საქართველოს უზენაესი სასამართლო
განჩინება
საქართველოს სახელით
საქმე №ბს-60(კ-25) 28 აპრილი, 2025 წელი
თბილისი
ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატა
შემდეგი შემადგენლობა:
გიორგი გოგიაშვილი (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),
მოსამართლეები: თამარ ოქროპირიძე, ნუგზარ სხირტლაძე
საქმის განხილვის ფორმა - ზეპირი მოსმენის გარეშე
კასატორი (მოსარჩელე) - ვ. გ-ა
მოწინააღმდეგე მხარე (მოპასუხე) - ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერია
მესამე პირები - შპს „დ...“ (დირექტორი - ვ. გ-ე), სსიპ ქონების მართვის სააგენტო
დავის საგანი - ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის ბათილად ცნობა
გასაჩივრებული განჩინება - თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2023 წლის 30 მარტის განჩინება
კასატორის მოთხოვნა - გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღება
აღწერილობითი ნაწილი:ვ. გ-ამ 2019 წლის 24 ივნისს სარჩელით მიმართა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიას მოპასუხეების - ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიისა და სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს მიმართ და მოითხოვა: 1. ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის 2019 წლის 21 მაისის №606 ბრძანების მე-2 პუნქტის ბათილად ცნობა და შპს ,,დ...სათვის“ ადმინისტრაციული საჩივრების დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა; 2. საჯარო რეესტრში შპს „დ...ს“ სახელზე 1998 წლის პირველი დეკემბრის პირველადი რეგისტრაციის ბათილად ცნობა უძრავი ქონების (2252 კვ.მ მიწის ნაკვეთი, ს/კ ...) მიმართ; 3. სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს 2008 წლის 26 თებერვლის №... გადაწყვეტილების ბათილად ცნობა; 4. სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს დავალდებულება - შპს „დ...ს“ სახელზე დაარეგისტრიროს მიწის ნაკვეთი (1358 კვ.მ, ს/კ ...) ისეთი მდგომარეობით, როგორც იყო რეგისტრირებული 2000 წლის 6 მარტის მონაცემებით (ს/კ ...).
მოსარჩელემ ამავე სარჩელით, სარჩელის უზრუნველყოფის ღონისძიების სახით, ასევე მოითხოვა, სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნულ სააგენტოს აკრძალვოდა ცვლილების განხორციელება ... საკადასტრო კოდის მქონე უძრავ ნივთზე მესაკუთრის შეცვლასა და იპოთეკის ხელშეკრულების რეგისტრაციასთან დაკავშირებით.
თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2019 წლის 9 ივლისის განჩინებით ვ. გ-ას შუამდგომლობა სარჩელის უზრუნველყოფის გამოყენების თაობაზე არ დაკმაყოფილდა.
თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2019 წლის 11 ოქტომბრის განჩინებით მოცემულ საქმეში, საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის მე-16 მუხლის მე-2 ნაწილის შესაბამისად, მესამე პირად ჩაბმულ იქნა შპს „დ...“.
თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2019 წლის 3 დეკემბრის განჩინებით დაკმაყოფილდა სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს წარმომადგენლის შუამდგომლობა და უძრავი ქონების (2252 კვ.მ მიწის ნაკვეთი, ს/კ ...) მიმართ, შპს „დ...ს“ სახელზე 1998 წლის პირველი დეკემბრის პირველადი რეგისტრაციის ბათილად ცნობის, სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს 2008 წლის 26 თებერვლის №... გადაწყვეტილების ბათილად ცნობისა და სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს დავალდებულების ნაწილში - შპს „დ...ს“ სახელზე დაარეგისტრიროს მიწის ნაკვეთი (1358 კვ.მ, ს/კ ...) ისეთი მდგომარეობით, როგორც იყო რეგისტრირებული 2000 წლის 6 მარტის მონაცემებით (ს/კ ...), შეწყდა საქმის წარმოება სარჩელის დაუშვებლობის გამო.
თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2021 წლის 29 მარტის განჩინებით მოცემულ საქმეში, საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის მე-16 მუხლის მე-2 ნაწილის შესაბამისად, მესამე პირად ჩაბმულ იქნა სსიპ ქონების მართვის სააგენტო.
თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2021 წლის 20 მაისის გადაწყვეტილებით ვ. გ-ას სარჩელი არ დაკმაყოფილდა. აღნიშნული გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა ვ. გ-ამ.
თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2023 წლის 30 მარტის განჩინებით ვ. გ-ას სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა. შესაბამისად, უცვლელად დარჩა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2021 წლის 20 მაისის გადაწყვეტილება.
თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2023 წლის 30 მარტის განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა ვ. გ-ამ, რომელმაც გასაჩივრებული განჩინების გაუქმებისა და ახალი გადაწყვეტილების მიღების შედეგად სარჩელის დაკმაყოფილება მოითხოვა.
კასატორი მიუთითებს იმავე ფაქტობრივ და სამართლებრივ გარემოებებზე, რომლებზეც მიუთითებდა ქვედა ინსტანციის სასამართლოებში და დამატებით აღნიშნავს, რომ მესამე პირის - შპს „დ...ს“ საკუთრებაში არსებული ტერიტორია თავისი კონფიგურაციით არ უნდა დადგენილიყო ისე, რომ მას გადაეკვეთა სხვა პირის საკუთრება. ამ თვალსაზრისით მნიშვნელოვანია საქართველოს უზენაესი სასამართლოს 2002 წლის 31 მაისის №3გ-ად-241-კ-01 კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილება, რომლითაც შპს „დ...ს“ მიეკუთვნა არა 2252 კვ.მ, არამედ 1358 კვ.მ მიწის ნაკვეთი, რომლითაც ზედდების სადავო მონაკვეთი დარჩა სახელმწიფოს (სახელმწიფო ქონების ეროვნული სააგენტოს) საკუთრებაში. კასატორი აღნიშნავს, რომ ქვედა ინსტანციის სასამართლოებს სათანადო შეფასება არ მიუციათ დასახელებული განჩინებისათვის. ამასთანავე, საქმის განხილვაში მესამე პირად უნდა ჩართულიყო სსიპ სახელმწიფო ქონების ეროვნული სააგენტო, რაზეც დაუსაბუთებლად ეთქვა მას უარი.
კასატორი მიიჩნევს, რომ საკითხის შეფასებისას სწორედ აღნიშნულ გარემოებებს უნდა მიექცეს ყურადღება, რაც, მისი აზრით, სარჩელის დაკმაყოფილების საკმარისი საფუძველია.
საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2025 წლის 21 იანვრის განჩინებით ვ. გ-ას საკასაციო საჩივარი, ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად წარმოებაში იქნა მიღებული.
სამოტივაციო ნაწილი:
საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლისა და საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ ვ. გ-ას საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით განსაზღვრულ საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის მოთხოვნებს, რაც გამორიცხავს განსახილველი საკასაციო საჩივრის დასაშვებად ცნობის შესაძლებლობას.
საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები, ვინაიდან:
- არ არსებობს საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღების ვარაუდი;
- არ არსებობს სააპელაციო სასამართლოს განჩინების საკასაციო სასამართლოს მიერ დამკვიდრებული პრაქტიკისაგან განსხვავების საფუძველი;
- სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება არ ეწინააღმდეგება ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს;
- საქმის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს მიერ საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების თვალსაზრისით;
- კასატორი ვერ ასაბუთებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვას მატერიალური ან საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით და საკასაციო საჩივარში მითითებული პოზიცია ვერ აქარწყლებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებსა და დასკვნებს.
