Facebook Twitter

საქართველოს უზენაესი სასამართლო

გ ა ნ ჩ ი ნ ე ბ ა

საქართველოს სახელით

ბს-128(კ-24) 22 მაისი, 2025წ.

ქ. თბილისი

ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატამ

შემდეგი შემადგენლობით:

ნუგზარ სხირტლაძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

მოსამართლეები: თამარ ოქროპირიძე, გიორგი გოგიაშვილი

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლისა და 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის საფუძველზე, ზეპირი განხილვის გარეშე, განიხილა თ. ზ-ის საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საფუძვლები თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 17.10.2023წ. გადაწყვეტილებაზე.

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

თ. ზ-იმა 13.06.2022წ. სარჩელით მიმართა საგარეჯოს მუნიციპალიტეტში სიღნაღის რაიონული სასამართლოს მაგისტრატ სასამართლოს მოპასუხის საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის საკრებულოს მიმართ, 30.01.2023წ. გამართულ სასამართლო სხდომაზე დააზუსტა სასარჩელო მოთხოვნები და მოითხოვა მისი თანამდებობიდან გათავისუფლების შესახებ საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის საკრებულოს 06.05.2022წ. ბ53.5322126001 ბრძანების ბათილად ცნობა, საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის საკრებულოს ...ის თანამდებობაზე აღდგენა და საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის საკრებულოსათვის მის სასარგებლოდ განაცდურის (შრომით გასამრჯელოს) დაკისრება შემდეგი ოდენობით: 2021 წლის 16 მაისიდან 2021 წლის 31 დეკემბრამდე ყოველთვიურად 600 ლარის ოდენობით, ხოლო - 2022 წლის 01 იანვრიდან 880 ლარის ოდენობით სასამართლო გდაწყვეტილების აღსრულებამდე.

საგარეჯოს მუნიციპალიტეტში სიღნაღის რაიონული სასამართლოს მაგისტრატი სასამართლოს 01.03.2023წ. გადაწყვეტილებით, თ. ზ-ის სარჩელი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ, ბათილად იქნა ცნობილი საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის საკრებულოს 06.05.2022წ. ბ53.5322126001 ბრძანება თ. ზ-ის საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის საკრებულოს ...ის თანამდებობიდან 2018 წლის 16 მაისიდან გათავისუფლების შესახებ, საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის საკრებულოს დაევალა ახალი ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემა მოსარჩელე თ. ზ-ის საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის საკრებულოს ...ის ტოლფას თანამდებობაზე აღდგენის შესახებ და საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის საკრებულოს თ. ზ-ის სასარგებლოდ დაეკისრა სამსახურიდან დათხოვნის დღიდან, აღდგენამდე პერიოდისათვის განაცდური ხელფასის (შრომითი გასამრჯელო) ანაზღაურება, ყოველთვიურად 600 ლარის ოდენობით.

მოპასუხე საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის საკრებულომ საგარეჯოს მუნიციპალიტეტში სიღნაღის რაიონული სასამართლოს მაგისტრატი სასამართლოს 01.03.2023წ. გადაწყვეტილება გაასაჩივრა სააპელაციო სასამართლოში და მოითხოვა საგარეჯოს მუნიციპალიტეტში სიღნაღის რაიონული სასამართლოს მაგისტრატი სასამართლოს 01.03.2023წ. გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღების გზით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 17.10.2023წ. გადაწყვეტილებით, საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის საკრებულოს სააპელაციო საჩივარი დაკმაყოფილდა, გაუქმდა საგარეჯოს მუნიციპალიტეტში სიღნაღის რაიონული სასამართლოს მაგისტრატი მოსამართლის 01.03.2023წ. გადაწყვეტილება და მიღებული იქნა ახალი გადაწყვეტილება, რომლითაც თ. ზ-ის სარჩელი არ დაკმაყოფილდა.

