საქართველოს უზენაესი სასამართლო

განჩინება

საქართველოს სახელით

საქმე №ბს-744(კ-24) 10 მარტი, 2025 წელი

თბილისი

ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატა

შემდეგი შემადგენლობა:

გიორგი გოგიაშვილი (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

მოსამართლეები: თამარ ოქროპირიძე, ნუგზარ სხირტლაძე

საქმის განხილვის ფორმა - ზეპირი მოსმენის გარეშე

კასატორი (მოპასუხე) - სსიპ ჯანმრთელობის ეროვნული სააგენტო

მოწინააღმდეგე მხარე (მოსარჩელე) - შპს „ ...“

დავის საგანი - ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტების ბათილად ცნობა, თანხის ანაზღაურება

გასაჩივრებული გადაწყვეტილება - თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2024 წლის 19 მარტის გადაწყვეტილება

კასატორის მოთხოვნა - გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღება

აღწერილობითი ნაწილი:

შპს „...ის“ წარმომადგენელმა 2023 წლის 19 მაისს სარჩელით მიმართა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიას მოპასუხის - სსიპ ჯანმრთელობის ეროვნული სააგენტოს მიმართ და „2021 წლის ჯანმრთელობის დაცვის სახელმწიფო პროგრამების დამტკიცების შესახებ“ საქართველოს მთავრობის 2020 წლის 31 დეკემბრის №828 დადგენილებით დამტკიცებული (დანართი №20) „ახალი კორონავირუსული დაავადების COVID 19-ის მართვის“ სახელმწიფო პროგრამის ფარგლებში გაწეული მომსახურების ანაზღაურებაზე უარის თქმის შესახებ სსიპ ჯანმრთელობის ეროვნული სააგენტოს 2021 წლის 15 დეკემბრის №10/12042 გადაწყვეტილებისა და მასზე წარდგენილი ადმინისტრაციული საჩივრის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის შესახებ ამავე სააგენტოს 2023 წლის 13 აპრილის №NHA62300401865 გადაწყვეტილების ბათილად ცნობა, ასევე, მოპასუხისთვის, მოსარჩელის მიერ პაციენტებისათვის - ა.მ-ისათვის, მ.ო-ისათვის და ნ.ღ-ისათვის გაწეული სამედიცინო მომსახურების სრულად (24494.3 ლარი) ანაზღაურების შესახებ ახალი ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემის დავალება მოითხოვა.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2023 წლის 13 დეკემბრის გადაწყვეტილებით შპს „...ის“ სარჩელი არ დაკმაყოფილდა. აღნიშნული გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა სამედიცინო დაწესებულებამ.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2024 წლის 19 მარტის გადაწყვეტილებით შპს „...ის“ სააპელაციო საჩივარი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ; გაუქმდა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2023 წლის 13 დეკემბრის გადაწყვეტილება და მიღებულ იქნა ახალი გადაწყვეტილება, რომლითაც შპს „...ის“ სარჩელი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ; ბათილად იქნა ცნობილი სსიპ ჯანმრთელობის ეროვნული სააგენტოს 2023 წლის 13 აპრილის №NHA62300401865 გადაწყვეტილება; სადავო საკითხის გადაუწყვეტლად ბათილად იქნა ცნობილი სსიპ ჯანმრთელობის ეროვნული სააგენტოს 2021 წლის 15 დეკემბრის №10/12042 გადაწყვეტილება და მოპასუხეს, საქმისათვის არსებითი მნიშვნელობის მქონე გარემოებების გამოკვლევისა და შეფასების შემდეგ, კანონმდებლობით დადგენილი წესით და ვადაში, სადავო საკითხთან დაკავშირებით ახალი ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემა დაევალა.

აღნიშნული გადაწყვეტილება საკასაციო წესით გაასაჩივრა სსიპ ჯანმრთელობის ეროვნულმა სააგენტომ, რომელმაც გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმებისა და ახალი გადაწყვეტილების მიღების შედეგად სარჩელის დაკმაყოფილებაზე სრულად უარის თქმა მოითხოვა.

