საქართველოს უზენაესი სასამართლო

გ ა ნ ჩ ი ნ ე ბ ა

საქართველოს სახელით

საქმე № ბს-294(კ-24) 15 აპრილი, 2025 წელი

ქ. თბილისი

ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

ბიძინა სტურუა (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

მაია ვაჩაძე, გოჩა აბუსერიძე

საქმის განხილვის ფორმა - მხარეთა დასწრების გარეშე

კასატორი - სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტო

მოწინააღმდეგე მხარე - ე. პ-ე

მესამე პირები - საქართველოს ფინანსთა სამინისტრო, გ. გ-ე, ზ. კ-ი

დავის საგანი - ზიანის ანაზღაურება

გასაჩივრებული განჩინება - თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2023 წლის 30 აგვისტოს განჩინება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

2018 წლის 21 ნოემბერს ე. პ-ემ სარჩელით მიმართა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიას მოპასუხის - სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს მიმართ.

მოსარჩელის განმარტებით, მას 2011 წლიდან საკუთრებაში ჰქონდა უძრავი ქონება, რომელიც მდებარეობდა, ქ.თბილისში, ...ის ქ. №...-ში (ს/კ ... და ...) რომელსაც წლების განმავლობაში აქირავებდა. 2015 წლის 18 აგვისტოს ე. პ-ემ ქირავნობის ხელშეკრულება გააფორმა გ. გ-ესთან. 2016 წელს მისთვის ცნობილი გახდა, რომ აღნიშნული ხელშეკრულება გ. გ-ემ გააყალბა და გარდაქმნა ნასყიდობის ხელშეკრულებად და ზემოაღნიშნული უძრავი ქონება სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნულ სააგენტოში დაარეგისტრირა თავის სახელზე, რის შემდეგაც უძრავი ქონება მდებარე, ქ. თბილისში, ...ის ქ. №...-ში დატვირთა იპოთეკით 65 000 აშშ დოლარად, ყოველთვიური 2.5% სარგებლის დარიცხვით.

მოსარჩელის განმარტებით, საქართველოს უზენაესი სასამართლოს 2018 წლის 5 აპრილის გადაწყვეტილებით ბათილად იქნა ცნობილი სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს გადაწყვეტილება ქ.თბილისში, ...ის ქ. №...-ში მდებარე უძრავი ქონების გ. გ-ეის საკუთრებაში აღრიცხვის თაობაზე. სასამართლოს განმარტებით, ადმინისტრაციულმა ორგანომ დაარღვია ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის, ,,საჯარო რეესტრის შესახებ“ და ,,ნოტარიატის შესახებ“ საქართველოს კანონების დანაწესები. სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს მიერ გამოცემული უკანონო გადაწყვეტილებით მოსარჩელემ დაკარგა კუთვნილი უძრავი ქონება, რითაც მიადგა ზიანი.

მოსარჩელემ დაზუსტებული სარჩელით მოითხოვა სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოსათვის მიყენებული მატერიალური ზიანის - 135 330 აშშ დოლარის ეკვივალენტი ლარისა და მიუღებელი შემოსავლის სახით 57 000 აშშ დოლარის ეკვივალენტი ლარის ანაზღაურების დაკისრება.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2020 წლის 18 ნოემბრის განჩინებით, ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 16.2 მუხლის საფუძველზე, საქმეში მესამე პირად ჩაება ზ. კ-ი, ხოლო 2021 წლის 25 მარტის განჩინებით ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 16.2 მუხლის საფუძველზე, გ. გ-ე.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2022 წლის 22 მარტის გადაწყვეტილებით ე. პ-ეის სარჩელი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ. მოპასუხეს - საჯარო რეესტრის ეროვნულ სააგენტოს ე. პ-ეის სასარგებლოდ დაეკისრა ზიანის ანაზღაურება 65 000 აშშ დოლარის ეკვივალენტი ლარის ოდენობით, გადაწყვეტილების აღსრულების დროისათვის არსებული კურსით. მოპასუხეს - საჯარო რეესტრის ეროვნულ სააგენტოს ე. პ-ეის სასარგებლოდ დაეკისრა მატერიალური ზიანის ანაზღაურება მიუღებელი შემოსავალის სახით 2015 წლის ოქტომბრიდან 2016 წლის აგვისტოს ჩათვლით 1500 აშშ დოლარის ეკვივალენტი ლარის ოდენობით და 2016 წლის სექტემბრიდან 2018 წლის ივლისის ჩათვლით 1470 აშშ დოლარის ეკვივალენტი ლარის ანაზღაურება, გადაწყვეტილების აღსრულების დროისათვის მოქმედი კურსით. დანარჩენ ნაწილში სარჩელი არ დაკმაყოფილდა. მითითებული გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნულმა სააგენტომ. აპელანტმა სარჩელის დაკმაყოფილების ნაწილში გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა მოითხოვა.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2023 წლის 30 აგვისტოს განჩინებით სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა. უცვლელად დარჩა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2022 წლის 22 მარტის გადაწყვეტილება.

