საქმე #ბს-36(კ-25) 20 მარტი, 2025 წელი

ქ. თბილისი

ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატამ

შემდეგი შემადგენლობით:

მაია ვაჩაძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

მოსამართლეები: გოჩა აბუსერიძე, ბიძინა სტურუა

საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე

კასატორი (მოპასუხე) – სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტო

მოწინააღმდეგე მხარეები (მოსარჩელეები) – ნ. ჩ-ი, ბ. შ-ო, ი. ს-ე, ი. ჯ-ა, ე. ს-ე, ე. მ-ე, ა. ჩ-ე, ი. ბ-ა, ჯ. მ-ი

მესამე პირები (ასკ 16.2) – ლ. ნ-ი, დ. ც-ე, ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მთაწმინდის რაიონის გამგეობა, ს. შ-ი, ა. თ-ე

გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2024 წლის 23 სექტემბრის განჩინება

დავის საგანი – ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის ბათილად ცნობა

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი :

2014 წლის 12 მარტს ნ. ჩ-იმა, ბ. შ-ომ, ი. ს-ემ, ი. ჯ-ამ, ე. ს-ემ, ა. ჩ-ემ, ე. მ-ემ, ი. ბ-ამ, გარი მკრტიჩიანმა და ჯ. მ-იმა სარჩელით მიმართეს თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიას, მოპასუხის - სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს თბილისის სარეგისტრაციო სამსახურის მიმართ.

მოსარჩელეთა განმარტებით, როგორც მათთვის საჯარო რეესტრიდან მიღებული ინფორმაციით და მისგან ოფიციალურად ჩაბარებული (04.03.2014წ.) დოკუმენტაციით გახდა ცნობილი, საჯარო რეესტრში (საჯარო რეესტრის ამონაწერი - 28.12.2005წ., განაცხადის რეგისტრაციის #..., ს.კ. ...) ლ. ნ-ის სახელზე დარეგისტრირებულა მათ საერთო მფლობელობაში არსებული 2500 კვ.მ არასასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის ნაკვეთის ნაწილი - 341 კვ.მ მიწა. ამასთან, როგორც ამონაწერით ირკვევა, აღნიშნული რეგისტრაციის საფუძვლად გამოყენებული ყოფილა 2004 წლის 8 მაისის ნასყიდობის ხელშეკრულება და ქალაქ თბილისის მთაწმინდა-კრწანისის რაიონის გამგეობის 28.10.2005წ. #258 §39 ოქმი #9 დადგენილება, მაშინ, როდესაც არც ერთი მითითებული დოკუმენტი არ ქმნის სადავო მიწის ნაკვეთის საკუთრებად რეგისტრაციის საფუძველს, რამდენადაც ამ ქონების თავდაპირველ მესაკუთრეს (თ. კ-ეს), რომლისგანაც ლ. ნ-იმა შეიძინა იგი, საკუთრების უფლება უდასტურდება მხოლოდ შენობა-ნაგებობაზე (95.76 კვ.მ საერთო ფართი, 25.3 კვ.მ საცხოვრებელი ფართი - ლიტ. „გ“ სახლი). შესაბამისად, მას აღნიშნული მიწის ნაკვეთი არც შეუძენია და ვერც შეიძენდა, რამდენადაც ის თანამფლობელობის ობიექტს (წილობრივ საკუთრებას) წარმოადგენდა და ასეც უნდა დარჩენილიყო, მისი დანარჩენი თანამფლობელების ნების გამოხატვის დაზუსტებამდე და გამიჯვნამდე, რაც არ განხორციელებულა.

მოსარჩელეებმა წარმოდგენილ სარჩელში, ასევე, აღნიშნეს, რომ აპირებდნენ თავად გამგეობის ზემოხსენებული დადგენილების გასაჩივრებასაც. ამასთან, დადგენილების შინაარსიდან და საჯარო რეესტრის იმ დროს რეგისტრირებული მონაცემებიდან გამომდინარე, ვერც თავად აღნიშნული დადგენილება და ვერც რეგისტრაციის მეორე საფუძვლად მითითებული ხელშეკრულება წარმოშობდა სადავო მიწის ნაკვეთზე ლ. ნ-ის საკუთრების უფლების რეგისტრაციის საფუძველს.

ამდენად, მოსარჩელეებმა მოითხოვეს, რომ ბათილად ყოფილიყო ცნობილი სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს თბილისის სარეგისტრაციო სამსახურის მიერ განხორციელებული რეგისტრაცია (საჯარო რეესტრის ამონაწერი - 28.12.2005წ., განაცხადის რეგისტრაციის #..., ს.კ. ..., ნაკვეთის წინა #69) - ქ. თბილისში, ...ის ქ. #...-ში მდებარე არასასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების უძრავი ქონების ნაწილის - 341 კვ.მ მიწის ნაკვეთის ლ. ნ-ის სახელზე რეგისტრაციის შესახებ.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2014 წლის 17 მარტის განჩინებით, საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის მე-16 მუხლის მე-2 ნაწილის საფუძველზე, საქმეში მესამე პირად ჩაბმულ იქნა ლ. ნ-ი.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2014 წლის 23 აპრილის სასამართლო სხდომაზე მოსარჩელეთა წარმომადგენელმა დააზუსტა მოპასუხეთა წრე და მოპასუხედ მიეთითა სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტო.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2014 წლის 23 აპრილის საოქმო განჩინებით, საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის მე-16 მუხლის მე-2 ნაწილის საფუძველზე, საქმეში მესამე პირად ჩაბმულ იქნა დ. ც-ე.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2014 წლის 3 ოქტომბრის საოქმო განჩინებით შეჩერდა #3/816-14 ადმინისტრაციული საქმის წარმოება (მოსარჩელეები - ნ. ჩ-ი, ბ. შ-ო, ი. ს-ე, ი. ჯ-ა, ე. ს-ე, ა. ჩ-ე, ე. მ-ე, ი. ბ-ა, გ. მ-ი და ჯ. მ-ი; მოპასუხე - სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტო; მესამე პირები - ლ. ნ-ი, დ. ც-ე; დავის საგანი - ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტების ბათილად ცნობა, ქმედების განხორციელების დავალება), #3/1647-14 ადმინისტრაციულ საქმეზე (მოსარჩელეები - ნ. ჩ-ი, ბ. შ-ო, ი. ს-ე, ი. ჯ-ა, ე. ს-ე, ა. ჩ-ე, ე. მ-ე, ი. ბ-ა, გ. მ-ი და ჯ. მ-ი, მოპასუხეები - თბილისის მთაწმინდა-კრწანისის რაიონის გამგეობა, ქალაქ თბილისის მერია; დავის საგანი - ინდივიდუალური ადმინისტრაციული-სამართლებრივი აქტების ბათილად ცნობა) გადაწყვეტილების კანონიერ ძალაში შესვლამდე.