კასატორი აღნიშნავს, რომ სადავო ურთიერთობის მომწესრიგებელი აქტების თანახმად, COVID-19-ის დადასტურებული შემთხვევის მკურნალობას უზრუნველყოფენ მხოლოდ ე.წ. „მობილიზებული კლინიკები“, ხოლო პროგრამის მე-3 მუხლის „გ.დ“ ქვეპუნქტით განსაზღვრული კომპონენტის მიზანს კი წარმოადგენს ნებისმიერ სტაციონარულ დაწესებულებაში (გარდა „გ.ბ“ ქვეპუნქტის მიმწოდებელი დაწესებულებისა) ამავე დაწესებულების ბაზაზე მკურნალობაზე მყოფი პაციენტების და/ან სამედიცინო პერსონალის COVID-19-ით ინფიცირების შემთხვევაში, COVID-19-ის დადასტურებული შემთხვევების ადგილზე მართვა. განსახილველ შემთხვევაში, შპს „...“ არ წარმოადგენდა საქართველოს ოკუპირებული ტერიტორიებიდან დევნილთა, შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის მინისტრის შესაბამისი ბრძანებით განსაზღვრულ ე.წ. „მობილიზებულ კლინიკებს“, რომლებიც სწორედ პანდემიის პირობებში იყვნენ მზად, მიეღოთ კოვიდდადასტურებული პაციენტები. კლინიკისათვის ცნობილი იყო, რომ პაციენტები კლინიკაში შესვლისთანავე წარმოადგენდნენ კოვიდდადასტურებულებს და შესაბამისად, პროგრამული მომსახურება უნდა მიეღოთ მხოლოდ „მობილიზებულ კლინიკებში“. ამდენად, კლინიკას, რომელიც, წარმოადგენდა „პროგრამის“ მე-3 მუხლის მხოლოდ „გ.დ“ ქვეკომპონენტის მიმწოდებელს, არ გააჩნდა „პროგრამის“ სხვა, მე-3 მუხლის „გ.ბ“ ქვეპუნქტით გათვალისწინებული ქვეკომპონენტით გათვალისწინებული მომსახურების (COVID-19-ის დადასტურებული შემთხვევის მკურნალობის ქვეკომპონენტი) გაწევის უფლებამოსილება.

ამდენად, კასატორის მოსაზრებით, არ არსებობდა დავის საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 32-ე მუხლის მე-4 ნაწილით გადაწყვეტის საფუძველი, ვინაიდან გასაჩივრებული აქტები გამოცემული იყო საქმისთვის არსებითი მნიშვნელობის მქონე გარემოებათა სრულყოფილი გამოკვლევის შედეგად.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2024 წლის 17 ივლისის განჩინებით, საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად წარმოებაში იქნა მიღებული სსიპ ჯანმრთელობის ეროვნული სააგენტოს საკასაციო საჩივარი.

სამოტივაციო ნაწილი:

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლისა და საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ სსიპ ჯანმრთელობის ეროვნული სააგენტოს საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით განსაზღვრულ საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის მოთხოვნებს, რაც გამორიცხავს განსახილველი საკასაციო საჩივრის დასაშვებად ცნობის შესაძლებლობას.

საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები, ვინაიდან:

- არ არსებობს საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღების ვარაუდი;

- არ არსებობს სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების საკასაციო სასამართლოს მიერ დამკვიდრებული პრაქტიკისაგან განსხვავების საფუძველი;

- სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული გადაწყვეტილება არ ეწინააღმდეგება ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს;

- საქმის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს მიერ საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების თვალსაზრისით;

- კასატორი ვერ ასაბუთებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვას მატერიალური ან საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით და საკასაციო საჩივარში მითითებული პოზიცია ვერ აქარწყლებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებსა და დასკვნებს.

შესაბამისად, საქმეზე არ იქმნება საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით განსაზღვრული საკასაციო საჩივრის განსახილველად დაშვების წინაპირობა. ამასთან, საკასაციო სასამართლო იზიარებს მოცემულ საქმეზე თბილისის სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს, ამ გარემოებებთან დაკავშირებით გამოთქმულ სამართლებრივ შეფასებებს და მიიჩნევს, რომ სააპელაციო პალატამ არსებითად სწორად გადაწყვიტა მოცემული დავა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 32-ე მუხლის მე-4 ნაწილის საფუძველზე.

საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ განსახილველ შემთხვევაში სადავო საკითხს წარმოადგენს, ჯანმრთელობის დაცვის სახელმწიფო პროგრამის ფარგლებში მოსარჩელის მიერ პაციენტებისთვის გაწეული სამედიცინო მომსახურების სსიპ ჯანმრთელობის ეროვნული სააგენტოს მიერ ანაზღაურებაზე უარის თქმის კანონიერების შეფასება. ამასთან, სადავო საკითხზე მსჯელობისას საკასაციო სასამართლო მიუთითებს, რომ სამართლიანი სასამართლოს უფლება, მართალია, ავალდებულებს სასამართლოს, დაასაბუთოს თავისი გადაწყვეტილება, თუმცა აღნიშნული არ უნდა იქნეს გაგებული თითოეულ არგუმენტზე დეტალური პასუხის გაცემად (იხ. ჯღარკავა საქართველოს წინააღმდეგ §71; ყუფარაძე საქართველოს წინააღმდეგ §76;Van de Hurk v. Netherlands, par.61, Garcia Ruiz v. Spain [GC] par.26; Jahnke and Lenoble v France (dec.); Perez v France [GC], par. 81).

საკასაციო სასამართლო თავდაპირველად მიუთითებს „2021 წლის ჯანმრთელობის დაცვის სახელმწიფო პროგრამების დამტკიცების შესახებ“ საქართველოს მთავრობის 2020 წლის 31 დეკემბრის №828 დადგენილების №20 დანართზე, რომლითაც მოწესრიგდა „ახალი კორონავირუსული დაავადების COVID 19-ის მართვა“. დასახელებული პროგრამის მიზნად განისაზღვრა მოსახლეობის დაცვა ახალი კორონავირუსით (SARS-CoV-2) გამოწვეული ინფექციისაგან (COVID - 19), როგორც პრევენციული ღონისძიებების, ასევე დაავადების გამოვლენის შემთხვევაში მასზე რეაგირებისთვის აუცილებელი ღონისძიებების გატარების გზით. ამავე №20 დანართით განსაზღვრული პროგრამის მე-3 მუხლის „გ“ ქვეპუნქტი ადგენს, რომ პროგრამით გათვალისწინებული მომსახურება მოიცავს ახალი კორონავირუსით (SARS-CoV-2) გამოწვეული ინფექციის (COVID-19) მართვას, მათ შორის: „გ.დ“ ქვეპუნქტის თანახმად, პროგრამით გათვალისწინებული მომსახურება მოიცავს: ნებისმიერ სტაციონარულ დაწესებულებაში (გარდა „გ.ბ“ ქვეპუნქტის მიმწოდებელი დაწესებულებისა) ამავე დაწესებულების ბაზაზე მკურნალობაზე მყოფი პაციენტების და/ან სამედიცინო პერსონალის COVID-19-ით ინფიცირების შემთხვევაში COVID-19-ის დადასტურებული შემთხვევების ადგილზე მართვას, ხოლო „გ.ბ“ ქვეპუნქტის თანახმად, COVID-19-ის დადასტურებული შემთხვევის მკურნალობას ამავე მუხლის „ვ“ ქვეპუნქტის შესაბამისად, მობილიზებულ კლინიკებში.

