საქართველოს უზენაესი სასამართლო

გ ა ნ ჩ ი ნ ე ბ ა

საქართველოს სახელით

საქმე №ბს-960(3კ-24) 15 მაისი, 2025 წელი

ქ. თბილისი

ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

გოჩა აბუსერიძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

მაია ვაჩაძე, ბიძინა სტურუა

საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე

კასატორი (მოსარჩელე) – ბმა „ჟ...“

კასატორები (მოპასუხეები) – სსიპ ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის მუნიციპალური ინსპექცია, ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერია

გასაჩივრებული გადაწყვეტილება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2024 წლის 23 თებერვლის გადაწყვეტილება

კასატორების მოთხოვნა – გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღება

დავის საგანი – ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტების ბათილად ცნობა

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი

2020 წლის 16 ივნისს ბმა „ჟ...მა“ სარჩელით მიმართა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიას მოპასუხეების - ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის მუნიციპალური ინსპექციის და ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის მიმართ, რომლითაც მოითხოვა ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის მუნიციპალური ინსპექციის 2019 წლის 22 ივლისის №... დადგენილების და ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის 2020 წლის 17 მარტის №371 ბრძანების ბათილად ცნობა.

სარჩელის თანახმად, ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის მუნიციპალური ინსპექციის 2019 წლის 22 ივლისის №... დადგენილებით ბმა „ჟ...“ დაჯარიმდა 20 000 ლარით, ქ. თბილისში, ...ს ქუჩის №...-ში მდებარე მრავალფუნქციურ შენობაზე, შესაბამისი სანებართვო დოკუმენტაციის გარეშე, სართულის დაშენების და ფასადის მოპირკეთებისთვის. მოსარჩელის განმარტებით, მას ჰქონდა არქიტექტურის სამსახურის ნებართვა და იმ შემთხვევაში, თუკი ინსპექცია მიიჩნევდა, რომ მოქმედებები მშენებლობის ნებართვის დარღვევით ხორციელდებოდა, მას უნდა ეხელმძღვანელა პროდუქტის უსაფრთხოებისა და თავისუფალი მიმოქცევის კოდექსის 45-ე მუხლით. ამასთან, მოსარჩელის განმარტებით, განსახილველ შემთხვევაში იგი უკვე დაჯარიმებული იყო პროექტის დარღვევისთვის, რაც თავის მხრივ გამორიცხავდა უნებართვო მშენებლობის ფაქტს.

მოსარჩელემ ასევე ყურადღება გაამახვილა, რომ პროდუქტის უსაფრთხოებისა და თავისუფალი მიმოქცევის კოდექსში 2018 წელს შევიდა ცვლილება, რომლითაც ჯარიმის რაოდენობა 8 000 ლარიდან 20 000 ლარამდე გაიზარდა. განსახილველ შემთხვევაში კი, ბმა „ჟ...ს“ მიერ მშენებლობა დასრულებულ იქნა მშენებლობის ნებართვის ვადაში, დასახელებულ საკანონმდებლო ცვლილებამდე, შესაბამისად ინსპექციას არ უნდა გამოეყენებინა უფრო მძიმე სანქცია.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2021 წლის 26 თებერვლის გადაწყვეტილებით ბმა „ჟ...ს“ სარჩელი დაკმაყოფილდა; ბათილად იქნა ცნობილი ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის მუნიციპალური ინსპექციის 2019 წლის 22 ივლისის №... დადგენილება და ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის 2020 წლის 17 მარტის №371 ბრძანება.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2021 წლის 26 თებერვლის გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრეს სსიპ ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის მუნიციპალურმა ინსპექციამ და ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიამ, რომლებმაც გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა მოითხოვეს.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2024 წლის 23 თებერვლის გადაწყვეტილებით ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიისა და სსიპ ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის მუნიციპალური ინსპექციის სააპელაციო საჩივრები დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ; გაუქმდა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2021 წლის 26 თებერვლის გადაწყვეტილება და მიღებულ იქნა ახალი გადაწყვეტილება; ბმა „ჟ...ს“ სარჩელი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ; ბათილად იქნა ცნობილი ადმინისტრაციული საჩივრის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის თაობაზე ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის 2020 წლის 17 მარტის №371 ბრძანება; სადავო საკითხის გადაუწყვეტლად ბათილად იქნა ცნობილი ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის მუნიციპალური ინსპექციის 2019 წლის 22 ივლისის №... დადგენილება და მოპასუხეს - ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის მუნიციპალურ ინსპექციას დაევალა საქმისათვის მნიშვნელობის მქონე გარემოებების გამოკვლევისა და შეფასების შემდეგ, კანონით დადგენილ ვადაში, ახალი ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემა სადავო საკითხთან მიმართებით.

სააპელაციო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ ქალაქ თბილისის მერიის სსიპ თბილისის არქიტექტურის სამსახურის 2015 წლის 4 თებერვლის №1714673 ბრძანებით, შეთანხმდა ქ. თბილისში, ...ს ქუჩის №...-ში, ბმა „ჟ...ს“ კუთვნილ მიწის ნაკვეთზე მრავალფუნქციური შენობის კორექტირებული არქიტექტურული პროექტი და ამავე ბრძანებით გაიცა მშენებლობის ნებართვა და სანებართვო მოწმობა. მშენებლობის ვადად კი განისაზღვრა პერიოდი 2015 წლის 4 თებერვლიდან 2017 წლის 4 ნოემბრის ჩათვლით.

