ბს-1309(2კ-23) 20 მარტი, 2025წ.

ქ. თბილისი

ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატამ

შემდეგი შემადგენლობით:

ნუგზარ სხირტლაძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

მოსამართლეები: გიორგი გოგიაშვილი, თამარ ოქროპირიძე

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლისა და 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის საფუძველზე, ზეპირი განხილვის გარეშე, განიხილა ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მთავრობის და სსიპ ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის ტრანსპორტისა და ურბანული განვითარების სააგენტოს საკასაციო საჩივრების დასაშვებობის საფუძვლები თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 10.10.2023წ. განჩინებაზე.

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

მ. ხ-ამ 26.07.2021წ. სარჩელით მიმართა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიას მოპასუხის ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მთავრობის მიმართ. მოსარჩელემ მოითხოვა ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მთავრობის 08.07.2021 წ. N 21.959.1077 განკარგულების სარეზოლუციოო ნაწილის „კ” პუნქტის ბათილად ცნობა და ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მთავრობისთვის „დედაქალაქის მიწათსარგებლობის გენერალური გეგმის დამტკიცების შესახებ “ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს დადგენილების პროექტის მოწონების დავალება, რომლითაც მოთხოვნილია ქ. თბილისში, დაბა ...ი, ...ს ქუჩაზე (ნაკვ. ..., ...) მდებარე № ... და № ... საკადასტრო კოდებით რეგისტრირებული მიწის ნაკვეთებზე სარეკრეაციო ზონა 1-ის სარეკრეაციო ზონა 3-ით შეცვლა და გამწვანებული ტერიტორიების რუკით შემოთავაზებული სარეკრეაციო ზონა 1-ის ფენის მოხსნა. თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 05.11.2021წ. განჩინებით ასკ-ის 16.2. მუხლით გათვალისწინებულ მესამე პირად ჩაება ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის სსიპ ტრანსპორტისა და ურბანული განვითარების სააგენტო. თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 18.12.2022წ. გადაწყვეტილებით მ. ხ-ას სარჩელი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ, სადავო საკითხის გადაუწყვეტლად ბათილად იქნა ცნობილი ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მთავრობის 08.07.2021 წ. N21.959.1077 განკარგულების სარეზოლუცო ნაწილის ,,კ‘’ ქვეპუნქტი და მოპასუხეს დაევალა კანონმდებლობით დადგენილ ვადაში ახალი ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემა მოსარჩელის მიერ წარდგენილ განცხადებასთან დაკავშირებით. აგრეთვე, მოპასუხე ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მთავრობას მოსარჩელის სასარგებლოდ დაეკისრა 100 (ასი) ლარის გადახდა ამ უკანასკნელის მიერ სარჩელზე გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის სანაცვლოდ.

ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მთავრობამ და სსიპ ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის ტრანსპორტისა და ურბანული განვითარების სააგენტომ თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 18.12.2022წ. გადაწყვეტილება გაასაჩივრეს სააპელაციო სასამართლოში და მოითხოვეს თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 18.12.2022წ. გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღების გზით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 10.10.2023წ. განჩინებით, ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მთავრობისა და ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის სსიპ ტრანსპორტისა და ურბანული განვითარების სააგენტოს სააპელაციო საჩივრები არ დაკმაყოფილდა, უცვლელად დარჩა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 18.12.2022 წ. გადაწყვეტილება.