საქმის მასალების მიხედვით, დადგენილია, რომ შპს „...ის“ მიერ ა.მ-ეს, მ.ო-სა და ნ.ღ-ეს გაეწიათ გადაუდებელი სამედიცინო დახმარება. პაციენტები კლინიკაში მოთავსდნენ ახალი კორონავირუსით გამოწვეული დაავადების (covid-19) დიაგნოზით. მოთხოვნები განხორციელდა პროგრამული კოდით - ... COVID-Positive დაწესებულების ბაზაზე მკურნალობაზე მყოფი პაციენტების და/ან სამედიცინო პერსონალის COVID-19-ის დადასტურებული შემთხვევების ადგილზე მართვა. სამივე პაციენტს ვირუსი დადასტურებული ჰქონდა კლინიკაში მიმართვამდე რამდენიმე დღით ადრე. კლინიკის მიერ გაწეული სამედიცინო მომსახურება მოპასუხე ადმინისტრაციული ორგანოს მხრიდან არ ანაზღაურდა იმ დასაბუთებით, რომ კოვიდ-19-ის დადასტურებული შემთხვევების მკურნალობას უზრუნველყოფენ მხოლოდ ე.წ „მობილიზებული კლინიკები“. შპს „...“ კი შემთხვევების დადგომის პერიოდში წარმოადგენდა „ახალი კორონავირუსული დაავადების COVID 19-ის მართვის“ სახელმწიფო პროგრამის მე-3 მუხლის „გ“ ქვეპუნქტის „გ.დ“ ქვეპუნქტით განსაზღვრული მომსახურების მიმწოდებელს - ნებისმიერ სტაციონარულ დაწესებულებაში (გარდა „გ.ბ“ ქვეპუნქტის მიმწოდებელი დაწესებულებისა (მობილიზებული)) ამავე დაწესებულების ბაზაზე მკურნალობაზე მყოფი პაციენტების და/ან სამედიცინო პერსონალის COVID-19-ით ინფიცირების შემთხვევაში COVID-19-ის დადასტურებული შემთხვევების ადგილზე მართვა და არა დასახელებული პროგრამის მე-3 მუხლის „გ“ ქვეპუნქტის „გ.ბ“ ქვეპუნქტით განსაზღვრული მომსახურების მიმწოდებელს. სწორედ ამიტომ, ადმინისტრაციული ორგანოს წარმომადგენლის აზრით, კლინიკას მომსახურებაც უნდა გაეწია სწორედ „გ.დ“ ქვეკომპონენტით გათვალისწინებულის მომსახურების მოცულობის და ნაკისრი ვალდებულებების შესაბამისად, რადგან COVID-19-ის დადასტურებული შემთხვევის მკურნალობას უზრუნველყოფენ მხოლოდ ე.წ. „მობილიზებული კლინიკები“. სადავო აქტი ასევე ემყარება იმ გარემოებას, რომ საქართველოს მთავრობის 2020 წლის 31 დეკემბრის №828 დადგენილების №20 დანართის მე-16 მუხლის მე-2 პუნქტის „ვ“ ქვეპუნქტის თანახმად, ანაზღაურებას არ ექვემდებარება შემთხვევები, როდესაც წარდგენილი სამედიცინო დოკუმენტაციის ინსპექტირების შედეგად, განმახორციელებელი მიიჩნევს, რომ მიწოდებული ინფორმაცია არ ემთხვევა შეტყობინებაში არსებულ ინფორმაციას და/ან არ შეესაბამება პროგრამით განსაზღვრული სამედიცინო მომსახურების მოცულობას.