სააპელაციო პალატამ აღნიშნა, რომ განსახილველ შემთხვევა უკავშირდება სადავო სამართალურთიერთობის სასამართლო წესით პირველად განხილვის შემდეგ სასამართლოს მიერ გამოტანილი და სადღეისოდ უკვე კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილების აღსრულების საკითხს. საგარეჯოს მუნიციპალიტეტში სიღნაღის რაიონული სასამართლოს მაგისტრატი სასამართლოს 14.01.2019წ. გადაწყვეტილებით თ. ზ-ის სარჩელი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ, საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 32-ე მუხლის მე-4 ნაწილის შესაბამისად, სადავო საკითხის გადაუწყვეტლად ბათილად იქნა ცნობილი საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის საკრებულოს თავმჯდომარის 16.05.2018წ. N61 ბრძანება თ. ზ-ის საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის საკრებულოს ...ის თანამდებობიდან გათავისუფლების შესახებ და საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის საკრებულოს დაევალა ახალი ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემა გადაწყვეტილების კანონიერ ძალაში შესვლიდან ერთი თვის ვადაში. ამდენად, საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის საკრებულოს 06.05.2022წ. სადავო Nბ53.5322126001 ბრძანება გამოცემულია საგარეჯოს მუნიციპალიტეტში სიღნაღის რაიონული სასამართლოს მაგისტრატი სასამართლოს 14.01.2019წ. გადაწყვეტილების აღსრულების მიზნით. სააპელაციო პალატის მითითებით, ვინაიდან გასაჩივრებული ინდივიდურლაური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი გამოცემულია სასამართლოს კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილების საფუძველზე, სარჩელის დაკმაყოფილების კანონიერება, უპირველესად, სასამართლოს კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილების შესწავლას უკავშირდება. შესაბამისად, სააპელაციო პალატამ მიუთითა საქმის უდავო ფაქტობრივ გარემოებებზე, რომელთა წრეც განისაზღვრა სიღნაღის რაიონული სასამართლოს საგარეჯოს მუნიციპალიტეტში მაგისტრატი სასამართლოს 14.01.2019წ. გადაწყვეტილებით, კერძოდ: ა) 15.05.2018წ. თ. ზ-ი მუშაობდა საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის საკრებულოს ...ის თანამდებობაზე; ბ) საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის საკრებულოს თავმჯდომარის 16.05.2018წ. N61 ბრძანებით, თ. ზ-ი გათავისუფლებული იქნა საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის საკრებულოს ...ის თანამდებობიდან, თ. ზ-ის მიერ 16.05.2018წ. განცხადების საფუძველზე; გ) სასამართლო განხილვის შედეგად დადგენილად იქნა მიჩნეული, რომ სამსახურიდან გათავისუფლების თაობაზე განცხადება დაწერილი იქნა თ. ზ-ის მიერ. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 13.01.2022წ. (№ბს-941(2კ-20) განჩინებით გაზიარებული იქნა ქვედა ინსტანციის მიერ დადგენილი ფაქტობრივი გარემოება მასზედ, რომ 16.05.2018წ. განცხადება სამსახურიდან გათავისუფლების თაობაზე ხელმოწერილია მოსარჩელის მიერ; დ) მოსარჩელე - თ. ზ-ის ხელმძღვანელობისათვის არც ზეპირი და არც წერილობითი ფორმით არ უცნობებია მისი საავადმყოფო ფურცელზე (14.05.2018 – 24.05.2018) ყოფნის ფაქტი და საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის საკრებულოში არ წარუდგენია საავადმყოფო ფურცელი; ე) საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის საკრებულოს თავმჯდომარის 16.05.2018წ. N61 ბრძანების გამოცემას საფუძვლად დაედო თ. ზ-ის 16.05.2018წ. N47-03 განცხადება საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის საკრებულოს ...ის თანამდებობიდან გათავისუფლების შესახებ. მითითებულ განცხადებაში მოსარჩელე ითხოვდა სამსახურიდან გათავისუფლებას. თუმცა განცხადების შინაარსი არ იძლეოდა განმცხადებლის ნების ერთმნიშვნელოვნად განმარტების შესაძლებლობას, რაც საბოლოოდ ეჭქვეშ აყენებდა მოსარჩელის ნების გამოვლენის ნამდვილობას. მართალია, თ. ზ-ი 14.05.2018წ. – 24.05.2018წ. იმყოფებოდა საავადმყოფო ფურცელზე, თუმცა, მის მიერ მაინც მოხდა განცხადების დაწერა სამსახურიდან გათავისუფლების მოთხოვნით. საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის საკრებულოს ხელმძღვანელობისათვის ცნობილი არ ყოფილა თ. ზ-ის საავადმყოფო ფურცელზე ყოფნის ფაქტი (აღნიშნულის საწინააღმდეგო გარემოება ვერ იქნა შესაბამისი მტკიცებულებებით დადასტურებული მოსარჩელის მიერ), თუმცა მითითებული გარემოება იწვევს საფუძვლიან ვარაუდს თ. ზ-ის მიერ სამსახურიდან გათავისუფლების შესახებ განცხადების დაწერის წინაპირობების გამოკვლევის საჭიროებასთან დაკავშირებით. ყოველივე ზემოაღნიშნულის საფუძველზე, სიღნაღის რაიონული სასამართლოს საგარეჯოს მუნიციპალიტეტში მაგისტრატი სასამართლოს 14.01.2019წ. გადაწყვეტილების აღსრულების მიზნით, საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის საკრებულოს მიერ 17.03.2022წ. ჩატარებული იქნა მარტივი ადმინისტრაციული წარმოება, რომელსაც ესწრებოდნენ სხდომის თავმჯდომარე - ლ. მ-ი, სხდომის მდივანი - თ. თ-ი, საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის საკრებულოს თანამშრომლები - ი. ქ-ი და მ. დ-ი და დაინტერესებული პირი - თ. ზ-ი. აღნიშნული წარმოების დროს შედგენილი იქნა შესაბამისი ოქმი, რომლის მიხედვითაც დგინდება, რომ სხდომის თავმჯდომარემ თ. ზ-ის შესთავაზა წარედგინა თავისი მოსაზრებები და მტკიცებულებები 16.05.2018წ. განცხადებასთან დაკავშირებით, რაზედაც თ. ზ-იმა განაცხადა, რომ მას არ დაუწერია სამსახურიდან გათავისუფლების შესახებ განცხადება, რაც ყველასთვის ცნობილია. აღნიშნული განცხადების შესახებ მისთვის ცნობილი გახდა მას შემდეგ, რაც ჩაიბარა იგი. თ. ზ-იმა განმარტა, რომ მან იცოდა მისი სამსახურიდან წასვლის თაობაზე, თუმცა, არ იცოდა, რა ფორმით წავიდა. სამსახურიდან გაუშვა ო. ჩ-იმა, პირადი დაინტერესების გამო. თავიდან მოტივი იყო ის, რომ მას არ ჰქონდა ექიმობის უფლება, ვინაიდან, თ. ზ-ი მეორე სამსახურში (შპს ,,მ...ში“) მუშაობდა ექიმად, ამას უკრძალავდა ო. ჩ-ი. თ. ზ-იმა განმარტა, რომ მან საჯარო სამსახურის ბიუროში შეიტანა განცხადება, ჰქონდა თუ არა მეორე სამსახურში მუშაობის უფლება. სხდომაზე დაიკითხნენ საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის საკრებულოს თანამშრომლები - ო. ჩ-ი, ი. გ-ი, ი. ს-ი და ე. ტ-ე. სხდომის დასასრულს, თ. ზ-ის შეეთავაზა წარედგინა მტკიცებულებები, მოეყვანა სხდომაზე ის ადამიანები, ვისაც შეეძლოთ ადმინისტრაციული ორგანოსთვის მიეწოდებინათ მისთვის სასარგებლო და მნიშნელოვანი ინფორმაცია, რაზედაც შესაძლებელი იყო სხდომის გადადება, თუმცა, თ. ზ-იმა უარი განაცხადა. ზემოაღნიშნული მარტივი წარმოების საფუძველზე, საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის საკრებულოს მიერ 06.05.2022 წ. მიღებული იქნა ბ53.5322126001 ბრძანება, თ. ზ-ის საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის საკრებულოს ...ის თანამდებობიდან 2018 წლის 16 მაისიდან გათავისუფლების შესახებ.

