№ბს-22(კ-24) 17 მარტი, 2025 წელი ქ. თბილისი

ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატა

შემდეგი შემადგენლობა:

გენადი მაკარიძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

ქეთევან ცინცაძე, თამარ ოქროპირიძე

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლისა და 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის საფუძველზე, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 408-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, ზეპირი განხილვის გარეშე, შეამოწმა თელავის მუნიციპალიტეტის მერიის საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საფუძვლების არსებობა თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2023 წლის 1 აგვისტოს განჩინების გაუქმების თაობაზე (მოწინააღმდეგე მხარე - გ. ტ-ი, მესამე პირი - ბ. ს-ი).

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

1. გ. ტ-იმ სარჩელით მიმართა თელავის რაიონულ სასამართლოს თელავის მუნიციპალიტეტის მერიის მიმართ.

მოსარჩელემ მოითხოვა: ა) ბათილად იქნეს ცნობილი თელავის მუნიციპალიტეტის მერის 2018 წლის 4 მაისის №680 ბრძანება გ. ტ-ის წარმომადგენელ ნ. თ-ის განცხადების დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის შესახებ; ბ) დაევალოს თელავის მუნიციპალიტეტის მერიას გამოსცეს ახალი ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი გ. ტ-ისთვის ქ. თელავში, ...ის დასახლება, კორპუსი ..., ბინა №...-ის (დღეის მდგომარეობით, ქ. თელავი, ...ს ქუჩა, კორპუსი ..., ბინა №...) საკუთრებაში გადაცემისა და ამ მიზნით საკუთრების უფლების მოწმობის გაცემის თაობაზე.

2. თელავის რაიონული სასამართლოს 2021 წლის 11 ნოემბრის საოქმო განჩინებით საქმეში მესამე პირად ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის მე-16 მუხლის პირველი ნაწილით ჩაბმულ იქნა ბ. ს-ი.

3. თელავის რაიონული სასამართლოს 20... წლის 6 დეკემბრის გადაწყვეტილებით გ. ტ-ის სარჩელი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ. სადავო საკითხის გადაუწყვეტლად ბათილად იქნა ცნობილი თელავის მუნიციპალიტეტის მერის 2018 წლის 4 მაისის №680 ბრძანება გ. ტ-ის წარმომადგენელ ნ. თ-ის განცხადების დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის შესახებ და თელავის მუნიციპალიტეტის მერიას დაევალა, საქმისათვის არსებითი მნიშვნელობის მქონე გარემოებების შესწავლის, გამოკვლევისა და ურთიერთშეჯერების საფუძველზე საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილ ვადაში გამოსცეს ახალი ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი გ. ტ-ის მოთხოვნასთან დაკავშირებით. სასარჩელო მოთხოვნა დანარჩენ ნაწილში არ დაკმაყოფილდა.

4. თელავის რაიონული სასამართლოს 2022 წლის 6 დეკემბრის გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გასაჩივრდა თელავის მუნიციპალიტეტის მერიის მიერ.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2023 წლის 1 აგვისტოს განჩინებით თელავის მუნიციპალიტეტის მერიის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა. უცვლელად დარჩა თელავის რაიონული სასამართლოს 2022 წლის 6 დეკემბრის გადაწყვეტილება.

5. თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2023 წლის 1 აგვისტოს განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა თელავის მუნიციპალიტეტის მერიამ.