სააპელაციო სასამართლომ მიუთითა, რომ საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მიერ ბათილად იქნა ცნობილი მარეგისტრირებელი ორგანოს ის გადაწყვეტილებები, რომლითაც გ. გ-ეის სახელზე დარეგისტრირდა უძრავი ქონება, რომელიც რეალურად ე. პ-ეის საკუთრებას წარმოადგენდა. ამასთან, ქ. თბილისის ვაკე-საბურთალოს რაიონული პროკურატურის 2016 წლის 12 იანვრის №0007671760 დადგენილებით, ე. პ-ე ცნობილ იქნა დაზარალებულად, გ. გ-ეის მიერ ე. პ-ეის ქონების თაღლითურად დაუფლების ფაქტზე. ხოლო, თბილისის საქალაქო სასამართლოს სისხლის სამართლის საქმეთა კოლეგიის 2016 წლის 27 მაისის განაჩენით გ. გ-ე ცნობილ იქნა დამნაშავედ საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსის 180-ე მუხლის მე-3 ნაწილის „ბ“ ქვეპუნქტით (სამი ეპიზოდი) და 362-ე მუხლის პირველი ნაწილით (სამი ეპიზოდი) გათვალისწინებული დანაშაულის ჩადენაში. სააპელაციო სასამართლომ არ გაიზიარა სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს მოსაზრება, რომ ე. პ-ეს, დაზარალებულად ცნობის გამო, ზიანის ანაზღაურების უფლება მხოლოდ გ. გ-ეის მიმართ წარმოეშვა და განმარტა, რომ ადმინისტრაციული სამართალწარმოების წესით დაზარალებულ ე. პ-ეს წარმოეშვა ზიანის ანაზღაურების მოთხოვნის კანონისმიერი შესაძლებლობა ადმინისტრაციული ორგანოსგან. ინდივიდუალურ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემისას აქტის მიმღებ პირს/ორგანოს მოეთხოვება მეტი წინდახედულობა - დაიცვას აქტის გამოცემის წესები, რადგან აქტის კანონიერების შეფასებისას უპირველესად ყურადღება ექცევა აქტის გამოცემის წესების დაცვას და შესრულებას. სააპელაციო სასამართლოს განმარტებით, მარეგისტრირებელი ორგანოს მიერ რეგისტრაციის შესახებ გადაწყვეტილების მიღებისას აღნიშნული გარემოებების ყურადღების მიღმა დატოვებით ე. პ-ეს მიადგა ზიანი, რაც ,,საჯარო რეესტრის შესახებ“ საქართველოს კანონის, საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 207-ე-208-ე მუხლებისა და სამოქალაქო კოდექსის 412-ე, 1005-ე მუხლების საფუძველზე, ექვემდებარება სამართლიან ანაზღაურებას.

სააპელაციო სასამართლომ ასევე არ გაიზიარა აპელანტის - სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს მოსაზრება, მიუღებელი შემოსავლის ანაზღაურების თაობაზე და მიუთითა, მართალია, 2015 წლის 18 აგვისტოს ე. პ-ესა (გამქირავებელი) და გ. გ-ეს (დამქირავებელი) შორის დადებულ უძრავი ქონების ქირავნობის ხელშეკრულებაში არ არის მითითებული უძრავი ქონების საკადასტრო კოდი, რაც არაიდენტიფიცირებულს ხდის ქირავნობის ხელშეკრულების საგანს, მაგრამ საქმეში დაცული მტკიცებულებებით, კერძოდ, საჯარო რეესტრის ამონაწერების, სისხლის სამართლის საქმეზე 2016 წლის 27 მაისს მიღებული განაჩენის, საქართველოს უზენაესი სასამართლოს 2018 წლის 5 აპრილის გადაწყვეტილებისა და ქირავნობის ხელშეკრულების შინაარსიდან გამომდინარე, დასტურდება, რომ ქირავნობის ხელშეკრულების საგანი და უძრავი ქონება, რომელიც თაღლითობის გზით ჯერ მიისაკუთრა და შემდგომ იპოთეკით დატვირთა გ. გ-ემ, ერთი და იგივე ქონებაა. ამასთან, სააპელაციო სასამართლოს მითითებით, მართალია, ,,საჯარო რეესტრის შესახებ“ საქართველოს კანონის 11.1 მუხლის ,,ვ“ პუნქტის თანახმად, უძრავ ნივთებზე უფლებათა რეესტრში რეგისტრაციას ექვემდებარება ქირავნობა, ქვექირავნობა, მაგრამ აღნიშნული განსაზღვრავს მხარეთა შორის დადებული ამგვარი ხელშეკრულების საჯარო რეესტრში აღრიცხვას და იგი ვერ იქნება ისე გაგებული, რომ მხარეთა შორის ქირავნობის თაობაზე ხელშეკრულება არ დადებულა, რამდენადაც ეს არ უკავშირდება მხარეთა შორის გარიგების ფორმას და წესს. სააპელაციო სასამართლომ შეაფასა ქირავნობის ხელშეკრულებები საქმეში დაცულ სხვა მტკიცებულებებთან ერთობლიობაში და მიიჩნია, რომ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს მიერ №... და №... გადაწყვეტილებებით განხორციელებული გ. გ-ეის საკუთრების უფლების რეგისტრაციის არარსებობის პირობებში, მოსარჩელე მიიღებდა შემოსავალს ქირის სახით.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2023 წლის 30 აგვისტოს განჩინება საკასაციო საჩივრით გაასაჩივრა სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნულმა სააგენტომ.

კასატორის განმარტებით, განსახილველ დავაში ზიანის ანაზღაურება მოთხოვნილია იპოთეკარის დაკმაყოფილების მიზნით, რადგან იპოთეკის უფლება დღესაც რეგისტრირებულია უძრავ ნივთზე, თუმცა სასამართლოს კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილებით დადგენილია რეგისტრირებული იპოთეკის უფლების კანონიერება. შესაბამისად, დადგენილია გარემოება იმის თაობაზე, რომ იპოთეკის წარმოშობის რეგისტრაციის მიმართ რეესტრის მართლსაწინააღმდეგო ქმედება ან ბრალეულობა არ იკვეთება, რაც პირდაპირ მიუთითებს იმაზე, რომ სააგენტოს არ უნდა დაეკისროს პასუხისმგებლობა იმ ზიანის გამო, რომელიც მხარეს მიადგა იპოთეკის წარმოშობის რეგისტრაციით. სისხლის სამართლის წესით დადგენილია, რომ გ. გ-ემ გააყალბა მისი საკუთრების უფლების რეგისტრაციის საფუძვლად არსებული ნასყიდობის ხელშეკრულება, რამაც გამოიწვია სადავო უძრავ ნივთზე გ. გ-ეის საკუთრების უფლების რეგისტრაცია. აღნიშნულის გამო, 2016 წლის 27 მაისის განაჩენით გ. გ-ე ცნობილია დამნაშავედ. აღსანიშნავია, რომ დაზარალებულად ცნობის შესახებ დადგენილებაში ბრალდებულად დასახელებულია გ. გ-ე და არა საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტო. ამდენად, მოსარჩელის დაზარალებულად ცნობის თაობაზე გამოცემული დადგენილების საფუძველზე, ე. პ-ეს წარმოეშობა უფლება მოითხოვოს ქონებრივი ზიანის ანაზღაურება უშუალოდ ზიანის მიმყენებლისგან - გ. გ-ეისგან და არა სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოსგან.

