საქართველოს უზენაესი სასამართლო

გ ა ნ ჩ ი ნ ე ბ ა

საქართველოს სახელით

საქმე №ბს-944(კ-24) 28 აპრილი, 2025 წელი

თბილისი

ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატა

შემდეგი შემადგენლობა:

მოსამართლეები - გიორგი გოგიაშვილი (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

თამარ ოქროპირიძე, ნუგზარ სხირტლაძე

საქმის განხილვის ფორმა - ზეპირი მოსმენის გარეშე

კასატორი (მოსარჩელე) - ც.გ-ე

მოწინააღმდეგე მხარეები (მოპასუხეები) - ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერია, ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მთავრობა, ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის სსიპ ქონების მართვის სააგენტო

დავის საგანი - ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტების ბათილად ცნობა და ახალი ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემის დავალება

გასაჩივრებული განჩინება - თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2024 წლის 16 მაისის განჩინება

კასატორის მოთხოვნა - გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღება

აღწერილობითი ნაწილი:

ც.გ-ემ 2020 წლის 15 სექტემბერს სარჩელით მიმართა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიას მოპასუხეების - ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის, ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მთავრობისა და ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის სსიპ ქონების მართვის სააგენტოს მიმართ და მოითხოვა ბათილად იქნეს ცნობილი ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის სსიპ ქონების მართვის სააგენტოს 2020 წლის 4 სექტემბრის №61-01202484155 და ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის სსიპ ქონების მართვის სააგენტოს 2020 წლის 27 ოქტომბრის №61-01203013106 წერილები; ასევე ბათილად იქნეს ცნობილი ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის 2020 წლის 3 დეკემბრის №10-0120338872 ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი; დაევალოს ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მთავრობას გადასცეს ც.გ-ეს ქალაქ თბილისში, ...ში, ...ის ქ. №13-ში მდებარე ბინა №... (ს/კ № ...) პირდაპირი განკარგვის ფორმით საკუთრებაში.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2023 წლის 23 ივნისის გადაწყვეტილებით ც.გ-ის სარჩელი არ დაკმაყოფილდა. აღნიშნული გადაწყვეტილება ც.გ-ემ სააპელაციო წესით გაასაჩივრა.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2024 წლის 16 მაისის განჩინებით ც.გ-ის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა. შესაბამისად, უცვლელად დარჩა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2023 წლის 23 ივნისის გადაწყვეტილება. აღნიშნული განჩინება ც.გ-ემ საკასაციო წესით გაასაჩივრა, რომელმაც გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღების შედეგად სარჩელის დაკმაყოფილება მოითხოვა.

საკასაციო საჩივრის ავტორი აღნიშნავს, რომ არის სოციალურად დაუცველი პირი, უსახლკარო. შვილთან ერთად ცხოვრობს ქირით, რომელსაც უხდის თბილისის მერია. 2005 წლამდე ცხოვრობდნენ მისი მეუღლის ნ.ა-ისთვის ...ის სამმართველოს მიერ გაცემულ საცხოვრებელ ფართში, მდებარე, ...ის მ/რ კორპ. N 3, აღნიშნულ მისამართზე რეგისტრირებული არიან დღემდე. 2005 წელს ქ.თბილისის მერიამ, კორპუსის მეპატრონემ და პოლიციამ გამოასახლეს აღნიშნული ბინიდან და დაჰპირდნენ, რომ ბინები შენდებოდა ...ში და იქ გადაიყვანდნენ.