2022 წლის 3 ივნისს მესამე პირმა - ლ. ნ-იმა განცხადებით მომართა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიას და ამავე სასამართლოს 2014 წლის 3 ოქტომბრის განჩინებით შეჩერებული საქმის წარმოების განახლება მოითხოვა. განცხადების საფუძვლად კი წარმოდგენილ იქნა #3/1647-14 ადმინისტრაციულ საქმის კანონიერ ძალაში შესვლის დამადასტურებელი მტკიცებულება, კერძოდ, საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2022 წლის 3 მაისის განჩინება, რომლითაც დასტურდება, რომ ნ. ჩ-ის, ი. ჯ-ა, ე. ს-ე, ე. მ-ე, ა. ჩ-ე, ი. ბ-ასა და ი. ს-ეის საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნა მიჩნეული და უცვლელად იქნა დატოვებული თბილისის სააპელაციო სასამრთლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 10.07.2019წ. გადაწყვეტილება.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის კანცელარიის 2022 წლის 13 ივნისის მომართვიდან ირკვევა, რომ #3/1647-14 საქმეზე 2018 წლის 17 მაისის გადაწყვეტილება (მოსარჩელე - ნ. ჩ-ი, ბ. შ-ო, ი. ს-ე, ი. ჯ-ა, ე. ს-ე, ე. მ-ე, ა. ჩ-ე, ი. ბ-ა, გ. მ-ი, ჯ. მ-ი, მოპასუხე - საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტო, მესამე პირები - ლ. ნ-ი, დ. ც-ე, დავის საგანი - ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტების ბათილად ცნობა) შესულია კანონიერ ძალაში.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2022 წლის 14 ივნისის განჩინებით #3/816-14 ადმინისტრაციულ საქმეზე განახლდა წარმოება.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2023 წლის 12 აპრილის განჩინებით #3/816-14 ადმინისტრაციულ საქმეზე გ. მ-ის სასარჩელო მოთხოვნის ნაწილში შეჩერდა ადმინისტრაციული საქმის წარმოება გ. მ-ის გარდაცვალების გამო, მისი უფლებამონაცვლის დადგენამდე, მაგრამ არაუმეტეს ერთი წლის ვადით.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2023 წლის 7 ივნისის განჩინებით, საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის მე-16 მუხლის პირველი ნაწილის საფუძველზე, საქმეში მესამე პირად ჩაბმულ იქნა ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მთაწმინდის რაიონის გამგეობა.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2023 წლის 22 ნოემბრის გადაწყვეტილებით ნ. ჩ-ის, ბ. შ-ოს, ი. ს-ეის, ი. ჯ-ას, ე. ს-ეის, ე. მ-ეის, ა. ჩ-ეის, ი. ბ-ასა და ჯ. მ-ის სარჩელი დაკმაყოფილდა; ბათილად იქნა ცნობილი საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს თბილისის სარეგისტრაციო სამსახურის მიერ განხორციელებული რეგისტრაცია (საჯარო რეესტრის ამონაწერი - 28.12.2005წ., განაცხადის რეგისტრაციის #..., ს.კ. ..., ნაკვეთის წინა #69) - ქ. თბილისში, ...ის ქ. #...-ში მდებარე არასასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების უძრავი ქონების ნაწილის - 341 კვ.მ მიწის ნაკვეთის ლ. ნ-ის სახელზე რეგისტრაციის შესახებ.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2023 წლის 22 ნოემბრის გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნულმა სააგენტომ, რომელმაც გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა მოითხოვა.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2024 წლის 15 ივლისის განჩინებით ადმინისტრაციულ საქმეში (#3ბ/1590-24, აპელანტი (მოპასუხე) – სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტო; მოწინააღმდეგე მხარეები (მოსარჩელეები) – ნ. ჩ-ი, ბ. შ-ო, ი. ს-ე, ი. ჯ-ა, ე. ს-ე, ე. მ-ე, ა. ჩ-ე, ი. ბ-ა, ჯ. მ-ი; მესამე პირები - ლ. ნ-ი, დ. ც-ე, ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მთაწმინდის რაიონის გამგეობა; დავის საგანი - ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის ბათილად ცნობა) საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის მე-16 მუხლის მე-2 ნაწილის საფუძველზე, მესამე პირებად ჩაბმულ იქნენ ს. შ-ი და ა. თ-ე.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2024 წლის 23 სექტემბრის განჩინებით სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა; უცვლელად დარჩა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2023 წლის 22 ნოემბრის გადაწყვეტილება.

სააპელაციო პალატამ მიუთითა „მიწის რეგისტრაციის შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-2 მუხლის მე-2 პუნქტზე, 26-ე და 27-ე მუხლებზე, მე-15 მუხლის მე-2 პუნქტზე, საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 956-ე მუხლის პირველ ნაწილზე, ასევე, ამავე კოდექსის 959-ე მუხლზე და აღნიშნა, რომ არც ამჟამად და არც 2005 წელს მოქმედი კანონმდებლობა არ ადგენდა საჯარო რეესტრის უფლებამოსილების განხორციელებას იმგვარად, რომ მას არ შეემოწმებინა უფლებადამდგენი დოკუმენტის სახით წარდგენილი სარეგისტრაციო დოკუმენტის შინაარსი და რელევანტურობა. უფრო მეტიც, რეგისტრატორს ენიჭებოდა ვალდებულება, ახალი რეგისტრაციის განხორციელებამდე შეეფასებინა საკუთრების უფლების ცვლილების ხარისხი და არ დაეშვა ვინმეს საკუთრების უფლების შელახვა.

ფაქტობრივი გარემოებების ანალიზის შედეგად, პალატამ აღნიშნა, რომ თავდაპირველად არსებული 2500 კვ.მ თანასაკუთრება ადმინისტრაციული წარმოებების შედეგად გაიყო და 341 კვ.მ მიწის ნაკვეთი აღირიცხა ლ. ნ-ის საკუთრებად, ხოლო 2218 კვ.მ მიწის ნაკვეთი დარჩა მოსარჩელეთა თანასაკუთრებად. ლ. ნ-ის საკუთრებად რიცხული ქონება მას შემდეგ გაიყო ორ ნაწილად და გასხვისდა რამდენიმეჯერ. წარმოდგენილი სარჩელით მოსარჩელეები სადავოდ ხდიდნენ იმ ფაქტს, რომ მიწის ნაკვეთის გამიჯვნა მათი ჩართვის გარეშე უკანონო იყო, რითაც მათ მიადგათ ზიანი საერთო წილობრივ საკუთრებაში არსებულ ხვედრით წილზე მათი საკუთრების უფლების უკანონოდ შემცირებით.

პალატამ ყურადღება გაამახვილა იმ გარემოებაზე, რომ განსახილველ შემთხვევაში, ქალაქ თბილისის მთაწმინდა-კრწანისის რაიონის გამგეობის 2005 წლის 28 ოქტომბრის #258 §39 ოქმი #9 დადგენილებით, ერთი მხრივ, ლ. ნ-ის დაინტერესებაში არსებულ უძრავ ქონებას მიენიჭა განცალკევებული მისამართი, ხოლო, მეორე მხრივ, სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს თბილისის სარეგისტრაციო სამსახურს ეთხოვა ლ. ნ-ის საკუთრებაში არსებული უძრავი ქონება აღერიცხა ცალკე უფლების ობიექტად.

სააპელაციო სასამართლომ განმარტა, რომ ქ. თბილისის მთაწმინდა-კრწანისის რაიონის გამგეობის 2005 წლის 28 ოქტომბრის #258 §39 ოქმი #9 დადგენილება, მოცემულ შემთხვევაში, არ იყო სადავო, თუმცა იგი უკვე იყო სასამართლო განხილვის საგანი. კერძოდ, საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2022 წლის 3 მაისის #ბს-1233(კ-19) განჩინებაში, რომლითაც საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნა ცნობილი, საკასაციო პალატამ მიუთითა, რომ „ის, თუ რამდენად იყო გამგეობის დადგენილება 341 კვ.მ მიწის ნაკვეთზე რეგისტრაციის განხორციელების საფუძველი სცილდება მოცემული დავის საგანს. უფრო მეტიც, საჯარო რეესტრის მიერ 28.12.2005წ. (#...) ქ. თბილისში, ...ის ქ. #...-ში მდებარე 341 კვ.მ მიწის ნაკვეთზე ლ. ნ-ის სახელზე განხორციელებული რეგისტრაციის კანონიერების დადგენა სხვა ადმინისტრაციული დავის საგანს შეადგენს, სწორედ #3-816/14წ. ადმინისტრაციული დავის ფარგლებში უნდა შეფასდეს ქ. თბილისის მთაწმინდა- კრწანისის რაიონის გამგეობის 28.10.2005წ. დადგენილების საკუთრების უფლების წარმომშობ დოკუმენტად განხილვის მართლზომიერება, ხოლო განსახილველი დავის ფარგლებში გასაჩივრებული დადგენილების შინაარსისა და სარჩელის საფუძვლის გათვალისწინებით სადავო აქტის ბათილად ცნობის წინაპირობები არ იკვეთება.“