კასატორის განმარტებით, სასამართლოს არ შეუფასებია ის გარემოება, რომ მარეგისტრირებელი ორგანოს მიერ მიღებული გადაწყვეტილებები წარმოადგენს გ. გ-ეის თაღლითობის თანმდევ შედეგს. შესაბამისად, სახეზე არაა მარეგისტრირებელი ორგანოს უშუალო ბრალეულობა და პირდაპირი მიზეზ-შედეგობრივი კავშირი სააგენტოს ქმედებასა და დამდგარ შედეგს შორის. ანაზღაურდება მხოლოდ ისეთი ზიანი, რომელიც მართლსაწინააღმდეგო ქმედებით იყო გამოწვეული. იმისათვის, რომ მოვალეს დაეკისროს პასუხისმგებლობა ვალდებულების დარღვევისათვის, ყოველ კონკრეტულ შემთხვევაში უნდა გაირკვეს, წარმოადგენს თუ არა ზიანი მართლსაწინააღმდეგო მოქმედების უშუალო შედეგს. ზიანისათვის პასუხისმგებლობის დადგენა საჭიროებს არა მხოლოდ მოპასუხის ქმედებაში ბრალის არსებობის დადგენას, არამედ იმის დადასტურებასაც, რომ ეს იყო მოპასუხის ქმედების პირდაპირი და უშუალო შედეგი. კასატორის მოსაზრებით, მხოლოდ ზიანის არსებობის გარემოება საკმარისი არ არის იმისთვის, რომ საჯარო რეესტრის ეროვნულ სააგენტოს დაეკისროს მოსარჩელის სასარგებლოდ ზიანის ანაზღაურება, ასევე საჭიროა დადგინდეს, რომ ზიანის მიმყენებლის ქმედება, ხასიათდებოდა მართლწინააღმდეგობითა და ბრალეულობით.

კასატორი არ ეთანხმება მიუღებელი შემოსავლის ანაზღაურებასთან დაკავშირებით სააპელაციო პალატის მსჯელობას და მიუთითებს, რომ მიუღებელი შემოსავლის ანაზღაურების შესახებ მოსარჩელის მოთხოვნის საფუძვლიანად მიჩნევისათვის სავალდებულოა საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოში უძრავ ნივთზე ქირავნობის ხელშეკრულებების რეგისტრაცია და შესაბამისი რეგისტრაციის დამადასტურებელი მტკიცებულების წარმოდგენა. კასატორის განმარტებით, მნიშვნელოვანია, რომ 2018 წლიდან (რაც მოსარჩელემ აღიდგინა საკუთრების უფლება უძრავ ნივთზე) ამ დრომდე არ დგინდება სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნულ სააგენტოში ქირავნობის უფლების რეგისტრაცია, ასევე მოსარჩელის მიერ არ არის წარმოდგენილი რაიმე მტკიცებულება, რაც დაადასტურებდა იმ გარემოებას, რომ ის უწყვეტად აქირავებდა უძრავ ქონებას.

აღნიშნულიდან გამომდინარე, კასატორმა გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა მოითხოვა.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2024 წლის 22 აპრილის განჩინებით, საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად წარმოებაში იქნა მიღებული სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს საკასაციო საჩივარი.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მოთხოვნებს და არ ექვემდებარება დასაშვებად ცნობას შემდეგ გარემოებათა გამო:

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილი განსაზღვრავს საკასაციო საჩივრის განსახილველად დასაშვებობის ამომწურავ საფუძვლებს, კერძოდ, აღნიშნული ნორმის თანახმად, საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მიერ საკასაციო საჩივარი დაიშვება, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ: ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია; გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება; დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოთ მითითებული საფუძვლით.

საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სააპელაციო სასამართლოს განჩინების საკასაციო სასამართლოს მიერ დამკვიდრებული პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით და ამასთან, არ არსებობს საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღების ვარაუდი. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება ასევე არ ეწინააღმდეგება ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს. ამასთან, საქმის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს მიერ საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების თვალსაზრისით.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ კასატორი ვერ ასაბუთებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვას მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით. კასატორი საკასაციო საჩივარში ვერ აქარწყლებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებსა და დასკვნებს.

ამასთან, საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ ადამიანის უფლებათა ევროპული კონვენციის მე-6 მუხლის პირველი პარაგრაფი ავალდებულებს სასამართლოს დაასაბუთოს თავისი გადაწყვეტილება, რაც არ უნდა იქნეს გაგებული თითოეულ არგუმენტზე დეტალური პასუხის გაცემად (იხ. ჯღარკავა საქართველოს წინააღმდეგ, #7932/03; Van de Hurk v. Netherlands, par.61, Garcia Ruiz v. Spain [GC] par.26; Jahnke and Lenoble v France (dec.); Perez v France [GC], par. 81).

საკასაციო სასამართლო იზიარებს მოცემულ საქმეზე ქვედა ინსტანციის სასამართლოების მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს და ამ გარემოებებთან დაკავშირებით გაკეთებულ სამართლებრივ შეფასებებს და მიიჩნევს, რომ სასამართლოებმა არსებითად სწორად გადაწყვიტეს მოცემული დავა.

