაკავშირებულ სამართლებრივ ურთიერთობებს.

მითითებული კოდექსის 43-ე მუხლის მე-4 ნაწილის თანახმად, საქართველოს საგადასახადო კანონმდებლობით დადგენილ ვალდებულებათა შეუსრულებლობის ან არაჯეროვნად შესრულების შემთხვევაში გადასახადის გადამხდელს ეკისრება ამ კოდექსით ან/და საქართველოს სხვა საკანონმდებლო აქტებით გათვალისწინებული პასუხისმგებლობა. ამავე კოდექსის 269-ე მუხლის პირველი ნაწილის შესაბამისად, საგადასახადო სამართალდარღვევად ითვლება პირის მართლსაწინააღმდეგო ქმედება (მოქმედება ან უმოქმედობა), რომლისთვისაც ამ კოდექსით გათვალისწინებულია პასუხისმგებლობა. საგადასახადო სამართალდარღვევისათვის პირს პასუხისმგებლობა შეიძლება დაეკისროს მხოლოდ ამ კოდექსით დადგენილი საფუძვლითა და წესით. ამასთან, დანაკლისი, საგადასახადო კოდექსის მე-8 მუხლის მე-11 ნაწილით განმარტებულია როგორც გადასახადის გადამხდელის ბუღალტრულ ჩანაწერებთან შედარებისას გამოვლენილი (მათ შორის, ინვენტარიზაციის საშუალებით) სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობების ან/და ძირითადი საშუალებების ნაკლებობა. ისეთი სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობების მიმართ, რომელთა დასაწყობება ფიზიკურად შეუძლებელია (ელექტრო- და თბოენერგია, გაზი და წყალი), დანაკლისად ითვლება სხვაობა შეძენილ (შეძენის დამადასტურებელი დოკუმენტის მიხედვით) და რეალიზებულ (გადასახადის გადამხდელისგან ფაქტობრივად გასულ) სასაქონლო- მატერიალურ ფასეულობათა შორის, თუ ვერ დგინდება დებიტორი (ამნაზღაურებელი) ან/და მიმთვისებელი. ამასთანავე, უფლებამოსილ ორგანოს შეუძლია დაადგინოს დანაკარგის მაქსიმალური ზღვრული ოდენობა. ასეთ შემთხვევაში დანაკლისად ჩაითვლება ამ ოდენობაზე მეტი დანაკარგი. საქართველოს საგადასახადო კანონმდებლობით დადგენილი წესის შესაბამისად საქონლის არამატერიალური ფორმით მარკირების/ნიშანდების შემთხვევაში დანაკლისად არ ჩაითვლება ამ საქონლის წარმოების პროცესში მწარმოებლის მიერ გამოვლენილი დანაკარგი.

საქმის მასალების თანახმად, მოსარჩელესთან ჩატარებული სასაქონლო მატერიალურ ფასეულობათა ინვენტარიზაციის შედეგად გამოვლინდა 466476,5 ლარის საბაზრო ღირებულების სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობების დანაკლისი, რაც, საგადასახადო მონიტორინგის დეპარტამენტის მიერ საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 286-ე მუხლის მე-9 ნაწილის შესაბამისად, მისი აღმოჩენის მომენტში ჩაითვალა საბაზრო ფასით განხორციელებულ მიწოდებად და გადასახადის გადამხდელს დაეკისრა ჯარიმა ამ სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობების საბაზრო ღირებულების 10%-ის ოდენობით.

საკასაციო პალატა, სააპელაციო სასამართლოს მსგავსად, მიიჩნევს, რომ მართალია, გადასახადის გადამხდელს ეკისრება ვალდებულება სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობების სიზუსტით აღრიცხვასთან, ბუღალტრული მონაცემების სისწორესთან და შესაბამისად, გაუფასურებული პროდუქტის ჩამოწერასთან დაკავშირებით, თუმცა აღნიშნული ვალდებულების შეუსრულებლობის შემთხვევაში, რასაც თავად მოსარჩელეც არ უარყოფს, საგადასახადო ორგანოს ეკისრება მტკიცების ტვირთი, გადასახადის გადამხდელს პასუხისმგებლობა დააკისროს შესაბამისი სიზუსტითა და სიცხადით.

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 32-ე მუხლის მე-4 ნაწილის შესაბამისად, თუ სასამართლო მიიჩნევს, რომ ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი გამოცემულია საქმისათვის არსებითი მნიშვნელობის მქონე გარემოების გამოკვლევისა და შეფასების გარეშე, იგი უფლებამოსილია სადავო საკითხის გადაუწყვეტლად ბათილად ცნოს ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი და დაავალოს ადმინისტრაციულ ორგანოს, ამ გარემოებათა გამოკვლევისა და შეფასების შემდეგ გამოსცეს ახალი. სასამართლო ამ გადაწყვეტილებას იღებს, თუ ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის ბათილად ცნობისათვის არსებობს მხარის გადაუდებელი კანონიერი ინტერესი.

ზემოაღნიშნულის შესაბამისად, საკითხის ხელახალი განხილვისას ადმინისტრაციული ორგანო ვალდებულია არსებითად შეაფასოს და განიხილოს როგორც მის ხელთ არსებული მტკიცებულებები, ასევე, გადასახადის გადამხდელის მიერ მითითებული გარემოებები/წარდგენილი ინფორმაცია, რასაც განსახილველ შემთხვევაში ადგილი არ ჰქონია. მხოლოდ ის ფაქტი, რომ სადავო პერიოდში კანონმდებლობა არ განსაზღვრავდა კონკრეტულ საქმიანობაში დანაკარგის დასაშვებ ოდენობას ან/და სხვაგვარად არ არეგულირებდა დანაკარგების საკითხს, არ შეიძლება გახდეს პირისთვის არაზუსტი ოდენობით პასუხისმგებლობის დაკისრების საფუძველი.

ამდენად, საკასაციო სასამართლო იზიარებს ქვედა ინსტანციის სასამართლოს მსჯელობას სადავო აქტების ბათილად ცნობისა და სსიპ შემოსავლების სამსახურისათვის საქმისათვის არსებითი მნიშვნელობის მქონე გარემოებათა გამოკვლევისა და შეფასების შემდეგ ახალი ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემის მართებულობასთან დაკავშირებით.

საკასაციო სასამართლო მიუთითებს, რომ მოცემულ საქმეს არ გააჩნია არავითარი პრინციპული მნიშვნელობა სასამართლო პრაქტიკისათვის, ხოლო საკასაციო საჩივრებს - წარმატების პერსპექტივა.

ზემოთქმულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ არ არსებობს საკასაციო საჩივრების დასაშვებობის საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით რეგლამენტირებული არც ერთი საფუძველი, რის გამოც საკასაციო საჩივრები არ უნდა იქნეს დაშვებული განსახილველად.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლით, 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლით,

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსა და სსიპ შემოსავლების სამსახურის საკასაციო საჩივრები მიჩნეულ იქნეს დაუშვებლად;

2. უცვლელად დარჩეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2024 წლის 11 მარტის განჩინება;

3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.

მოსამართლეები: ბ. სტურუა

მ. ვაჩაძე

გ. აბუსერიძე