სააპელაციო პალატის მითითებით, სააპელაციო სასამართლოში 2024 წლის 23 სექტემბერს გამართულ ზეპირი განხილვის სხდომაზე ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მთაწმინდა-კრწანისის რაიონის გამგეობის წარმომადგენლებმა განმარტეს, რომ დასახელებული დადგენილება არ წარმოადგენს უფლებადამდგენ დოკუმენტს. ამ დადგენილებით განხორციელდა „უფლების დამაგრება“ და არა უძრავი ნივთის საკუთრებაში გადაცემა. საგულისხმოა, რომ თავად დადგენილება არ შეიცავს რაიმე მითითებას იმ სამართლებრივ საფუძვლებზე, რომელიც უფლებამოსილებას ანიჭებდა გამგეობას კერძო პირთა თანასაკუთრებად რიცხული უძრავი ქონების ცალკე უფლების ობიექტად გამოყოფის თაობაზე. საქმეში წარმოდგენილი სამსახურებრივი მიმოწერებით ირკვევა, რომ არც საქართველოს ეროვნულ არქივში, არც ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის ადმინისტრაციაში, დაცული არ არის ინფორმაცია იმ სამართლებრივი საფუძვლების შესახებ, რომელთა საფუძველზეც შესაძლებელი იყო ქ. თბილისის მთაწმინდა-კრწანისის რაიონის გამგეობის 2005 წლის 28 ოქტომბრის #258 §39 ოქმი #9 დადგენილების ამ შინაარსით გამოცემა.

სადავო რეგისტრაციის კანონიერების შეფასების თვალსაზრისით, პალატამ არ გაიზიარა სააპელაციო საჩივრის ავტორის განმარტებები, რომ მარეგისტრირებელი ორგანო არ უნდა შესულიყო „უფლებადამდგენი დოკუმენტის“ შინაარსის კვლევაში და დადგენილების წარდგენით, მათ აღარ ევალებოდათ თანამესაკუთრეთა ჩართვა წარმოებაში. რეგისტრაციის განხორციელების დროს მოქმედ ზემოაღნიშნულ საკანონმდებლო დანაწესებზე დაყრდნობით, სააპელაციო პალატამ აღნიშნა, რომ თანასაკუთრებად აღრიცხულ უძრავ ქონებასთან დაკავშირებით რეგისტრაციის განმახორციელებელი ვალდებული იყო შეეფასებინა, ხომ არ ზიანდებოდა სხვა თანამესაკუთრეთა უფლებები ახალი რეგისტრაციით. იმ პირობებში, როდესაც ლ. ნ-ის სახელზე უძრავი ქონების ცალკე საკუთრების ობიექტად გამოყოფით უდავოდ შემცირდა თანასაკუთრების მოცულობა, ადმინისტრაციულ ორგანოს არ ჰქონდა უფლებამოსილება, უპირობოდ ეხელმძღვანელა წარდგენილი დოკუმენტის შინაარსით და წარმოებაში არ მოეწვია სხვა თანამესაკუთრეები. ამ მსჯელობის გათვალისწინებით, სააპელაციო პალატა დაეთანხმა თბილისის საქალაქო სასამართლოს დასკვნას, რომ მარეგისტრირებელ ორგანოს საზიარო საგნის განკარგვისას უნდა მოეთხოვა დამატებით ყველა მესაკუთრის თანხმობა, რამდენადაც იმ დროისათვის მოქმედი კანონმდებლობა სწორედ მას ავალებდა ამ საკითხის გამოკვლევას. მოცემულ შემთხვევაში, სათანადო მტკიცებულებებით დადასტურებული არ იყო საკუთრების უფლების გაყოფის შედეგად ცალკე უფლების რეგისტრაციისას სხვა მესაკუთრეთა თანხმობის არსებობა, რაც წარმოშობდა მესამე პირის საკუთრების ცალკე უფლებად რეგისტრაციის შესაძლებლობას.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2024 წლის 23 სექტემბრის განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა სსიპ აღსრულების ეროვნულმა ბიურომ, რომელმაც გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა მოითხოვა.

კასატორი მიუთითებს, რომ სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს სადავო გადაწყვეტილება მიღებულია საქართველოს კანონმდებლობის მოთხოვნათა სრული დაცვით. შესაბამისად, არ არსებობდა მისი ბათილად ცნობის სამართლებრივი საფუძვლები.

კასატორი ყურადღებას ამახვილებს სააპელაციო პალატის მითითებაზე, რომ მოსარჩელეთა საერთო საკუთრებაში არსებული 2500 კვ.მ მიწის ნაკვეთიდან 341 კვ.მ მიწის ნაკვეთზე ლ. ნ-ის საკუთრების უფლების რეგისტრაციისას საჯარო რეესტრს უნდა მოეთხოვა სხვა მესაკუთრეთა თანხმობები. სააგენტო არ ეთანხმება სასამართლოს ზემოაღნიშნულ მსჯელობას და მიუთითებს, რომ დადგენილება, როგორც სადავო რეგისტრაციის საფუძველი და უფლების დამდგენი დოკუმენტი, მიღებული იყო ქალაქ თბილისის მთაწმინდა-კრწანისის რაიონის გამგეობის მიერ.

კასატორის განმარტებით, აღნიშნულ დადგენილებაში მითითებულია, რომ უძრავი ქონება წარმოადგენდა 2500 კვ.მ საერთო საკუთრების მიწის ნაკვეთზე მდებარე 95.76 კვ.მ ფართობის შენობა-ნაგებობას, რომელიც ფაქტობრივად გამიჯნული იყო ზემოხსენებული საერთო საკუთრების მიწის ნაკვეთისაგან, რის გამოც მოქალაქე ლ. ნ-ი ითხოვდა, მის მიერ შეძენილ უძრავ ქონებას მინიჭებოდა განსხვავებული მისამართი და საჯარო რეესტრში დარეგისტრირებულიყო ცალკე ობიექტად. გამგეობამ დააკმაყოფილა აღნიშნული მოთხოვნა და 95.76 კვ.მ ფართობის ლიტერ „გ“ შენობა-ნაგებობას და მის მიერ დაკავებულ მიწის ნაკვეთს, თანდართული ნახაზის მიხედვით, მიანიჭა მისამართი ...ის ქუჩა #..., ხოლო საჯარო რეესტრს ეთხოვა ლ. ნ-ის საკუთრებაში არსებული უძრავი ქონება აღერიცხა ცალკე უფლების ობიექტად.

სააგენტო, ასევე, ყურადღებას ამახვილებს საქმეში დაცულ ისეთ მნიშვნელოვან მტკიცებულებაზე, როგორიცაა ქალაქ თბილისის მთაწმინდა-კრწანისის რაიონის გამგეობის #258 დადგენილებას თანდართული, გამგეობის ბეჭდით დამოწმებული ნახაზი, სადაც მითითებულია 341 კვ.მ მიწის ნაკვეთი და შენობა-ნაგებობა 95.76 კვ.მ, ხოლო საფუძვლად მითითებულია ქალაქ თბილისის მთაწმინდა-კრწანისის რაიონის გამგეობის #258 დადგენილება. რეესტრის განმარტებით, აღნიშნულ ნახაზზე 341 კვ.მ მიწის ნაკვეთი განსხვავებული ფერითაა მითითებული, როგორც ცალკე გამოყოფილი უძრავი ნივთი.