სასამართლომ ასევე დადგენილად მიიჩნია, რომ ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის ზედამხედველობის საქალაქო სამსახურის 2017 წლის 20 ოქტომბრის №შ-130/17 დადგენილებით შეჩერდა ბმა „ჟ...ს“ მიერ ქ. თბილისში, ...ს ქ. №...-ში პროექტის დარღვევით მიმდინარე მრავალფუნქციური მშენებლობა. 2019 წლის 18 თებერვალს, ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის მუნიციპალური ინსპექციის მიერ ბმა „ჟ...ს“ მიმართ შედგენილ იქნა №... მითითება, ხოლო, 2019 წლის 22 ივლისის №... დადგენილებით, ბმა „ჟ...“ დაჯარიმდა 20 000 ლარით ქალაქ თბილისში, ...ს ქ. №...-ში, შესაბამისი სანებართვო დოკუმენტაციის გარეშე, მრავალფუნქციურ შენობაზე, +75.90 ნიშნულზე სართულის დაშენებისათვის და ფასადის მოპირკეთებისათვის და მოსარჩელეს დაევალა დასახელებულ შენობაზე +75.90 ნიშნულზე დაშენებული სართულის დემონტაჟი. აღნიშნული დადგენილება გასაჩივრებულ იქნა ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიაში, რომელმაც 2020 წლის 17 მარტის №371 ბრძანებით იგი ძალაში დატოვა.

სააპელაციო პალატამ ყურადღება გაამახვილა იმ გარემოებაზე, რომ საქმეზე სსიპ ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის მუნიციპალური ინსპექციის მიერ წარმოდგენილ იქნა ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის ზედამხედველობის საქალაქო სამსახურის 2018 წლის 22 იანვრის №001176 დადგენილება და 2017 წლის 22 ნოემბრით დათარიღებული ფოტოსურათი. დადგენილების მიხედვით, ბმა „ჟ...“ დაჯარიმდა 5000 ლარით, ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის ზედამხედველობის საქალაქო სამსახურის 2017 წლის 20 ოქტომბრის №შ-130/17 სამშენებლო სამართალდარღვევის საქმეზე დადგენილებით (მშენებლობის შეჩერების შესახებ) გათვალისწინებული მოთხოვნების შეუსრულებლობისათვის.

სააპელაციო სასამართლომ პროდუქტის უსაფრთხოებისა და თავისუფალი მიმოქცევის კოდექსის 44-ე და 45-ე მუხლებზე მითითებით აღნიშნა, რომ არსებითი მნიშვნელობა ჰქონდა იმ გარემოების გარკვევას, სახეზე იყო უნებართვო მშენებლობა თუ პროექტის დარღვევით განხორციელებულ მშენებლობა. სასამართლოს განმარტებით, ის ფაქტი, რომ ქალაქ თბილისის მერიის სსიპ თბილისის არქიტექტურის სამსახურის 2015 წლის 4 თებერვლის №1714673 ბრძანებით არ იყო განსაზღვრული +75.90 ნიშნულზე სამშენებლო სამუშაოების განხორციელება, სადავო არ იყო. ხოლო ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ ვერ იქნა დადასტურებული, რომ სადავო სამშენებლო სამუშაოები განხორციელდა ქალაქ თბილისის მერიის სსიპ თბილისის არქიტექტურის სამსახურის 2015 წლის 4 თებერვლის №1714673 ბრძანებით განსაზღვრული ვადის - 2017 წლის 4 ნოემბრის შემდეგ, შესაბამისად, ასეთ პირობებში, ადგილი ჰქონდა შეთანხმებული პროექტის დარღვევით განხორციელებულ სამშენებლო სამუშაოებს და არა უნებართვო მშენებლობას, რაც გამორიცხავდა ბმა „ჟ...ს“ მიმართ პროდუქტის უსაფრთხოებისა და თავისუფალი მიმოქცევის კოდექსის 44-ე მუხლით გათვალისწინებული სანქციის დაკისრებას. ამდენად, სააპელაციო პალატამ მიიჩნია, რომ ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ თავიდან უნდა გამოკვლეულიყო საქმეში არსებული ფაქტობრივი გარემოებები და ზემოთ მითითებული გარემოების გათვალისწინებით განხორციელებულიყო ახალი აქტის გამოცემა.

რაც შეეხება ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის 2020 წლის 17 მარტის №371 ბრძანებას, სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნა, რომ ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის მუნიციპალური ინსპექციის 2019 წლის 22 ივლისის №... დადგენილება კანონის მოთხოვნათა დარღვევით იყო მიღებული და იგი მოსარჩელის კანონიერ ინტერესებს პირდაპირ და უშუალო ზიანს აყენებდა, თუმცა აღნიშნული გარემოებები ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიაში ადმინისტრაციული წარმოებისას არ იქნა სათანადოდ შეფასებული, რაც სასამართლომ დასახელებული ბრძანების ბათილად ცნობის წინაპირობად მიიჩნია.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2024 წლის 23 თებერვლის გადაწყვეტილება სარჩელის დაკმაყოფილების ნაწილში საკასაციო წესით გაასაჩივრეს სსიპ ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის მუნიციპალურმა ინსპექციამ და ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიამ, რომლებმაც გასაჩივრებულ ნაწილში გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე სრულად უარის თქმა მოითხოვეს.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2024 წლის 23 თებერვლის გადაწყვეტილება სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის ნაწილში საკასაციო წესით გაასაჩივრა ბმა „ჟ...მა“, რომელმაც გასაჩივრებულ ნაწილში გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის სრულად დაკმაყოფილება მოითხოვა.

კასატორმა - სსიპ ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის მუნიციპალურმა ინსპექციამ გასაჩივრებულ გადაწყვეტილებაში არსებული მსჯელობის საპირისპიროდ, ხაზი გაუსვა, რომ მან გამოიკვლია საქმისთვის მნიშვნელობის მქონე ყველა გარემოება და გადაწყვეტილება სწორედ მათი ურთიერთშეჯერებისა და შესწავლის საფუძველზე მიიღო.