სააპელაციო პალატის შეფასებით, კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილების მიხედვით, საქმეზე გამოკვლეული უნდა ყოფილიყო თ. ზ-ის მიერ სამსახურიდან გათავისუფლების შესახებ განცხადების დაწერის წინაპირობები. სადავო ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის კანონიერების შემოწმებისას, სააპელაციო პალატამ მხარეთა ახსნა-განმარტებების საფუძველზე, განცხადების დაწერის წინაპირობების დადგენისა და შეფასების მიზნით გამოითხოვა დამატებითი ინფორმაცია შპს ,,თ...დან“. გამოთხოვილი ინფორმაციის საფუძველზე, დადგინდა, რომ თ. ზ-ი შპს ,,თ...ში“ დასაქმებულია 2012 წლის აპრილის თვიდან. სააპელაციო პალატა განსახილველ შემთხვევაში ყურადღება გაამახვილა იმ გარემოებაზე, რომ თ. ზ-ი დასაქმებული იყო ორ სამსახურში სხვადასხვა მუნიციპალიტეტებში: ქალაქებში საგარეჯოში და თბილისში. შპს ,,თ...ს“ მიერ მოწოდებული ინფორმაციის თანახმად, 11.2017წ.-05.2018წ. ჩათვლით და დღემდე თ. ზ-ის სამუშაო გრაფიკი დამოკიდებულია მ...ის სამუშაო სპეციფიკაზე, რაც გულისმობს ...ს ოპერირებას სეზონური პერიოდების მიხედვით, ...ს ექიმები მუშაობას იწყებენ დღის 12:00 საათზე, ხოლო სამუშაო დრო სრულდება მაშინ, როდესაც მ...ი იკეტება არაუგვიანეს 23:00 საათზე. სადავო არ არის საკითხი იმასთან დაკავშირებით, რომ თ. ზ-ი საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის საკრებულოს ...ის თანამდებობაზე მუშაობდა სრულ განაკვეთზე, რომელიც კანონით განსაზღვულ სამუშაო საათებს მოიცავს. განსხვავებული სამუშაო გრაფიკი: სამსახურში მისვლისა და წამოსვლის განსხვავებული დრო და დღეები დამსაქმებელთან შეთანხმებული არ ჰქონია. სააპელაციო პალატის მოთხოვნის საფუძველზე, 15.08.2023წ. დამატებით იქნა წარმოდგენილი ინფორმაცია შპს ,,თ...ში“ ნამუშევარი სამუშაო დღეების თაობაზე. სააპელაციო პალატისთვის მიწოდებული ინფორმაციის თანახმად, თანამშრომლის სამუშაო ადგილზე მოსვლისა და წასვლის დროებში ცარიელი ველების არსებობა ნიშნავს თანამშრომლის დასვენების დღეებს ან/და შვებულება/ბიულეტინზე ყოფნის პერიოდს. მოწოდებული ინფორმაციის საფუძველზე სააპელაციო პალატამ დაადგინა, რომ 2017 წლის ნოემბერში თ. ზ-ის მიერ შპს ,,თ...ში“ ნამუშევარი დღეების რაოდენობა არის 22, თავისუფალია 8 გრაფა. იმავე წლის დეკემბერში ნამუშევარი დღეების ოდენობაა 17, ხოლო თავისუფალი გრაფაა -14. 2018 წლის იანვარში ნამუშევარი დღეებია - 11, ხოლო თავისუფალი გრაფაა - 20, თებერვალში ნამუშევარი დღეებია 14, თავისუფალია 14 გრაფა, მარტში: 13 ნამუშევარი დღეა, ხოლო თავისუფალია 18 გრაფა, აპრილში ნამუშევარი დღეებია 15, თავისუფალია 15 გრაფა, მაისში ნამუშევარი დღეებია 13, ხოლო თავისუფალია 18 გრაფა. სააპელაციო პალატის შეფასებით, სამუშაო დღეები უმეტესწილად მიყოლებითაა და მხოლოდ შაბათ-კვირას ან დასვენების დღეებს არ მოიცავს, როგორც ამას განმარტავდა მოწინააღმდეგე მხარე. ამასთანავე, შპს ,,თ...ში“ სამუშაო დღეებში (შაბათ-კვირისა და უქმე დღეების გამოკლებით) ნამუშევარი დღეების რაოდენობა აღემატება საჯარო მოსამსახურის კუთვნილი შვებულების დღეების საერთო რაოდენობას. აღნიშნული გარემოებები ადასტურებს აპელანტის განმარტებას მასზედ, რომ საჯარო სამსახურის გაცდენის ხარჯზე თ. ზ-ი მუშაობდა მეორე სამსახურში ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტში. მეორე სამსახურის ტერიტორიული მდებარეობა და სამუშაო საათები გამორიცხავდა პირის გამოცხადებას სხვა მუნიციპალიტეტში არსებულ სამუშაო ადგილზე, საქმის განხილვის შედეგად დადგინდა, რომ მ...ში ექიმები მუშაობას იწყებენ დღის 12:00 საათზე, ხოლო სამუშაო დრო სრულდება მაშინ, როდესაც მ...ი იკეტება, არაუგვიანეს 23:00 საათზე. შესაბამისად, სააპელაციო პალატამ დაასკვნა, რომ სამსახურიდან გათავისუფლების შესახებ განცხადების დაწერას წინ უძღოდა თ. ზ-ის მიერ საჯარო სამსახურის არაერთგზის გაცდენა, რის თაობაზეც დამსაქმებული მიუთითებდა და მოითხოვდა მისგან, რომ სამუშაო საათებსა და დღეებში ყოფილიყო სამსახურში.