კასატორი აღნიშნავს, რომ დღემდე იბრძვის უზრუნველყონ საცხოვრებლით, თუმცა უშედეგოდ. ც.გ-ის მეუღლე ნ.ა-ი 1985 წლის 10 აგვისტოდან 1994 წლის 5 აპრილამდე და 1998 წლის 20 ნოემბრიდან 2000 წლის პირველ დეკემბრამდე მუშაობდა თბილისის ...ში, ...ის ...ად. 1986 წლის 23 ივნისს ნ.ა-ისა და თბილისი ...ის სამმართველოს შორის დაიდო №136 შრომის ხელშეკრულება, რომლის თანახმად, ნ.ა-ი ვალდებული იყო ემუშავა ქალაქის მომსახურებაზე დასაქმებულ ...ის, ...ის ...ზე 6 წლის განმავლობაში. ამავე ხელშეკრულების პირველი პუნქტის თანახმად, თბილისის ...ის სამმართველოს - ...ის ... დღიდან ხელშეკრულების დადებისა უზრუნველყოფდა რესპუბლიკის სხვადასხვა რაიონებიდან ჩემოსულ ...ებს საერთო საცხოვრებლით და ჩაწერდა ქალაქ თბილისში ოჯახის წევრების გარეშე, დროებით, 2 წლის ვადით, ხოლო შემდეგ - მუდმივად. მე-3 პუნქტის მიხედვით, ... ა-ის, რომელიც იმუშავებდა ...ზე ან ...ზე არანაკლებ 7 წელიწადი დღიდან ხელშეკრულების დადების და შეასრულებდა ხელშეკრულებით შეთანხმებულ შრომით ვალდებულებას, გამოეყოფოდა საცხოვრებელი ბინა საუწყებო სახლში, ოჯახის სულადობის მიხედვით, სანიტარულ ნორმების ფარგლებში. აღნიშნული ხელშეკრულება გაფორმდა ხუთ ცალად, ერთი რეგისტრირებული იქნა ქალაქის საბჭოს აღმასკომის საბინაო განყოფილებაში.

კასატორი ასევე მიუთითებს, რომ ნ.ა-ი 1985 წლის 10 აგვისტოდან 1994 წლის აპრილამდე და 1998 წლის 20 ნოემბრიდან 2000 წლის 1 დეკემბრამდე მუშაობდა თბილისი ...ის ...ში, ...ის ...ად. 2004 წლის 31 დეკემბერს ნ.ა-ი გარდაიცვალა. ნ.ა-ის სამკვიდრო ქონება საკუთრებაში თანაბარწილად სრულად მიიღეს ც.გ-ემ - მეუღლემ და მ. ა-მა - შვილმა.

კასატორი არ იზიარებს ქვედა ინსტანციის სასამართლოს მსჯელობას და აღნიშნავს, რომ მოპასუხის ნაკისრი ვალდებულება არ შესრულებულა, ბინა საერთოდ არ აშენებულა. ვინაიდან ხელშეკრულება რეგისტრირებული იყო ქალაქის საბჭოს აღმასკომი საბინაო განყოფილებაში, ნ.ა-ის ჰქონდა მესაკუთრის სტატუსი, შესაბამისად, ა-ის მემკვიდრეებს უფლება აქვთ მოსთხოვონ ადმინისტრაციულ ორგანოს ვალდებულების შესრულება. კასატორი ასევე მიუთითებს სადავო პერიოდში მოქმედ სამოქალაქო კოდექსის 239-ე მუხლზე და განმარტავს, რომ საკუთრების უფლება მოპოვებული აქვთ მას შედეგ, რაც ხელშეკრულება რეგისტრირებულ იქნა ქალაქის საბჭო აღმასკომის საბინაო განყოფილებაში. შესაბამისად, უფლება აქვს მიმართოს სასამართლოს და დაუშვებელია აღნიშნულ მოთხოვნაზე გავრცელდეს ხანდაზმულობის ვადა. კასატორი მიიჩნევს, რომ მას შემდეგ, რაც განხორციელდა ხელშეკრულების რეგისტრაცია ქალაქის საბჭოს აღმასკომის საბინაო განყოფილებაში, მამკვიდრებელი განიხილებოდა როგორც მესაკუთრე, ხოლო მესაკუთრეს უფლება აქვს ნებისმიერ დროს მიმართოს სასამართლოს და მოითხოვოს მიერ საკუთრებაში არსებულ ნივთზე უფლების დაცვა. დაუშვებელია საკუთრების უფლების დაცვასთან დაკავშირებით მოთხოვნაზე გავრცელდეს ხანდაზმულობის ვადა.

ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, კასატორი მიიჩნევს, რომ სადავო ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი ბათილად უნდა იქნეს ცნობილი და სარჩელი უნდა დაკმაყოფილდეს, რადგან სადავო აქტი გამოცემულია კანონმდებლობით განსაზღვრული პროცედურული და მატერიალური ნორმების დარღვევით.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2024 წლის 10 სექტემბრის განჩინებით ც.გ-ის საკასაციო საჩივარი, ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად წარმოებაში იქნა მიღებული.

სამოტივაციო ნაწილი:

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლისა და საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ ც.გ-ის საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით განსაზღვრულ საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის მოთხოვნებს, რაც გამორიცხავს განსახილველი საკასაციო საჩივრის დასაშვებად ცნობის შესაძლებლობას.

საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები, ვინაიდან:

- არ არსებობს საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღების ვარაუდი;

- არ არსებობს სააპელაციო სასამართლოს განჩინების საკასაციო სასამართლოს მიერ დამკვიდრებული პრაქტიკისაგან განსხვავების საფუძველი;

- სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება არ ეწინააღმდეგება ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს;

- საქმის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს მიერ საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების თვალსაზრისით;

- კასატორი ვერ ასაბუთებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვას მატერიალური ან საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით და საკასაციო საჩივარში მითითებული პოზიცია ვერ აქარწყლებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებსა და დასკვნებს.

შესაბამისად, საქმეზე არ იქმნება საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით განსაზღვრული საკასაციო საჩივრის განსახილველად დაშვების წინაპირობა. ამასთან, საკასაციო სასამართლო იზიარებს მოცემულ საქმეზე სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს, ამ გარემოებებთან დაკავშირებით სააპელაციო პალატის მიერ გამოთქმულ სამართლებრივ შეფასებებს და მიიჩნევს, რომ მოცემული დავა არსებითად სწორად არის გადაწყვეტილი.

საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ განსახილველ საქმეში მთავარ სადავო საკითხს წარმოადგენს ც.გ-ისთვის ქ. თბილისში, ...ში, ...ის ქ. №13-ში მდებარე, ბინა №...-ის (ს/კ № ...) პირდაპირი განკარგვის ფორმით საკუთრებაში გადაცემის ფაქტობრივი და სამართლებრივი საფუძვლების შემოწმება. ამასთან, საკასაციო პალატა განმარტავს, რომ სამართლიანი სასამართლოს უფლება ავალდებულებს სასამართლოს, დაასაბუთოს თავისი გადაწყვეტილება, თუმცა აღნიშნული არ უნდა იქნეს გაგებული თითოეულ არგუმენტზე დეტალური პასუხის გაცემად (იხ. ჯღარკავა საქართველოს წინააღმდეგ §71; ყუფარაძე საქართველოს წინააღმდეგ §76; Van de Hurk v. Netherlands, par.61, Garcia Ruiz v. Spain [GC] par.26; Jahnke and Lenoble v France (dec.); Perez v France [GC], par. 81).

საკასაციო პალატა თავდაპირველად მიუთითებს დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებზე:

ც.გ-ემ 2020 წლის 8 ივლისს №19/01201903295-01 განცხადებით მიმართა ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიას, როგორც სატრანსპორტო კომპანიის - ქალაქ თბილისის ...-...ის სამმართველოს უფლებამონაცვლეს და 1986 წლის 23 ივნისს ნ.ა-ითან გაფორმებული №136 შრომითი ხელშეკრულების მე-3 პუნქტის თანახმად, მისთვის და მისი შვილისთვის, როგორც ნ.ა-ის მემკვიდრეებისათვის, საცხოვრებელი ბინის გამოყოფა და საკუთრებაში გადაცემა ითხოვა, ოჯახის სულადობის მიხედვით, სანიტარული ნორმების ფარგლებში.