კასატორი არ ეთანხმება სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილებაში არსებულ მსჯელობას და აღნიშნავს, რომ ქ. თბილისში, ...ს ქ. №...-ში, შესაბამისი სანებართვო დოკუმენტაციის გარეშე, ბმა „ჟ...ს“ მიერ განხორციელდა მრავალფუნქციურ შენობაზე +75.90 ნიშნულზე სართულის დაშენება, რომელიც არ იყო გათვალისწინებული 2015 წლის 4 თებერვლის სანებართვო დოკუმენტაციით. კასატორი მიიჩნევს, რომ მოსარჩელემ სართულის დაშენება განახორციელა არა სანებართვო დოკუმენტაციის დარღვევით, არამედ სამართლებრივი საფუძვლის გარეშე. ინსპექცია ხაზს უსვამს, რომ სამუშაოების 2017 წლის 4 ნოემბრამდე (ნებართვის მოქმედების ვადაში) განხორციელების შემთხვევაშიც, იგი შეფასდებოდა არა როგორც პროექტის დარღვევით ნაწარმოები, არამედ უნებართვო სამუშაოები, რამდენადაც ნებართვით გაუთვალისწინებელი სამუშაოების წარმოებისას, რომლის შედეგად იზრდება შენობა-ნაგებობის გაბარიტები, ადგილი აქვს ახალ მშენებლობას, რომელიც სამართლებრივი საფუძვლის გარეშე მიმდინარეობს და დამატებით ქმნის ახალ ფართობს, რომელზეც ვრცელდება საქართველოს სივრცის დაგეგმარების, არქიტექტურული და სამშენებლო საქმიანობის კოდექსის 131-ე მუხლი. ამდენად, კასატორი ხაზს უსვამს, რომ განსახილველ შემთხვევაში გაიზარდა შენობის გაბარიტები და მართებული იყო მისი 20000 ლარით დაჯარიმება ნაცვლად 4000 ლარისა.

კასატორმა ასევე განმარტა, რომ მნიშვნელოვანი იყო არა იმის განსაზღვრა, მხარემ ნებართვის მოქმედების ვადაში განახორციელა სამუშაოები თუ ვადის გასვლის შემდეგ, არამედ რა ტიპის სამუშაოები აწარმოა - უნებართვო თუ პროექტის დარღვევით. კასატორი საქართველოს სივრცის დაგეგმარების, არქიტექტურული და სამშენებლო საქმიანობის კოდექსის 132-ე მუხლზე მითითებით აღნიშნავს, რომ დასახელებული მუხლით გათვალისწინებული სანქციები ისეთ შემთხვევებზე ვრცელდება, როდესაც სამშენებლო სამუშაოების წარმოება სამშენებლო დოკუმენტაციითა და რეგლამენტით არის განსაზღვრული, თუმცა მიმდინარეობს მათი დარღვევით, მაგალითად +75.90 ნიშნულზე კარის ნაცვლად მოწყობილია ფანჯრის ღიობი და ა.შ. განსახილველ შემთხვევაში კი დასახელებულ ნიშნულზე სართულის მოწყობა არ ყოფილა გათვალისწინებული, ამდენად მასზე ვერ გავრცელდება დასახელებული მუხლის მოქმედება.

კასატორმა - ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიამ სადავო დადგენილების გამოცემის დროისათვის მოქმედი, „მშენებლობის ნებართვის გაცემის წესისა და სანებართვო პირობების შესახებ“ საქართველოს მთავრობის 2009 წლის 24 მარტის №57 დადგენილების მე-3 მუხლის 50-ე და 74-ე პუნქტებზე, მე-4 მუხლის პირველი პუნქტის „ბ“ ქვეპუნქტზე, 36-ე მუხლის პირველი პუნქტზე მითითებით განმარტა, რომ სამშენებლო სამუშაოების კანონიერად განხორციელების საფუძვლად კანონმდებლობა იმპერატიულად მიიჩნევს შესაბამის სანებართვო დოკუმენტაციას. ამდენად, პირი, რომელიც გეგმავს მშენებლობის განხორციელებას, ვალდებულია სამშენებლო სამუშაოები წარმართოს ზემოხსენებული დადგენილებით გათვალისწინებული მოთხოვნების დაცვით, წინააღმდეგ შემთხვევაში უნებართვო მშენებლობის სახით ადგილი ექნება სამშენებლო სამართალდარღვევას, რისთვისაც პასუხისმგებლობა, სადავო აქტის გამოცემის დროისათვის, პროდუქტის უსაფრთხოებისა და თავისუფალი მიმოქცევის კოდექსის შესაბამისად განისაზღვრებოდა.

კასატორმა ხაზი გაუსვა, რომ ქ. თბილისში, ...ს ქუჩის №...-ში, ... საკადასტრო კოდით რეგისტრირებულ მიწის ნაკვეთზე განხორციელებული იყო სამშენებლო სამუშაოები არქიტექტურის სამსახურის 2015 წლის 4 თებერვლის №1714673 ბრძანებით გაცემული მრავალფუნქციური შენობის მშენებლობის ნებართვის ვადის გასვლის შემდგომ. კერძოდ, მრავალფუნქციური შენობის +75.90 ნიშნულზე დაშენებული იყო სართული და ასევე მოპირკეთებულ იქნა ხსენებული შენობის ფასადი. მერიამ მიიჩნია, რომ ხსენებულ სამშენებლო სამუშაოებს ესაჭიროებოდა უფლებამოსილი ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ გაცემული მშენებლობის ნებართვა. ამდენად, კასატორის მითითებით, ის ფაქტი, რომ საჩივრის ავტორის მიერ ვერ იქნა წარმოდგენილი და ვერც საქმის განმხილველი ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ იქნა მოძიებული მშენებლობის კანონიერად განხორციელების დამადასტურებელი შესაბამისი სანებართვო დოკუმენტაცია, ცალსახად და ნათლად მიუთითებდა სამშენებლო სამუშაოების უნებართვო ხასიათზე, რაც მოქმედი კანონმდებლობის მოთხოვნათა გათვალისწინებით, წარმოადგენდა სამართალდამრღვევ პირზე შესაბამისი პასუხისმგებლობის დაკისრების საფუძველს.