კასატორი არ ეთანხმება გასაჩივრებულ გადაწყვეტილებას და აღნიშნავს, რომ საქმეში მესამე პირად ჩაბმულ იქნა ბ. ს-ი, რომელმაც მიუთითა, რომ ზეპირი შეთანხმების საფუძველზე შეიძინა ბინა ტ-ისაგან. მანვე განმარტა, რომ სადავო ბინაში ცხოვრობს 2002 წლიდან. მოცემულ შემთხვევაში, ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ სრულყოფილად იქნა გამოკვლეული და შესწავლილი ის ფაქტობრივი გარემოებები, რომელზე დაყრდნობითაც მიღებულ იქნა სამართლებრივად დასაბუთებული გადაწყვეტილება. საქართველოს მთავრობის 2014 წლის 20 თებერვლის №189 დადგენილებით დამტკიცებულ „კანონიერი მოსარგებლეებისათვის გადასაცემი არაპრივატიზებული საცხოვრებელი და არასაცხოვრებელი (იზოლირებული და არაიზოლირებული) ფართობის ადგილობრივი თვითმმართველობის აღმასრულებელი ორგანოების მიერ კანონიერი მოსარგებლეებისათვის უსასყიდლოდ საკუთრებაში გადაცემის წესის“ მე-2 მუხლის ,,ე’’ ქვეპუნქტიდან გამომდინარე კანონიერი მოსარგებლის სტატუსით პირის აღჭურვა დაკავშირებულია ორი წინაპირობის არსებობასთან, კერძოდ, უფლებამოსილი ორგანოს მიერ გაცემული დოკუმენტის ქონა, რომელიც პირის ანიჭებს ფართობით სარგებლობის უფლებას და ეს პირი რეალურად დაუფლებული უნდა იყოს ფართს. განსახილველ შემთხვევაში, სადავო ფართი 2002 წლიდან დაკავებული ჰქონდა ბ. ს-ის, ხოლო, გ. ტ-ის მიერ ვერ იქნა წარმოდგენილი სადავო ფართის სარგებლობის დამადასტურებელი დოკუმენტი, რომელიც ერთ-ერთ აუცილებელ პირობას წარმოადგენდა ბინის პრივატიზებასთან დაკავშირებით.

კასატორის მოსაზრებით, სასამართლოს ჰქონდა შესაძლებლობა თავად გამოერკვია საქმისათვის მნიშვნელობის მქონე ფაქტობრივი გარემოებები, კერძოდ, მოსარჩელის ოჯახმა როდის და რა პირობებში მიატოვა ბინა, ბ. ს-ის ოჯახი რომელი წლიდან და რის საფუძველზე შესახლდა სადავო ბინაში. განსახილველ შემთხვევაში, სახეზე არ არის ისეთი გარემოება, რომლის გამოკვლევა სცილდება სასამართლოს შესაძლებლობებს, რაც გამორიცხავს განსახილველი საქმის გადაწყვეტას საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 32-ე მუხლის მე-4 ნაწილის საფუძველზე. ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ სრულყოფილად იქნა გამოკვლეული და შესწავლილი ის ფაქტობრივი გარემოებები, რაზე დაყრდნობითაც იქნა მიღებული გადაწყვეტილება.

6. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2024 წლის 17 იანვრის განჩინებით საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად წარმოებაში იქნა მიღებული თელავის მუნიციპალიტეტის მერიის საკასაციო საჩივარი.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლო საქმის მასალების შესწავლის და საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საკითხის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ თელავის მუნიციპალიტეტის მერიის საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მოთხოვნებს და არ ექვემდებარება დასაშვებად ცნობას შემდეგ გარემოებათა გამო:

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილი განსაზღვრავს საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის ამომწურავ საფუძვლებს, კერძოდ, აღნიშნული ნორმის თანახმად, საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მიერ საკასაციო საჩივარი დაიშვება, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ: ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია; გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება; დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოთ მითითებული საფუძვლით.

საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სააპელაციო სასამართლოს განჩინების საკასაციო სასამართლოს მიერ დამკვიდრებული პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით და ამასთან, არ არსებობს საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღების ვარაუდი. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება ასევე არ ეწინააღმდეგება ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს. ამასთან, საქმის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს მიერ საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების თვალსაზრისით.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ კასატორი ვერ ასაბუთებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვას მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით. კასატორი საკასაციო საჩივარში ვერ აქარწყლებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს და დასკვნებს.

საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ ადამიანის უფლებათა ევროპული კონვენციის მე-6 მუხლის პირველი ნაწილი ავალდებულებს სასამართლოს, დაასაბუთოს თავისი გადაწყვეტილება, რაც არ უნდა იქნეს გაგებული თითოეულ არგუმენტზე დეტალური პასუხის გაცემად (იხ. ჯღარკავა საქართველოს წინააღმდეგ, №7932/03; Van de Hurk v. Netherlands, par.61, Garcia Ruiz v. Spain [GC] par.26; Jahnke and Lenoble v France (dec.); Perez v France [GC], par. 81).