შესაბამისად, საქმეზე არ იქმნება საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით განსაზღვრული საკასაციო საჩივრის განსახილველად დაშვების წინაპირობა. ამასთან, საკასაციო სასამართლო იზიარებს მოცემულ საქმეზე სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს, ამ გარემოებებთან დაკავშირებით გამოთქმულ სამართლებრივ შეფასებებს და მიიჩნევს, რომ სააპელაციო პალატამ არსებითად სწორად გადაწყვიტა მოცემული დავა.
ამასთან, საკასაციო პალატა მიუთითებს, ადამიანის უფლებათა ევროპული კონვენციის მე-6 მუხლის პირველ პარაგრაფზე, რაც ავალდებულებს სასამართლოს დაასაბუთოს თავისი გადაწყვეტილება, თუმცა იგი არ უნდა იქნეს გაგებული თითოეულ არგუმენტზე დეტალური პასუხის გაცემად (იხ. ჯღარკავა საქართველოს წინააღმდეგ, №7932/03; Van de Hurk v. Netherlands, par.61, Garcia Ruiz v. Spain [GC] par.26; Jahnke and Lenoble v France (dec.); Perez v France [GC], par. 81).
საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ მოცემულ საქმეში მთავარ სადავო საკითხს წარმოადგენს ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის 2019 წლის 21 მაისის №606 ბრძანების მე-2 პუნქტის კანონიერების შეფასება. სადავო აქტით ბათილად იქნა ცნობილი ქალაქ თბილისის მერიის ურბანული დაგეგმარების საქალაქო სამსახურის 2008 წლის 4 ივნისის №374 ბრძანება იმ ნაწილში, რომლითაც ზედდება ხდებოდა ... საკადასტრო კოდით რეგისტრირებულ მიწის ნაკვეთთან.
- საჯარო რეესტრის მიერ ადმინისტრაციული წარმოების პროცესში წარდგენილი, საქმეში დაცული 2019 წლის აპრილის წერილებით დასტურდება, რომ ქალაქ თბილისში, ...ს ქ. №7-ში მდებარე ... საკადასტრო კოდის მქონე 2252.00 კვ.მ უძრავი ნივთი 1998 წლის პირველი დეკემბრიდან დღემდე რეგისტრირებულია შპს „დ...ს“ სახელზე საკუთრების უფლებით. უფლების დამადასტურებელ დოკუმენტებად მითითებულია: „ფიზიკური პირებისა და კერძო სამართლის იურიდიული პირების სარგებლობაში არსებული სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის კერძო საკუთრებად გამოცხადების შესახებ“ საქართველოს კანონი; ამონაწერი საჯარო რეესტრიდან მიწის (უძრავი ქონების) შესახებ №900/98, გაცემული 1998 წლის 21 სექტემბერს. უფლების რეგისტრაციის №..., თარიღი 01.12.1998წ.. ამდენად, აღნიშნული უძრავი ნივთის საკადასტრო საზღვრები განსაზღვრულია საქართველოს მიწის მართვის სახელმწიფო დეპარტამენტის მიერ 1998 წლის 21 სექტემბერს მომზადებული საკადასტრო რუკით;
- წარმოდგენილი დოკუმენტაციის საფუძველზე, ასევე დადგენილია, რომ სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს მიერ 2012 წლის 26 ივნისს მომზადებულ, ქ. თბილისში, ...ს ქ. №7-ში მდებარე, №... საკადასტრო კოდით რეგისტრირებული მიწის ნაკვეთის საკადასტრო გეგმაზე ფიქსირდება ზედდება ორ უძრავ ქონებაზე, მათ შორის, ქ. თბილისში, ...ის ქ. №...-ში მდებარე, ... საკადასტრო კოდით (მოსარჩელის ფარეხი, დაახლოებით 8 კვ.მ მოექცა ზედდებაში) რეგისტრირებული კორპუსის მიწის ნაკვეთის საზღვრებთან (აღნიშნული უძრავი ნივთის საკადასტრო საზღვრები დადგენილია საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს მიერ 2015 წლის 20 აპრილს მომზადებული საკადასტრო გეგმით). ანალოგიური ზედდება ფიქსირდება სააგენტოს მიერ 2015 წლის 24 აპრილს მომზადებულ საკადასტრო გეგმაზეც;