კასატორის მითითებით, საქმეში დაცული დოკუმენტაციით დასტურდება, რომ 2017 წლის 17-18 ოქტომბრის შემდგომ, მიუხედავად იმისა, რომ ინსპექციის 2017 წლის 20 ოქტომბრის №შ-130/17 დადგენილებით შეჩერებულ იქნა ქ. თბილისში, ...ს ქუჩა, №..., ... საკადასტრო კოდით რეგისტრირებულ მიწის ნაკვეთზე ბმა „ჟ...ს“ მიერ არქიტექტურის სამსახურის 2015 წლის 4 თებერვლის №1714673 ბრძანებით შეთანხმებული არქიტექტურული პროექტის დარღვევით მიმდინარე მრავალფუნქციური შენობის სამშენებლო სამუშაოები - ისინი არ შეჩერებულა. ამასთან, მერიამ დააკონკრეტა, რომ სადავო აქტის გამოცემის საფუძველი გახდა არა ქარგირებისა და არმირების მოწყობა, არამედ სართულის დაშენება და ფასადის მოპირკეთების სამუშაოების 2017 წლის 4 ნოემბრის შემდგომ განხორციელების ფაქტი, რაც საქმეში დაცული დოკუმენტაციით იყო დადასტურებული (2019 და 2020 წლის ფოტოსურათები) და სასამართლოს მიერ არასწორად იქნა შეფასებული და დადგენილი.

კასატორი მიიჩნევს, რომ განსახილველ შემთხვევაში სასამართლომ თავი აარიდა საკითხის სამართლებრივ შეფასებას და გადაწყვეტილება მიიღო როგორც საპროცესო ასევე მატერიალური ნორმების დარღვევით, მაშინ როცა საქმეში დაცული მტკიცებულებები იძლეოდა სადავო საკითხის არსებითად გადაწყვეტის შესაძლებლობას. ამასთან, სასამართლომ მიღებული გადაწყვეტილებით შექმნა მართლმსაჯულების ხელოვნურად გაჭიანურების საფუძველი და ვერ უზრუნველყო ვერც მოსარჩელის კანონიერი უფლებისა და ინტერესის დაცვა.

კასატორი - ბმა „ჟ...“ ხაზს უსვამს იმ გარემოებას, რომ განსახილველ შემთხვევაში, ობიექტზე გაცემული იყო მშენებლობის ნებართვა, სამუშაოების წარმოება მოხდა სწორედ ნებართვით განსაზღვრულ ვადაში და მას უნებართვო მშენებლობა არ უწარმოებია. ამასთან, კასატორმა არ გაიზიარა სააპელაციო პალატის მსჯელობა, რომ სახეზე იყო შეთანხმებული პროექტის დარღვევით განხორციელებული სამუშაოები, რაც ადმინისტრაციული ორგანოსთვის საკითხის ხელახლა გამოსაკვლევად დაბრუნების წინაპირობად მიიჩნია და აღნიშნულის საპირისპიროდ განმარტა, რომ სართული, რომლის დემონტაჟსაც ითხოვდა ინსპექცია, წარმოადგენდა ობიექტის ბოლო სართულს, რომელიც 2015 წლის 4 თებერვლის ბრძანებით ისედაც შეთანხმებული იყო და სახეზე არ იყო პროექტის დარღვევა, ამასთან, არ არსებობდა არც ექსპერტიზის ან რაიმე სახის დასკვნა, რომელიც დარღვევას დაადგენდა.

კასატორი მიიჩნევს, რომ სააპელაციო სასამართლომ საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 32.4 მუხლის გამოყენებით შეითავსა ადმინისტრაციული ორგანოს ფუნქცია და გასცდა მისი კომპეტენციის ფარგლებს, რამდენადაც სარჩელის ფარგლებში განსახილველი საკითხების მიღმა იმსჯელა სულ სხვა საკითხზე და სხვა შესაძლო დარღვევაზე. გარდა ამისა, კასატორმა აღნიშნა, რომ განსახილველ შემთხვევაში, ადმინისტრაციული ორგანო ვერ დაადგენს ახალ ფაქტებს და მისთვის ახალი აქტის გამოცემის დავალება იმ მოტივით, რომ შესაძლოა ადმინისტრაციულმა ორგანომ არასწორი ნორმით დააკვალიფიცირა სამართალდარღვევა, ყოველგვარ სამართლებრივ საფუძველს არის მოკლებული. კასატორმა ასევე ხაზი გაუსვა, რომ ვინაიდან 2019 წელს ერთხელ უკვე შედგენილ იქნა მითითება და შემოწმების აქტი, ახალი დადგენილების მიღების შემთხვევაში გასული იქნებოდა პროდუქტის უსაფრთხოებისა და თავისუფალი მიმოქცევის კოდექსის 25-ე მუხლის მე-13-მე-14 ნაწილებით განსაზღვრული 2 თვიანი ვადა. გარდა ამისა, ბმა „ჟ...“ ხაზს უსვამს, რომ სააპელაციო სასამართლომ არ გაითვალისწინა მის მიერ სარჩელსა და სააპელაციო შესაგებელში მითითებული გარემოება, რომ მოსარჩელე პროექტის დარღვევის გამო ინსპექციის მიერ დაჯარიმებული იყო სხვა აქტით და მიღებული იყო შესაბამისი დადგენილება №..., რომელიც ასევე გასაჩივრებული იყო. ამდენად, კასატორი მიიჩნევს, რომ სააპელაციო სასამართლომ ადმინისტრაციულ ორგანოს დაავალა ახალი აქტის გამოცემა საკითხზე, რომელზეც მას უკვე ნამსჯელი ჰქონდა და მიღებული იყო შესაბამისი დადგენილება.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2024 წლის 20 სექტემბრის განჩინებით, ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, სსიპ ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის მუნიციპალური ინსპექციის, 2024 წლის 15 ოქტომბერს ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის, ხოლო 2024 წლის 11 ნოემბრის განჩინებით ბმა „ჟ...ს“ საკასაციო საჩივრები დასაშვებობის შესამოწმებლად წარმოებაში იქნა მიღებული.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლისა და საკასაციო საჩივრების დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ სსიპ ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის მუნიციპალური ინსპექციის, ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის და ბმა „ჟ...ს“ საკასაციო საჩივრები არ აკმაყოფილებს საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მოთხოვნებს და არ ექვემდებარება დასაშვებად ცნობას, შემდეგ გარემოებათა გამო:

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილი განსაზღვრავს საკასაციო საჩივრის განსახილველად დასაშვებობის ამომწურავ საფუძვლებს, კერძოდ, აღნიშნული ნორმის თანახმად, საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მიერ საკასაციო საჩივარი დაიშვება, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ: ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია; გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება; დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივრები არ არის დასაშვები საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოთ მითითებული საფუძვლით.

საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების საკასაციო სასამართლოს მიერ დამკვიდრებული პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით და ამასთან, არ არსებობს საკასაციო საჩივრების განხილვის შედეგად მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღების ვარაუდი. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული გადაწყვეტილება არ ეწინააღმდეგება ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს. ამასთან, საქმის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს მიერ საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების თვალსაზრისით.

საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ იგი იმსჯელებს იმ პრეტენზიებზე, რომლებიც მოცემული დავის გადასაწყვეტად სამართლებრივად მნიშვნელოვანია. ადამიანის უფლებათა ევროპული კონვენციის მე-6 მუხლი ავალდებულებს სასამართლოს, დაასაბუთოს თავისი გადაწყვეტილება, რაც არ უნდა იქნეს გაგებული თითოეულ არგუმენტზე დეტალური პასუხის გაცემად (იხ. ჯღარკავა საქართველოს წინააღმდეგ, №7932/03; Van de Hurk v. Netherlands, par.61, Garcia Ruiz v. Spain [GC] par.26; Jahnke and Lenoble v France (dec.); Perez v France [GC], par. 81).

განსახილველ შემთხვევაში, სასამართლოს მსჯელობის საგანს წარმოადგენს მუნიციპალიტეტის მერიის მუნიციპალური ინსპექციის 2019 წლის 22 ივლისის №... დადგენილებისა და თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის 2020 წლის 17 მარტის №371 ბრძანების კანონიერება.

საკასაციო პალატა მიუთითებს პროდუქტის უსაფრთხოებისა და თავისუფალი მიმოქცევის კოდექსის IV თავზე, რომელიც უკავშირდება ტექნიკური საფრთხის კონტროლს. აღსანიშნავია, რომ დასახელებული კოდექსის მე-14 მუხლის პირველი ნაწილი რეგულირების სფეროდ განსაზღვრავს მომეტებული ტექნიკური საფრთხის შემცველ ობიექტებს და მათთან დაკავშირებულ პროცესებს, რომელთა წარმოება, მშენებლობა, მონტაჟი, შენახვა, ტრანსპორტირება, ბრუნვა, გამოყენება და განადგურება შეიცავს ნგრევის, აფეთქების, ემისიისა და ინტოქსიკაციის შესაძლებლობას და არის მომეტებული რისკი ადამიანის სიცოცხლის, ჯანმრთელობის, საკუთრებისა და გარემოსთვის. დასახელებული მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად კი, სამშენებლო საქმიანობაზე ზედამხედველობის სფეროში ამ თავის მოქმედებას მათ შორის პირების, აგრეთვე ამხანაგობების საქმიანობაზე, რომლის დროსაც ხორციელდება შენობა-ნაგებობის, მისი ელემენტების, კონსტრუქციული სისტემების ან კვანძების მშენებლობა, მონტაჟი, დემონტაჟი და სხვა სამშენებლო სამუშაოები; ასევე დამკვეთზე, რომლის ქმედებამაც გამოიწვია დარღვევები სამშენებლო საქმიანობაში და სხვა.

რაც შეეხება უშუალოდ სამშენებლო საქმიანობაზე სახელმწიფო ზედამხედველობის განხორციელების პროცესს, ზემოაღნიშნული კოდექსის 25-ე მუხლის მე-2 და მე-5 ნაწილების თანახმად, სამშენებლო საქმიანობაზე სახელმწიფო ზედამხედველობის ორგანო სამართალდარღვევის საქმის წარმოებას იწყებს დამრღვევის მიმართ მითითების გაცემით. მითითებით განსაზღვრული ვადის გასვლის შემდეგ სამშენებლო საქმიანობაზე სახელმწიფო ზედამხედველობის ორგანო ამოწმებს დამრღვევს, რაზედაც დგება შემოწმების აქტი. შემოწმების აქტში აისახება მშენებარე ობიექტის ფაქტობრივი მდგომარეობა მითითების პირობებთან მიმართებით, კერძოდ აისახება მითითება შესრულდა, არ შესრულდა თუ არადროულად სრულდება. დასახელებული მუხლის მე-9 ნაწილის თანახმად, თუ შემოწმების აქტში დაფიქსირებულია დარღვევა, აქტის საფუძველზე სამშენებლო საქმიანობაზე სახელმწიფო ზედამხედველობის ორგანო უფლებამოსილია მათ შორის მიიღოს დადგენილება დამრღვევის დაჯარიმებისა და საქართველოს კანონმდებლობის დარღვევით აშენებული შენობა-ნაგებობების მთლიანად ან ნაწილობრივ დემონტაჟის, მშენებარე შენობა-ნაგებობების მშენებლობის მთლიანად ან ნაწილობრივ შეჩერებისა და დემონტაჟის შესახებ.