სააპელაციო პალატამ ყურადღება გაამახვილა მოსარჩელის 10.05.2018წ. წერილობით ახსნა-განმარტებაზე, კერძოდ, თ. ზ-იმა საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის საკრებულოს თავმჯდომარეს განუმარტა, რომ მიმდინარე წლის 30 აპრილიდან 4 მაისის ჩათვლით - არ ყოფილა სამსახურში. 30 აპრილს და 01 მაისს ისარგებლა შვებულების გამოუყენებელი დღეებით, ხოლო დანარჩენი 3 დღის შესახებ არ ჩაუყენებია საქმის კურსში ხელმძღვანელობა, იგი ითხოვდა მის მიერ გამოჩენილი უპასუხისმგებლობის პატიებას და გაცდენილი დღეების საპატიოდ ჩათვლას. სააპელაციო პალატამ მიუთითა, რომ ზემოაღნიშნული განცხადების დაწერის შემდეგ თ. ზ-ი 14.05.2018წ. და 15.05.2018წ. კვლავ არ გამოცხადდა სამსახურში. შპს ,,თ...დან“ მოწოდებული ინფორმაციის საფუძველზე დგინდება, რომ თ. ზ-ის შპს-ში ნამუშევარად აქვს მითითებული 18, 19 და 20 მაისი, რომელი დღეებიც თ. ზ-ის მიერ წარმოდგენილ საავადმყოფო ფურცელში არის მითითებული. მხარეები ადასტურებენ, რომ 16.05.2018წ. დამსაქმებელმა მოითხოვა დასაქმებულის დაუყოვნებელი გამოცხადება სამსახურში, რის შემდეგაც თ. ზ-ი მივიდა სამუშაო ადგილზე. სააპელაციო პალატაში საქმის განხილვის დროს მოწმის სახით დაკითხული იქნა ე. გ-ე, რომელმაც დადებითად დაახასიათა თ. ზ-ი და მიუთითა, რომ 16.05.2018წ. საკრებულოს შენობის ფოიეში ატირებული ქალბატონის დანახვამ მასზე ძალიან ცუდად იმოქმედა, რის შემდეგაც შევიდა თავმჯდომარესთან და მოუწოდებდა, არ გაეთავისუფლებინათ სამსახურიდან, თავმჯდომარემ მოუსმინა და უთხრა, რომ თ.ზ-იი ატყუებდა, 2-2 დღით იღებდა შვებულებებს, იგონებდა ავადმყოფობას. ამდენად, სააპელაციო პალატამ მიიჩნია, რომ განცხადების დაწერის ერთადერთი მიზეზი, რაც გამოიკვეთა სააპელაციო წესით საქმის განხილვის დროს, იყო თ. ზ-ის მიერ სამსახურის უსაფუძვლოდ გაცდენის გამო სამსახურში არსებული პრობლემები და დამსაქმებლის მითითება, რომ სამუშაო დღეებში ყოფილიყო სამუშაო ადგილას. 16.05.2018წ. თ. ზ-ისათვის ცხადი გახდა, რომ სამსახურში მისი გამოუცხადებლობა საპატიოდ აღარ მიიჩნეოდა, რამაც, სააპელაციო პალატის შეფასებით, გამოიწვია განცხადების დაწერა 16.05.2018წ. სამსახურიდან გათავისუფლების თაობაზე. სააპელაციო პალატის შეფასებით, დასაქმებულს ჰქონდა შესაძლებლობა არ დაეწერა განცხადება და შეესრულებინა დამსაქმებლის კანონიერი მოთხოვნა: კვირის სამუშაო დღეებში გამოცხადებულიყო სამსახურში (ხსენებული წარმოადგენს დასაქმებული პირის უფლებას). შპს ,,თ...საგან“ მოწოდებული ინფორმაცია ადასტურებს, რომ თ. ზ-იმა საჯარო სამსახურიდან გათავისუფლების შემდეგ დადგენილი გრაფიკით განაგრძო მუშაობა შპს ,,თ...ში”, კერძოდ, 2018 წლის მაისის ბოლო კვირაში ორშაბათიდან ხუთშაბათის ჩათვლით, დილის 12 საათიდან დღის მანძილზე თ. ზ-ი იმყოფებოდა სამსახურში მ...ში.