სააპელაციო პალატამ დადგენილად მიიჩნია, რომ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს 19.05.2016 წ. ამონაწერის თანახმად უძრავი ნივთი მდებარე ქ. თბილისი, ...ი, ...ს ქუჩა, ნაკვეთი N ... (დაზუსტებული ფართობი 400,00 კვ.მ, ნაკვეთის წინა ნომერი N ...) მესაკუთრეს წარმოადგენდა მოსარჩელე მ. ხ-ა, რომლის უფლების დამადასტურებელ დოკუმენტადაც მითითებული იყო 16.05.2016 წ. უძრავი ნივთის ნასყიდობის ხელშეკრულება. ამავდროულად, საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს 27.05.2021 წ. ამონაწერის თანახმად უძრავი ნივთის მდებარე ქ. თბილისი, ...ი, ...ს ქუჩა, ნაკვეთი N ... (დაზუსტებული ფართობი 1768,00 კვ.მ, ნაკვეთის წინა ნომერი N ...) მესაკუთრეს წარმოადგენდა მოსარჩელე მ. ხ-ა, რომლის უფლების დამადასტურებელ დოკუმენტადაც მითითებული იყო 27.05.2021 წ. ჩუქების ხელშეკრულება. აღნიშნული მიწის ნაკვეთები 29.070.2021 წ. N... სარეგისტრაციო განცხადების საფუძველზე გაერთიანდა და მიენიჭა საკადასტრო კოდი ... (დაზუსტებული ფართობი 2168,00 კვ.მ.). ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მთავრობის მიერ 08.07.2021 წ. მიღებულ იქნა N 21.959.1077 განკარგულება ,,დედაქალაქის მიწათსარგებლობის გენერალური გეგმის დამტკიცების შესახებ‘’ ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს 15.03.2019წ. N39-18 დადგენილებაში ცვლილების შეტანასთან დაკავშირებით ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს დადგენილების პროექტის მოწონებაზე უარის თქმის შესახებ. აღნიშნული განკარგულების სარეზოლუციო ნაწილის ,,კ‘’ პუქნტით მოსარჩელეს უარი ეთქვა 16.06.2021 წ. N ... განცადებით მოთხოვნილ ქ. თბილისში, ...ში ...ს ქუჩაზე მდებარე მიწის ნაკვეთებზე (საკადასტრო კოდი N...; N ...) სარეკრეაციო ზონა 1-ის (რზ-1) სარეკარეაციო ზონა 3-ით (რზ-3) ცვლილებაზე. მხარეთა შორის სადავო არ იყო ფაქტობრივი გარემოება იმასთან დაკავშირებით, რომ „დედაქალაქის მიწათსარგებლობის გენერალური გეგმის დამტკიცების შესახებ“ ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს 30.12.2014წ. N20-105 დადგენილებით დამტკიცებული დედაქალაქის მიწათსარგებლობის გენერალური გეგმის თანახმად, N... და N... საკადასტრო ერთეულზე ვრცელდებოდა სარეკრეაციო ზონა 3 (რზ-3). სადავო არ იყო აგრეთვე, ის ფაქტიც, რომ „დედაქალაქის მიწათსარგებლობის გენერალური გეგმის დამტკიცების შესახებ“ ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს 15.03.2019წ. N39-18 დადგენილებით დამტკიცებული დედაქალაქის მიწათსარგებლობის გენერალური გეგმის მიხედვით იმავე საკადასტრო ერთეულებზე გავრცელდა სარეკრეაციო ზონა 1 (რზ-1). სააპელაციო სასამართლომ მიუთითა, რომ 16.06.2021წ. მოსარჩელის წარმომადგენლის N0... განცხადების საფუძველზე დაიწყო ადმინისტრაციული წარმოება ქალაქ თბილისში, ...ში, ...ს ქუჩაზე მდებარე მიწის ნაკვეთებზე (საკადასტრო კოდი: ..., N...) სარეკრეაციო ზონა 1-ის (რზ-1) სარეკრეაციო ზონა 3-ით (რზ-3) ცვლილების მოთხოვნით. ადმინისტრაციული წარმოების პროცესში საკითხი კომპეტენციის ფარგლებში განსახილველად გადაეგზავნა ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის გარემოს დაცვის საქალაქო სამსახურს. ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის გარემოს დაცვის საქალაქო სამსახურის 07.07.2021წ. N01211883171 წერილის შესაბამისად, წარდგენილი მიწის ნაკვეთზე მოთხოვნილი ფუნქციური ზონის ცვლილება შეამცირებდა დედაქალაქში არსებულ სარეკრეაციო სივრცეებს. კერძოდ, ქალაქის ეკოლოგიური მდგომარეობის გაუმჯობესებისა და „მ...ის“ კონცეფციით განსაზღვრული ამოცანების შესრულების მიზნით, სასიცოცხლოდ მნიშვნელოვანი იყო სარეკრეაციო სივრცეებისა და გამწვანებული ტერიტორიების შენარჩუნება და დაცვა, ასევე, ბუნებრივ გარემოზე ზემოქმედების შემცირება ქალაქის მდგრადი განვითარების აუცილებელ მინიმუმამდე. შესაბამისად, სამსახურმა წარდგენილ მიწის ნაკვეთზე მოთხოვნილი ფუნქციური ზონის ცვლილება მიზანშეუწონლად მიიჩნია. ზემოაღნიშნულის გათვალისწინებით, ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მთავრობის 08.07.2021წ. N21.959.1077 განკარგულებით მოსარჩელეს უარი ეთქვა ქალაქ თბილისში, ...ში, ...ს ქუჩაზე მდებარე მიწის ნაკვეთებზე (საკადასტრო კოდი ..., ...) სარეკრეაციო ზონა 1- ის (რზ-1) სარეკრეაციო ზონა 3-ით (რზ-3) ცვლილებაზე. სააპელაციო სასამართლომ იმსჯელა მოსარჩელის მოტივაციაზე და აღნიშნა, რომ მოსარჩელის ინტერესი სარეკრეაციო ზონის ცვლილებასთან დაკავშირებით განპირობებული იყო იმ გარემოებით, რომ მის საკუთრებაში არსებული მიწის ნაკვეთი შემოეღობა ისე, რომ არ მომხდარიყო გარეშე პირების მიერ მის საკუთრებაში არსებული სივრცის ხელყოფა. დღევანდელი მდგომარეობით, ამ მიწის ნაკვეთის დანაგვიანება და ტერიტორიაზე თავისუფლად შეღწევა ნებისმიერ პირს შეეძლო. სააპელაციო სასამართლომ მხედველობაში მიიღო ის გარემოება, რომ 2014-2018 წლებში ქ. თბილისის მიწათსარგებლობის გეგმის ფუნქციური ზონირების რუკის შესაბამისად, საპროექტო ტერიტორია მომიჯნავე მიწის ნაკვეთებთან ერთად მდებარეობდა სარეკრეაციო ზონა 3-ში (რზ-3). დამატებით, სააპელაციო სასამართლომ ხაზი გაუსვა იმ გარემოებას, რომ მოსარჩელის მიერ საქმის პირველი ინსტანციით განხილვისას წარდგენილი იქნა საპროექტო მიწის ნაკვეთის მომიჯნავედ არსებული, N... საკადასტრო კოდით რეგისტრირებულ მიწის ნაკვეთზე, შეტანილ N... განცხადებაზე გარემოს დაცვის საქალაქო სამსახურის 29.05.2019წ. 0119333987 წერილი, რომლის თანახმადაც სამსახურმა გასცა თანხმობა, სარეკრიაციო ზონა 1-ის (რზ-1) სარეკრეაციო ზონა 2-ით (რზ-2) შეცვლის შესახებ. აგრეთვე, N... საკადასტრო კოდით რეგისტრირებულ სხვა მიწის ნაკვეთთან მიმართებით, ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის სსიპ ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის ტერიტორიისა და ურბანული განვითარების სააგენტოს 04.02.2021წ. წერილით განმცხადებელს ეცნობა, რომ ძირითადი რუკით განსაზღვრული სარეკრიაციო ზონა 1-ის (რზ-1) სარეკრეაციო ზონა 3-ით (რზ-3) ცვლილება მოწონებული იქნა სააგენტოს მიერ და ფუნქციური ზონის ცვლილების საკითხს მიეცა დადებითი შეფასება.