საკასაციო სასამართლო ასევე მიუთითებს სადავო პერიოდში მოქმედ „მშენებლობის ნებართვის გაცემის წესისა და სანებართვო პირობების შესახებ“ საქართველოს მთავრობის 2009 წლის 24 მარტის №57 დადგენილების (ძალადაკარგულია საქართველოს მთავრობის 2020 წლის 2 მარტის №139 დადგენილებით) მე-4 მუხლის პირველ პუნქტზე, რომელიც მშენებლობის სახეებად განსაზღვრავდა: ა) ახალი მშენებლობას (მათ შორის, მონტაჟი); ბ) რეკონსტრუქციას; გ) რემონტი-შეკეთებას, მოპირკეთება/აღჭურვას (არ საჭიროებს ნებართვას); დ) დემონტაჟს; ე) ლანდშაფტური მშენებლობას; ვ) დროებითი შენობა-ნაგებობების მონტაჟს/განთავსებას. ამავე დადგენილების 36-ე მუხლი კი მშენებლობის განხორციელების საფუძვლად განსაზღვრავს მშენებლობის ნებართვას, რომლებიც გაიცემა ახალ მშენებლობაზე (მათ შორის მონტაჟზე); არსებული შენობა-ნაგებობის რეკონსტრუქციაზე; არსებული შენობა-ნაგებობის დემონტაჟზე და სამშენებლო დოკუმენტის ისეთ ცვლილებაზე, რომელიც საჭიროებს ახალ ნებართვას. ამასთან აღსანიშნავია, რომ დადგენილების მე-3 მუხლის 74-ე პუნქტის თანახმად, უნებართვო მშენებლობა განსაზღვრულია როგორც მშენებლობის ნებართვას დაქვემდებარებული შენობა-ნაგებობების მშენებლობა მშენებლობის ნებართვის გარეშე, ან/და დროებითი შენობა-ნაგებობის განთავსება სანებართვო მოწმობით განსაზღვრული გამოყენების პერიოდის გასვლის შემდეგ.

აღსანიშნავია, რომ პროდუქტის უსაფრთხოებისა და თავისუფალი მიმოქცევის კოდექსის სადავო აქტის გამოცემის დროს მოქმედი რედაქციის 44-ე მუხლის პირველი ნაწილის „გ“ ქვეპუნქტი მშენებლობის განხორციელებისთვის სპეციალური რეჟიმის ზონაში, სადაც დადგენილია მშენებლობის განხორციელების განსაკუთრებული რეჟიმი, ტყის ფონდისა და „წყლის შესახებ“ საქართველოს კანონით განსაზღვრულ ტერიტორიებზე, კულტურული მემკვიდრეობის დამცავ ზონებსა და საკურორტო-სარეკრეაციო ზონებში და ქალაქ თბილისის ტერიტორიაზე უნებართვო მშენებლობის ან/და რეკონსტრუქციის წარმოება, რომელიც იწვევს შენობა-ნაგებობის გაბარიტების ცვლილებას კერძო საკუთრებაში არსებულ უძრავ ქონებაზე − მესამე ან მეოთხე კლასის შენობა-ნაგებობაზე ითვალისწინებდა ჯარიმას 20 000 ლარის ოდენობით.

საქმის მასალებით დადგენილია, რომ უძრავ ნივთზე, მდებარე: ქ. თბილისი, ...ს ქუჩა №..., საკადასტრო კოდი №..., საჯარო რეესტრის ეროვნულ სააგენტოში რეგისტრირებულია ბმა „ჟ...ს“ საკუთრების უფლება. ქალაქ თბილისის მერიის სსიპ თბილისის არქიტექტურის სამსახურის 2015 წლის 4 თებერვლის №1714673 ბრძანებით, შეთანხმდა ქალაქ თბილისში, ...ს ქუჩის №...-ში, ბმა „ჟ...ს“ კუთვნილ მიწის ნაკვეთზე მრავალფუნქციური (საცხოვრებელი, საოფისე, კომერციული და სხვა) შენობის კორექტირებული არქიტექტურული პროექტი. ამავე ბრძანებით გაიცა მშენებლობის ნებართვა და სანებართვო მოწმობა, ხოლო მშენებლობის ვადად განისაზღვრა პერიოდი 2015 წლის 4 თებერვლიდან 2017 წლის 4 ნოემბრის ჩათვლით.

დადგენილია, რომ ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის ზედამხედველობის საქალაქო სამსახურის 2017 წლის 20 ოქტომბრის №შ-130/17 დადგენილებით, პროექტის დარღვევის მოტივით შეჩერდა ბმა „ჟ...ს“ მიერ ქალაქ თბილისში, ...ს ქუჩა №...-ში მიმდინარე მრავალფუნქციური მშენებლობა იმ საფუძვლით, რომ შენობის მშენებლობა მიმდინარეობდა ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის სსიპ თბილისის არქიტექტურის სამსახურის 2015 წლის 4 თებერვლის №1714673 ბრძანებით შეთანხმებული პროექტის დარღვევით, კერძოდ, +75.90 ნიშნულზე დამატებით მოწყობილი იყო კოლონებისთვის და დიაფრაგმებისთვის განკუთვნილი არმირება და ქარგილები. საქმის მასალებში არსებული ზედამხედველობის საქალაქო სამსახურის 2018 წლის 22 იანვრის №001176 დადგენილების თანახმად კი იკვეთება, რომ ბმა „ჟ...“ დაჯარიმდა 5000 ლარით, ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის ზედამხედველობის საქალაქო სამსახურის 2017 წლის 20 ოქტომბრის №შ-130/17 დადგენილებით გათვალისწინებული მოთხოვნების შეუსრულებლობისათვის, რამდენადაც სამსახურის მიერ დადგენილად იქნა მიჩნეული, რომ გაგრძელდა შეჩერებული სამშენებლო სამუშაოები - განხორციელდა გადახურვის ფილის ქარგილების მოწყობა.

2019 წლის 18 თებერვალს, ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის მუნიციპალური ინსპექციის მიერ ბმა „ჟ...ს“ მიმართ შედგა №... მითითება, რომლის თანახმადაც, ქალაქ თბილისში, ...ს ქუჩა №...-ში მრავალფუნქციურ შენობაზე, +75.90 ნიშნულზე, განხორციელებული იყო სართულის დაშენება, მოპირკეთებული იყო ფასადი შესაბამისი სანებართვო დოკუმენტაციის გარეშე. აღნიშნული მითითებით, ბმა „ჟ...ს“ განესაზღვრა 30 კალენდარული დღის ვადა უნებართვოდ დაშენებული სართულის დემონტაჟის განსახორციელებლად, უსაფრთხოების წესების დაცვით და მოპირკეთების კანონიერების დამადასტურებელი დოკუმენტაციის წარსადგენად, თუმცა ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის მუნიციპალური ინსპექციის მიერ 2019 წლის 22 მარტს შედგა №... შემოწმების აქტის თანახმად, დასახელებული მითითებით გათვალისწინებული პირობები არ იქნა შესრულებული.

თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის მუნიციპალური ინსპექციის ინსპექტირებისა და ლანდშაფტურ-სარეკრეაციო ტერიტორიის დაცვის სამმართველოს ვაკე-საბურთალოს რაიონული განყოფილების მთავარი სპეციალისტის 2019 წლის 22 ივლისის მოხსენებითი ბარათის თანახმად, დადგენილ იქნა, რომ ბმა „ჟ...ს“ მიერ კვლავაც არ იყო შესრულებული 2019 წლის 18 თებერვლის №... მითითებით გათვალისწინებული მოთხოვნები. შედეგად, ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის მუნიციპალური ინსპექციის 2019 წლის 22 ივლისის №... დადგენილებით, ბმა „ჟ...“ დაჯარიმდა 20 000 ლარით, ქალაქ თბილისში, ...ს ქუჩის №...-ში შესაბამისი სანებართვო დოკუმენტაციის გარეშე, მრავალფუნქციურ შენობაზე, +75.90 ნიშნულზე სართულის დაშენებისათვის და ფასადის მოპირკეთებისათვის. ამავე დადგენილებით, ბმა „ჟ...ს“ დაევალა ქალაქ თბილისში, ...ს ქუჩა №...-ში უნებართვოდ მრავალფუნქციურ შენობაზე, +75.90 ნიშნულზე დაშენებული სართულის დემონტაჟი. აღნიშნულ დადგენილებაზე 2019 წლის 25 ივლისს მოსარჩელემ წარადგინა ადმინისტრაციული საჩივარი, რომელიც ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის 2020 წლის 17 მარტის №371 ბრძანებით არ დაკმაყოფილდა.

საკასაციო პალატა მიუთითებს საქართველოს უზენაესი სასამართლოს 2014 წლის 23 სექტემბრის განჩინებაში მოყვანილ სამართლებრივ მსჯელობაზე, რომ ადმინისტრაციული წარმოების ჩატარება მოიცავს ადმინისტრაციული ორგანოს უმნიშვნელოვანეს პროცედურულ ვალდებულებას - გამოიკვლიოს საქმისათვის მნიშვნელობის მქონე ყველა გარემოება და გადაწყვეტილება მიიღოს ამ გარემოებათა შეფასებისა და ურთიერთშეჯერების საფუძველზე. აქტის გამოცემისათვის კანონმდებლობით დადგენილია პროცედურის დაცვა, რამდენადაც მიუკერძოებლად, საქმის გარემოებათა ყოველმხრივი და ობიექტური გამოკვლევის საფუძველზე გამოცემული ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის დასაბუთებულობა-კანონიერების ხარისხი გაცილებით მაღალია, ხოლო ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემისათვის დადგენილი წარმოების პროცედურის დაცვა განმსაზღვრელ მნიშვნელობას ანიჭებს თვით აქტის კანონიერებას. საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის ეს უმნიშვნელოვანესი იმპერატიული ხასიათის დანაწესი ემსახურება საჯარო მმართველობის კანონიერების პრინციპს, რამდენადაც ყოველი მმართველობითი გადაწყვეტილების მიღება უნდა ეფუძნებოდეს განსახილველი საკითხის გარემოებებისა და ფაქტების ობიექტურ შესწავლა-გამოკვლევას, რომლის შეფასებიდან უნდა გამომდინარეობდეს საკითხის გადასაწყვეტად ჩამოყალიბებული დასკვნა (სუსგ №ბს-246-243(კ-14), 23.09.2014).

ამასთან, საკასაციო სასამართლო მიუთითებს საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 32-ე მუხლის მე-4 ნაწილზე, რომლის თანახმად, თუ სასამართლო მიიჩნევს, რომ ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი გამოცემულია საქმისათვის არსებითი მნიშვნელობის გარემოების გამოკვლევისა და შეფასების გარეშე, იგი უფლებამოსილია სადავო საკითხის გადაუწყვეტლად ბათილად ცნოს ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი და დაავალოს ადმინისტრაციულ ორგანოს, ამ გარემოებათა გამოკვლევისა და შეფასების შემდეგ გამოსცეს ახალი. სასამართლო ამ გადაწყვეტილებას იღებს, თუ ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის ბათილად ცნობისათვის არსებობს მხარის გადაუდებელი კანონიერი ინტერესი. ამასთან, აღსანიშნავია, რომ საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 32.4 მუხლით მინიჭებულ უფლებამოსილებას სასამართლო იყენებს მაშინ, როდესაც სასამართლო წესით ვერ ხერხდება ფაქტობრივი გარემოებების დადგენა და შეფასება, შესაბამისად, შეუძლებელი ხდება სადავო ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის მატერიალური კანონიერების შემოწმება.