სააპელაციო პალატამ მოიხმო „საჯარო სამსახურის შესახებ“ კანონის 108-ე და 109-ე მუხლები, საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 13.01.2022წ. განჩინების (№ბს-941(2კ-20) ის კონკრეტული ამონრიდი, რომლშიც განიმარტა ,,საჯარო სამსახურის შესახებ“ კანონის 109-ე მუხლით გათვალისწინებული 14 დღიანი ვადის დაცვის მნიშვნელობა და მიზანი. თ. ზ-ი განცხადებით ითხოვდა სამსახურიდან გათავისუფლებას 16.05.2018წ. ხოლო - საქმის განხილვის შედეგად არ დადასტურდა, რომ მისი გათავისუფლება საფრთხეს უქმნიდა საჯარო დაწესებულების ნორმალურ ფუნქციონირებას. აღნიშნულის გათვალისწინებით პალატამ მიიჩნია, რომ თ. ზ-ის სამსახურიდან გათავისუფლება 2018 წლის 16 მაისიდან შეესაბამება ,,საჯარო სამსახურის შესახებ“ საქართველოს კანონის 109-ე მუხლის მოთხოვნებს, არსებობდა განცხადების დაკმაყოფილების წინაპირობები. სააპელაციო პალატამ, ასევე, აღნიშნა, რომ თ. ზ-ის კანონით გათვალისწინებულ 14 დღიან ვადაშიც არ მოუთხოვია განცხადების განუხილველად დატოვება (მართალია მას 2018 წლის ივნისის თვემდე არ ჰქონდა ჩაბარებული გათავისუფლების ბრძანება, თუმცა, დასაქმებულის მიერ განცხადება კანონით დადგენილ 14 დღიან ვადაში გამოხმობილი არ ყოფილა). ამასთანავე, სააპელაციო პალატამ არ გაიზიარა პირველი ინსტანციის სასამართლოს შეფასება მასზედ, რომ განცხადების დაწერის უარყოფასთან დაკავშირებით თ. ზ-ის პოზიცია უთანაბრდება მისსავე სურვილს გათავისუფლების შესახებ განცხადების განუხილველად დატოვების მოთხოვნასთან დაკავშირებით. პირველი ინსტანციის სასამართლოს ამგვარი მსჯელობა, სააპელაციო პალატის მოსაზრებით, არ ეფუძნება სადავო საკითხთან დაკავშირებით კანონიერ ძალაში შესულ სასამართლო 14.01.2019წ. გადაწყვეტილებას. ხსენებული სამართალწარმოების დროს, თ. ზ-ი ასევე აცხადებდა, რომ გათავისუფლების თაობაზე განცხადება მას არ დაუწერია, თუმცა არც ერთი ინსტანციის სასამართლოს არ მიუთითებია აღნიშნული იმ გარემოების დასადგენად, რომ განცხადების დაწერა არ შეესაბამებოდა მის ნამდვილ ნებას. სააპელაციო პალატის შეფასებით, სასამართლოს დავალება მდგომარეობდა სწორედ იმაში, რომ სადავო საკითხის ხელახალი განხილვის დროს გამოკვლეული ყოფილიყო თ. ზ-ის მიერ სამსახურიდან გათავისუფლების შესახებ განცხადების დაწერის წინაპირობები.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 17.10.2023წ. გადაწყვეტილება საკასაციო წესით გასაჩივრდა თ. ზ-ის მიერ.

კასატორი მიუთითებს, რომ საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის საკრებულოს ...ის თანამდებობიდან პირადი განცხადების საფუძველზე გათავისუფლებასთან დაკავშირებით 16.05.2018წ. განცხადება არ არის მის მიერ დაწერილი და ხელმოწერილი. მართალია ხსენებული გარემოება პრეიუდიციული ბუნებისაა, თუმცაღა, საქმის მასალების ყოველმხრივი ანალიზის საფუძველზე უტყუარად დგინდება აღნიშნულის საპირისპირო ფაქტიური მოცემულობა იმასთან დაკავშირებით, რომ განცხადება დაწერილია ზეწოლის ფონზე იმ მიზნით, რომ მოსარჩელის ადგილას განმწესებულიყო საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის საკრებულოს ხელმძღვანელობისათვის სასურველი სხვა კადრი. ამასთანავე, კასატორის მოსაზრებით, სააპელაციო პალატის სადავო გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება სადავო საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 13.01.2022წ. (№ბს-941(2კ-20) განჩინებაში ასახულ დასკვნას იმის შესახებ, რომ „საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის საკრებულოს მითითება მოსარჩელის მიერ სამსახურის არასაპატიო მიზეზით გაცდენის, სხვა სამსახურში მუშაობასა და სხვა ფაქტებზე, არ წარმოადგენდა სადავო აქტის გამოცემის საფუძველს.“ შესაბამისად, კასატორის შეფასებით, სააპელაციო პალატის სადავო გადაწყვეტილება შეფასების მიღმა ტოვებს კასატორის მიერ გამოხატული ნების ნამდვილობის განსაზღვრას, არ არის დადგენილი რეალურად სურდა თუ არა კასატორს სამსახურის დატოვება. აღნიშნული თვალსაზრისით, კასატორმა დამატებით მიუთითა, რომ საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის საკრებულოში წარსულში დაკავებულ თანამდებობაზე მისი აღდგენის შემთხვევაში, კასატორი დატოვებდა მ...ში დაკავებულ ექიმის პოზიციას, რაც ერთმნიშვნელოვნად ადასტურებს მის სურვილს - გაეგრძელებინა ზემოაღნიშნულ თანამდებობაზე საქმიანობა საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის საკრებულოში, ხოლო - აღნიშნული გარემოებების მხედველობაში მიუღებლობამ გამოიწვია მისი უფლებების აშკარა ხელყოფა.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლო გასაჩივრებული განჩინების გაცნობის, საქმის მასალების შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ თ. ზ-ის საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მოთხოვნებს და არ ექვემდებარება დასაშვებად ცნობას შემდეგ გარემოებათა გამო:

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილი განსაზღვრავს საკასაციო საჩივრის განსახილველად დაშვების ამომწურავ საფუძვლებს, კერძოდ, აღნიშნული ნორმის თანახმად, საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მიერ საკასაციო საჩივარი დაიშვება, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ: ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია; გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება; დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოთ მითითებული საფუძვლით.

საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების საკასაციო სასამართლოს მიერ დამკვიდრებული პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით და ამასთან, არ არსებობს საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღების ვარაუდი. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება არ ეწინააღმდეგება ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს. ამასთან, საქმის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს მიერ საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების თვალსაზრისით.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ კასატორი ვერ ასაბუთებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვას მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, ვერ აქარწყლებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებსა და დასკვნებს.

საკასაციო სასამართლო იზიარებს მოცემულ საქმეზე სააპელაციო ინსტანციის სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს და მიიჩნევს, რომ სააპელაციო სასამართლომ არსებითად სწორად გადაწყვიტა მოცემული დავა.

საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 404-ე მუხლის 1-ლი ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო სასამართლო ამოწმებს გადაწყვეტილებას საკასაციო საჩივრის ფარგლებში. სსსკ-ის 410-ე მუხლის „გ“ ქვეპუნქტის მიხედვით, საკასაციო სასამართლო არ დააკმაყოფილებს საკასაციო საჩივარს, თუ სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება არსებითად სწორია, მიუხედავად იმისა, რომ გადაწყვეტილების სამოტივაციო ნაწილი არ შეიცავს შესაბამის დასაბუთებას. საკასაციო პალატა საქმეში არსებული მასალებისა და კასატორის მიერ დაფიქსირებული საკვანძო ფაქტობრივ-სამართლებრივი პრეტენზიებისა და არგუმენტაციის შუქზე, შეაფასებს მხოლოდ იმ პრეტენზიების საფუძვლიანობას, რომელთაც უშუალოდ ეფუძნება კასატორის მოთხოვნის წარმატების ბედი (იხ. ევროპული სასამართლოს 09.12.1994წ. გადაწყვეტილება საქმეზე Case of Hiro Balani v. Spain, App. No. 18064/91, §28; იხ. აგრეთვე. ევროპული სასამართლოს 24.05.2005წ. გადაწყვეტილება საქმეზე Buzescu v. Romania, Application no. 61302/00, §67.). საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ დავის გადაწყვეტა საჭიროებს „საჯარო სამსახურის შესახებ“ კანონის 109-ე მუხლის მე-3 პუნქტის შინაარსის გარკვევას.