სააპელაციო სასამართლომ მიუთითა საქართველოს კონსტიტუციით, ადგილობრივი თვითმმართველობის კოდექსით, ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსით და ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს 24.05.2016წ. №14-39 დადგენილებით დამტკიცებული „ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის ტერიტორიების გამოყენებისა და განაშენიანების რეგულირებით“ გათვალისწინებულ მოწესრიგებაზე. სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნა, რომ მიწის ნაკვეთის ფუნქციური ზონირება ქმნიდა საკუთრების უფლების შინაარსისა და მესაკუთრის უფლებამოსილების დადგენის ერთ-ერთ სამართლებრივ საშუალებას (სუსგ 26.01.2021წ. საქმე №ბს-1112(კ-18)). საქართველოს კონსტიტუციის მე-19 მუხლის შინაარსის მიხედვით, საკუთრების უფლების მართლზომიერი შეზღუდვის საზომს ქმნიდა პროპორციულობის პრინციპი. ამ პრინციპის მიხედვით, საკანონმდებლო რეგულირება უნდა წარმოადგენდეს ღირებული, ლეგიტიმური მიზნის მიღწევის გამოსადეგ და აუცილებელ საშუალებას, ხოლო უფლების შეზღუდვის ინტენსივობა მისაღწევი საჯარო მიზნის პროპორციული, მისი თანაზომიერი უნდა იყოს. საკუთრების უფლებაში ნებისმიერი ჩარევა უნდა იყოს კანონით პირდაპირ გათვალისწინებული, ასევე, უნდა ემსახურებოდეს ლეგიტიმურ მიზანს. ლეგიტიმური მიზნის არსებობა თავისთავად არ ნიშნავს, რომ უფლებაში ჩარევა გამართლებულია. საჯარო და კერძო ინტერესების ბალანსის დაცვის შემოწმების ერთ-ერთი ეტაპი არის აუცილებლობა. მმართველობითი ღონისძიება აუცილებელია მაშინ, როდესაც არ არსებობს მიზნის მიღწევის სხვა ისეთი საშუალება, რომელიც უფრო ნაკლებ ზიანს მიაყენებს კერძო ინტერესს. საჯარო და კერძო ინტერესების შეპირისპირებისა და ბალანსის უზრუნველყოფის ვალდებულება ემსახურება საქართველოს კონსტიტუციის მე-19 მუხლით გარანტირებული საკუთრების უფლების დაცვას. შესაბამისად, საქმეში არსებული მასალების ანალიზის საფუძველზე სააპელაციო სასამართლო მივიდა დასკვნამდე, რომ მოსარჩელესთან მიმართებით შეზღუდვა არ იყო დასაბუთებული, ადმინისტრაციულ ორგანოს არ უმსჯელია უძრავ ქონებაზე საკუთრების უფლების შეზღუდვის ინტენსივობაზე, ადმინისტრაციულ ორგანოს ასევე არ უმსჯელია რამდენად თანაზომიერი და პროპორციული იყო საჯარო ინტერესეს დასაკმაყოფილებლად არსებული შეზღუდვა. არ იყო დასაბუთებული იგივე მიზანი რატომ არ შეიძლებოდა მიღწეულიყო მოსარჩელის საკუთრებაში არსებულ მიწის ნაკვეთზე სარეკრიაციო ზონა 3 (რზ-3) ან თუნდაც სარეკრეაციო ზონა 2-ის (რზ-2) გავრცელების შემთხვევაში, მითუმეტეს იმ პირობებში როდესაც წარმოდგენილი მასალებით დასტურდებოდა მომიჯნავე მიწის ნაკვეთებთან მიმართებით განხორციელებული ზონის ცვლილებები. ამდენად, სააპელაციო სასამართლო დაეთანხმა პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილებას, რომ ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მთავრობის 08.07.2021 წ. N 21.959.1077 განკარგულების სარეზოლუციოო ნაწილის ,,კ‘’ პუნქტი, როგორც ინდივიდუალური დმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი, კანონის მოთხოვნათა დარღვევით იყო მიღებული. იგი მოსარჩელის კანონიერ ინტერესებს, კერძოდ, საქართველოს კონსტიტუციის მე-19 მუხლით განმტკიცებულ საკუთრების უფლებას პირდაპირ და უშუალო ზიანს აყენებდა, რის გამოც, მისი საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 32-ე მუხლის მე-4 ნაწილის შესაბამისად ბათილად ცნობა კანონიერი იყო.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 10.10.2023წ. განჩინება საკასაციო წესით გასაჩივრდა ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მთავრობის და სსიპ ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის ტრანსპორტისა და ურბანული განვითარების სააგენტოს მიერ.

კასატორებმა აღნიშნეს, რომ ინდივიდუალურ-ადმინისტრაციულ სამართლებრივი აქტი მიღებულ იქნა კანონის მოთხოვნათა სრული დაცვით. კასატორებმა აღნიშნეს, რომ მიწათსარგებლობის გენერალური გეგმის მიღება გარკვეულ გავლენას ახდენდა საპროექტო არეალში მდებარე უძრავი ნივთების მესაკუთრეთა უფლებებზე. ზოგიერთ შემთხვევაში შესაძლოა ადგილი ჰქონოდა სამშენებლო პირობების გაუარესებას, რაც ქალაქის შემდგომი განვითარების საუკეთესო ინტერესების გათვალისწინებით ხდებოდა. მათი მოსაზრებით, სააპელაციო სასამართლომ გადაწყვეტილების მიღებისას არ გაითვალისწინა ის გარემოება, რომ N ... და N ... საკადასტრო კოდებით რეგისტრირებული მიწის ნაკვეთები იყო ინტენსიურად გამწვანებული და მასზე ფიქსირდებოდა მწვანე ხე-ნარგავები. ასევე, კასატორთა შეფასებით, სააპელაციო სასამართლომ შეფასების მიღმა დატოვა ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის გარემოს დაცვის საქალაქო სამსახურის 07.07.2021წ. N 01211883171 წერილი, რომლითაც წარმოდგენილ მიწის ნაკვეთებზე მოთხოვნილი ფუნქციური ზონის ცვლილება მიზანშეუწონელად იქნა მიჩნეული იმ დასაბუთებით, რომ აღნიშნული შეამცირებდა დედაქალაქში არსებულ სარეკრეაციო სივრცეებს. აგრეთვე, ქალაქის ეკოლოგიური მდგომარეობის გაუმჯობესებისა და „მ...ის“ კონცეფციით განსაზღვრული ამოცანების შესრულების მიზნით, სასიცოცხლოდ მნიშვნელოვანი იყო სარეკრეაციო სივრცეებისა და გამწვანებული ტერიტორიების შენარჩუნება და დაცვა, ბუნებრივ გარემოზე ზემოქმედების შემცირება და ქალაქის მდგრადი განვითარების აუცილებელ მინიმუმამდე დაყვანა. ამდენად, კასატორები მიიჩნევენ, რომ ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მთავრობის 2021 წლის 8 ივლისის N21959,1077 განკარგულება, რომლითაც მოსარჩელეს უარი ეთქვა ქალაქ თბილისში, ...ში, ...ს ქუჩაზე მდებარე მიწის ნაკვეთზე (საკადასტრო კოდი: N...) სარეკრეაციო ზონა 1-ის (რზ-1) სარეკრეაციო ზონა 3-ით (რზ-3) ცვლილებას, იყო მართლზომიერი.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლო გასაჩივრებული განჩინების გაცნობის, საქმის მასალების შესწავლის, საკასაციო საჩივრების დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მთავრობის და სსიპ ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის ტრანსპორტისა და ურბანული განვითარების სააგენტოს საკასაციო საჩივრები არ აკმაყოფილებს საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მოთხოვნებს და არ ექვემდებარება დასაშვებად ცნობას შემდეგ გარემოებათა გამო:

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილი განსაზღვრავს საკასაციო საჩივრის განსახილველად დაშვების ამომწურავ საფუძვლებს, კერძოდ, აღნიშნული ნორმის თანახმად, საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მიერ საკასაციო საჩივარი დაიშვება, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ: ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია; გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება; დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივრები არ არის დასაშვები საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოთ მითითებული საფუძვლით.

საკასაციო საჩივრები არ არის დასაშვები სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების საკასაციო სასამართლოს მიერ დამკვიდრებული პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით და ამასთან, არ არსებობს საკასაციო საჩივრების განხილვის შედეგად მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღების ვარაუდი. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება არ ეწინააღმდეგება ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს. ამასთან, საქმის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს მიერ საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების თვალსაზრისით.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ კასატორები ვერ ასაბუთებენ სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვას მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, ვერ აქარწყლებენ სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებსა და დასკვნებს.

საკასაციო სასამართლო იზიარებს მოცემულ საქმეზე სააპელაციო ინსტანციის სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს და მიიჩნევს, რომ სააპელაციო სასამართლომ არსებითად სწორად გადაწყვიტა მოცემული დავა.

საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 404-ე მუხლის 1-ლი ნაწილის 1-ლი წინადადების მიხედვით, საკასაციო სასამართლო ამოწმებს გადაწყვეტილებას საკასაციო საჩივრის ფარგლებში. სსკ-ის 407-ე მუხლის მე-2 ნაწილის მიხედვით, სააპელაციო სასამართლოს მიერ დამტკიცებულად ცნობილი ფაქტობრივი გარემოებები სავალდებულოა საკასაციო სასამართლოსათვის, თუ წამოყენებული არ არის დასაშვები და დასაბუთებული პრეტენზია (შედავება). მასში მოიაზრება სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვის დროს დაშვებულ იმ პროცესუალურ დარღვევებზე მითითება, რამაც განაპირობა ფაქტების არასწორად შეფასება/დადგენა და რის საფუძველზეც ადგილი ჰქონდა მატერიალურ-სამართლებრივი ნორმის არასწორად გამოყენებას ან/და განმარტებას. ამ კუთხით, კასატორთა მხრიდან არ არის წამოყენებული პრეტენზია (შედავება) სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილად ცნობილ ფაქტობრივ გარემოებებთან დაკავშირებით. საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ სსკ-ის 407-ე მუხლის მე-2 ნაწილის მნიშვნელობის შესაბამისად, მხარეთა შორის სადავო არაა სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებები. კასატორები სადავოდ ხდიან მხოლოდ სააპელაციო პალატის სამართლებრივ შეფასებას.