საკასაციო სასამართლო სრულად იზიარებს სააპელაციო პალატის მითითებას უზენაესი სასამართლოს განმარტებაზე, რომ „კანონი არის კანონმდებლის მიზნის განხორციელების ინსტრუმენტი და ამიტომ ის უნდა განიმარტოს კანონმდებლის ნამდვილი მიზნის, განზრახვის ადეკვატურად. სასამართლომ უნდა გამოიყენოს განმარტების ისეთი წესები, რომლის მიხედვით კანონი უნდა იყოს განმარტებული კანონმდებლის მიზნისა და მისი განხორციელების შესაძლებლობის ფარგლებში. სასამართლომ უნდა იხელმძღვანელოს კანონმდებლის განზრახვით, როგორც ნორმის განმარტების საშუალებით. კანონის განმარტება ემყარება გარკვეულ პრინციპებს: ობიექტურობის პრინციპს, რაც გულისხმობს, რომ განმარტება უნდა ეფუძნებოდეს კანონის ტექსტს და გამოხატავდეს კანონმდებლის ნებას; ერთიანობის პრინციპს, კერძოდ, ყოველი ნორმა განმარტებული უნდა იქნეს არა ფრაგმენტულად, არამედ სისტემური და ტელეოლოგიური მეთოდებით, კანონის ტექსტის ლოგიკურ ჭრილში; გენეტიკური განმარტების პრინციპს - გათვალისწინებულ უნდა იქნეს კანონმდებლის მიზანი და განზრახულობა. ამდენად, მოცემულ შემთხვევაში კანონი უნდა განიმარტოს აღნიშნული პრინციპების დაცვით. ნორმის, მისი ფაქტობრივი ელემენტებისა და სამართლებრივი შედეგის დაკონკრეტება ხორციელდება ნორმაში გამოყენებული ცნებების განმარტების გზით. ხსენებული განმარტების საშუალებით ხდება სამართლებრივი ნორმის ინტერპრეტაცია და მისი შინაარსის განსაზღვრა“ (საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2010 წლის 21 ოქტომბრის №ბს-479-459(კ-10) განჩინება). სააპელაციო პალატამ ასევე მართებულად მიუთითა საქართველოს უზენაესი სასამართლოს 2024 წლის 21 თებერვლის №ბს-848(2კ-23) განჩინებაზე, სადაც საკასაციო პალატამ აღნიშნა, რომ საქართველოს მთავრობის 2020 წლის 31 დეკემბრის №828 დადგენილებით დამტკიცებული 2021 წლის ჯანმრთელობის დაცვის სახელმწიფო პროგრამა არ ადგენს ტერმინის - „დაწესებულების ბაზაზე მკურნალობაზე მყოფი პაციენტების“ განმარტებას. კანონმდებლობა არ მიუთითებს და მისგან ერთმნიშვნელოვნად არ გამომდინარეობს, რომ ბაზაზე მკურნალობაზე მყოფი პაციენტი აუცილებლად გულისხმობს პირს, რომელიც იმყოფება სამედიცინო დაწესებულებაში სტაციონარულ მკურნალობაზე, თუ რომელიც რეგისტრირებულია ამ დაწესებულების სამედიცინო სერვისის მიმღებად და როგორც წესი სარგებლობს მისი მომსახურებით, ან/და გადის სარეაბილიტაციო კურსს, იმყოფება დაწესებულების მონიტორინგის ქვეშ, გადის პერიოდულ შემოწმებას და ა.შ.

აქედან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ „დაწესებულების ბაზაზე მკურნალობაზე მყოფი“ არის ყველა ის პაციენტი, რომელმაც უკვე მიმართა კლინიკას, აფიქსირებს პროფილურ ჩივილებს, რომლის მიკუთვნება კორონავირუსული ინფექციისთვის ან სხვა დაავადებისათვის მხოლოდ პაციენტის გამოკითხვის შედეგად შეუძლებელია და რომელთა სამედიცინო დაწესებულებიდან უკან გაბრუნების არავითარი იურიდიული და მორალური უფლება და საფუძველი მოსალოდნელი რისკებისა და შედეგების პასუხისმგებლობის გათვალისწინებით სამედიცინო დაწესებულებას არ გააჩნდა. იმისათვის, რომ პაციენტის ჩივილების სიმძიმე და კავშირი სხვა გართულებებთან მიმართებით დადგენილიყო, კლინიკას უწევდა ამ პაციენტებისთვის შესაბამისი სამედიცინო პროცედურების ჩატარება, მიუხედავად იმისა მათ კორონავირუსული ინფექცია ჰქონდათ თუ არა დადასტურებული კლინიკაში მიმართვის დროს. ამასთანავე, დადგენილია და დავას არ იწვევს ის გარემოება, რომ შპს „ნიუ ჰოსპიტალს“ ახალი კორონავირუსის მართვისათვის ჰქონდა შესაბამისი განყოფილება და რესურსი - დადგენილი სტანდარტით ემართა შესაბამისი სამედიცინო შემთხვევები. საქმის მასალებით არ დასტურდება, რომ მობილიზებულ კლინიკებში განსხვავებული წესით და უფრო კვალიფიციურად უწევდნენ მომსახურებას პაციენტებს. ამდენად, საკასაციო პალატა დადასტურებულად მიიჩნევს იმ ფაქტს, რომ ჩატარებული სამედიცინო მომსახურების თვალსაზრისით, მათ შორის, კოვიდის მართვის ჩათვლით, სააგენტოს კლინიკის მიმართ არანაირი პრეტენზია არ გააჩნია. ასევე, აღსანიშნავია, რომ შპს „...“ წარმოადგენს მრავალპროფილურ კლინიკას და ჰქონდა რესურსი ემართა სხვადასხვა გართულებები, იქნებოდა ეს კორონავირუსის გართულებით გამოწვეული თუ სხვა დაავადებით.