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლის მე-2 ნაწილის შესაბამისად, თუ ამ კოდექსით სხვა რამ არ არის დადგენილი, ადმინისტრაციულ სამართალწარმოებაში გამოიყენება საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის დებულებანი. სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 404-ე მუხლის პირველი ნაწილის პირველი წინადადების თანახმად, საკასაციო სასამართლო გადაწყვეტილებას ამოწმებს საკასაციო საჩივრის ფარგლებში.

საქმეზე დადგენილია შემდეგი ფაქტობრივი გარემოებები: ა) 1992 წლის 21 ოქტომბერს მოსარჩელის მამის - ა. ი.-ს ძე ტ-ის სახელზე გაცემულ იქნა ორდერის ბილეთი, რომლითაც მის ოჯახს საცხოვრებლად გამოეყო ოროთახიანი ბინა, ფართობით 28 კვ.მ. მდებარე, ...ი, სახლი ..., ბინა 6 (ტ.1, ს.ფ 28-31); ბ) ა. ი.-ს ძე ტ-ის სამხედრო სამსახური გავლილი ჰქონდა 1980 წლის 6 ნოემბრიდან 1992 წლის 15 ოქტომბრის მდგომარეობით. იგი გარდაიცვალა 2014 წლის 2 დეკემბერს (ტ.1, ს.ფ 43-46, 65-68); გ) გ. ტ-იმ განცხადებით მიმართა თელავის მუნიციპალიტეტის მერიას და მოითხოვა უძრავი ქონების მდებარე ქ. თელავში, ...ის დასახლება, კორპუსი ..., ბინა ..., (დღეის მდგომარეობით, ქ. თელავი, ...ს ქუჩა, კორპუსი ..., ბინა ...) საკუთრებაში გადაცემა. განცხადებას თან ერთვოდა ოჯახის დანარჩენი წევრების განაცხადი, რომლითაც ისინი უარს ამბობდნენ ბინის პრივატიზების უფლებაზე. ასევე, წარდენილი იყო საპრივატიზებო ობიექტის აზომვითი ნახაზი (ტ.1, ს.ფ 22-27, 52-63, 69-71); დ) თელავის მუნიციპალიტეტის მერის 2018 წლის 4 მაისის №680 ბრძანებით, მოსარჩელეს უარი ეთქვა მოთხოვნის დაკმაყოფილებაზე (ტ.1, ს.ფ 19-21); ე) 2016 წლის 7 ნოემბერს ბ. ს-იმა განცხადებით მიმართა თელავის მუნიციპალიტეტის მერს და აცნობა, რომ 2002 წლიდან ცხოვრობს ოჯახთან ერთად სადავო ბინაში, მის ოჯახს სხვა ალტერნატიული ფართი არ გააჩნია (ტ.1, ს.ფ. 186); ვ) საქართველოს თავდაცვის ძალების ჯარების ლოჯისტიკური უზრუნველყოფის სარდლობის 2019 წლის 15 ივლისის წერილში მითითებულია, რომ სადავო ბინა საქართველოს თვდაცვის სამინისტროს ბალანსზე არ ირიცხება. კორპუსი საქართველოს ეკონომიკური განვითარების მინისტრის 2008 წლის 14 მაისის ბრძანების და შესაბამისი მიღება-ჩაბარების აქტის საფუძველზე ქ. თელავის მუნიციპალიტეტს გადაეცა საკუთრებაში. ამავე წერილის თანახმად, ა. ი.-ს ძე ტ-ისა და მისი ოჯახის წევრების სახელზე გაცემული ბინის ორდერი ან რაიმე სახის დოკუმენტაცია მათთან არ არის დაცული, ხოლო ლოჯისტიკის ცენტრის 11.07.19წ. №709773 პატაკით წარმოდგენილი ინვენტარიზაციის მასალის შესაბამისად, კორპუსი ...- ში, ბინა №6-ში მობინადრედ ფიქსირდება მოქალაქე ბ. ს-ი (ტ.1, ს.ფ. 189).

საკასაციო პალატა პირველ რიგში განმარტავს, რომ გ. ტ-ის სააპელაციო წესით არ გაუსაჩივრებია თელავის რაიონული სასამართლოს 2022 წლის 6 დეკემბრის გადაწყვეტილება. შესაბამისად, მის მიერ არც საკასაციო საჩივარი არის წარმოდგენილი თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2023 წლის 1 აგვისტოს განჩინების გაუქმების მოთხოვნით. ამდენად, საკასაციო პალატის მსჯელობის საგანს წარმოადგენს მხოლოდ სარჩელის დაკმაყოფილებული ნაწილი.