განსახილველ შემთხვევაში მოსარჩელის მოთხოვნას წარმოადგენს საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოსათვის ზიანის ანაზღაურების დაკისრება, იმ საფუძვლით, რომ მარეგისტრირებელი ორგანოს ქმედებით მოსარჩელეს მიადგა ზიანი, კერძოდ, მარეგისტრირებელმა ორგანომ გაყალბებული ნასყიდობის ხელშეკრულების საფუძველზე განახორციელა საკუთრების რეგისტრაცია უძრავ ნივთზე, რომელიც მდებარეობს ქ. თბილისი, ...ის ქ. №...-ში, რომელიც საჯარო რეესტრში დარეგისტრირებული იყო მოსარჩელის საკუთრებად.

სახელმწიფოს პასუხისმგებლობა მისი ორგანოების მიერ მიყენებული ზიანისათვის დადგენილია საქართველოს კონსტიტუციის მე-18 მუხლით და ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის XIV თავის დებულებებით. საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 208-ე მუხლის პირველი ნაწილის შესაბამისად, სახელმწიფო ადმინისტრაციული ორგანოს, აგრეთვე მისი თანამდებობის პირის ან სხვა სახელმწიფო მოსამსახურის მიერ მისი სამსახურებრივი მოვალეობის განხორციელებისას მიყენებული ზიანისათვის პასუხისმგებელია სახელმწიფო.

საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 992-ე მუხლის შესაბამისად, პირი, რომელიც სხვა პირს მართლსაწინააღმდეგო, განზრახი ან გაუფრთხილებელი მოქმედებით მიაყენებს ზიანს, ვალდებულია, აუნაზღაუროს მას ეს ზიანი. ანაზღაურებას ექვემდებარება მხოლოდ ის ზიანი, რომელიც წარმოადგენს ზიანის გამომწვევი ქმედების უშუალო შედეგს, ანუ უნდა არსებობდეს ადმინისტრაციულ ორგანოს მიერ განხორციელებულ ქმედებასა (მოქმედება ან უმოქმედობა) და დამდგარ შედეგს (ზიანი) შორის პირდაპირი და უშუალო მიზეზობრივი კავშირი. პასუხისმგებლობა დგება მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუ ზიანი იყო ზიანის მიმყენებლის მოქმედების (უმოქმედობის) პირდაპირი და გარდაუვალი შედეგი.

საკასაციო სასამართლო ყურადღებას გაამახვილებს საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლოს მიერ ჩამოყალიბებულ მსჯელობაზე, რომლის თანახმად, „კონსტიტუციის 42-ე მუხლის მე-9 პუნქტის (ამჟამად მოქმედი კონსტიტუციის რედაქციის 18.4 მუხლი) უპირველეს მიზანს წარმოადგენს დაზარალებული პირის ინტერესების დაცვა მიყენებული ზარალის ანაზღაურების გზით. საქართველოს კონსტიტუციის 42-ე მუხლის მე-9 პუნქტი ზარალის ანაზღაურების უფლებას რამდენიმე წინაპირობის არსებობას უკავშირებს: 1. უნდა არსებობდეს სახელმწიფოს, ავტონომიური რესპუბლიკებისა და ადგილობრივი თვითმმართველობის ორგანოთა სახელით მოქმედი პირის ქმედებით პირისათვის ზარალის მიყენების ფაქტი; 2. ხსენებულ პირთა ქმედების უკანონო ხასიათი დადგენილი უნდა იყოს სათანადო წესით; 3. პირისათვის მიყენებული ზარალი გამოწვეული უნდა იყოს საქართველოს კონსტიტუციის 42-ე მუხლის მე-9 პუნქტში მითითებული სუბიექტების უკანონო ქმედებით და უნდა არსებობდეს მიზეზობრივი კავშირი უკანონო ქმედებასა და დამდგარ ზარალს შორის“ (2015 წლის 31 ივლისის გადაწყვეტილება საქმეზე №2/3/630 „საქართველოს მოქალაქე თინა ბეჟიტაშვილი საქართველოს პარლამენტის წინააღმდეგ“, II-3). აღსანიშნავია, რომ ზიანის ანაზღაურების მიზნებისათვის ზემოთ მოცემული პირობები კუმულაციური სახით უნდა იქნეს წარმოდგენილი და მათგან თუნდაც ერთ-ერთის არარსებობა ზიანის ანაზღაურების მოთხოვნაზე უარის თქმის საფუძველია, ანუ, იმისათვის, რომ წარმოიშვას ზიანის ანაზღაურების წინაპირობა, სახეზე უნდა იყოს პირის მართლსაწინააღმდეგო მოქმედება (უმოქმედობა), წარმოშობილი ზიანი და მართლსაწინააღმდეგო ქმედებასა და დამდგარ ზიანს შორის პირდაპირი მიზეზობრივი კავშირი.

საკასაციო სასამართლოს განმარტებით, საჯარო რეესტრის, როგორც საჯარო სამართლებრივი ინსტიტუტის შექმნის დანიშნულება განპირობებულია სახელმწიფოს კონსტიტუციური ვალდებულებიდან - საკუთრების უფლების დაცვის შესახებ. საჯარო რეესტრში უძრავ ნივთზე უფლების რეგისტრირებით სახელმწიფო იცავს ბრუნვის მონაწილეებს არაკეთილსინდისიერი გარიგებებისგან. საჯარო რეესტრის ფუნქცია პრევენციულ ხასიათსაც ატარებს, რომ რაც შეიძლება ნაკლები კონფლიქტი წარმოეშვათ ბრუნვის მონაწილეებს კანონთან. ინფორმაცია, რომელიც დაცულია რეესტრში, დიდწილად იცავს ბრუნვის მონაწილეებს მოტყუებით და თვალთმაქცური გარიგების დადებისგან და შესაბამისად ამ საჯარო სამართლებრივი ინსტიტუტის ჩანაწერების მიმართ არსებობს კანონით დაცული უფლება - კანონიერი ნდობის უფლება, რაც სამოქალაქო კოდექსში განმარტებულია შემდეგი დათქმით, ,,სამოქალაქო რეესტრის ჩანაწერების მიმართ არსებობს უტყუარობის პრეზუმფცია“ (სუსგ №ბს-173(4კ-20), 09.07.2020წ.).