- სადავო - ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის 2019 წლის 21 მაისის №606 ბრძანების მე-2 პუნქტის თანახმად, შპს „დ...ს“ დირექტორის - ვ. გ-ეის ადმინისტრაციული საჩივრები დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ; დასახელებული ბრძანების მე-2 პუნქტის მიხედვით, ბათილად იქნა ცნობილი ქალაქ თბილისის მერიის ურბანული დაგეგმარების საქალაქო სამსახურის 2008 წლის 4 ივნისის №374 ბრძანება იმ ნაწილში, რომლითაც ზედდება განხორციელდა ... საკადასტრო კოდით რეგისტრირებულ მიწის ნაკვეთთან. აღსანიშნავია, რომ №374 ბრძანების მიხედვით, შეთანხმებულად ჩაითვალა დიდუბე-ჩუღურეთის რაიონში, ...ის ქ. №... კორპუსის მიწის ნაკვეთის საზღვრების დადგენის პროექტი, მომზადდა ამავე მიწის ნაკვეთის წითელი ხაზების გეგმა და იგი დაცვის მიზნით გადაეცა ურბანული დაგეგმარების სამსახურის არქივს.
საკასაციო სასამართლო თავდაპირველად მიუთითებს „მრავალბინიანი საცხოვრებელი სახლებისათვის მიწის ნაკვეთების საზღვრების დადგენის წესის დამტკიცების შესახებ“ საქართველოს ურბანიზაციისა და მშენებლობის მინისტრის 2002 წლის 3 ოქტომბრის №49 ბრძანების მე-2 მუხლის მე-2 პუნქტზე, რომლის შესაბამისად, მრავალბინიანი სახლისათვის მიკუთვნებული მიწის ნაკვეთი წარმოადგენს კანონმდებლობით განსაზღვრულ მიწის ნაკვეთს, რომელსაც გააჩნია საზღვარი, დადგენილი კოორდინატები, ადგილმდებარეობა და არის რეგისტრირებული. მე-3 პუნქტის მიხედვით კი, წითელი ხაზები არის საზღვრები, რომლებიც ქუჩებისაგან, გასასვლელებისა და მოედნებისაგან გამოყოფს კვარტლებს, მიკრორაიონებს, გეგმარებითი სტრუქტურის სხვა ელემენტებს, ხოლო მიწის ნაკვეთის საზღვარი არის მიწის ნაკვეთის არსებული ან საპროექტო გამყოფი ხაზი.
დასახელებული „წესის“ 3.1. მუხლის თანახმად, მრავალბინიანი სახლ(ებ)ისათვის მიწის ნაკვეთ(ებ)ის საზღვრები დგინდება მიწის ნაკვეთების საზღვრების საპროექტო დოკუმენტაციის საფუძველზე. 9.1. მუხლის თანახმად, მიწის ნაკვეთ(ებ)ის საზღვრების საპროექტო დოკუმენტაციას ამუშავებს არქიტექტურისა და ქალაქმშენებლობის სამსახურის დავალებით ან კანონმდებლობით განსაზღვრულ შემთხვევაში ჩატარებული ტენდერით გამოვლენილი, შესაბამის საქმიანობაზე უფლებამოსილი პირი. ამავე ნორმის მე-4 ნაწილით, დადგენილ ვადაში შესრულებული მიწის ნაკვეთის საზღვრების საპროექტო დოკუმენტაცია შესაბამისი რეაგირებისათვის წარედგინება არქიტექტურისა და ქალაქმშენებლობის სამსახურს, ხოლო მე-5 ნაწილის მიხედვით, არქიტექტურისა და ქალაქმშენებლობის სამსახური, საზღვრების პროექტთან მოქალაქეთა გაცნობის ვადის გასვლის შემდეგ, არსებული წესის შესაბამისად ითანხმებს მიწის ნაკვეთის საზღვრების საპროექტო დოკუმენტაციას.