საკასაციო სასამართლო ასევე მიუთითებს საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის მე-4 მუხლით გათვალისწინებულ ინკვიზიციურობის პრინციპზე, რომლის თანახმად, ადმინისტრაციული საქმის განხილვისას მხარეები სარგებლობენ საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის მე-4 მუხლით მინიჭებული უფლება-მოვალეობებით, ამასთან, სასამართლო უფლებამოსილია თავისი ინიციატივით მიიღოს გადაწყვეტილება დამატებითი ინფორმაციის ან მტკიცებულების წარმოსადგენად. ამასთან, საკასაციო სასამართლო მიუთითებს საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 407-ე მუხლის მე-2 ნაწილის შესაბამისად, სააპელაციო სასამართლოს მიერ დამტკიცებულად ცნობილი ფაქტობრივი გარემოებები სავალდებულოა საკასაციო სასამართლოსათვის, თუ წამოყენებული არ არის დასაშვები და დასაბუთებული პრეტენზია (შედავება). ამავე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად კი, საკასაციო სასამართლო იმსჯელებს მხარის მხოლოდ იმ ახსნა-განმარტებაზე, რომელიც ასახულია სასამართლოთა გადაწყვეტილებებში ან სხდომათა ოქმებში. ამდენად, აღსანიშნავია, რომ საკასაციო სასამართლო არ წარმოადგენს საქმის ფაქტობრივი გარემოებების დამდგენ სასამართლოს. ამასთან, საპროცესო კანონმდებლობა არ ითვალისწინებს საკასაციო სასამართლოში ახალი ფაქტობრივი გარემოებების დადგენის და მტკიცებულებების მიღების შესაძლებლობას.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ გასაჩივრებული განკარგულება არ იყო სათანადოდ დასაბუთებული, ხოლო განსახილველ შემთხვევაში ადმინისტრაციული ორგანოს მხრიდან არ მომხდარა საქმისთვის არსებითი მნიშვნელობის მქონე გარემოებების სრული გამოკვლევა და იზიარებს სააპელაციო სასამართლოს მსჯელობას, რომ განსახილველ შემთხვევაში, ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ ვერ იქნა დადასტურებული არა მარტო სადავო სამშენებლო სამუშაოების ნებართვის გარეშე განხორციელება, არამედ ასეთი გარემოების არსებობის პირობებში მისი მიმდინარეობა ქალაქ თბილისის მერიის სსიპ თბილისის არქიტექტურის სამსახურის 2015 წლის 4 თებერვლის №1714673 ბრძანებით განსაზღვრული ვადის - 2017 წლის 4 ნოემბრის შემდეგ.

ხელახალი ადმინისტრაციული წარმოების ჩატარების გზით დამატებით გამოკვლევას საჭიროებს საქმისთვის არსებითი მნიშვნელობის მქონე მთელი რიგი გარემოებები, მათ შორის, სადავო სამუშაოების განხორციელების თარიღები და აღნიშნული გარემოების დამადასტურებელი დამატებითი მტკიცებულებები, ამასთან ერთმანეთს უნდა შედარდეს თავდაპირველი სამშენებლო პროექტი მასში შემდგომ შესულ ცვლილებებთან (საქმეში პროექტი არ არის წარმოდგენილი), რამდენადაც ბმა „ჟ...“ მიუთითებს, რომ მის მიერ შენობის ბოლო სართულზე - +75.90 ნიშნულზე სამშენებლო სამუშაოების განხორციელება შეთანხმებული იყო სსიპ თბილისის არქიტექტურის სამსახურის 2015 წლის 4 თებერვლის №1714673 ბრძანებით, ამდენად უნდა გამოირკვეს, თუ რა წარმოადგენდა პროექტებით განსაზღვრულ სამუშაოებს და რამდენად თავსებადი იყო მასთან მოსარჩელის მიერ განხორციელებული სამუშაოები და სხვა. საკასაციო სასამართლო არ იზიარებს სააპელაციო სასამართლოს დასკვნას იმის შესახებ, რომ პროექტის შესაბამისად აშენებულ შენობაზე შესაბამისი ნებართვის გარეშე ახალი სართულის დაშენება ან პროექტით გათვალისწინებული სამუშაოებისაგან არსებითად განსხვავებული ცვლილების განხორციელება (მაგ. შენობის გაბარიტების შეცვლა და სხვა) შეიძლება განხილულ იქნეს პროექტის დარღვევით გათვალისწინებულ სამშენებლო სამართალდარღვევად. საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ პროდუქტის უსაფრთხოებისა და თავისუფალი მიმოქცევის კოდექსის 44-ე მუხლი უნებართვო მშენებლობად ან/და რეკონსტრუქციად განიხილავს იმ სახის წარმოებას, რაც იწვევს შენობა-ნაგებობის გაბარიტების ცვლილებას, ხოლო ამავე კოდექსის 45-ე მუხლი განსაზღვრავს სამშენებლო დოკუმენტაციითა და სამშენებლო რეგლამენტებით განსაზღვრული სანებართვო პირობების დარღვევას ან/და შეუსრულებლობას. ამდენად, მითითებული კოდექსის 44-ე და 45-ე მუხლების ნორმატიული შინაარსი არსებითად განსხვავდება ერთმანეთისგან, რაც სააპელაციო სასამართლოს მიერ არასწორად იქნა განმარტებული.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ კასატორების მიერ მითითებული გარემოებები არ იძლევა საკასაციო საჩივრების დასაშვებად ცნობის შესაძლებლობას, მოცემულ საქმეს არ გააჩნია არავითარი პრინციპული მნიშვნელობა სასამართლო პრაქტიკისათვის, სახეზე არ არის საკასაციო საჩივრების დასაშვებად ცნობის საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით რეგლამენტირებული არც ერთი საფუძველი, ამდენად, საკასაციო პალატა საკასაციო საჩივრებს მიიჩნევს დაუშვებლად.

საკასაციო სასამართლო მიუთითებს საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მე-4 ნაწილზე და აღნიშნავს, რომ თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება მიჩნეული, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70 პროცენტი.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ ვინაიდან, ბმა „ჟ...ს“ საკასაციო საჩივარზე შპს „ი...ს” მიერ 07.10.2024წ. №1728298129 საგადასახადო დავალებით გადახდილია სახელმწიფო ბაჟი 300 (სამასი) ლარის ოდენობით, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მე-4 ნაწილის თანახმად, აღნიშნული თანხის 70 პროცენტი უნდა დაუბრუნდეს კასატორს.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლით, 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მე-4 ნაწილით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. ბმა „ჟ...ს“, სსიპ ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის მუნიციპალური ინსპექციისა და ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის საკასაციო საჩივრები მიჩნეულ იქნეს დაუშვებლად;

2. უცვლელად დარჩეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2024 წლის 23 თებერვლის გადაწყვეტილება;

3. შპს „ი...ს” (ს/კ: ...) დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე 07.10.2024წ. №1728298129 საგადასახადო დავალებით გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის - 300 ლარის 70% - 210 ლარი, შემდეგი ანგარიშიდან: ქ. თბილისი, სახელმწიფო ხაზინა, ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის №200122900, სახაზინო კოდი №300773150;

4. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.

მოსამართლეები: გ. აბუსერიძე

მ. ვაჩაძე

ბ. სტურუა