„საჯარო რეესტრის შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-5 მუხლის თანახმად, საჯარო რეესტრში რეგისტრირებულ მონაცემთა მიმართ მოქმედებს უტყუარობის პრეზუმფცია, ვიდრე ისინი საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი წესით ძალადაკარგულად, ბათილად ან არარად არ იქნება ცნობილი. ამავე კანონის მე-3 მუხლის მე-6 პუნქტის შესაბამისად, მარეგისტრირებელი ორგანო და მისი თანამშრომელი პასუხს არ აგებენ წარმოდგენილი სარეგისტრაციო დოკუმენტაციის ნამდვილობაზე. ისინი პასუხისმგებელი არიან მხოლოდ რეგისტრირებული მონაცემებისა და მათთან დაცული სარეგისტრაციო თუ სხვა დოკუმენტაციის ურთიერთშესაბამისობასა და უსაფრთხოებაზე.

საქმის მასალებით დადგენილია, რომ 2011 წლის 8 სექტემბრის საჯარო რეესტრის ამონაწერის თანახმად, ქ. თბილისში, ...ის ქუჩა №...-ში (ყოფილი ...ს ქუჩა №...) /...ის №..., ს/კ ..., სხვენი №5 (სხვენ-სართული) ბინა №...-ის თავზე - 115 კვ.მ) მდებარე უძრავი ქონება რეგისტრირებულია ე. პ-ეის სახელზე. 2011 წლის 9 სექტემბრის საჯარო რეესტრის ამონაწერიდან ირკვევა, რომ ქ. თბილისი, ...ის ქუჩა №... (ყოფილი ...ს ქუჩა №...)/...ის №..., ს/კ ... ფართი - 61,00 კვ/მ მდებარე უძრავი ქონება რეგისტრირებულია ე. პ-ეის სახელზე.

2015 წლის 18 აგვისტოს ე. პ-ესა (გამქირავებელი) და გ. გ-ეს (დამქირავებელი) შორის დაიდო უძრავი ქონების ქირავნობის ხელშეკრულება, ე. პ-ეის საკუთრებაში არსებული 250 კვ.მ ფართის უძრავი ქონების (მისამართი - ქ. თბილისი, ...ის ქ. №...) ხელშეკრულებით დადგენილი საფასურით დროებით სარგებლობაში გადაცემის შესახებ; ხელშეკრულების მოქმედების ვადა განისაზღვრა ერთი წლის ვადით, 2015 წლის 18 აგვისტოდან 2016 წლის 18 აგვისტოს ჩათვლით. აღნიშნული ხელშეკრულების მე-3 პუნქტით განისაზღვრა ხელშეკრულების საგნის სარგებლობისთვის ქირის საფასურის ოდენობა, რომელიც შეადგენდა 1500 აშშ დოლარის ეკვივალენტს ეროვნულ ვალუტაში. მხარეთა შორის ანგარიშსწორება უნდა მომხდარიყო ნაღდი ანგარიშსწორებით წინასწარ ყოველი თვის 20 რიცხვამდე, მომდევნო თვეში ხელშეკრულების საგნის სარგებლობისათვის (სანოტარო მოქმედების რეგისტრაციის ნომერი №...).

2015 წლის 18 აგვისტოს ე. პ-ესა (გამყიდველი) და გ. გ-ეს (მყიდველი) შორის გაფორმდა უძრავი ქონების ნასყიდობის ხელშეკრულება, რომლითაც ე. პ-ეის საკუთრებაში არსებული 61,00 კვ.მ ფართის უძრავი ქონება (ს/კ ...), რომელიც მდებარეობდა ქ. თბილისში, ...ის ქუჩა №...-ში, ხელშეკრულებით დადგენილი საფასურით საკუთრებაში გადაეცა გ. გ-ეს. ნასყიდობის საგნის ღირებულება განისაზღვრა 120 000 ლარით.

ასევე 2015 წლის 18 აგვისტოს ე. პ-ესა (გამყიდველი) და გ. გ-ეს (მყიდველი) შორის დაიდო უძრავი ქონების ნასყიდობის ხელშეკრულება, რომლითაც ე. პ-ეის საკუთრებაში არსებული 115,00 კვ.მ ფართის მქონე უძრავი ქონება, სხვენი №5 (სხვენ სართული) ბინა №...-ის თავზე (ს/კ ...) რომელიც მდებარეობდა ქ. თბილისში, ...ის ქუჩა №...-ში ხელშეკრულებით დადგენილი საფასურით საკუთრებაში გადაეცა გ. გ-ეს. ნასყიდობის საგნის ღირებულება განისაზღვრა 140 000 ლარით.

2015 წლის 1 ოქტომბრის სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს თბილისის სარეგისტრაციო სამსახურის №... და №... გადაწყვეტილებებით დარეგისტრირდა გ. გ-ეის საკუთრების უფლება უძრავ ნივთზე, შემდეგ მისამართებზე: ქ. თბილისი, ...ის ქუჩა №... (ყოფილი ...ს ქუჩა №...) 61,00 კვ.მ ფართის უძრავი ქონება (ს/კ ...) და ამავე მისამართზე მდებარე 115,00 კვ.მ ფართის სხვენი №5 (სხვენ სართული) ბინა №...-ის თავზე (ს/კ ...). აღნიშნული რეგისტრაციების საფუძველი გახდა 2015 წლის 18 აგვისტოს სანოტარო წესით დამოწმებული უძრავის ნივთების ნასყიდობის ხელშეკრულებები. გ. გ-ეის განცხადების საფუძველზე, 2015 წლის 7 ოქტომბრის სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს თბილისის სარეგისტრაციო სამსახურის №... გადაწყვეტილებით გაერთიანდა ზემოაღნიშნული ფართები და გაერთიანებულ ფართს მიენიჭა შემდეგი საკადასტრო კოდი №....