საკასაციო პალატა მიუთითებს საქართველოს მთავრობის 2014 წლის 20 თებერვლის №189 დადგენილებით დამტკიცებულ „კანონიერი მოსარგებლეებისათვის გადასაცემი არაპრივატიზებული საცხოვრებელი და არასაცხოვრებელი (იზოლირებული და არაიზოლირებული) ფართობის ადგილობრივი თვითმმართველობის აღმასრულებელი ორგანოების მიერ კანონიერი მოსარგებლეებისათვის უსასყიდლოდ საკუთრებაში გადაცემის წესზე“ რომელიც არეგულირებს სახელმწიფო საბინაო ფონდში საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის ამოქმედებამდე და ადგილობრივი თვითმმართველი ერთეულის საცხოვრებელ ფონდში არსებული, მათ შორის 2007 წლის 2 თებერვლამდე დროებით გადაცემული, არაპრივატიზებული საცხოვრებელი და არასაცხოვრებელი (იზოლირებული და არაიზოლირებული) ფართობის კანონიერი მოსარგებლისათვის უსასყიდლოდ საკუთრებაში გადაცემის წესსა და პირობებს, ამ პროცესში წარმოშობილ ურთიერთობებს და განსაზღვრავს წესით გათვალისწინებული ურთიერთობის მხარეებსა და მათ უფლებამოსილებებს (1.1 მუხლი).

ზემოაღნიშნული წესის მე-2 მუხლის 1-ლი პუნქტის „ე“ ქვეპუნქტის თანახმად, კანონიერი მოსარგებლე არის ფიზიკური პირი, რომელიც უფლებამოსილი ორგანოს მიერ გაცემული დოკუმენტის (ინდივიდუალურ-ადმინისტრაციული სამართლებრივი აქტი, ბინის ორდერი, საბინაო წიგნი და სხვ.) საფუძველზე კანონიერად სარგებლობს საცხოვრებელი და არასაცხოვრებელი (იზოლირებული ან არაიზოლირებული) ფართობით, ხოლო კანონიერი მოსარგებლის გარდაცვალების შემთხვევაში, მისი მემკვიდრე.

ზემოაღნიშნულ ნორმაზე მითითებით საკასაციო პალატა განმარტავს, რომ არაპრივატიზებულ საცხოვრებელ და არასაცხოვრებელ (იზოლირებული და არაიზოლირებული) ფართობზე პირის კანონიერ მოსარგებლედ მიჩნევისათვის საჭიროა ორი პირობის კუმულაციურად არსებობა, კერძოდ, უფლებამოსილი ორგანოს მიერ გაცემული დოკუმენტის არსებობა და ფიზიკური პირის მხრიდან არაპრივატიზირებული საცხოვრებელი (არასაცხოვრებელი) ფართის ფლობისა და სარგებლობის ფაქტი. ამდენად, საქართველოს მთავრობის 2014 წლის 20 თებერვლის №189 დადგენილებით დამტკიცებული წესით კანონიერი მოსარგებლისათვის მოთხოვნილი ფართის პრივატიზების პროცესში კანონიერი სარგებლობის უფლების წარმომშობი სათანადო დოკუმენტაციის არსებობის შემთხვევაშიც კი, აუცილებელია არსებობდეს ზემოაღნიშნული წესით განსაზღვრული მეორე წინაპირობაც - ფართით ფაქტობრივი სარგებლობა. შესაბამისად, საკუთრების უფლების მოპოვებისათვის აუცილებელია არა მხოლოდ მართლზომიერი სარგებლობის უფლების წარმოშობა, არამედ ამ უფლების რეალიზაციაც - ფართის ფაქტობრივი დაუფლება.