საქართველოს კონსტიტუციის მე-4 მუხლის მე-2 პუნქტის მიხედვით, ხელისუფლების განხორციელებისას სახელმწიფო შეზღუდულია ადამიანის საყოველთაოდ აღიარებული უფლებებითა და თავისუფლებებით, როგორც უშუალოდ მოქმედი სამართლით. საკასაციო პალატის პრაქტიკით დადგენილია, რომ “უშუალოდ მოქმედი სამართალი“ გულისხმობს ინდივიდის სრულფასოვან იურიდიულ შესაძლებლობას, სასამართლო წესით დაიცვას მისი კონსტიტუციური უფლებები, რაც ნიშნავს იმას, რომ საქართველოს კონატიტუციით აღიარებული ადამიანის ძირითადი უფლებები ქმედითი იურიდიული ძალის შესაძენად არ საჭიროებენ შემდგომ საკანონმდებლო დაზუსტებას და ისინი უშუალოდ წარმოშობენ სამართლებრივი მოთხოვნის უფლებას ინდივიდისათვის (იხ. mutatis mutandis, სუსგ., საქმე N ას-1908-2018, 17.10.2023წ. §19). საქართველოს კონსტიტუციის მე-19 მუხლით დაცული საკუთრების უფლება „ბუნებითი უფლებაა, რომლის გარეშე შეუძლებელია დემოკრატიული საზოგადოების არსებობა“ (იხ., საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლოს 26.06.2012წ. N3/1/512 გადაწყვეტილება საქმეზე დანიის მოქალაქე ჰეიკე ქრონქვისტი საქართველოს პარლამენტის წინააღმდეგ, პარა.32). საქმის მასალებით დადგენილია, რომ „დედაქალაქის მიწათსარგებლობის გენერალური გეგმის დამტკიცების შესახებ“ ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს 30.12.2014წ. N20-105 დადგენილებით დამტკიცებული დედაქალაქის მიწათსარგებლობის გენერალური გეგმის თანახმად, მოსარჩელის საკუთრებაში არსებულ N... და N... საკადასტრო ერთეულზე ვრცელდებოდა სარეკრეაციო ზონა 3 (რზ-3). აგრეთვე დადგენილია, რომ ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს 15.03.2019წ. N39-18 დადგენილებით დამტკიცებული დედაქალაქის მიწათსარგებლობის გენერალური გეგმის მიხედვით იმავე საკადასტრო ერთეულებზე გავრცელდა სარეკრეაციო ზონა 1 (რზ-1). აღსანიშნავია, რომ მიწის ნაკვეთით სარგებლობის კონტროლის ერთ-ერთი სამართლებრივი მექანიზმია ფუნქციური ზონირება, ხოლო სივრცის დაგეგმვის საჭიროებიდან გამომდინარე, გენერალური გეგმა მოიცავს ფუნქციურ ზონებს (სდასსკ-ის 39 მუხ. „ა“ ქვ.პ.). ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს 24.05.2016წ. №14-39 დადგენილებით დამტკიცებული „ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის ტერიტორიების გამოყენებისა და განაშენიანების რეგულირების წესების“ („წესი“) სადავო პერიოდში მოქმედი რედაქციის მე-4 მუხლის 1-ლი პუნქტის „ჭ“ ქვეპუნქტის მიხედვით, ფუნქციური ზონირება არის მიწათსარგებლობის ზონირების ნაწილი, რომელიც ახდენს დასახლების ტერიტორიების იდენტიფიცირებას მათი გამოყენების ერთგვაროვანი ან შერეული სახეობის მიხედვით. თბილისის ტერიტორიაზე ზოგადი ფუნქციური ზონის სახით გამოყოფილია სარეკრეაციო ზონა (სზ), რომელიც მოიცავს თბილისის განაშენიანებული ტერიტორიების საზღვრებში არსებულ/დაგეგმილ გამწვანებულ ან/და გასართობ-დასასვენებელ ტერიტორიებს („წესის“ 15.2. მუხ., „გ“ ქვ.პ.). ამასთან, თბილისის ტერიტორიაზე გამოიყოფა კონკრეტული ფუნქციური ქვეზონები, მათ შორის: სარეკრეაციო ზონა 1 (რზ-1), როგორც სარეკრეაციო ქვეზონა, მოიცავს თბილისის განაშენიანებული ტერიტორიის საზღვრებში ან მის გარეთ არსებულ/დაგეგმილ გამწვანებულ ტერიტორიებს: ბაღი, ბულვარი, სკვერი, გაზონი და სხვა მსგავსი, გარდა სხვა სარეკრეაციო ზონებში მოქცეულისა („წესის“ 15.5. მუხ., „გ“ ქვ.პ.), ხოლო სარეკრეაციო ზონა 3 (რზ-3), როგორც სარეკრეაციო ქვეზონა, მოიცავს თბილისის განაშენიანებული ტერიტორიების საზღვრებში არსებულ/დაგეგმილ დასასვენებელი, სამკურნალო, სპორტული და გასართობი გამოყენების ტერიტორიებს („წესის“ 15.5. მუხ., „ე“ ქვ.პ.). აღსანიშნავია, რომ სარეკრეაციო ზონა 1 (რზ-1)-ის ფარგლებში მოქცეულ მიწის ნაკვეთს შეზღუდული სამშენებლო პოტენციალი აქვს. აღნიშნულ ფუნქციურ ქვეზონაში დაუშვებელია ყოველგვარი მშენებლობა, გარდა განათების, სარწყავი სისტემის, სარეკლამო ბილბორდის, დეკორატიული გაფორმების ობიექტის, კიბეების, საფეხმავლო გზების ან/და ბილიკებისა, დასაშვებია ასევე, ტრანსპორტის გადაადგილებისთვის განკუთვნილი გზის მოწყობა („წესის“ 16.1. მუხ., „გ“ ქვ.პ.). რაც შეეხება საკრეაციო ზონა 3 (რზ-3)-ით მონიშნული ფუნქციური ქვეზონის სამშენებლო პოტენციალს, ასეთ მიწის ნაკვეთზე დასაშვებია განაშენიანების რეგულირების წესების დანართი 1-ით განსაზღვრული ძირითადი და სპეციალური (ზონალური) შეთანხმებით დაშვებული სახეობები („წესის“ 16.1. მუხ., „ე“ ქვ.პ.). ამასთანავე, იმ მიწის ნაკვეთზე რომელიც ექცევა საკრეაციო ზონა 3 (რზ-3)-ის ფუნქციურ ქვეზონაში, სპეციალური ზონალური შეთანხმების დადების გზით, შესაძლებელია დაშვებული იყოს სააგარაკე-დასასვენებელი საცხოვრებელი სახლის მშენებლობა. ვინაიდან სადავო მიწის ნაკვეთი, მოექცა სარეკრეაციო ზონა 1 (რზ-1)-ის ფუნქციურ ქვეზონაში, სრულად გამოირიცხა მისი გამოყენების სამშენებლო პოტენციალი, ამდენად, სახეზეა საქართველოს კონსტიტუციის მე-19 მუხლით გათვალისწინებული საკუთრების უფლებით სრულყოფილად სარგებლობის შეზღუდვა.

საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკით დეტალურად არის განსაზღვრული საკუთრების უფლებით დაცულ სფეროში ჩარევის მართლზომიერების შეფასების საკონსტიტუციო-სამართლებრივი სტანდარტი (იხ. სუსგ., საქმე N ბს-1164(კ-20), 16.12.2022წ.). სადავო საკითხის სწორად გადაწყვეტის მიზნით არსებითი მნიშვნელობის მქონეა მხარეთა შორის მტკიცების ტვირთის სწორად განაწილება. სასკ-ის მე-17 მუხლის მე-2 ნაწილის მიხედვით ადმინისტრაციული ორგანოსათვის მტკიცების ტვირთის დაკისრება არ გულისხმობს მოსარჩელის გათავისუფლებას სარჩელის დასაბუთებისგან, ამასთანავე, მტკიცების ტვირთის ობიექტური და სამართლიანი განაწილება დამოკიდებულია მატერიალურ-სამართლებრივი ნორმების შინაარსზე (იხ. სუსგ., საქმე N ბს-1042(კ-24), 27.12.2024წ.). უდავოა, რომ მოსარჩელე თავის სასარჩელო მოთხოვნას ამყარებს საქართველოს კონსტიტუციის მე-19 მუხლით დაცულ საკუთრების უფლებაზე. ფაქტობრივი გარემოებების ქრონოლოგიური განვითარების თვალსაზრისით, მოსარჩელის წარმომადგენლის 16.06.2021წ. N0... განცხადების საფუძველზე დაიწყო ადმინისტრაციული წარმოება ქალაქ თბილისში, ...ში, ...ს ქუჩაზე მდებარე მიწის ნაკვეთებზე (საკადასტრო კოდი:..., N...) სარეკრეაციო ზონა 1-ის (რზ-1) სარეკრეაციო ზონა 3-ის (რზ-3) რეჟიმის შეცვლის მოთხოვნით. მოსარჩელეს აღნიშნული მოთხოვნის დაკმაყოფილებაზე უარი ეთქვა სსიპ ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის ტრანსპორტისა და ურბანული განვითარების სააგენტოს 12.07.2021წ. წერილით. აღნიშნულის შემდგომ, მოსარჩელემ 26.07.2021წ. მიმართა სასამართლოს, მიუთითა რა საკუთრების უფლების სრულყოფილად განხორციელების შემაფერხებელ ნორმატიულ სინამდვილეზე, რომელიც განპირობებული იყო მოსარჩელის მიწის ნაკვეთის სარეკრეაციო ზონა 1 (რზ-1)-ის ფარგლებში მოქცევით. მოსარჩელემ სასამართლოში მიმართვის ინტერესი ახსნა იმ გარემოებაზე მითითებით, რომ მას ხელი ეშლებოდა მის საკუთრებაში არსებული მიწის ნაკვეთის შემოღობვაში („წესის“ 37 მუხ.). ამასთანავე, მოსარჩელის სურვილი შესაძლოა იყოს ზონალური შეთანხმების დადების გზით სააგარაკე-დასასვენებელი საცხოვრებელი სახლის მშენებლობა, რომლის ნორმატიულ შესაძლებლობასაც იძლევა მიწის ნაკვეთზე საკრეაციო ზონა 3 (რზ-3)-ით მონიშნული ფუნქციური ქვეზონა. საქმეში დაცულ მასალებში ასევე დაცულია საპროექტო მიწის ნაკვეთის მომიჯნავედ არსებული, N... საკადასტრო კოდით რეგისტრირებულ მიწის ნაკვეთზე, შეტანილ N... განცხადებაზე გარემოს დაცვის საქალაქო სამსახურის 29.05.2019წ. N 0119333987 წერილი, რომლის თანახმადაც სამსახურმა გასცა თანხმობა, სარეკრეაციო ზონა 1 (რზ-1)-ის სარეკრეაციო ზონა 2-ით (რზ-2) შეცვლაზე. ამასთანავე, N ... საკადასტრო კოდით რეგისტრირებულ მიწის ნაკვეთზე, ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის სსიპ ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის ტერიტორიისა და ურბანული განვითარების სააგენტოს 04.02.2021წ. წერილით განმცხადებელს ეცნობა, რომ ძირითადი რუკით განსაზღვრული სარეკრიაციო ზონა 1-ის (რზ-1) სარეკრეაციო ზონა 3-ით (რზ-3) ცვლილება მოწონებული იქნა სააგენტოს მიერ და ფუნქციური ზონის ცვლილების საკითხს მიეცა დადებითი შეფასება. საკასაციო პალატა თვლის, რომ აღნიშნული ფაქტობრივი გარემოებების და არსებული საკანონმდებლო მოცემულობის გათვალისწინებით, მოსარჩელემ წარმატებით დაძლია საკუთარი წილი მტკიცების ტვირთი, საქმის განმხილველ სასამართლოს ჩამოუყალიბა შინაგანი რწმენა, რომ შესაძლოა სახეზე ყოფილიყო მოსარჩელის საკუთრების უფლების ხელყოფა. საქართველოს კონსტიტუციის მე-19 მუხლის იურიდიული ბუნების გათვალისწინებით, მოსარჩელეს ვერ დაეკისრება იმაზე მეტის მტკიცების ვალდებულება ვიდრე ეს განპირობებულია თვით ამ ნორმის იურიდიული შინაარსით.