2015 წლის 10 ოქტომბერს გ. გ-ესა და ზ. კ-ის შორის გაფორმდა და სანოტარო წესით დამოწმდა სესხისა და იპოთეკის ხელშეკრულება, რომლის თანახმად, გ. გ-ემ ზ. კ-ისაგან ისესხა 65 000 აშშ დოლარი. სესხის გაცემის ვადად დადგინდა სამი თვე - 2016 წლის 10 იანვრამდე და პროცენტად განისაზღვრა ძირითადი თანხის 2,5%. აღნიშნული ხელშეკრულების მე-8 პუნქტის თანახმად, სესხი უზრუნველყოფილ იქნა გ. გ-ეის საკუთრებაში რეგისტრირებული უძრავი ქონებით, მის. ქ. თბილისი, ...ის ქუჩა №... (ყოფილი ...ს ქუჩა №.../ ქ. თბილისი, ...ის ქუჩა ..., ... სართული, ფართი 126 კვ.მ და სხვენი №5, ფართი 105,28 კვ.მ, საკადასტრო კოდი .... ამავე ხელშეკრულების მე-3 პუნქტის თანახმად, მხარეთა განცხადებით, 2 თვის სარგებელი ანუ სესხის ძირითადი თანხის 2,5% მესაკუთრემ გადაუხადა იპოთეკარს წინამდებარე ხელშეკრულების სანოტარო წესით დამოწმებამდე. მითითებული ხელშეკრულების საფუძველზე 2015 წლის 10 ოქტომბერს სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს თბილისის სარეგისტრაციო სამსახურის №... გადაწყვეტილებით უძრავ ნივთზე (მის. ქ. თბილისი, ...ის ქუჩა №... (ყოფილი ...ს ქუჩა №.../ ქ. თბილისი, ...ის ქუჩა ..., ... სართული, ფართი 126 კვ.მ და სხვენი №5, ფართი 105,28 კვ.მ, საკადასტრო კოდი ...) დარეგისტრირდა იპოთეკა იპოთეკარის - ზ. კ-ის სასარგებლოდ.

საქმის მასალებით ასევე დადგენილია, რომ ქ. თბილისის ვაკე-საბურთალოს რაიონული პროკურატურის 2016 წლის 12 იანვრის №0007671760 დადგენილებით, ე. პ-ე ცნობილ იქნა დაზარალებულად, გ. გ-ეის მიერ ე. პ-ეის ქონების თაღლითურად დაუფლების ფაქტზე.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს სისხლის სამართლის საქმეთა კოლეგიის 2016 წლის 27 მაისის განაჩენით გ. გ-ე ცნობილ იქნა დამნაშავედ საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსის 180-ე მუხლის მე-3 ნაწილის „ბ“ ქვეპუნქტით (სამი ეპიზოდი) და 362-ე მუხლის პირველი ნაწილით (სამი ეპიზოდი) გათვალისწინებულ დანაშაულთა ჩადენაში. საბოლოოდ, დანაშაულთა ერთობლიობით, გ. გ-ეს ძირითადი სასჯელის სახედ და ზომად განესაზღვრა თავისუფლების აღკვეთა 7 (შვიდი) წლის ვადით. აღნიშნული განაჩენით დადგენილია, რომ გ. გ-ემ მის მიერ დამზადებული ყალბი ნასყიდობის ხელშეკრულების საფუძველზე ქ. თბილისში, ...ის ქ. №...-ში / ქ.თბილისში, ...ის ქ. №...-ში მდებარე 61 კვ.მ ბინა და 115 კვ.მ სხვენი საჯარო რეესტრში დაირეგისტრირა თავის სახელზე, რის შემდეგაც შუამავლის მეშვეობით დაუკავშირდა ზ. კ-ის და გააფორმა მასთან სესხისა და იპოთეკის ხელშეკრულება.

კანონიერ ძალაში შესული საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2018 წლის 5 აპრილის გადაწყვეტილებით ე. პ-ეის საკასაციო საჩივარი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ; გაუქმდა თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2017 წლის 25 ივლისის გადაწყვეტილება და მიღებულ იქნა ახალი გადაწყვეტილება. ე. პ-ეის სარჩელი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ. ბათილად იქნა ცნობილი საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს თბილისის სარეგისტრაციო სამსახურის 2015 წლის 1 ოქტომბრის №... და საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს თბილისის სარეგისტრაციო სამსახურის 2015 წლის 1 ოქტომბრის №... გადაწყვეტილებები. მოპასუხეს - სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნულ სააგენტოს დაევალა ცვლილების განხორციელება საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს თბილისის სარეგისტრაციო სამსახურის 2015 წლის 9 ოქტომბრის №... გადაწყვეტილებაში იმგვარად, რომ მესაკუთრედ ნაცვლად გ. გ-ეისა, აღრიცხულიყო ე. პ-ე; დანარჩენ ნაწილში სარჩელი არ დაკმაყოფილდა. საკასაციო სასამართლომ განმარტა, რომ „განსახილველ შემთხვევაში, გ. გ-ეის მიერ სარეგისტრაციოდ წარდგენილი უფლების დამდგენი დოკუმენტი იყო ხარვეზიანი და არ ქმნიდა რეგისტრაციის საფუძველს. გადაწყვეტილებების მიღებისას მარეგისტრირებელი ორგანო ვალდებული იყო გამოევლინა ის ხარვეზი, რომ მსგავსი სახით დამოწმებული ხელშეკრულება წარდგენილი უნდა ყოფილიყო თავად ხელმოწერის ნამდვილობის დამადასტურებელი ნოტარიუსის მიერ ერთიანი ელექტრონული სისტემის მეშვეობით. ამგვარი ხარვეზის დადგენით უზრუნველყოფილი იქნებოდა სარეგისტრაციო წარმოების წესის დაცვა. სწორედ აღნიშნული წესის დაცვა ემსახურება იმ მიზანს, რომ ხელმოწერის ნამდვილობის დადასტურებით შედგენილი მარტივი ფორმის ხელშეკრულება არ მოხვდეს არა ავტორიზებულ პირთა ხელში და დაცული იყოს ჩარევისაგან“.