საკასაციო პალატა მიუთითებს საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 32-ე მუხლის მე-4 ნაწილზე, რომლის თანახმად, თუ სასამართლო მიიჩნევს, რომ ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი გამოცემულია საქმისათვის არსებითი მნიშვნელობის გარემოების გამოკვლევისა და შეფასების გარეშე, იგი უფლებამოსილია, სადავო საკითხის გადაუწყვეტლად, ბათილად ცნოს იგი და ადმინისტრაციულ ორგანოს დაავალოს, ამ გარემოებათა გამოკვლევისა და შეფასების შემდეგ გამოსცეს ახალი ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი. საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 32-ე მუხლის მე-4 ნაწილის გამოყენების აუცილებელ წინაპირობას წარმოადგენს სასამართლოს მხრიდან საქმის გარემოებების გამოკვლევისა და სადავო საკითხის არსებითად გადაწყვეტის შეუძლებლობა. „..საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 32-ე მუხლის მე-4 ნაწილით მინიჭებულ უფლებამოსილებას სასამართლო იყენებს იმ შემთხვევაში, როცა სასამართლო წესით ვერ ხერხდება ფაქტობრივი გარემოებების დადგენა და შეფასება. მათი დადგენა მხოლოდ ადმინისტრაციულ ორგანოს შეუძლია მისთვის კანონით მინიჭებული უფლებამოსილებიდან გამომდინარე ან აღნიშნული საკითხი მის დისკრეციას განეკუთვნება. შესაბამისად, შეუძლებელი ხდება სასამართლოს მიერ სადავო ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის მატერიალური კანონიერების შეფასება..“ (სუს 13.12.2018წ. №ბს-681-681(კ-18) გადაწყვეტილება). ადმინისტრაციულ პროცესში მოქმედი ინკვიზიციურობის პრინციპის გათვალისწინებით (სასკ-ის მე-4, მე-19 მუხ.) მართალია, სასამართლოს აქვს შესაძლებლობა ფაქტობრივი გარემოებების სრულყოფილად გამოკვლევის მიზნით შეაგროვოს დამატებითი მტკიცებულებები, თუმცა აღნიშნული უზრუნველყოფს ადმინისტრაციული წარმოების ფარგლებში დაშვებული ხარვეზების აღმოფხვრას და არა ორგანოში განსახორციელებელი წარმოების ჩანაცვლებას.

განსახილველ შემთხვევაში, ადმინისტრაციული ორგანოს მხრიდან სადავო აქტის საქმისათვის არსებითი მნიშვნელობის მქონე გარემოების გამოკვლევისა და შეფასების გარეშე გამოცემას ადასტურებს ის გარემოებაც, რომ თელავის მუნიციპალიტეტის მერის 2018 წლის 4 მაისის №680 ბრძანებით მოსარჩელეს უარი ეთქვა მოთხოვნის დაკმაყოფილებაზე რამდენიმე საფუძვლით, მათ შორის, წარდგენილი დოკუმენტების საფუძველზე ვერ დგინდება გ. ტ-ი არის თუ არა ორდერის ბილეთში მითითებული გ.ა. ტ-ი, ასევე სადავო გახადა ადმინისტრაციულმა ორგანომ ორდერის ბილეთში გადაცემული ფართის მისამართი. ქვემდგომი ინსტანციის სასამართლოთა მიერ დადგენილ იქნა, რომ მოსარჩელის მამას გამოეყო სწორედ ის ბინა, რომლის დღევანდელი მისამართია ქ. თელავი, ...ს ქუჩა, კორპუსი ..., ბინა .... სასამართლოთა მიერ ასევე დადგენილია, რომ მოსარჩელის ოჯახი ცხოვრობდა მითითებულ მისამართზე. აღნიშნულის საწინააღდეგო მტკიცებულებები კასატორის მიერ საქმეში წარმოდგენილი არ ყოფილა. ასევე საქმეში არ არის წარმოდგენილი მტკიცებულება, რაც დაადასტურებდა სადავო ბინაზე მოსარჩელის უფლებადაკარგულად ცნობას და ამავე ფართზე ბ. ს-ისათვის კანონიერი სარგებლობის უფლების მინიჭებას. შესაბამისად, საკასაციო სასამართლო სრულად იზიარებს ქვემდგომი ინსტანციის სასამართლოთა განმარტებას, რომ განსახილველ შემთხვევაში, ადმინისტრაციულმა ორგანომ ადმინისტრაციული წარმოებისას არ გამოიკვლია საქმისათვის მნიშვნელობის მქონე ყველა გარემოება და გადაწყვეტილება არ გამოიტანა ამ გარემოებათა შეფასებისა და ურთიერთშეჯამების საფუძველზე. რაც შეეხება მოსარჩელის მიერ სადავო ფართის ფლობის ფაქტს, საკასაციო სასამართლომ №ბს-1430(კ-18) (სუსგ, 07.02.2019წ) საქმეზე განმარტა, რომ თუ პირი საკუთარი ნების საწინააღმდეგოდ ვერ ეუფლება ნივთს, დაუშვებელია მხოლოდ მითითებულ არგუმენტზე დაყრდნობით მისთვის საკუთარი უფლებების რეალიზაციის შესაძლებლობის შეზღუდვა. საკასაციო პალატამ სხვა საქმეზე ასევე განმარტა, რომ თუ კანონიერი მოსარგებლე თავისი ნების საწინააღმდეგოდ არ სარგებლობს ფართით, ეს არ შეიძლება გახდეს მისთვის პრივატიზაციაზე უარის თქმის საფუძველი (სუსგ საქმე №ბს-250-246(კ-15), 10.12.2015წ). ამდენად, განმცხადებლის მოთხოვნის დაკმაყოფილების გამომრიცხველი გარემოება არაა სადავო ფართით სარგებლობის შეუძლებლობა. არსებითია დადასტურდეს, რომ პირი შესაბამისი დოკუმენტის საფუძველზე გადაცემული ფართით არ სარგებლობს მისივე ნებით. სარგებლობის კომპონენტის გამორიცხვისათვის გადამწყვეტია ის მიზეზი, რის გამოც პირისათვის მინიჭებული უფლება საბოლოო ჯამში ფაქტობრივად ვერ რეალიზდება.