კასატორი მიიჩნევს, რომ თანასაკუთრებაში არსებული უძრავი ქონების ნაწილზე ლ. ნ-ის ინდივიდუალური საკუთრების რეგისტრაციისას საჯარო რეესტრის მიერ თანამესაკუთრეთა თანხმობების შემოწმება სცდებოდა ადმინისტრაციული ორგანოს უფლებამოსილების ფარგლებს, რამდენადაც აღნიშნული საკითხი, დადგენილების მიღებამდე, თავად ქალაქ თბილისის მთაწმინდა-კრწანისის რაიონის გამგეობას უნდა შეესწავლა. სწორედ გამგეობის მიერ მიღებული დადგენილებით ეთხოვა სააგენტოს ნ-ის საკუთრებაში არსებული სადავო უძრავი ქონების ცალკე უფლების ობიექტად აღრიცხვა. ამ შემთხვევაში, გამგეობა წარმოადგენდა უფლების დამდგენი დოკუმენტის მიმღებს, ხოლო საჯარო რეესტრი კი ხელმძვანელობდა მარეგისტრირებელი ორგანოს ფუნქციებით და ვალდებული იყო დაერეგისტრირებინა წარმოდგენილი უფლების დამდგენი დოკუმენტი.

კასატორისათვის გაუგებარია, რატომ აკისრებს სასამართლო მარეგისტრირებელ ორგანოს თანხმობების წარმოდგენის ვალდებულებას, მაშინ, როდესაც უფლების დამდგენი დოკუმენტი გაცემულია სხვა ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ, რომელსაც ევალებოდა სრულყოფილი ადმინისტრაციული წარმოების ჩატარება, საქმეში დაინტერესებული პირების ჩართვა, თანხმობების მოთხოვნა და ყველა მტკიცებულების გამოკვლევის შემდეგ, სათანადო გადაწყვეტილების მიღება. ცალსახაა, რომ სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტო არ არის აღჭურვილი სასამართლოს ფუნქციებით და არ არის უფლებამოსილი, შევიდეს სხვა ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ მიღებული გადაწყვეტილებების კანონიერების კვლევაში. სააგენტოს უფლებამოსილებაა, გადასინჯოს მის მიერ მიღებული გადაწყვეტილებების კანონიერება. შესაბამისად, როდესაც სახეზეა სხვა ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ მიღებული დადგენილება, სააგენტოს არ ევალება იკვლიოს აღნიშნული უფლების დამდგენი დოკუმენტის გაცემამდე მოითხოვა თუ არა გამგეობამ სხვა პირთა თანხმობების წარმოდგენა და ჩართო თუ არა ისინი ადმინისტრაციულ წარმოებაში დაინტერესებულ პირებად.

კასატორის მითითებით, სასამართლომ შეაფასა უფლების დამდგენი დოკუმენტის კანონიერება, თუმცა მას ამის უფლება განსახილველი დავის ფარგლებში არ გააჩნდა. შედეგად, პალატა მივიდა დასკვნამდე, რომ დადგენილება არ შეიცავს მითითებას იმ სამართლებრივ საფუძვლებზე, რომელიც გამგეობას ანიჭებდა კერძო პირთა თანასაკუთრებად რიცხული უძრავი ქონების ცალკე უფლების ობიექტად გამოყოფის უფლებამოსილებას. კასატორის მოსაზრებით, აღნიშნული გარემოება კიდევ ერთხელ ადასტურებს, რომ სასამართლო გასცდა სარჩელით მოთხოვნილ ფარგლებს და იმსჯელა სხვა დავის ფარგლებში ერთხეულ უკვე შეფასებული უფლების დამდგენი დოკუმენტის კანონიერებაზე, რომელიც არ გაუქმებულა და ძალაში დარჩა.

ამასთან, კასატორი აღნიშნავს, რომ სააპელაციო სასამართლო, ერთი მხრივ, აფასებს სხვა ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ მიღებული გადაწყვეტილების კანონიერებას და მიუთითებს, რომ მისი გაცემის სამართლებრივი საფუძვლები არ არსებობდა, ხოლო, მეორე მხრივ, ძალაში ტოვებს პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილებას, რომლითაც ბათილად იქნა ცნობილი მხოლოდ საჯარო რეესტრის გადაწყვეტილება პირველადი რეგისტრაციის შესახებ, რაც დაუშვებელია, ვინაიდან სადავო რეგისტრაციის საფუძველი, მიუხედავად სხვა დავის ფარგლებში მისი სადავოობისა, ძალაში დარჩა და არ გაუქმებულა. კასატორის მოსაზრებით, დადგენილების ძალაში ყოფნის პირობებში, დაუშვებელია მხოლოდ თანმდევი შედეგის - რეგისტრაციის ბათილად ცნობა და იმის მტკიცება, რომ სააგენტოს დამატებით ევალებოდა მხარეთა თანხმობების წარმოდგენა.

კასატორის მოსაზრებით, სააპელაციო სასამართლომ არ გაითვალისწინა, რომ მხოლოდ პირველადი რეგისტრაციის ბათილად ცნობა ვერ უზრუნველყოფს მოსარჩელეთა მოთხოვნების დაკმაყოფილებას. სასამართლომ არ იმსჯელა მოსარჩელეთა ინტერესზე სადავო რეგისტრაციის ბათილობის მიმართ, მით უფრო, იმ პირობებში, როდესაც სადავო რეგისტრაციის საფუძვლები, შემდგომი რეგისტრაციები და მათი საფუძვლები ძალაშია და არ გაუქმებულა.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2025 წლის 24 იანვრის განჩინებით საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად წარმოებაში იქნა მიღებული სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს საკასაციო საჩივარი.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მოთხოვნებს და არ ექვემდებარება დასაშვებად ცნობას შემდეგ გარემოებათა გამო:

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილი განსაზღვრავს საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის ამომწურავ საფუძვლებს, კერძოდ, აღნიშნული ნორმის თანახმად, საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მიერ საკასაციო საჩივარი დაიშვება, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ: ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია; გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება; დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოთ მითითებული საფუძვლით.

საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სააპელაციო სასამართლოს განჩინების საკასაციო სასამართლოს მიერ დამკვიდრებული პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით და ამასთან, არ არსებობს საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღების ვარაუდი. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება ასევე არ ეწინააღმდეგება ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს. ამასთან, საქმის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს მიერ საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების თვალსაზრისით.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ კასატორი ვერ ასაბუთებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვას მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით. კასატორი საკასაციო საჩივარში ვერ აქარწყლებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებსა და დასკვნებს.

საკასაციო სასამართლო იზიარებს საქმეზე სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს და ამ გარემოებებთან დაკავშირებით გაკეთებულ სამართლებრივ შეფასებებს და მიიჩნევს, რომ სააპელაციო სასამართლომ არსებითად სწორად გადაწყვიტა მოცემული დავა.

განსახილველ შემთხვევაში, დავის საგანს წარმოადგენს სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს თბილისის სარეგისტრაციო სამსახურის მიერ განხორციელებული რეგისტრაცია (საჯარო რეესტრის ამონაწერი - 28.12.2005წ., განაცხადის რეგისტრაციის #..., ს.კ. ..., ნაკვეთის წინა #69) - ქ. თბილისში, ...ის ქ. #...-ში მდებარე არასასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების უძრავი ქონების ნაწილის - 341 კვ.მ მიწის ნაკვეთის ლ. ნ-ის სახელზე რეგისტრაციის შესახებ.

საქმის მასალებით დადგენილია, რომ 2004 წლის 8 მაისს, ერთი მხრივ, თ. კ-ესა და, მეორე მხრივ, ლ. ნ-ის შორის დაიდო ნასყიდობის ხელშეკრულება, რომლითაც თ. კ-ემ გაყიდა, ხოლო ლ. ნ-იმა 5 000 (ხუთი ათას) ლარად იყიდა ქ. თბილისში, ...ის ქ. #...-შ მდებარე 95.76 კვ.მ უძრავი ქონება, კერძოდ, 2500 კვ.მ საერთო საკუთრების მიწის ნაკვეთზე მდებარე შენობა-ნაგებობა. საქმეში წარმოდგენილი საინვენტარიზაციო გეგმის თანახმად, ტექ. ინვენტარიზაციის ბიუროს მონაცემებით, 1940 წლიდან ქალაქ თბილისში, ...ს რაიონში, ...ის ქ. #...-ში აღრიცხულია 2500 კვ.მ მიწის ნაკვეთზე შენობა-ნაგებობები.