2020 წლის 18 აგვისტოს ც.გ-ემ №19/01202312214-01 განცხადებით კვლავ მიმართა ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიას და 2020 წლის 7 ივნისს ნოტარიუს ქ.ო-ესთან დაწერილი განცხადების საფუძველზე, მერიის მიერ შეთავაზებული, ქ. თბილისში, ... ...ში, ...ის ქ. №13-ში მდებარე №... ბინის (ს/კ № ...) საკუთრებაში გადაცემა ითხოვა. ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის სსიპ ქონების მართვის სააგენტოს 2020 წლის 4 სექტემბრის №61-01202484155 წერილით ც.გ-ეს ეცნობა, რომ ქონების განკარგვის საკითხები განიხილება კანონმდებლობით დადგენილი მოთხოვნების დაცვით, უფლებამოსილი ორგანოების მიერ. ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის სსიპ ქონების მართვის სააგენტო მოქმედებს დებულებით დელეგირებული უფლება - მოვალეობების ფარგლებში და ქონების პირდაპირი განკარგვის ფორმით საკუთრებაში გადაცემაზე გადაწყვეტილების ერთპიროვნულად მიღება სცდება სსიპ ქონების მართვის სააგენტოს კომპეტენციის ფარგლებს, მხოლოდ უფლებამოსილი ორგანოების მხრიდან გადაწყვეტილებების მიღების შემთხვევაშია შესაძლებელი სათანადო პროცედურების გატარება სააგენტოს მხრიდან. ამავე წერილით ც.გ-ეს განემარტა, რომ ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერია არ წარმოადგენს ქალაქ თბილისის ...ის სამმართველოს სამართალმემკვიდრეს. აქედან გამომდინარე, სსიპ ქონების მართვის სააგენტო მოკლებული იყო შესაძლებლობას, დაეკმაყოფილებინა ც.გ-ის განცხადებით მოთხოვნილი საკითხი და პირდაპირი განკარგვის ფორმით გადაეცა ქ. თბილისში, ...ში, ...ის ქუჩა №13-ში მდებარე საცხოვრებელი ფართი.

ც.გ-ემ 2020 წლის 15 სექტემბერს №19/012025922027-61 განცხადებით მიმართა ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის ქონების მართვის სააგენტოს და ითხოვა ინფორმაციის მიწოდება, თუ რის საფუძველზე გადაეცა ქ. თბილისში, ... ...ში, ...ის ქ. №13-ში მდებარე ბინა №... (ს/კ № ...). ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის ქონების მართვის სააგენტოს 2020 წლის 27 ოქტომბრის №61-01203013106 წერილით ც.გ-ეს 2020 წლის 15 სექტემბრის №19/012025922027-61 განცხადების პასუხად ეცნობა, რომ როგორც სსიპ ქონების მართვის სააგენტოს №61-01202484155 წერილით განმცხადებელს განემარტა, აქედან გამომდინარე, რომ ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერია არ წარმოადგენს ქალაქ თბილისის ...ის სამმართველოს სამართალმემკვიდრეს, სააგენტო მოკლებული იყო შესაძლებლობას, დაეკმაყოფილებინა მისი მოთხოვნა უძრავი ქონების საკუთრებაში გადაცემასთან დაკავშირებით.