ამდენად, საკასაციო სასამართლო მართებულად მიიჩნევს სააპელაციო პალატის შეფასებას, რომ საქართველოს მთავრობის 2020 წლის 31 დეკემბრის N828 დადგენილების N20-ის მე-3 მუხლის „გ“ ქვეპუნქტი და „გ.დ“ ქვეპუნქტი არ შეიცავს სადავო თანხის ანაზღაურებაზე უარის თქმის საკმარის საფუძველს. „გ.დ“ ქვეპუნქტის თანახმად, პროგრამა მოიცავდა COVID-19-ის დადასტურებული შემთხვევის მკურნალობას მობილიზებულ კლინიკებში, თუმცა ხსენებული რეგულირება, პალატის შეფასებით, არ გამორიცხავდა პაციენტის საჭიროების გამოვლენის შემთხვევაში პროფილურ სამედიცინო დაწესებულებაში მის გადაყვანას თუ სათანადო, პროფილური სამედიცინო მომსახურების გაწევა არ შეეძლო მობილიზებულ კლინიკას. საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ ნორმის სხვაგვარი ინტერპრეტაცია უხეშად არღვევს პაციენტის უფლებას ხარისხიანი და სათანადო სამედიცინო მომსახურების მიღებაზე და ამავე დროს, საშიშროებას წარმოადგენს ადამიანის სიცოცხლისა და ჯანმრთელობისათვის. განმარტება მასზედ, რომ კლინიკის მიერ შეთავაზებული პროფილური სამედიცინო მომსახურება იდენტური იყო მობილიზებულ კლინიკებში არსებული სამედიცინო მომსახურებისა, პროფილური სამედიცინო მომსახურების ნაწილში, ვერ იქნება გაზიარებული სათანადო მტკიცებულებებისა და დასაბუთების არარსებობის გამო. ამდენად, მოსარჩელე შპს „...“ მოქმედებდა კანონმდებლობის მოთხოვნათა დაცვით, რის გამოც სამედიცინო შემთხვევები ექვემდებარებოდა მოპასუხე ადმინისტრაციული ორგანოს მხრიდან ანაზღაურებას.

ამასთან, საკასაციო სასამართლო ასევე დასაბუთებულად მიიჩნევს, სააპელაციო პალატის გადაწყვეტილებას საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 32-ე მუხლის მე-4 ნაწილის შესაბამისად, ანაზღაურებას დაქვემდებარებულ შემთხვევებზე, ასანაზღაურებელი თანხის ოდენობის განსაზღვრის ნაწილში, საკითხის ადმინისტრაციული ორგანოსათვის შესწავლისა და შეფასების დავალების თაობაზე, ვინაიდან საქმეზე უდავოდ დგინდება, რომ გადაცემული სამედიცინო დოკუმენტაციასა და მასში მითითებული თანხების ოდენობის საკითხი ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ არ შეფასებულა.