ქ. თბილისის მთაწმინდა-კრწანისის რაიონის გამგეობის 2005 წლის 28 ოქტომბრის #258 §39 ოქმი #9 დადგენილებით დგინდება, რომ დაკმაყოფილდა მოქალაქე ლ. ნ-ის განცხადება და ქალაქ თბილისში, ...ის ქ. #...-ში მდებარე მის საკუთრებაში არსებულ 95.76 კვ.მ ფართობის ლიტერ „გ“ შენობა-ნაგებობას და მის მიერ დაკავებულ მიწის ნაკვეთს თანდართული ნახაზის მიხედვით მიენიჭა მისამართი - ...ის #.... ამავე დადგენილების მე-2 პუნქტის თანახმად კი, სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს თბილისის სარეგისტრაციო სამსახურს ეთხოვა ლ. ნ-ის საკუთრებაში არსებული უძრავი ქონება აღერიცხა ცალკე უფლების ობიექტად.

2005 წლის 28 დეკემბრის საჯარო რეესტრის ამონაწერის თანახმად, ქ. თბილისში, ...ის ქ. #...-ში მდებარე 341 კვ.მ მიწის ნაკვეთი (ს.კ. #...), 2004 წლის 8 მაისის უძრავი ქონების ნასყიდობის ხელშეკრულებისა და ქ. თბილისის მთაწმინდა-კრწანისის რაიონის გამგეობის 2005 წლის 28 ოქტომბრის #258 §39 ოქმი #9 დადგენილების საფუძველზე, საკუთრების უფლებით აღირიცხა ლ. ნ-ის სახელზე. ნაკვეთის საკუთრების ტიპი - საკუთრება; ნაკვეთის ფუნქცია - არასასოფლო-სამეურნეო; ნაკვეთის წინა ნომერი - 69.

2014 წლის 20 თებერვალს მომზადებული საჯარო რეესტრის ამონაწერით დადგენილია, რომ მოსარჩელეებს თანასაკუთრებაში რეგისტრირებული აქვთ 2218 კვ.მ მიწის ნაკვეთი, ნაკვეთის საკუთრების ტიპი - თანასაკუთრება, ნაკვეთის ფუნქცია - არასასოფლო-სამეურნეო, ნაკვეთის წინა ნომერი - 69.

საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ ზემოაღნიშნული ადმინისტრაციული წარმოებების საფუძველზე, თავდაპირველად თანასაკუთრებაში რიცხული 2500 კვ.მ მიწის ნაკვეთი გაიყო, რის შედეგადაც 341 კვ.მ მიწის ნაკვეთი აღირიცხა ლ. ნ-ის საკუთრებად, ხოლო 2218 კვ.მ მიწის ნაკვეთი დარჩა მოსარჩელეთა თანასაკუთრებად. ლ. ნ-ის საკუთრებად რიცხული ქონება მას შემდეგ კვლავ ორ ნაწილად გაიყო და გასხვისდა რამდენიმეჯერ.

საკასაციო პალატა ყურადღებას მიაქცევს სარჩელის აღძვრის მიზანზე, კერძოდ, მოსარჩელეები თვლიან, რომ მიწის ნაკვეთის ამგვარი გამიჯვნა უკანონო იყო, ვინაიდან იგი წარიმართა თანამესაკუთრეთა ჩართვის გარეშე. ყოველივე ზემოაღნიშნულის შედეგად კი, მათ მიადგათ ზიანი საერთო წილობრივ საკუთრებაში არსებულ ხვედრით წილზე მათი საკუთრების უფლების უკანონოდ შემცირებით.

საკასაციო სასამართლო მიუთითებს, რომ განსახილველ შემთხვევაში, სადავო რეგისტრაციის საფუძვლად იქცა ქალაქ თბილისის მთაწმინდა-კრწანისის რაიონის გამგეობის 2005 წლის 28 ოქტომბრის #258 §39 ოქმი #9 დადგენილება, რომლითაც, ერთი მხრივ, ლ. ნ-ის დაინტერესებაში არსებულ უძრავ ქონებას მიენიჭა განცალკევებული მისამართი, ხოლო, მეორე მხრივ, სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს თბილისის სარეგისტრაციო სამსახურს ეთხოვა ლ. ნ-ის საკუთრებაში არსებული უძრავი ქონება ცალკე უფლების ობიექტად აღერიცხა.