საკასაციო სასამართლო ასევე მიუთითებს „საჯარო რეესტრის შესახებ“ საქართველოს კანონზე, რომელიც განსაზღვრავს საჯარო რეესტრის წარმოების ორგანიზაციულ-სამართლებრივ საფუძვლებს, საჯარო რეესტრის მწარმოებელი ორგანოს – საქართველოს იუსტიციის სამინისტროს მმართველობის სფეროში მოქმედი საჯარო სამართლის იურიდიული პირის – საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს უფლება-მოვალეობებს. მითითებული კანონის მეორე მუხლის „თ“ ქვეპუნქტის თანახმად, რეგისტრაცია არის ნივთსა და არამატერიალურ ქონებრივ სიკეთეზე ამ კანონით განსაზღვრული უფლების, საჯარო-სამართლებრივი შეზღუდვის და საგადასახადო გირავნობის/იპოთეკის, უძრავ ნივთზე საკუთრების უფლებასთან დაკავშირებული ვალდებულების წარმოშობის, მათში ცვლილებისა და მათი შეწყვეტის, უძრავ ნივთზე საკუთრების უფლების მიტოვების, მიწის მიზნობრივი დანიშნულების და სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის ნაკვეთის კატეგორიის შეცვლის, ტყის ფონდის საზღვრის დადგენის და მასში ცვლილების, გეოგრაფიული ობიექტების ნუმერაციისა და მისამართების შესახებ მონაცემების, ნივთსა და არამატერიალურ ქონებრივ სიკეთეზე უფლების სუბიექტისა და ობიექტის საიდენტიფიკაციო მონაცემების, მეწარმეთა და არასამეწარმეო (არაკომერციული) იურიდიული პირების „მეწარმეთა შესახებ“ საქართველოს კანონითა და საქართველოს სამოქალაქო კოდექსით განსაზღვრული სავალდებულო სარეგისტრაციო მონაცემების, მათში ცვლილებისა და მათი შეწყვეტის, შეზღუდული პასუხისმგებლობის საზოგადოებისა და კომანდიტური საზოგადოების პარტნიორთა წილებზე საკუთრების უფლების შეზღუდვასთან დაკავშირებული ვალდებულებების წარმოშობის, მათში ცვლილებისა და მათი შეწყვეტის, ეკონომიკურ საქმიანობათა, მათში ცვლილებისა და მათი შეწყვეტის შესახებ მონაცემების შესაბამის რეესტრში აღრიცხვა რეგისტრაციის თაობაზე გადაწყვეტილების მიღებით.
„საჯარო რეესტრის შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-9 მუხლის პირველი პუნქტის თანახმად, რეგისტრაცია წარმოებს როგორც უშუალოდ სარეგისტრაციო თუ სხვა დოკუმენტების, აგრეთვე ამ დოკუმენტაციის სათანადო წესით შექმნილი ელექტრონული ასლების საფუძველზე, ხოლო მე-2 მუხლის „კ“ ქვეპუნქტის თანახმად, სარეგისტრაციო დოკუმენტი არის სამართლებრივი აქტი, რომელიც უშუალოდ წარმოშობს ამ კანონით განსაზღვრული რეგისტრაციის მოთხოვნის უფლებას. ამავე კანონის მე-8 მუხლის პირველი პუნქტის შესაბამისად, სარეგისტრაციო წარმოების დაწყების საფუძველია განცხადება ან უფლებამოსილი ორგანოს მიერ მიღებული გადაწყვეტილება. იმავე მუხლის მე-2 პუნქტის თანახმად კი, განცხადებას უნდა ერთოდეს ინსტრუქციით განსაზღვრული სარეგისტრაციო დოკუმენტაცია და ინფორმაცია.