საკასაციო სასამართლო მიუთითებს, რომ საქართველოს მთავრობის 2020 წლის 31 დეკემბრის №828 დადგენილებით დამტკიცებული 2021 წლის ჯანმრთელობის დაცვის სახელმწიფო პროგრამების მე-20 დანართის (ახალი კორონავირუსული დაავადების COVID 19-ის მართვა) მე-4 და მე-5 მუხლებით დეტალურად განსაზღვრულია დაფინანსების მეთოდოლოგია, ანაზღაურების წესი და პროგრამის განხორციელების მექანიზმები, სადაც გაწერილია შესაბამისი ასანაზღაურებელი ტარიფები და ანაზღაურების წესი. ამავდროულად, მთავრობის დადგენილებით დამტკიცებული პროგრამების ზოგადი ნაწილი დეტალურად განსაზღვრავს პროგრამის მიმწოდებელსა (სამედიცინო დაწესებულება) და განმახორციელებელს (სსიპ ჯანმრთელობის ეროვნული სააგენტო) შორის ანგარიშგების, ზედამხედველობისა და ინსპექტირების წესებს, რის საფუძველზეც მიიღება გადაწყვეტილება სამედიცინო შემთხვევის ანაზღაურების და ანაზღაურების მოცულობის თაობაზე. ამ პროცესში ხდება წარმოდგენილი დოკუმენტაციის ანალიზი, ხარჯთაღრიცხვის, ფინანსური მონაცემების სისწორის შემოწმება და ა.შ. რაც კომპეტენტური ადმინისტრაციული ორგანოს უფლებამოსილებას წარმოადგენს. ამ უფლებამოსილების განხორციელების ეტაპზე, ადმინისტრაციული ორგანო აღჭურვილია შესაბამისი სპეციალური, საექსპერტო ცოდნით, მატერიალური და ადამიანური რესურსით, რისი საშუალებითაც იგი ახდენს შესაბამისი გარემოებების დადგენას და გადაწყვეტილების მიღებას. მართალია, დავის წარმოშობის შემთხვევაში სასამართლოს კონტროლის ქვეშ ექცევა აღნიშნული გადაწყვეტილების კანონიერების შემოწმება, თუმცა, როდესაც საკითხის შესწავლა მოითხოვეს საკითხის კომპლექსურ/სპეციალურ ცოდნას და მოცულობით კვლევას, სასამართლო თავად ვერ შეითავსებს ადმინისტრაციული ორგანოს კომპეტენციას და ვერ ჩაანაცვლებს ადმინისტრაციულ წარმოებას. აღნიშნული გადაწყვეტილება შესაბამისობაშია ადმინისტრაციული სასამართლოს ინკვიზიციურ ბუნებასთან, რომელიც გარდა ადმინისტრაციული პროცესის შეჯიბრებითობის, თანასწორობისა და დისპოზიციურობის პრინციპებით წარმართვისა, თავისი ინკვიზიციური ბუნებიდან გამომდინარე, ზედამხედველობს და აკონტროლებს ადმინისტრაციული ორგანოს საქმიანობას და მის მიერ მოქმედი კანონმდებლობის დაცვას (საქართველოს უზენაესი სასამართლოს 2024 წლის 21 თებერვლის №ბს-848(2კ-23) განჩინება).

საკასაციო სასამართლო კიდევ ერთხელ ხაზგასმით აღნიშნავს, რომ სადავო სამედიცინო შემთხვევები ექვემდებარებოდა ანაზღაურებას, თუმცა ასანაზღაურებელი თანხის ოდენობა, წარდგენილი დოკუმენტაციის შესაბამისად, დასადგენია მოპასუხე - სსიპ ჯანმრთელობის ეროვნული სააგენტოს მიერ.

ამდენად, საკასაციო სასამართლო სრულად ეთანხმება სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილებას და მიიჩნევს, რომ სასამართლომ სწორად გადაწყვიტა დავა.

ყოველივე ზემოთქმულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ არ არსებობს საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით რეგლამენტირებული არც ერთი საფუძველი, რის გამოც საკასაციო საჩივარი არ უნდა იქნეს დაშვებული განსახილველად.

საკასაციო სასამართლო ასევე მიუთითებს საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მე-4 ნაწილზე და აღნიშნავს, რომ თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება მიჩნეული, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70 პროცენტი.

სარეზოლუციო ნაწილი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლით, 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლით და

დაადგინა:

1. სსიპ ჯანმრთელობის ეროვნული სააგენტოს საკასაციო საჩივარი მიჩნეულ იქნეს დაუშვებლად;

2. უცვლელად დარჩეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2024 წლის 19 მარტის გადაწყვეტილება;

3. კასატორს - სსიპ ჯანმრთელობის ეროვნულ სააგენტოს (ს/ნ 200294519) დაუბრუნდეს 2024 წლის 11 ივლისს №20216 საგადახდო მოთხოვნით მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის - 1224.75 ლარის 70% - 857.30 ლარი, შემდეგი ანგარიშიდან: ქ. თბილისი, სახელმწიფო ხაზინა, ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის №200122900, სახაზინო კოდი №300773150;

4. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.

თავმჯდომარე გ. გოგიაშვილი

მოსამართლეები: თ. ოქროპირიძე

ნ. სხირტლაძე