საკასაციო სასამართლო მიზანშეწონილად მიიჩნევს ყურადღება გაამახვილოს იმ გარემოებაზე, რომ მოსარჩელეებმა დამოუკიდებელი სამართალწარმოების ფარგლებში, სადავო გახადეს ქალაქ თბილისის მთაწმინდა-კრწანისის რაიონის გამგეობის 2005 წლის 28 ოქტომბრის #258 §39 ოქმი #9 დადგენილება, თუმცა სასამართლოს კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილებით, მათი სასარჩელო მოთხოვნა, დადგენილების ბათილად ცნობის შესახებ, არ დაკმაყოფილდა.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2022 წლის 3 მაისის #ბს-1233(კ-19) განჩინებით მოსარჩელეთა საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნა ცნობილი. მითითებულ საქმეში, საკასაციო პალატამ განმარტა, რომ „კასატორები მიუთითებენ, რომ მათ საერთო საკუთრებაში არსებული 2500 კვ.მ მიწის ნაკვეთიდან 341 კვ.მ-ზე ლ. ნ-ის საკუთრების უფლება დარეგისტრირდა თანამესაკუთრეთა თანხმობის გარეშე, შესაბამისად, მოსარჩელეთა ძირითად პრეტენზიას წარმოადგენს თანასაკუთრებაში არსებული ნივთის ნაწილზე ლ. ნ-ის ინდივიდუალური საკუთრების რეგისტრაციის არამართლზომიერების დადგენა. მართალია, ლ. ნ-ის სახელზე გაცემული საჯარო რეესტრიდან ამონაწერში 341 კვ.მ მიწის ნაკვეთზე უფლების დამდგენი დოკუმენტის შესაბამის გრაფაში ერთ-ერთ დოკუმენტად მითითებულია ქ. თბილისის მთაწმინდა-კრწანისის რაიონის გამგეობის 28.10.2005წ. დადგენილება, თუმცა აღნიშნული დოკუმენტის არსებობა საჯარო რეესტრის მიერ მიღებული გადაწყვეტილების მართლზომიერებას იმთავითვე არ ადასტურებს. მოცემულ შემთხვევაში გასაჩივრებული ქ. თბილისის მთაწმინდა-კრწანისის რაიონის გამგეობის 28.10.2005წ. დადგენილების პირველი პუნქტი შეეხება შენობა-ნაგებობისა და დაკავებული მიწის ნაკვეთისათვის მისამართის მინიჭებას. სადავო აქტით გადაწყდა მხოლოდ უძრავი ქონების ნუმერაციის საკითხი. გამგეობის სადავო აქტით არ მომხდარა ქონებრივი სიკეთის განკარგვა. აღნიშნული თანასაკუთრებაში მყოფი უძრავი ქონება (ერთ-ერთი თანამესაკუთრე ლ. ნ-ი) სხვაზე განკარგული არ ყოფილა, არ შემცირებულა თანასაკუთრებაში არსებული პირად საკუთრებაში არსებული ფართების პროპორციულად წილობრივი საკუთრების უფლება. ამდენად, დადგენილების აღნიშნული ნაწილი თავისი შინაარსით არ მიუთითებს განმცხადებლის მიერ დაკავებული მიწის ნაკვეთის ინდივიდუალურ საკუთრებაში გადაცემაზე. რაც შეეხება დადგენილების მეორე პუნქტს, დადგენილების ამ ნაწილით საჯარო რეესტრის სარეგისტრაციო სამსახურს ეთხოვა ლ. ნ-ის საკუთრებაში არსებული უძრავი ქონების ცალკე უფლების ობიექტად აღრიცხვა, ხოლო საჯარო რეესტრის მონაცემებით ლ. ნ-ის საკუთრებაში იყო 95.76 კვ.მ შენობა-ნაგებობა. კასატორების პრეტენზია ძირითადში უკავშირდება საზიარო საგნის განკარგვისათვის დადგენილი წესების დარღვევას. საკასაციო პალატა მიუთითებს, რომ თანასაკუთრებაში არსებული უძრავი ნივთის გაყოფა/გაერთიანების წესი რეგულირდებოდა იმ დროს მოქმედი კანონმდებლობით, კერძოდ, სადავო პერიოდში მოქმედი „მიწის რეგისტრაციის შესახებ“ კანონის 27-ე მუხლის თანახმად თუ თანამესაკუთრეების თანხმობა გაყოფაზე დადასტურებული იყო სანოტარო წესით, შეიძლებოდა ამ ქონების რეგისტრაცია ცალ-ცალკე, დადგენილი წესის შესაბამისად. ამავე კანონის 15.2 მუხლის მიხედვით, თუ შემოთავაზებული განაწილებით ძირეულად იცვლებოდა საკუთრების უფლება ქონებაზე, რაც უნდა დარეგულირებულიყო საკუთრების გადაცემის მეშვეობით, რეგისტრატორი უარს ამბობდა ასეთ განაწილებაზე, რეგისტრატორს უფლება არ ჰქონდა დაეშვა საკუთრების ობიექტების იმგვარი შეცვლა, რითაც შეილახებოდა საკუთრების ობიექტის მიმართ პირების კანონიერი უფლებები. საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ განსახილველი დავის საგანს არ შეადგენს ქ. თბილისის მთაწმინდა-კრწანისის რაიონის გამგეობის 28.10.2005წ. დადგენილების საფუძველზე განხორციელებული რეგისტრაციის მართლზომიერების დადგენა, ამასთანავე, გასაჩივრებული დადგენილების შინაარსიდან გამომდინარე ეს უკანასკნელი საკუთრების უფლების რეგისტრაციის მიზნებისათვის დამოუკიდებლად, მარეგისტრირებელი ორგანოს მიერ დაინტერესებული პირის განცხადების განხილვის, შესაბამისი სარეგისტრაციო წარმოების და ამავე ორგანოში დაცული დოკუმენტების ურთიერთშეჯერების გარეშე, სამართლებრივ შედეგს არ წარმოშობს. ამდენად, მოცემულ შემთხვევაში, კასატორთა უფლებადამცავი ინტერესი გასაჩივრებული დადგენილების მიმართ არ იკვეთება. „საჯარო რეესტრის შესახებ“ კანონის 26.1 მუხლის „ბ“ ქვეპუნქტის თანახმად, რეგისტრაცია ძალადაკარგულად უნდა გამოცხადდეს, თუ ძალადაკარგულად, ბათილად ან არარად იქნა ცნობილი რეგისტრაციის საფუძვლად არსებული უფლების დამადასტურებელი დოკუმენტი. 28.12.2005წ. საჯარო რეესტრიდან ამონაწერში (#...) 08.05.2014წ. ნასყიდობის ხელშეკრულებასთან ერთად მითითებულია გამგეობის 28.10.2005წ. დადგენილება, თუმცა ამ უკანასკნელის რეგისტრაციის საფუძვლად განხილვის სამართლებრივი თუ ფაქტობრივი წანამძღვრების დადგენა განსახილველი დავის საგანს სცილდება. ის, თუ რამდენად იყო გამგეობის დადგენილება 341 კვ.მ მიწის ნაკვეთზე რეგისტრაციის განხორციელების საფუძველი, სცილდება მოცემული დავის საგანს. უფრო მეტიც, საჯარო რეესტრის მიერ 28.12.2005წ. (#...) ქ. თბილისში, ...ის ქ. #...-ში მდებარე 341 კვ.მ მიწის ნაკვეთზე ლ. ნ-ის სახელზე განხორციელებული რეგისტრაციის კანონიერების დადგენა სხვა ადმინისტრაციული დავის საგანს შეადგენს, სწორედ #3-816/14წ. ადმინისტრაციული დავის ფარგლებში უნდა შეფასდეს ქ. თბილისის მთაწმინდა-კრწანისის რაიონის გამგეობის 28.10.2005წ. დადგენილების საკუთრების უფლების წარმომშობ დოკუმენტად განხილვის მართლზომიერება, ხოლო განსახილველი დავის ფარგლებში გასაჩივრებული დადგენილების შინაარსისა და სარჩელის საფუძვლის გათვალისწინებით სადავო აქტის ბათილად ცნობის წინაპირობები არ იკვეთება.“

საკასაციო პალატა ყურადღებას ამახვილებს სადავო რეგისტრაციის განხორციელების დროს მოქმედ კანონმდებლობაზე, კერძოდ, „მიწის რეგისტრაციის შესახებ“ საქართველოს კანონის 26-ე მუხლზე, რომლის თანახმად, იმ შემთხვევაში, როდესაც სახელმწიფომ, ფიზიკურმა ან იურიდიულმა პირმა შეიძინა მიწა ან სხვა უძრავი ქონება, დადო საიჯარო ხელშეკრულება ან დააგირავა იგი კანონის საფუძველზე ან, როდესაც ასეთი უფლება მოპოვებულია სასამართლოს ან ადმინისტრაციული ორგანოს გადაწყვეტილებით, რეგისტრატორი, რომელიც ეყრდნობა დაინტერესებული პირის მიერ წარმოდგენილ ამ აქტებს, ახდენს რეგისტრაციას და ჩაწერს მესაკუთრედ სახელმწიფოს, ფიზიკურ ან იურიდიულ პირს, ვისზედაც გადავიდა საკუთრების უფლება.

ამავე კანონის 27-ე მუხლის პირველი და მესამე პუნქტების თანახმად, თუ თანამესაკუთრეების თანხმობა გაყოფაზე დადასტურებულია სანოტარო წესით, შეიძლება ამ ქონების რეგისტრაცია ცალ-ცალკე, დადგენილი წესის შესაბამისად. გაყოფა ხდება ამ კანონის მე-15 მუხლში მოცემული პროცედურის შესაბამისად.

თავის მხრივ, ამავე კანონის მე-15 მუხლის მე-2 პუნქტის მიხედვით, თუ შემოთავაზებული განაწილებით ძირეულად იცვლება საკუთრების უფლება ქონებაზე, რაც უნდა რეგულირდებოდეს საკუთრების გადაცემის მეშვეობით, რეგისტრატორი უარს ამბობს ასეთ განაწილებაზე. რეგისტრატორს უფლება არა აქვს დაუშვას საკუთრების ობიექტების იმგვარი შეცვლა, რომ შეილახოს საკუთრების ობიექტის მიმართ პირების კანონიერი უფლებები.

საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 956-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, საზიარო საგანს მოწილენი ერთობლივად მართავენ. ამავე კოდექსის 959-ე მუხლის მიხედვით კი, თითოეულ მოწილეს შეუძლია განკარგოს თავისი წილი, ხოლო საზიარო საგნის განკარგვა ხდება მხოლოდ ერთობლივად. თუ საქართველოს კანონმდებლობით პირდაპირ დადგენილი არ არის, წილის გაყიდვის შემთხვევაში უპირატეს შესყიდვაზე დანარჩენი მოწილეების უფლება შეიძლება განისაზღვროს მხარეთა შეთანხმებით.