აღნიშნულ ნორმათა შინაარსის გათვალისწინებით, საკასაციო სასამართლო მიუთითებს, რომ საკუთრების უფლების როგორც პირველადი, ისე ცვლილების რეგისტრაციისთვის, განმცხადებელმა უნდა წარადგინოს უძრავ ნივთზე საკუთრების უფლების დამადასტურებელი დოკუმენტაცია, საკადასტრო აზომვით ნახაზთან ერთად. სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნულმა სააგენტომ კი, საკუთრების უფლების რეგისტრაცია სწორედ უფლების წარმომშობი სათანადო დოკუმენტის, საკადასტრო აზომვითი ნახაზის საფუძველზე და მათთან შესაბამისობაში უნდა განახორციელოს. ამასთანავე, მართალია, „საჯარო რეესტრის შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-3 მუხლის მე-6 პუნქტის თანახმად, მარეგისტრირებელი ორგანო და მისი თანამშრომელი პასუხს არ აგებენ წარდგენილი სარეგისტრაციო დოკუმენტაციის ნამდვილობაზე, თუმცა სარეგისტრაციო სამსახური პასუხისმგებელია რეგისტრირებული მონაცემების და მათთან დაცული სარეგისტრაციო თუ სხვა დოკუმენტაციის ურთიერთშესაბამისობასა და უსაფრთხოებაზე. სწორედ ამიტომ, საკუთრების უფლების რეგისტრაციამდე მარეგისტრირებელმა ორგანომ სრულყოფილად უნდა შეისწავლოს არა მხოლოდ წარდგენილი დოკუმენტაცია, არამედ მასთან რეგისტრირებული მონაცემები და დაცული ინფორმაციაც, რათა, ერთი მხრივ, საკუთრების უფლების რეგისტრაცია მხოლოდ სათანადო საფუძვლით და შესაბამისი კონფიგურაციით განხორციელდეს, და მეორე მხრივ, გამოირიცხოს სხვისი საკუთრების უფლების ხელყოფა და საკადასტრო მონაცემების ზედდება.
განსახილველ შემთხვევაში, საქმის მასალების მიხედვით დადგენილია, რომ ქალაქ თბილისის მერიის ურბანული დაგეგმარების საქალაქო სამსახურის 2008 წლის 4 ივნისის №374 ბრძანების მიხედვით, შეთანხმებულად ჩაითვალა დიდუბე-ჩუღურეთის რაიონში, ...ის ქ. №... კორპუსის მიწის ნაკვეთის (ს/კ ...) საზღვრების დადგენის პროექტი და მომზადდა ამავე მიწის ნაკვეთის წითელი ხაზების გეგმა. ამასთან, სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს 2019 წლის 12 მარტის №... და 30 აპრილის №... წერილებით დასტურდება, რომ ქალაქ თბილისში, ...ს ქ. №7-ში მდებარე ... საკადასტრო კოდის მქონე 2252.00 კვ.მ უძრავი ნივთი 1998 წლის პირველი დეკემბრიდან დღემდე რეგისტრირებულია შპს „დ...ს“ სახელზე საკუთრების უფლებით. საკუთრების უფლების რეგისტრაცია პირველად განხორციელდა 1998 წლის 24 სექტემბერს. 1998 წლიდან მიმდინარე პერიოდამდე რეგისტრირებულია დაზუსტებული ფართობით - 2252 კვ.მ-ით. ამასთან, აღნიშნული ფართის გარდა სხვა ფართით ზემოაღნიშნული ნივთის რეგისტრაცია/ფართის ცვლილების რეგისტრაცია არ განხორციელებულა. სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს 2016 წლის 5 დეკემბრის ამონაწერით დასტურდება, რომ ქალაქ თბილისში, ...ს ქ. №7-ში მდებარე ... საკადასტრო კოდით რეგისტრირებული მიწის ნაკვეთის მესაკუთრეს, დაზუსტებული ფართობით - 2252 კვ.მ-ით წარმოადგენს შპს „დ...“. 21.09.1998 წლის საკადასტრო გეგმით დადგინდა მიწის ნაკვეთის საკადასტრო საზღვრები.