მოსარჩელის წილი მტკიცების ტვირთის რეალიზების შემდეგ, ასკ-ის მე-17 მუხლის მე-2 ნაწილის მიხედვით, შემოწმებას ექვემდებარება ადმინისტრაციული ორგანოს მტკიცების სტადია. შესაბამისად, კასატორს ევალებოდა იმის უტყუარად დამტკიცების ვალდებულება, რომ ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მთავრობის 08.07.2021წ. N 21.959.1077 განკარგულების სარეზოლუციოო ნაწილის „კ“ პუნქტით გათვალისწინებული შედეგი განპირობებული იყო კანონით გათვალისწინებული ლეგიტიმური მიზნით, წარმოადგენდა ამ მიზნის მიღწევის პროპორციულ (თანაზომიერ) საშუალებას იმ გაგებით, რომ მიწათსარგებლობის დაგეგმარების ღირებული ლეგიტიმური მიზნის მიღწევა არ ხორციელდებოდა მოსარჩელის საკუთრების უფლების მომეტებული შეზღუდვის ხარჯზე. საქმეში დაცული მასალებით დასტურდება, რომ მოსარჩელის წარმომადგენლის 16.05.2021წ. N0... განცხადების საფუძველზე დაწყებული ადმინისტრაციული წარმოების ფარგლებში, საკითხი მოსაზრების წარმოსადგენად გადაეცა ქალაქ თბილისის ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის გარემოს დაცვის საქალაქო სამსახურს („წესის“ 9.10. და 9.11². მუხ.). აღნიშნული სამსახურის 07.07.2021წ. N01211883171 წერილის შინაარსით ირკვევა, რომ თბილისის „მ...ის“ კონცეფციით განსაზღვრული ამოცანების, სარეკრეაციო სივრცეების ოდენობის და დედაქალაქის მდგრადი განვითარების საჭიროების გათვალისწინებით, ფუნქციური ზონის ცვლილება არ იყო მიზანშეწონილი. აღნიშნული დასაბუთება იდენტურად მეორდება ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მთავრობის 08.07.2021 წ. N 21.959.1077 განკარგულების „კ“ პუნქტის სამოტივაციო ნაწილში, კასატორთა მიერ წარმოდგენილ საკასაციო საჩივრებსა და სააპელაციო განხილვის ეტაპზე წარმოდგენილ სააპელაციო საჩივრებში. საკასაციო საჩივარში, კასატორები აგრეთვე, უთითებენ იმ გარემოებაზე, რომ N ... და N ... საკადასტრო კოდებით რეგისტრირებული მიწის ნაკვეთები იყო ინტენსიურად გამწვანებული და მასზე ფიქსირდებოდა მწვანე ხე-ნარგავები. საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ დასახელებული ფაქტორების ერთობლიობა, წარმოადგენს მხოლოდ ნორმატიულად ღირებულ ლეგიტიმურ მიზანზე მითითებას. ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს 15.03.2019წ. № 39-18 დადგენილებით დამტკიცებული „დედაქალაქის მიწათსარგებლობის გენერალური გეგმის“ მე-4 მუხლის 1-ლი და მე-2 პუნქტების მიხედვით, „მ...ი“ არის თბილისის გარემოსდაცვითი და სარეკრეაციო პირობების გაუმჯობესების ერთიანი კონცეფცია, თბილისის მწვანე სივრცეები განხილულ უნდა იქნეს როგორც ერთიანი სისტემა, ამდენად, ხელი უნდა შეეწყოს ყველა განვითარებას, რომელიც გულისხმობს მწვანე სივრცეების ურთიერთდაკავშირებას, მათი ერთმანეთისაგან სამშენებლო ობიექტებით გამიჯვნის სანაცვლოდ. ამასთანავე, “ქალაქ თბილისის საზღვრებში და მიმდებარე ტერიტორიაზე არსებული მწვანე ნარგავებისა და სახელმწიფო ტყის განსაკუთრებული დაცვის შესახებ” კანონი ხაზს უსვამს მწვანე ნარგავების დაცვის ობიექტურ საჭიროებას. თუმცაღა, ადმინისტრაციული ორგანოს მტკიცების ტვირთი არ ამოიწურება მხოლოდ ლეგიტიმურ მიზანზე მითითებით. კასატორები ვალდებულნი იყვნენ დაესაბუთებინათ, რომ განხორციელებული შეზღუდვა იყო ლეგიტიმური მიზნის მიღწევის აუცილებელი საშუალება (საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლოს 17.10.2017წ. N3/4/550 გადაწყვეტილება საქმეზე „საქართველოს მოქალაქე ნოდარ დვალი საქართველოს პარლამენტის წინააღმდეგ“, II-26). სხვა სიტყვებით რომ ვთქვათ, კასატორებს ევალებოდათ მითითებული მიზნების მიღწევისთვის აუცილებელი, თუმცა, მოსარჩელის საკუთრების უფლებით დაცულ სფეროში ჩარევის შედარებით უფრო ნაკლებად მზღუდავი ალტერნატიული საშუალებების გამოყენების შესაძლებლობის საკითხის გამოკვლევა (იხ., mutatis mutandis, ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს 25.04.2017წ. გადაწყვეტილება საქმეზე Vaskrsić v. Slovenia, App. No. 31371/12, §83; შდრ.: ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს 20.09.2011წ. გადაწყვეტილება საქმეზე OAO Neftyanaya Kompaniya Yukos v. Russia, App. No. 14902/04, §652).

საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ დაგეგმვა არის კომპლექსური პროცესი, სადაც მრავალი ინტერესი იყრის თავს, რომლებიც ერთმანეთთან უნდა შეჯერდეს და დაბალანსდეს, სხვაგვარად წარმოუდგენელი გახდებოდა ქალაქთგეგმარების უფლებამოსილების ჯეროვნად განხორციელება (იხ., mutatis mutandis, ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს გადაწყვეტილება საქმეზე Gorraiz Lizarraga and Others v. Spain, App. No. 62543/00, §70). დაგეგმვის პროცესში უფლებამოსილი ადმინისტრაციული ორგანო ვალდებულია უზრუნველყოს ყველა მნიშვნელოვანი საჯარო ინტერესის და კერძო ინტერესის შეწონასწორება და დაბალანსება (სდასსკ-ის 9.2. მუხ.). გეგმის დამტკიცების პროცედურაში მნიშვნელოვანი ადგილი უკავია პროექტის ობიექტურ შეფასებას ყველა ინტერესის გათვალისწინებით. ზომიერების მოთხოვნა იმპლიციტურად არსებობს ყველა გეგმარებით გადაწყვეტილებაში და მნიშვნელოვნად ზღუდავს ადმინისტრაციულ-სამართლებრივ პრაქტიკაში გეგმარებითი რეგულირების თავისუფლებას. კერძო და საჯარო ინტერესების შეწონილობის მოთხოვნა არაა დამოკიდებული კონკრეტულ სამართლებრივ რეგულირებაზე, გამომდინარეობს სახელმწიფო დაგეგმარების არსიდან და შესაბამისად საერთო ხასიათი აქვს. გეგმის შემუშავებისას უნდა მოხდეს საჯარო და კერძო ინტერესების შეჯერება. სწორედ, რომ საჯარო და კერძო ინტერესების შეჯერების საფუძველზე შემუშავებული და დამტკიცებული სივრცის დაგეგმარებისა და მშენებლობითი გეგმების მეშვეობით უნდა მოხდეს საქართველოს მთელი ტერიტორიისა და მისი ნაწილების გამოყენებისა და განვითარების მოწესრიგება (სდასსკ-ის 2.2 მუხ. „ა“ ქვ.პ.). დისკრეციული უფლებამოსილება სამართლიანად ხორციელდება, როდესაც ადგილი აქვს პროპორციულობის პრინციპის დაცვას (სზაკ-ის მე-7 მუხლი). ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ მიღებული სადავო ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი, რომელიც ეწინააღმდეგება პროპორციულობის პრინციპის რომელიმე საფეხურის მოთხოვნას, ექვემდებარება ბათილად ცნობას ასკ-ის 32-ე მუხლის საფუძველზე (იხ. სუსგ., საქმე N ბს-1042(კ-24), 27.12.2024წ.).