ნიშანდობლივია, რომ 2024 წლის 23 სექტემბერს სააპელაციო სასამართლოში გამართულ ზეპირი განხილვის სხდომაზე თავად ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მთაწმინდა-კრწანისის რაიონის გამგეობის წარმომადგენლების მიერ განიმარტა, რომ ქალაქ თბილისის მთაწმინდა-კრწანისის რაიონის გამგეობის 2005 წლის 28 ოქტომბრის #258 §39 ოქმი #9 დადგენილება არ წარმოადგენს უფლებადამდგენ დოკუმენტს. ამ დადგენილებით განხორციელდა „უფლების დამაგრება“ და არა უძრავი ნივთის საკუთრებაში გადაცემა. ამასთან, საკასაციო პალატა განსაკუთრებულ ყურადღებას ამახვილებს იმ გარემოებაზე, რომ თავად დადგენილება არ შეიცავს რაიმე მითითებას იმ სამართლებრივ საფუძვლებზე, რომელიც გამგეობას კერძო პირთა თანასაკუთრებად რიცხული უძრავი ქონების ცალკე უფლების ობიექტად გამოყოფის უფლებამოსილებას ანიჭებდა. საქმეში წარმოდგენილი მასალებით კი ირკვევა, რომ საქართველოს ეროვნულ არქივსა თუ ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის ადმინისტრაციაში დაცული არ არის ინფორმაცია იმ სამართლებრივი საფუძვლების შესახებ, რომელთა საფუძველზეც შესაძლებელი იყო ქალაქ თბილისის მთაწმინდა-კრწანისის რაიონის გამგეობის 2005 წლის 28 ოქტომბრის #258 §39 ოქმი #9 დადგენილების ამ შინაარსით გამოცემა.

საკასაციო პალატა ვერ გაიზიარებს კასატორის მოსაზრებას იმის შესახებ, რომ მარეგისტრირებელი ორგანო არ იყო უფლებამოსილი, შესულიყო „უფლებადამდგენი დოკუმენტის“ შინაარსის კვლევაში. აღნიშნულის საპირისპიროდ, საკასაციო პალატა განმარტავს, რომ საჯარო რეესტრს, როგორც უძრავ ნივთებზე საკუთრების უფლების მარეგისტრირებელ ორგანოს, ევალება სარეგისტრაციოდ წარდგენილი დოკუმენტის შინაარსის შეფასება და განსაზღვრა იმისა, თუ რამდენად იძლევა იგი რეგისტრაციის განხორციელების საფუძველს. ამ თვალსაზრისით, საჯარო რეესტრმა, მასში დაცული ჩანაწერებისა და, შესაბამისად, მესაკუთრეთა საკუთრების უფლების დაცვის მიზნით, უნდა აღკვეთოს რეგისტრაციის განხორციელება არასრულყოფილი ან/და იმგვარი დოკუმენტის საფუძველზე, რომელიც, თავისი შინაარსით, არ აკმაყოფილებს საკანონმდებლო მოთხოვნებს და არ წარმოშობს რეგისტრაციის მოთხოვნის უფლებას. უფრო კონკრეტულად, საკასაციო პალატა ვერ დაეთანხმება კასატორის მიერ საკასაციო საჩივარში გამოთქმულ მოსაზრებებს, რომლითაც სააპელაციო პალატის განმარტებები საჯარო რეესტრმა სხვა ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ გაცემული უფლებადამდგენი დოკუმენტის კანონიერების შესწავლის დავალებას გაუტოლა. აღნიშნულის საპირისპიროდ, საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ საჯარო რეესტრი ვალდებულია შეისწავლოს არა სარეგისტრაციოდ წარდგენილი სხვა ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ გამოცემული აქტის კანონიერება, არამედ მისი შინაარსი, რის შედეგადაც მან უნდა განსაზღვროს, წარმოადგენს თუ არა იგი, თავისი არსით, უფლებადამდგენ დოკუმენტს, ანუ ადგენს თუ არა იგი კონკრეტული პირის უფლებას ამა თუ იმ ქონებაზე და ქმნის თუ არა დამოუკიდებლად მასზე უფლების რეგისტრაციის საფუძველს. ამავდროულად, საჯარო რეესტრს ევალება იკვლიოს არა მხოლოდ ის, წარდგენილ დოკუმენტში არსებული ჩანაწერის მიხედვით, ჰქონდა თუ არა ადგილი ქონების განკარგვას, არამედ, ასეთი განკარგვის მცდელობის დადასტურების შემთხვევაში, ასევე ისიც, მინიჭებული ჰქონდა თუ არა უფლებადამდგენი დოკუმენტის მიმღებ პირს/პირებს კანონით ან სხვა კანონშესაბამისი საფუძვლით უძრავი ქონების განკარგვის უფლებამოსილება. ყოველივე ზემოაღნიშნულს ადასტურებს ის ფაქტიც, რომ საკუთრების უფლების საჯარო რეესტრში რეგისტრაციის მიზნით, მარეგისტრირებელი ორგანო გამოსცემს ადმინისტრაციულ-სამართლებრივ აქტს, შესაბამისად, იგი არ ახდენს უფლების ავტომატურ რეჟიმში აღრიცხვას.

ზემოაღნიშნულ განმარტებათა განსახილველ საქმესთან მისადაგების მიზნით, საკასაციო პალატა მიუთითებს, რომ მოცემულ შემთხვევაში, საჯარო რეესტრმა თანასაკუთრებაში არსებული 2500 კვ.მ მიწის ნაკვეთიდან გამოყო 341 კვ.მ მიწის ნაკვეთი და იგი ლ. ნ-ის სახელზე ინდივიდუალურ საკუთრებად დაარეგისტრირა. აღნიშნულს საფუძვლად დაედო ქალაქ თბილისის მთაწმინდა-კრწანისის რაიონის გამგეობის 2005 წლის 28 ოქტომბრის #258 §39 ოქმი #9 დადგენილება, რომელიც, როგორც საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2022 წლის 3 მაისის #ბს-1233(კ-19) განჩინებაში განვითარებული მსჯელობა ცხადყოფს, მისი შინაარსიდან გამომდინარე „საკუთრების უფლების რეგისტრაციის მიზნებისათვის დამოუკიდებლად, მარეგისტრირებელი ორგანოს მიერ დაინტერესებული პირის განცხადების განხილვის, შესაბამისი სარეგისტრაციო წარმოების და ამავე ორგანოში დაცული დოკუმენტების ურთიერთშეჯერების გარეშე, სამართლებრივ შედეგს არ წარმოშობს.“ ნიშანდობლივია უზენაესი სასამართლოს განმარტებები დადგენილების შინაარსთან დაკავშირებით, კერძოდ, საკასაციო პალატამ აღნიშნა, რომ ზემოხსენებული დადგენილების პირველი პუნქტი წყვეტდა მიწის ნაკვეთისათვის მისამართის მინიჭების საკითხს, რითაც არ მომხდარა ქონებრივი სიკეთის განკარგვა. რაც შეეხება ამავე დადგენილების მე-2 პუნქტს, ამ ნაწილით საჯარო რეესტრს ეთხოვა ლ. ნ-ის საკუთრებაში არსებული უძრავი ქონების ცალკე უფლების ობიექტად აღრიცხვა. იქვე კი საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ ლ. ნ-ის საკუთრებაში იმ მომენტისათვის მხოლოდ 95.76 კვ.მ შენობა-ნაგებობა გააჩნდა.