საკასაციო სასამართლო დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებებისა და მათი მომწესრიგებელი სამართლებრივი ნორმების ურთიერთშეჯერებისა და ანალიზის შედეგად, მიიჩნევს, რომ ქალაქ თბილისის მერიის ურბანული დაგეგმარების საქალაქო სამსახურის 2008 წლის 4 ივნისის №374 ბრძანების გამოცემის მომენტისთვის საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი წესით, ქალაქ თბილისში, ...ს ქ. №7-ში მდებარე ... საკადასტრო კოდის მქონე 2252.00 კვ.მ დაზუსტებული ფართის მიწის ნაკვეთზე რეგისტრირებული იყო შპს „დ...ს“ საკუთრების უფლება. ამასთან, მარეგისტრირებელ ორგანოში დაცულია მითითებული უძრავი ნივთის საზღვრების ამსახველი 1998 წლის საკადასტრო რუკა, ხოლო აღნიშნული ჩანაწერების უზუსტობა ამ ეტაპზე დამტკიცებული არ არის. №374 ბრძანების ნაწილით კი ზედდება მოხდა ... საკადასტრო კოდით რეგისტრირებულ მიწის ნაკვეთთან. აქედან გამომდინარე, სადავო არაა, რომ სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს მონაცემებით, ქალაქ თბილისში, ...ს ქ. №7-ში შპს „დ...ს“ სახელზე საკუთრების უფლებით აღრიცხული ... საკადასტრო კოდით რეგისტრირებული უძრავი ნივთის საკადასტრო საზღვრები ზედდებაშია ქალაქ თბილისში, ...ის ქ. №... კორპუსის ... საკადასტრო კოდით რეგისტრირებულ მიწის ნაკვეთის საკადასტრო საზღვრებთან. იმის გათვალისწინებით, რომ საჯარო რეესტრში ... საკადასტრო კოდით რეგისტრირებულ 2252.00 კვ.მ დაზუსტებული ფართის მიწის ნაკვეთზე რეგისტრირებულია შპს „დ...ს“ საკუთრების უფლება, რეგისტრაციის შესახებ რეესტრის ჩანაწერი ძალაშია და მარეგისტრირებელ ორგანოში დაცულია სარეგისტრაციო დოკუმენტაცია, მათ შორის, 1998 წლის საკადასტრო რუკა, საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ შპს „დ...ს“ რეგისტრირებულ მონაცემთა მიმართ მოქმედებს უტყუარობისა და სისრულის პრეზუმფცია, ვიდრე ისინი საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი წესით ძალადაკარგულად, ბათილად ან არარად არ იქნება ცნობილი. ამრიგად, რეესტრის ჩანაწერები ითვლება სწორად, ვიდრე არ დამტკიცდება მათი უზუსტობა.