ამდენად, საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ კასატორებმა ვერ შეძლეს გამოყენებული ღონისძიების აუცილებლოის დასაბუთება, შესაბამისად, აღარ არსებობს პროპორციულობის პრინციპით განსაზღვრული შემდეგი საფეხურების შემოწმების აუცილებლობა. კასატორებს უნდა დაესაბუთებინათ, რომ დასახელებული ლეგიტიმური მიზანი იმავე ეფექტიანობით ვერ მიიღწეოდა სხვა, მნიშვნელოვნად ნაკლებად მზღუდავი ალტერნატიული საშუალებით. სწორედ თანაზომიერების კონსტიტუციური პრინციპის მოთხოვნაა, რომ არ არსებობდეს დასახელებული ლეგიტიმური მიზნის მისაღწევად სხვა უფრო მნიშვნელოვნად ნაკლებად შემზღუდველი საშუალება. წინააღმდეგ შემთხვევაში მიიჩნევა, რომ სადავო რეგულირება იმაზე მეტად ზღუდავს უფლებას, ვიდრე ობიექტურად აუცილებელია ლეგიტიმური მიზნის რეალიზაციისთვის, რაც პროპორციულობის პრინციპის საწინააღმდეგოა (საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლოს 12.11.2020წ. N1/2/1475 გადაწყვეტილება საქმეზე „შპს „ბექანასი“ საქართველოს პარლამენტის წინააღმდეგ“, II-20; 17.11.2022წ. N1/9/1673,1681 გადაწყვეტილება საქმეზე „ლ. თოლორაია და სახალხო დამცველი საქართველოს პარლამენტის წინააღმდეგ“, II-54). კასატორებს საერთოდ არ მიუთითებიათ იმ გარემოებათა ერთობლიობაზე, თუ რატომ არ შეიძლებოდა მიღწეული ყოფილიყო „მ...ის“ კონცეფციით და მწვანე ნარგავების შენარჩუნებით განპირობებული ლეგიტიმური მიზნები სარეკრიაციო ზონა 3-ის (რზ-3) ან თუნდაც სარეკრეაციო ზონა 2-ის (რზ-2) გავრცელების შემთხვევაში. აგრეთვე, კასატორებმა საერთოდ შეფასების გარეშე დატოვეს საკითხი იმასთან დაკავშირებით, თუ რა ფაქტორებით იყო განპირობებული მომიჯნავე მიწის ნაკვეთებთან მიმართებით განხორციელებული ზონის ცვლილებები და რატომ არ შეიძლებოდა იგივე ფაქტორების გათვალისწინებით მოსარჩელის მიწის ნაკვეთზეც შესაბამისი ფუნქციური ქვეზონის არეალის გავრცელება. სააპელაციო პალატის მსჯელობაც მართებულად, სწორედ ამ კუთხით წარიმართა. კასატორების მსჯელობა ძირითადად დაეფუძნა ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის გარემოს დაცვის საქალაქო სამსახურის 07.07.2021წ. N01211883171 წერილის შინაარსზე მითითებას, რომელიც იდენტურად აისახა ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მთავრობის 08.07.2021 წ. N 21.959.1077 განკარგულების „კ“ პუნქტის სამოტივაციო ნაწილში. უკეთუ კასატორები არ მსჯელობენ შეზღუდვის აუცილებლობის საკითხებზე, საკასაციო პალატა მოკლებულია შესაძლებლობას შეაფასოს მათი დასაბუთების არგუმენტაციული ხარისხი პროპორციულობის შეფასების შემდეგ საფეხურზე გადასვლის მიზნით. ამდენად, საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ კასატორებმა ვერ შეძლეს ასკ-ის 17-ე მუხლის მე-2 ნაწილით გათვალისწინებული მტკიცების ტვირთის რეალიზება, ვერ დაასაბუთეს, რომ გამოყენებული შეზღუდვა იყო მწვანე ნარგავების შენარჩუნებისა და „მ...ის“ კონცეფციით გათვალისწინებული ლეგიტიმური მიზნების მიღწევის ერთადერთი ქმედითი საშუალება.

ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებების გათვალისწინებით საკასაციო პალატა თვლის, რომ კასატორის მიერ მითითებული გარემოებები არ ქმნის საკასაციო საჩივრის დასაშვებად ცნობის საფუძველს. საკასაციო სასამართლო თვლის, რომ მოცემულ საქმეს არ გააჩნია პრინციპული მნიშვნელობა სასამართლო პრაქტიკისათვის, ხოლო საკასაციო საჩივარს - წარმატების პერსპექტივა. ამდენად, არ არსებობს საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის სასკ-ის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით რეგლამენტირებული არც ერთი საფუძველი, რის გამოც ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მთავრობის და სსიპ ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის ტრანსპორტისა და ურბანული განვითარების სააგენტოს საკასაციო საჩივრები არ უნდა იქნეს დაშვებული განსახილველად.

საკასაციო პალატა მიუთითებს საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მე-4 ნაწილზე და აღნიშნავს, რომ თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება მიჩნეული, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70 პროცენტი. ვინაიდან, დაუშვებლად იქნა ცნობილი სსიპ ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის ტრანსპორტისა და ურბანული განვითარების სააგენტოს საკასაციო საჩივარი, მას სსკ-ის 401-ე მუხლის მე-4 ნაწილის საფუძველზე, უნდა დაუბრუნდეს მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70 პროცენტი.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლით, 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მთავრობისა და სსიპ ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის ტრანსპორტისა და ურბანული განვითარების სააგენტოს საკასაციო საჩივრები მიჩნეულ იქნეს დაუშვებლად;

2. უცვლელად დარჩეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 10.10.2023წ. განჩინება;

3. სსიპ ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის ტრანსპორტისა და ურბანული განვითარების სააგენტოს (ს/კ 205393689) დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე 05.02.2024წ. N01019 საგადახდო დავალებით გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 300 ლარის 70%, - 210 ლარი, შემდეგი ანგარიშიდან: ქ. თბილისი, სახელმწიფო ხაზინა, ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის №200122900, სახაზინო კოდი №300773150;

4. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.

თავმჯდომარე: ნ. სხირტლაძე

მოსამართლეები: გ. გოგიაშვილი

თ. ოქროპირიძე