საკასაციო პალატის მოსაზრებით, ზემოხსენებული განმარტებები მოწმობს, რომ საჯარო რეესტრმა არ შეაფასა ლ. ნ-ის მიერ სარეგისტრაციოდ წარდგენილი დოკუმენტის - ქალაქ თბილისის მთაწმინდა-კრწანისის რაიონის გამგეობის 2005 წლის 28 ოქტომბრის #258 §39 ოქმი #9 დადგენილების შინაარსი, კერძოდ, იმგვარად ჩათვალა იგი სადავო 341 კვ.მ მიწის ნაკვეთზე ლ. ნ-ის ინდივიდუალური საკუთრების უფლების დამდგენ დოკუმენტად, რომ არ გამოიკვლია, თუ რას ემსახურებოდა ხსენებული დადგენილების მიღება. საჯარო რეესტრმა ყოველგვარი მოკვლევის გარეშე მიიჩნია, რომ გამგეობის მიერ მომზადებული დოკუმენტაცია ქმნიდა სადავო მიწის ნაკვეთზე ლ. ნ-ის საკუთრების უფლების რეგისტრაციის საფუძველს, მაშინ, როდესაც დადგენილება, თავისი არსით, მიზნად არ ისახავდა ქონებრივი სიკეთის განკარგვას, იგი დამოუკიდებლად არ იწვევდა ლ. ნ-ის სასარგებლოდ ინდივიდუალური ქონებრივი უფლების წარმოშობას და ამ მხრივ, არ წარმოადგენდა უფლების დამადასტურებელ დოკუმენტს. ამასთან, იმ შემთხვევაშიც კი, თუკი მარეგისტრირებელი ორგანო დაადგენდა, რომ გამგეობის მიერ მომზადებული დოკუმენტაციით მას, შინაარსობრივად, სადავო 341 კვ.მ მიწის ნაკვეთზე ლ. ნ-ის ინდივიდუალური უფლების რეგისტრაცია ეთხოვა, საჯარო რეესტრი ვალდებული იყო, აღეკვეთა საკუთრების უფლების ავტომატურ რეჟიმში, ქონების სხვა თანამესაკუთრეთა თანხმობის გარეშე, აღრიცხვა. უფრო კონკრეტულად, ასეთ შემთხვევაში, მარეგისტრირებელ ორგანოს უნდა გამოეკვლია, რომ წარდგენილი დოკუმენტით ხდებოდა თანასაკუთრებაში რიცხული 2500 კვ.მ მიწის ნაკვეთის მოცულობის შემცირება ლ. ნ-ის სასარგებლოდ 341 კვ.მ მიწის ნაკვეთის ინდივიდუალურ საკუთრებაში აღრიცხვით, რაც, ცხადია, ზემოქმედებდა სხვა თანამესაკუთრეთა ქონებრივ უფლებებზე, რისი განხორციელებაც მათი თანხმობის გარეშე, დაუშვებელი იყო. ამასთან, საჯარო რეესტრს, როგორც საჯარო მმართველობითი ღონისძიების განმახორციელებელ ადმინისტრაციულ ორგანოს, უნდა სცოდნოდა, რომ კერძო საკუთრებაში მოქცეულ თანასაკუთრების ობიექტზე ინდივიდუალური საკუთრების უფლების დამოუკიდებლად, მესაკუთრეთა თანხმობის გარეშე, წარმოშობაზე უფლებამოსილ ორგანოს თბილისის მუნიციპალიტეტის გამგეობა არ წარმოადგენდა, კერძოდ, არ არსებობდა კანონმდებლობა, რომელიც გამგეობას თანასაკუთრებაში რეგისტრირებული მიწის რომელიმე თანამესაკუთრის ინდივიდუალურ საკუთრებაში მოქცევის საკითხის დამოუკიდებლად გადაწყვეტის კომპეტენციას ანიჭებდა.

ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო პალატა ვერ გაიზიარებს კასატორის მიერ საკასაციო საჩივარში გამოთქმულ მოსაზრებებს სადავო რეგისტრაციის კანონიერების მტკიცების შესახებ და მის საწინააღმდეგოდ აღნიშნავს, რომ ქალაქ თბილისის მთაწმინდა-კრწანისის რაიონის გამგეობის 2005 წლის 28 ოქტომბრის #258 §39 ოქმი #9 დადგენილება, ერთი მხრივ, დამოუკიდებლად ლ. ნ-ის სასარგებლოდ სამართლებრივ შედეგებს არ წარმოშობდა. შესაბამისად, სარეგისტრაციო წარმოებაში საჯარო რეესტრი ვალდებული იყო გამოეკვლია სხვა თანამესაკუთრეთა თანხმობის არსებობის საკითხი სადავო მიწის ნაკვეთზე ლ. ნ-ის ინდივიდუალური საკუთრების უფლების რეგისტრაციის შესახებ.

მეორე მხრივ, იმ შემთხვევაშიც კი, თუკი საჯარო რეესტრი ჩათვლიდა, რომ დადგენილება, შინაარსობრივად, მას ლ. ნ-ის საკუთრების უფლების რეგისტრაციას უპირობოდ ავალდებულებდა, მისთვის, როგორც ადმინისტრაციული ორგანოსათვის, მარტივად იდენტიფიცირებადი და იმთავითვე ცხადი უნდა ყოფილიყო, რომ გამგეობას ფიზიკურ პირთა თანასაკუთრებაში რიცხული საკუთრების უფლების ობიექტის ორად გაყოფისა და რომელიმე ნაწილის ერთ-ერთი თანამესაკუთრის ინდივიდუალურ საკუთრებად გამოცხადების უფლებამოსილება კანონმდებლობით არ ჰქონდა მინიჭებული. შესაბამისად, სათანადო სარეგისტრაციო წარმოების განხორციელების შედეგად, მარეგისტრირებელ ორგანოს, სხვა თანამესაკუთრეთა თანხმობის გარეშე, უარი უნდა ეთქვა მხოლოდ ზემოხსენებული დადგენილების საფუძველზე 2500 კვ.მ მიწის ნაკვეთიდან 341 კვ.მ მიწის ნაკვეთის ლ. ნ-ის ინდივიდუალურ საკუთრებაში რეგისტრაციაზე.

ამდენად, საკასაციო სასამართლო მიუთითებს, რომ მოცემულ საქმეს არ გააჩნია არავითარი პრინციპული მნიშვნელობა სასამართლო პრაქტიკისათვის, ხოლო საკასაციო საჩივარს _ წარმატების პერსპექტივა.

ზემოთქმულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ არ არსებობს საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით რეგლამენტირებული არც ერთი საფუძველი, რის გამოც საკასაციო საჩივარი არ უნდა იქნეს დაშვებული განსახილველად.

ამასთან, საკასაციო სასამართლო მიუთითებს საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მე-4 ნაწილზე, რომლის თანახმად, თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება მიჩნეული, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70 პროცენტი. საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ ვინაიდან სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნულ სააგენტოს (ს/კ 202238621) საკასაციო საჩივარზე 03.12.2024წ. #64770 საგადახდო მოთხოვნით გადახდილი აქვს სახელმწიფო ბაჟი - 300 ლარის ოდენობით, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მე-4 ნაწილის თანახმად, სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნულ სააგენტოს (ს/კ 202238621) უნდა დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70 პროცენტი - 210 ლარი შემდეგი ანგარიშიდან: ქ. თბილისი, სახელმწიფო ხაზინა, ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის #200122900, სახაზინო კოდი #300773150.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლით, 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მე-4 ნაწილით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

1. სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს საკასაციო საჩივარი მიჩნეულ იქნეს დაუშვებლად;

2. უცვლელად დარჩეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2024 წლის 23 სექტემბრის განჩინება;

3. სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნულ სააგენტოს (ს/კ 202238621) დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე 03.12.2024წ. #64770 საგადახდო მოთხოვნით გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის - 300 ლარის 70 პროცენტი - 210 ლარი შემდეგი ანგარიშიდან: ქ. თბილისი, სახელმწიფო ხაზინა, ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის #200122900, სახაზინო კოდი #300773150;

4. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.

თავმჯდომარე მ. ვაჩაძე

მოსამართლეები: გ. აბუსერიძე

ბ. სტურუა