გარდა ზემოაღნიშნულისა, საკასაციო სასამართლო მართებულად მიიჩნევს სააპელაციო პალატის მსჯელობას, რომლითაც სასამართლომ სარჩელის დაკმაყოფილების უპირობო არგუმენტად არ გაიზიარა საქართველოს უზენაესი სასამართლოს 2002 წლის 31 მაისის №3გ-ად-241-კ-01 კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილება, რომლითაც შპს „დ...ს“ მიეკუთვნა არა 2252 კვ.მ, არამედ 1358 კვ.მ მიწის ნაკვეთი, რითაც ზედდების სადავო მიწის ნაწილი დარჩა სახელმწიფოს საკუთრებაში. სააპელაციო პალატამ მართებულად განმარტა, რომ განსახილველი დავის საგანს წარმოადგენს ... და ... საკადასტრო კოდებით რეგისტრირებული უძრავი ნივთების (ნაწილის) საკადასტრო მონაცემების ზედდების საკითხის გამორკვევა, კერძოდ ... საკადასტრო კოდით რეგისტრირებული უძრავი ნივთის (ნაწილის) საკადასტრო მონაცემების იდენტურობა ... საკადასტრო კოდით რეგისტრირებული უძრავი ნივთის (ნაწილის) საკადასტრო მონაცემებთან და არა ... საკადასტრო კოდით რეგისტრირებული მიწის ნაკვეთზე 2252 კვ.მ ფართის დაზუსტებულ მიწის ნაკვეთზე შპს „დ...ს“ საკუთრების უფლების რეგისტრაციის კანონიერების შემოწმება. ამდენად, პალატას უფლება არა ჰქონდა თავისი გადაწყვეტილებით მხარისთვის მიეკუთვნებინა ის, რაც მას არ უთხოვია, ან იმაზე მეტი, ვიდრე ის მოითხოვდა.
რაც შეეხება კასატორის აპელირებას, საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 16.2. მუხლის საფუძველზე, სსიპ სახელმწიფო ქონების ეროვნული სააგენტოს მესამე პირად ჩაბმასთან დაკავშირებით, საკასაციო პალატა ამ შემთხვევაშიც იზიარებს სააპელაციო პალატის განმარტებას, რომ თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2023 წლის 23 მარტის საოქმო განჩინებით, საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 1.2. მუხლისა და საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 272. „ბ“ მუხლის საფუძველზე შეწყდა წარმოება აპელანტ ვ. გ-ასა და მისი წარმომადგენლის შუამდგომლობაზე, მოცემულ ადმინისტრაციულ საქმეში საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 16.2. მუხლის საფუძველზე სსიპ სახელმწიფო ქონების ეროვნული სააგენტოს მესამე პირად ჩაბმის თაობაზე, რადგან არსებობდა სასამართლოს კანონიერ ძალაში შესული განჩინება, რომელიც გამოტანილი იყო დავაზე იმავე მხარეებს შორის, იმავე დავის საგანზე და იმავე საფუძვლით. ამდენად, კასატორის მითითება სსიპ სახელმწიფო ქონების ეროვნული სააგენტოს მოცემულ საქმეში მესამე პირად ჩართვის თაობაზე, არარელევანტურია.
ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებების გათვალისწინებით, საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ კასატორის მიერ მითითებული გარემოებები არ ქმნის საკასაციო საჩივრის დასაშვებად ცნობის საფუძველს, არ არსებობს საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით რეგლამენტირებული არც ერთი საფუძველი, რის გამოც საკასაციო საჩივარი არ უნდა იქნეს დაშვებული განსახილველად.
ამასთან, საკასაციო სასამართლო მიუთითებს საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მე-4 ნაწილზე და აღნიშნავს, რომ საკასაციო საჩივრის დაუშვებლად ცნობის შემთხვევაში, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70 პროცენტი.
სარეზოლუციო ნაწილი:საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლით, 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლით და
დაადგინა:
1. ვ. გ-ას საკასაციო საჩივარი მიჩნეულ იქნეს დაუშვებლად;
2. უცვლელად დარჩეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2023 წლის 30 მარტის განჩინება;
3. გ. კ-ეს (პ/ნ ...) დაუბრუნდეს ვ. გ-ას საკასაციო საჩივარზე 2025 წლის 13 იანვარს №2338 საგადახდო მოთხოვნით გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის - 300 ლარის 70% - 210 ლარი, შემდეგი ანგარიშიდან: ქ. თბილისი, სახელმწიფო ხაზინა, ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის №200122900, სახაზინო კოდი №300773150;
4. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.
თავმჯდომარე გ. გოგიაშვილი
მოსამართლეები: თ. ოქროპირიძე
ნ. სხირტლაძე