საკასაციო სასამართლო მიუთითებს საქართველოს ორგანული კანონის „ადგილობრივი თვითმმართველობის კოდექსის“ 106-ე მუხლის პირველი პუნქტზე, რომლის თანახმად, მუნიციპალიტეტის ქონება არის საქართველოს კანონმდებლობის შესაბამისად მუნიციპალიტეტის საკუთრებაში არსებული ყველა ნივთი და არამატერიალური ქონებრივი სიკეთე. ამავე მუხლის მე-2 პუნქტის თანახმად, მუნიციპალიტეტის ქონებას განეკუთვნება: ა) მუნიციპალიტეტისთვის კანონით მიკუთვნებული ქონება; ბ) სახელმწიფოს მიერ მუნიციპალიტეტისთვის საკუთრებაში გადაცემული ქონება; გ) ავტონომიური რესპუბლიკის მიერ შესაბამისი მუნიციპალიტეტისთვის საკუთრებაში გადაცემული ქონება; დ) მუნიციპალიტეტის მიერ საქართველოს კანონმდებლობის შესაბამისად შექმნილი, შეძენილი ან რეგისტრირებული ქონება.

დასახელებული კოდექსის 75-ე მუხლის „დ.ა“ ქვეპუნქტის თანახმად, ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მთავრობის ერთ-ერთი უფლებამოსილებაა ამ კანონითა და თბილისის საკრებულოს მიერ დადგენილი წესით მიიღოს გადაწყვეტილება მუნიციპალიტეტის ქონების მართვისა და განკარგვის შესახებ. ამავე კანონის 118¹ მუხლით განსაზღვრულია თბილისის ქონების პრივატიზების წესი. კერძოდ, მითითებული მუხლის პირველი პუნქტის თანახმად, თბილისის ქონების პირდაპირი განკარგვის ან კონკურენტული შერჩევის საფუძველზე პირდაპირი განკარგვის ფორმით პრივატიზების შესახებ გადაწყვეტილებას იღებს მთავრობა თბილისის საკრებულოს თანხმობით, ამ კანონით და თბილისის საკრებულოს მიერ დადგენილი წესით. ამავე მუხლის მე-3 პუნქტის თანახმად, თბილისის უძრავი ქონების, აქციებისა და წილების პირდაპირი განკარგვის ან/და კონკურენტული შერჩევის საფუძველზე პირდაპირი განკარგვის ფორმით პრივატიზების შესახებ გადაწყვეტილებას იღებს და ხელშეკრულების პირობებს განსაზღვრავს მთავრობა თბილისის საკრებულოს თანხმობით. თბილისის უძრავი ქონების, აქციებისა და წილების პირდაპირი განკარგვის ან/და კონკურენტული შერჩევის საფუძველზე პირდაპირი განკარგვის ფორმით პრივატიზება ხდება მთავრობის მიერ განსაზღვრული წარმომადგენლის (რწმუნებულის) მეშვეობით ან ამ მიზნით თბილისის მიერ დაფუძნებული საჯარო სამართლის იურიდიული პირის მეშვეობით, რომელიც თბილისის საკრებულოს მიერ თანხმობის გაცემიდან 3 თვის ვადაში, მთავრობის სახელით დებს ხელშეკრულებას.

პალატა მიუთითებს ასევე ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს 2018 წლის 16 თებერვლის №13-42 დადგენილებით დამტკიცებული „ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის საჯარო სამართლის იურიდიული პირის – ქონების მართვის სააგენტოს დებულებაზე“, რომლის პირველი მუხლის პირველი პუნქტის თანახმად, ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის საჯარო სამართლის იურიდიული პირი – ქონების მართვის სააგენტო (შემდგომში – სააგენტო) არის სახელმწიფო ხელისუფლებისა და ადგილობრივი თვითმმართველობის ორგანოებისგან განცალკევებული ორგანიზაცია, რომელიც ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მთავრობის კონტროლით დამოუკიდებლად ახორციელებს საქმიანობას ქონების საკუთრებისა და სარგებლობის უფლებით გადაცემის პროცესის უზრუნველყოფის მიზნით. ამავე დადგენილების მე-2 მუხლის მე-2 პუნქტით განსაზღვრულია სააგენტოს ფუნქციები, მათ შორის, სააგენტოს ფუნქციებს განეკუთვნება ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის ქონების საკუთრებისა და სარგებლობის უფლებით გადაცემასთან დაკავშირებული საკითხების განხილვა/გადაწყვეტა და კანონმდებლობით განსაზღვრულ შემთხვევაში ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მთავრობისთვის წარდგენის ორგანიზება და ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს თანხმობის საფუძველზე ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მთავრობის სახელით ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის ქონების პრივატიზების, სარგებლობის ან ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის საკუთრებაში არსებული წილების/აქციების მართვის უფლებით გადაცემის თაობაზე ხელშეკრულებების გაფორმება („ტ“ და „უ“ ქვეპუნქტები).