აღნიშნული ფაქტობრივი გარემოებებიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო იზიარებს სააპელაციო სასამართლოს დასკვნას, რომ ვინაიდან ე. პ-ეის კუთვნილ უძრავ ქონებაზე მარეგისტრირებელი ორგანოს მიერ დაშვებული შეცდომის გამო მოხდა სხვა პირის საკუთრების უფლების დარეგისტრირება, რასაც შედეგობრივად მოჰყვა ე. პ-ეის საკუთრების უფლების გაუქმება, სასამართლომ სწორად მიიჩნია ადმინისტრაციული ორგანოს ქმედება (მოსარჩელის საკუთრებაში არსებულ უძრავ ქონებაზე სხვა პირის უფლების რეგისტრაცია) მართლსაწინააღმდეგოდ. შესაბამისად, სახეზეა მარეგისტრირებელი ორგანოს მიერ ე. პ-ეისათვის ზიანის მიყენების ფაქტი, რაც ექვემდებარება ანაზღაურებას.

საკასაციო სასამართლო ასევე აღნიშნავს, რომ ვერ გაიზიარებს კასატორის მოსაზრებას, რომ ე. პ-ეს დაზარალებულად ცნობის გამო, ზიანის ანაზღაურების უფლება მხოლოდ გ. გ-ეის მიმართ წარმოეშვა. საკასაციო პალატა განმარტავს, რომ დაზარალებულ ე. პ-ეს ჰქონდა შესაძლებლობა, ადმინისტრაციული სამართალწარმოების წესით ზიანის ანაზღაურება ადმინისტრაციული ორგანოსგან მოეთხოვა. ამასთან, ზიანის ანაზღაურების ოდენობის ნაწილში, საკასაციო სასამართლო იზიარებს ქვედა ინსტანციის სასამართლოების მსჯელობას და მიუთითებს 2018 წლის 31 ივლისს სააღსრულებო ფურცელზე, რომლის საფუძველზე უნდა აღსრულებულიყო 2015 წლის 10 ოქტომბერს №151123021 სანოტარო აქტით დამოწმებული სესხისა და იპოთეკის ხელშეკრულება, აღსასრულებელი ვალდებულების მოცულობა კი, შეადგენდა 65 000 აშშ დოლარს. ამდენად, მართებულია მოპასუხისთვის ე. პ-ეის სასარგებლოდ მატერიალური ზიანის სახით - 65 000 აშშ დოლარის ეკვივალენტი ლარის დაკისრება.

რაც შეეხება კასატორის განმარტებას მიუღებელი შემოსავლის ნაწილში სარჩელის დაკმაყოფილების შესახებ გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმების თაობაზე, საკასაციო პალატა მიუთითებს, რომ სამოქალაქო კოდექსის 408-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, პირმა, რომელიც ვალდებულია აანაზღაუროს ზიანი, უნდა აღადგინოს პირვანდელი მდგომარეობა, ანუ მდგომარეობა, რომელიც იარსებებდა, რომ არა ვალდებულების დარღვევა. ამასთანავე მნიშვნელობა არა აქვს, თუ რამდენად მაღალია მოვალის ბრალეულობის (განზრახვა თუ გაუფრთხილებლობა) ხარისხი ზიანის დადგომაში. თუმცა ეს წესი იზღუდება, თუ კრედიტორი თანაბრალეულია. სამოქალაქო კოდექსის 411-ე მუხლი კიდევ უფრო აკონკრეტებს 408-ე მუხლში მოცემული ზიანის სრულად ანაზღაურების პრინციპს. სრული ანაზღაურება ეხება არა საერთოდ ზიანს, რომელიც შეიძლება ვინმემ განიცადოს, არამედ იმ ზიანს, რომელიც სამოქალაქო პასუხისმგებლობის საერთო საფუძვლებიდან გამომდინარე ანაზღაურებადია. ზიანი უნდა ანაზღაურდეს არა მხოლოდ ფაქტობრივად დამდგარი ქონებრივი დანაკლისისთვის, არამედ მიუღებელი შემოსავლისთვისაც. სამოქალაქო კოდექსის 411-ე მუხლის თანახმად, ანაზღაურებას ექვემდებარება ის მიუღებელი შემოსავალი, რომლის ანაზღაურებაც დამოკიდებულია იმაზე, თუ რამდენად იყო მისი მიღება მოსალოდნელი. საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ მიუღებელი შემოსავალი წარმოადგენს სავარაუდო შემოსავალს, განაცდურ ქონებრივ ნამეტს, რომელიც შესაძლოა მიღებულიყო სამოქალაქო ბრუნვის ნორმალური განვითარების შემთხვევაში და რომლის ანაზღაურებაც მოსარჩელის კომერციულ ინტერესში შედის (სუსგ №ბს-1031(კ-20), 21.06.2021წ.; №ას-154-2021, 01.04.2022წ.). მართალია, მიუღებელი შემოსავალი წარმოადგენს სავარაუდო შემოსავალს, თუმცა მისი დადგენისათვის გათვალისწინებული უნდა იქნეს, თუ რამდენად მოსალოდნელი იყო მისი მიღება. ზიანის დადგომის შესაძლებლობა უნდა დასტურდებოდეს ყველა იმ გარემოების და მტკიცებულების შეფასებიდან, რომელიც ქმნის მისი წარმოშობის მტკიცების მაღალ ალბათობას. ზიანის ანაზღაურების ერთ-ერთი აუცილებელი ნიშანია, რომ ზიანი უნდა იყოს ზიანის გამომწვევი მოქმედების უშუალო შედეგი. მართალია, მიუღებელი შემოსავლის არსი მდგომარეობს მის მიუღებლობაში, მაგრამ სასამართლომ უნდა შეაფასოს, რომ არა ზიანის მიმყენებლის ქმედება, რამდენად მიიღებდა მხარე ამ სარგებელს. შესაბამისად, მიუღებელი შემოსავლის მტკიცება არ უნდა ეფუძნებოდეს მხოლოდ მოსაზრებაზე დამყარებულ გარემოებებს, არამედ უნდა დასტურდებოდეს კონკრეტული ფაქტებითა და მტკიცებულებებით.