ამდენად, საქმეზე დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებების გათვალისწინებით, საკასაციო პალატა იზიარებს ქვემდგომი ინსტანციის სასამართლოთა მოსაზრებას, რომ გასაჩივრებული ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემისას ადმინისტრაციულ ორგანოს კანონით დადგენილი წესით არ გამოუკვლევია ფიზიკური პირის მხრიდან სადავო ფართის ფლობისა და სარგებლობის ფაქტი, კერძოდ, მოსარჩელის ოჯახმა როდის და რა პირობებში მიატოვა ბინა, ბ. ს-ის ოჯახი რომელი წლიდან და რის საფუძველზე ფლობს სადავო ბინას.

საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 96-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, ადმინისტრაციული ორგანო ვალდებულია ადმინისტრაციული წარმოებისას გამოიკვლიოს საქმისათვის მნიშვნელობის მქონე ყველა გარემოება და გადაწყვეტილება მიიღოს ამ გარემოებათა შეფასებისა და ურთიერთშეჯერების საფუძველზე. ამავე ნორმის მე-2 ნაწილის თანახმად, დაუშვებელია ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემას საფუძვლად დაედოს ისეთი გარემოება ან ფაქტი, რომელიც კანონით დადგენილი წესით არ არის გამოკვლეული ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ.

იმ პირობებში, როდესაც ადმინისტრაციული ორგანოს მხრიდან დადგენას საჭიროებს საქმისთვის მნიშვნელობის მქონე გარემოებები, მართებულია ქვემდგომი ინსტანციის სასამართლოთა დასკვნა გასაჩივრებული ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის სადავო საკითხის გადაუწყვეტლად ბათილად ცნობისა და საქმისათვის არსებითი მნიშვნელობის მქონე გარემოებების გამოკვლევისა და შეფასების შემდეგ მოპასუხისათვის ახალი აქტის გამოცემის დავალების თაობაზე.

ამდენად, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ მოცემულ საქმეს არ გააჩნია არავითარი პრინციპული მნიშვნელობა სასამართლო პრაქტიკისათვის, ხოლო საკასაციო საჩივარს - წარმატების პერსპექტივა.

სახეზე არ არის საკასაციო საჩივრის დასაშვებად ცნობის საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით რეგლამენტირებული არც ერთი საფუძველი, ამდენად, საკასაციო პალატა საკასაციო საჩივარს მიიჩნევს დაუშვებლად.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლით, 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. თელავის მუნიციპალიტეტის მერიის საკასაციო საჩივარი მიჩნეულ იქნეს დაუშვებლად;

2. უცვლელად დარჩეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2023 წლის 1 აგვისტოს განჩინება;

3. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.

მოსამართლეები: გ. მაკარიძე

ქ. ცინცაძე

თ. ოქროპირიძე