აღნიშნულ საკანონმდებლო ჩანაწერიდან გამომდინარე, საკასაციო პალატა იზიარებს ქვედა ინსტანციის სასამართლოებისა და ადმინისტრაციული ორგანოს მსჯელობას, რომ საქმის განხილვისას მოსარჩელემ ვერ შეძლო მისი მოთხოვნის გასამყარებლად საჭირო მტკიცებულებების წარმოდგენა, ასევე მოსარჩელის მიერ სათანადო მტკიცებულებებით ვერ იქნა დადასტურებული ის გარემოება, რომ ც.გ-ის სასარჩელო მოთხოვნის დაკმაყოფილება მიეკუთვნება ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის უფლებამოსილებას. შესაბამისად მოპასუხე ადმინისტრაციული ორგანოების მიერ მოსარჩელეს მართებულად ეთქვა უარი უძრავი ქონების საკუთრებაში გადაცემასთან დაკავშირებით. ვინაიდან დებულებით დელეგირებული უფლება- მოვალეობების ფარგლებში და ქონების პირდაპირი განკარგვის ფორმით საკუთრებაში გადაცემაზე გადაწყვეტილების ერთპიროვნულად მიღება სცდება სსიპ ქონების მართვის სააგენტოს კომპეტენციის ფარგლებს, მხოლოდ უფლებამოსილი ორგანოების მხრიდან გადაწყვეტილებების მიღების შემთხვევაშია შესაძლებელი სათანადო პროცედურების გატარება სააგენტოს მხრიდან.

საკასაციო პალატა ასევე არ იზიარებს კასატორის მითითებას მოცემულ შემთხვევაზე 1964 წლის სსრ სამოქალაქო სამართლის კოდექსის 239-ე მუხლის გავრცელების სამართლებრივი საფუძვლების არსებობაზე, ვინაიდან მითითებული მუხლის თანახმად, ქალაქში ან ქალაქის ტიპის დაბაში მდებარე საცხოვრებელი სახლის ყიდვა-გაყიდვის ხელშეკრულება დადასტურებული უნდა იქნეს სანოტარო წესით და რეგისტრირებული უნდა იქნეს სახალხო დეპუტატების ადგილობრივი საბჭოს აღმასრულებელ კომიტეტში სამი თვის ვადაში სანოტარო წესით დადასტურების დღიდან; სოფელში მდებარე საცხოვრებელი სახლის ყიდვა-გაყიდვის ხელშეკრულება უნდა იქნეს დადებული წერილობით და რეგისტრირებული უნდა იქნეს სახალხო დეპუტატების სასოფლო საბჭოში არა უგვიანეს სამი თვისა ხელშეკრულების დადების დღიდან. საცხოვრებელი სახლის ყიდვა-გაყიდვის ხელშეკრულება დადებულად ითვლება მისი რეგისტრაციის მომენტიდან.