საკასაციო პალატა ყურადღებას ამახვილებს საქმეში წარმოდგენილ 2015 წლის 18 აგვისტოს ქირავნობის შესახებ ხელშეკრულებებზე, რომლის მე-3 პუნქტით დადგენილია ხელშეკრულების საგნის სარგებლობისთვის ქირის საფასურის ოდენობა - 1500 აშშ დოლარის ეკვივალენტი ეროვნულ ვალუტაში და 2021 წლის 29 მარტის N21/03-29/05 უძრავი ქონების ქირავნობის შეფასების დასკვნაზე, რომლის თანახმად, უძრავი ქონების მდებარე: ქ. თბილისი, ...ის ქუჩა N.../...ის ქუჩა N..., სართული 5 და სხვენი 5, ს/კ ... ქირავნობის საბაზრო ღირებულებამ შეადგინა 4 957 ლარი, რამაც შეადგინა 1 470 აშშ დოლარი (ერთი თვის).

საკასაციო პალატა მიუთითებს, რომ საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის მე-17 მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, მოსარჩელე ვალდებულია დაასაბუთოს თავისი სარჩელი და წარადგინოს შესაბამისი მტკიცებულებები, ხოლო მოპასუხე ვალდებულია წარადგინოს წერილობითი პასუხი (შესაგებელი) და წარადგინოს შესაბამისი მტკიცებულებები. საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 102-ე მუხლის თანახმად, თითოეულმა მხარემ უნდა დაამტკიცოს გარემოებანი, რომლებზედაც იგი ამყარებს თავის მოთხოვნებსა და შესაგებელს. საქმის გარემოებები, რომლებიც კანონის თანახმად უნდა დადასტურდეს გარკვეული სახის მტკიცებულებებით, არ შეიძლება დადასტურდეს სხვა სახის მტკიცებულებებით. მხარეთა შეჯიბრებითობის პრინციპის მიხედვით, მტკიცების საგნის განსაზღვრა და ამ საგანში შემავალი ფაქტების დამტკიცების ტვირთი მხარეებზეა გადატანილი. ადმინისტრაციულ პროცესში მოქმედი ინკვიზიციურობის პრინციპი პროცესის მხარეებს, მით უფრო ადმინისტრაციულ ორგანოს, არ ათავისუფლებს მის მიერ მითითებული ფაქტების სათანადო მტკიცებულებებით დადასტურების ვალდებულებისაგან, მტკიცებულებებს სასამართლოს სწორედ მხარეები წარუდგენენ (სსკ-ის 103.1 მუხ.). საკასაციო სასამართლო მიუთითებს, რომ საქმეში არ მოიპოვება ადმინისტრაციულ ორგანოს მიერ წარდგენილი მტკიცებულებები უძრავი ქონების ღირებულების და უძრავი ქონების ქირავნობის შემთხვევაში ყოველთვიური ქირის ოდენობის შესახებ, რომლებიც მოსარჩელის მიერ წარდგენილი მტკიცებულებების საფუძველზე სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს გააქარწყლებდა.

ამდენად, საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ კასატორის მიერ მითითებული გარემოებები არ ქმნის საკასაციო საჩივრის დასაშვებად ცნობის საფუძველს, მოცემულ საქმეს არ გააჩნია პრინციპული მნიშვნელობა სასამართლო პრაქტიკისათვის, ხოლო საკასაციო საჩივარს წარმატების პერსპექტივა. მოცემულ შემთხვევაში, არ არსებობს საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით რეგლამენტირებული არც ერთი საფუძველი, შესაბამისად, სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს საკასაციო საჩივარი არ უნდა იქნეს დაშვებული განსახილველად.

ამასთან, საკასაციო სასამართლო მიუთითებს საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მე-4 ნაწილზე და აღნიშნავს, რომ საკასაციო საჩივრის დაუშვებლად ცნობის შემთხვევაში პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70 პროცენტი.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ ვინაიდან სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნულ სააგენტოს საკასაციო საჩივარზე 27.02.2024წ. №07404 საგადახდო მოთხოვნით გადახდილი აქვს სახელმწიფო ბაჟი 300 ლარის ოდენობით, ხოლო 15.04.2024წ. №17545 საგადახდო მოთხოვნით 7,700 ლარის ოდენობით სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნულ სააგენტოს (ს/კ 202238621) უნდა დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე 27.02.2024წ. №07404 საგადახდო მოთხოვნით გადახდილი სახელმწიფო ბაჟიდან სახელმწიფო ბაჟის 70 პროცენტი - 210 ლარი, ხოლო 15.04.2024წ. №17545 საგადახდო მოთხოვნით გადახდილი სახელმწიფო ბაჟიდან 5390 ლარი შემდეგი ანგარიშიდან: ქ. თბილისი, სახელმწიფო ხაზინა, ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის №200122900, სახაზინო კოდი №300773150.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლით, 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მე-4 ნაწილით,

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს საკასაციო საჩივარი მიჩნეულ იქნეს დაუშვებლად;

2. უცვლელად დარჩეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2023 წლის 30 აგვისტოს განჩინება;

3. სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნულ სააგენტოს (ს/კ 202238621) დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე 27.02.2024წ. №07404 საგადახდო მოთხოვნით გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70 პროცენტი - 210 ლარი და 15.04.2024წ. №17545 საგადახდო მოთხოვნით გადახდილი სახელმწიფო ბაჟიდან - 5390 ლარი, შემდეგი ანგარიშიდან: ქ. თბილისი, სახელმწიფო ხაზინა, ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის №200122900, სახაზინო კოდი №300773150;

4. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.

მოსამართლეები: ბ. სტურუა

მ. ვაჩაძე

გ. აბუსერიძე