საკასაციო პალატა იზიარებს ქვედა ინსტანციის სასამართლოების მსჯელობას, რომ საქმეში წარმოდგენილი 1986 წლის 23 ივნისს ნ.ა-ისა და თბილისის ...ის სამმართველოს შორის გაფორმებული №136 შრომის ხელშეკრულების შინაარსისა და მითითებული საკანონმდებლო დანაწესიდან გამომდინარე, მითითებული ხელშეკრულება ვერ იქნება მიჩნეული საცხოვრებელი სახლის ყიდვა-გაყიდვის ხელშეკრულებად, ვინაიდან 1986 წლის 23 ივნისის შრომის ხელშეკრულებით დასაქმებულს - ნ.ა-ის კონკრეტული უძრავი ქონება არ გასცემია, არამედ, შესაბამისი წინაპირობების დაკმაყოფილების შემთხვევაში, მას სამომავლოდ წარმოეშობოდა დამსაქმებლის ვალდებულების შესრულების (საცხოვრებელი ბინის გამოყოფა) მოთხოვნის უფლება. შესაბამისად, განსახილველ სამართლებრივ ურთიერთობის მიმართ არ არსებობს სსრ სამოქალაქო სამართლის კოდექსის 239-ე მუხლის გამოყენების საფუძველი.

საკასაციო სასამართლო ასევე იზიარებს ქვედა ინსტანციის სასამართლოების მსჯელობას ხანდაზმულობის საკითხთან დაკავშირებით, საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 129-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, სახელშეკრულებო მოთხოვნების ხანდაზმულობის ვადა შეადგენს სამ წელს, უძრავ ნივთებთან დაკავშირებული სახელშეკრულებო მოთხოვნებისა - ექვს წელს, ხოლო ამ ვადის გასვლის შემდეგ მოთხოვნა ხანდაზმულია. ამავე კოდექსის 130-ე მუხლის პირველი ნაწილი ხანდაზმულობის ვადის დაწყებას მოთხოვნის წარმოშობის მომენტს უკავშირებს. მოთხოვნის წარმოშობის მომენტად მიიჩნევა დრო, როცა პირმა შეიტყო ან პირს უნდა შეეტყო უფლების დარღვევის შესახებ. ამდენად, ხანდაზმულობის ვადის სწორად გამოთვლისთვის უმნიშვნელოვანესია მისი დენის დაწყების მომენტის განსაზღვრა, ხანდაზმულობის ვადის დასაწყისი შეესაბამება დღეს, როდესაც წარმოიშვა მოთხოვნის უფლება, გარდა კანონით პირდაპირ გათვალისწინებული შემთხვევებისა, როდესაც მოთხოვნის წარმოშობის ვადის განსაზღვრა ზოგადი წესიდან განსხვავებულადაა რეგულირებული, მისი წარმოშობა დაკავშირებულია მომენტთან, როდესაც პირმა გაიგო ან უნდა გაეგო უფლების დარღვევის თაობაზე. ნ.ა-ის 1986 წლის 23 ივნისის ხელშეკრულებით გათვალისწინებული დამსაქმებლის ვალდებულების შესრულების მოთხოვნის უფლება წარმოეშობოდა ხელშეკრულების დადების დღიდან, 1986 წლის 23 ივნისიდან, 7 წლის შემდეგ, კერძოდ, 1993 წლის 23 ივნისიდან და ამოიწურა 2000 წლის 23 ივნისს. საქმის მასალებით დადგენილია აგრეთვე, რომ ნ.ა-ი გარდაიცვალა 2004 წლის 31 დეკემბერს, მას შემდეგ, რაც მოთხოვნის 6-წლიანი ხანდაზმულობის ვადა გასული იყო.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებების გათვალისწინებით, საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ კასატორის მიერ მითითებული გარემოებები არ ქმნის საკასაციო საჩივრის დასაშვებად ცნობის საფუძველს და არ არსებობს საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით რეგლამენტირებული არც ერთი საფუძველი, რის გამოც საკასაციო საჩივარი არ უნდა იქნეს დაშვებული განსახილველად.

სარეზოლუციო ნაწილი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლით, 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით და

დაადგინა:

1. ც.გ-ის საკასაციო საჩივარი მიჩნეულ იქნეს დაუშვებლად;

2. უცვლელად დარჩეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2024 წლის 16 მაისის განჩინება;

3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.

თავმჯდომარე გ. გოგიაშვილი

მოსამართლეები: თ. ოქროპირიძე

ნ. სხირტლაძე