ნორმის განმარტება საჭიროებს გამოსაყენებელი ნორმის ნამდვილი არსის გარკვევას და კანონმდებლის კონკრეტული მიზნის დადგენას (იხ. სუსგ., ბს-520-515(კ-11), 15.09.2012წ.). „საჯარო სამსახურის შესახებ“ 109-ე მუხლის 1-ლი პუნქტის თანახმად, მოხელე პირადი განცხადების საფუძველზე თავისუფლდება სამსახურიდან. ამავე მუხლის მე-2 პუნქტის გათვალისწინებით, მოხელის სამსახურიდან გათავისუფლების შესახებ ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი გამოიცემა სამსახურიდან გათავისუფლების თაობაზე განცხადების რეგისტრაციიდან 14 სამუშაო დღის გასვლის შემდეგ, გარდა იმ შემთხვევისა, როდესაც მოხელე სამსახურიდან დაუყოვნებლივ გათავისუფლებას ითხოვს და მისი გათავისუფლება საფრთხეს არ უქმნის საჯარო დაწესებულების ნორმალურ ფუნქციონირებას. რაც შეეხება ამავე მუხლის მე-3 პუნქტს, სამსახურიდან გათავისუფლების თაობაზე განცხადების რეგისტრაციიდან სამსახურიდან გათავისუფლების შესახებ ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემამდე მოხელეს უფლება აქვს, მოითხოვოს განცხადების განუხილველად დატოვება. ეს მოთხოვნა უნდა დაკმაყოფილდეს. საკასაციო პალატა მიუთითებს, რომ „საჯარო სამსახურის შესახებ“ კანონის 109-ე მუხლის 1-ლი, მე-2 და მე-3 პუნქტებით გათვალისწინებული ტექსტის ჩვეულებრივი, ორდინალური გაგების თანახმად, საჯარო მოხელე აღჭურვილია პირადი განცხადების საფუძველზე სამსახურიდან გათვისუფლებასთან დაკავშირებული განცხადების 14 დღის განმავლობაში განუხილველად დატოვების მოთხოვნის უფლებით, რომელიც უნდა დაკმაყოფილდეს. „საჯარო სამსახურის შესახებ“ კანონის 109-ე მუხლის მე-3 მუხლის 1-ელ და მე-2 წინადადებაში გამოყენებული ტერმინები - „უფლება აქვს მოითხოვოს“ და „უნდა დაკმაყოფილდეს“ - მათი სემანტიკური ფორმულირების თვალსაზრისით, იმპერატიული კონოტაციის მატარებელია, უკეთუ ნორმის ტექსტი არ შეიცავს რაიმე სხვა საგამონაკლისო დებულებას, საჯარო დაწესებულებას არ აქვს უფლება მოხელეს განუცხადოს უარი კანონის 109.3 მუხლით გათვალისწინებული მოთხოვნის დაკმაყოფილებაზე. საკასაციო პალატა მიუთითებს, რომ საკანონმდებლო ბალანსი (წონასწორობა), რომელიც ასახვას ჰპოვებს „საჯარო სამსახურის შესახებ“ კანონის 109-ე მუხლის მიზანში ესწრაფვის: ა) საჯარო მოხელის პერსონალური ავტონომიის დაცვას (პირი აღჭურვილია პირადი, ინდივიდუალური მოტივების საფუძველზე თანამდებობიდან გათავისუფლებისა, და, ამავდროულად, მიღებული გადაწყვეტილების, გონივრულ (14 დღიან) ვადაში, რაციონალური გადააზრების შემთხვევაში, საკუთარი თავდაპირველი მოსაზრების შეცვლის უფლებით (109.1. და 109.3. მუხ.)) და ბ) საჯარო სამსახურის ინსტიტუციური ქმედითობის დაცვას (მოხელის ზემოაღნიშნული უფლება არა მუდმივი, არამედ, დროში შემოსაზღვრულია, მოხელის მიერ დაუყოვნებლივ გათავისუფლების სურვილის გამოთქმის შემთხვევაშიც კი, საჯარო დაწესებულებას, ნორმით დადგენილი პატივსადები საფუძვლებიდან გამომდინარე, შეუძლია უარი განუცხადოს მოხელეს მოთხოვნის დაკმაყოფილებაზე, აღნიშნული აბალანსებს საჯარო დაწესებულების შემხვედრ ნორმატიულ ვალდებულებას, სამსახურიდან გათავისუფლების თაობაზე განცხადების რეგისტრაციიდან 14 სამუშაო დღის გასვლამდე არ გამოსცეს მოხელის სამსახურიდან გათავისუფლებასთან დაკავშირებული ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი (109.2. მუხ)). საკასაციო პალატა ხაზგასმით აღნიშნავს, რომ საკასაციო სასამართლოს ერთგვაროვან პრაქტიკაში, დამკვიდრებულია „საჯარო სამსახურის შესახებ“ კანონის 109-ე მუხლის ჩვეულებრივი, ორდინალური გაგება (იხ. სუსგ-ები: ბს-924 (კ-18), 17.10.2019წ.; ბს-432(კ-20), 16.12.2020წ.; ბს-898 (კ-19), 24.12.2020წ.; ბს-1259(კ-20), 22.04.2021წ.; ბს-161(კ-21), 16.09.2021წ.; ბს-309(კ-21), 17.03.2022წ.; ბს-140(კ-22), 13.07.2022წ.; ბს-80(კ-24), 11.12.2024წ.; ბს-493(2კ-23), 20.02.2025წ.). საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ უზენაესი სასამართლოს ერთგვაროვან პრაქტიკაში გადაწყვეტილი საქმეების საკვანძო არსი მათი - „ratio decidendi“ - არ უკავშირდება ისეთ შემთხვევებს, როდესაც სამსახურში დარჩენასთან დაკავშირებით მოხელის ფორმალური ნება არათანმიმდევრულია და საჯარო მოხელის ქცევა შეუთავსებელია საჯარო სამსახურის განმსაზღვრელ მოვალეობებთან, როდესაც ერთი მხრივ, მოხელის მიერ საჯარო გაცხადებული ნება, ხოლო მეორე მხრივ, მისი რეალური ქცევა, იმდენად შეუსაბამოა ერთმანეთთან, რომ შესაძლოა პრეზუმირებული იყოს ნების გამოვლენის არაგულწრფელობა. სამართლის ჰერმენევტიკული მახასიათებელი ისაა, რომ სამართლის ნორმების ზოგადი ბუნების გათვალისწინებით, მათი ფორმულირება ვერ მოხდება აბსოლუტური სიზუსტით. ზედმეტი სიხისტის თავიდან აცილებისა და ცვალებად გარემოებებთან ადაპტირების საჭიროება ნიშნავს, რომ სამართლის ნორმათა უმეტესობა, გარდაუვლად, აბსტრაქტული ტერმინებით არის ჩამოყალიბებული და ასეთი ნორმების გამოყენება და განმარტება პრაქტიკაზეა დამოკიდებული (ევროპული სასამართლოს 25.05.1993წ. გადაწყვეტილება საქმეზე Kokkinakis v. Greece, App. No. 14307/88, §40.). ამასთანავე, აღსანიშნავია რომ რამდენადაც მკაფიოდ არ უნდა იყოს ფორმულირებული სამართლის ნორმა, სამართლის ნებისმიერ სისტემაში, არსებობს ამ ნორმის სამოსამართლეო განმარტების გარდაუვალი ელემენტი. სასამართლოებისთვის მინიჭებული განსჯის ფუნქცია ძევს სწორედ ინტერპრეტაციული ეჭვების აღმოფხვრაში (ევროპული სასამართლოს დიდი პალატის 12.02.2008წ. გადაწყვეტილება საქმეზე Kafkaris v. Cyprus, App. No. 21906/04, §141.). საკასაციო პალატა თვლის, რომ გადასაწყვეტი შემთხვევის ინდივიდუალური თავისებურება და ამდენად, უკვე გადაწყვეტილ შემთხვევათაგან რადიკალური განსხვავება, ნორმატიულად ამართლებს „საჯარო სამსახურის შესახებ“ კანონის 109-ე მუხლის მე-3 პუნქტის ჩვეულებრივი, ორდინალური მნიშვნელობის ნორმის მიზნის შუქზე დაზუსტების არსს, თვით საჯარო სამსახურის სისტემის განმსაზღვრელი იმ ბაზისური პრინციპების მხედველობაში მიღებით, რომლებიც თავად „საჯარო სამსახურის შესახებ“ კანონის 109-ე მუხლს აძლევს როგორც იურიდიულ ფორმას, ისე მის შინაარსს. საკასაციო პალატა მიუთითებს, რომ ნორმის მიზანს შესწევს ძალა სიტყვები, რომლებიც განასახიერებენ დისპოზიციურ დებულებებს, გარდაქმნას იმპერატიულად და პირიქით, სიტყვები, რომლებიც გადმოსცემენ იმპერატიულ დებულებებს, გარდაქმნას დისპოზიციურად. ყოველივე ზემოაღნიშნულისა და საქმეში არსებული მასალების გათვალისწინებით, შეფასებას საჭიროებს “საჯარო სამსახურის შესახებ” კანონის 109-ე მუხლის მე-3 პუნქტით გათვალისწინებული უფლების რეალიზების მართლზომიერების პირობები და მისგან მომდინარე სამართლებრივი შედეგები.

საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ “საჯარო სამსახურის შესახებ” კანონის 109-ე მუხლის მე-3 პუნქტით დაცული უფლების რეალიზების შეფასებისას ხსენებული უფლების განხორციელება ექვემდებარება საჯარო სამსახურის სისტემისათვის ფუძემდებლურ ერთგულების პრინციპთან შესაბამისობას. მართალია, ნორმის ტექსტი აგებულია ისეთი კატეგორიული ენით, როგორიცაა - „უფლება აქვს მოითხოვოს“ და „უნდა დაკმაყოფილდეს“ - თუმცაღა, აღნიშნული დებულება ვერ განიმარტება იზოლირებულად, „საჯარო სამსახურის შესახებ“ კანონით მინიჭებული უფლებების განხორციელების იმ პრინციპებისაგან განცალკევებით, რომლებიც ამ უფლებების არსებობას განაპირობებენ. „საჯარო სამსახურის შესახებ“ კანონის მე-8 მუხლით დეკლარირებულია ერთგულების პრინციპი, მასში ნაგულისხმევია საჯარო მოხელის მიერ სამსახურებრივი უფლებამოსილების საჯარო სამსახურის პრინციპებისა და საჯარო ინტერესების დაცვის საფუძველზე განხორციელების ვალდებულება. საქართველოს მთავრობის 20.04.2017წ. №200 დადგენილებით დამტკიცებული „საჯარო დაწესებულებაში ეთიკისა და ქცევის ზოგადი წესების განსაზღვრის შესახებ“ რეგულაციის მე-4 მუხლის 1-ლი პუნქტის მიხედვით, საჯარო მოსამსახურე არის ხალხისა და სახელმწიფოს ერთგული. ხალხისა და სახელმწიფოს ერთგულების შინაარსი დაზუსტებულია ამავე მუხლის მე-2 და მე-3 პუნქტში, რომლის თანახმად, საჯარო მოსამსახურის მიერ ხალხის ერთგულება გულისხმობს მისი სამსახურებრივი უფლებამოსილების კეთილსინდისიერად შესრულებას, საჯარო ინტერესების უზრუნველყოფის მიზნით, ხოლო, საჯარო მოსამსახურის მიერ სახელმწიფოს ერთგულება გულისხმობს სახელმწიფოს ძირითადი პრინციპების დაცვას, როგორებიცაა: დემოკრატიის პრინციპი, კანონიერების პრინციპი და საყოველთაოდ აღიარებული ადამიანის უფლებები და თავისუფლებები. საჯარო სამსახურის არსი, მისი საკვანძო ბუნება უცილობლად მოითხოვს საჯარო მოხელის ერთგულების პრინციპით ბოჭვას, რამეთუ დემოკრატიულ საზოგადოებაში საჯარო მოხელეთა მისიაა დაეხმარონ სახელმწიფოს მასზე დაკისრებული ფუნქციების შესრულებაში (იხ. ევროპული სასამართლოს დიდი პალატის 12.02.2008წ. გადაწყვეტილება საქმეზე Guja v. Moldova, App. No. 14277/04, §§70-71). აღიარებულია, ასევე, რომ სამსახურებრივი ურთიერთობები ეფუძნება ორმხრივ ნდობას (ევროპული სასამართლოს დიდი პალატის 05.09.2017წ. გადაწყვეტილება საქმეზე Bărbulescu v. Romania, App. No. 61496/08, §121(vi)). საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ საჯარო სამსახურის პრინციპები მოქმედებს ნორმატიული წინაპირობის (დეტერმინანტის) სახით, იგი განსაზღვრავს „საჯარო სამსახურის შესახებ“ კანონის 109-ე მუხლის მე-3 პუნქტის მოქმედების ფარგლებს, აღნიშნული ნორმით მინიჭებული უფლების მართლზომიერად განხორციელების მოთხოვნებს, საჯარო უფლება ყოველთვის უნდა განხორციელდეს მართლზომიერად, დაუშვებელია საჯარო უფლების განხორციელების უშუალო შედეგი იყოს საჯარო დაწესებულების სახელწიფოებრივ მიზნებთან შეუსაბამო, მათთვის ზიანი მომტანი (შდრ.: სკ-ის 115 მუხ.). „საჯარო სამსახურის შესახებ“ კანონის 109-ე მუხლის მე-3 პუნქტი მიზნად ისახავს სამსახურში დარჩენასთან დაკავშირებით მოხელის თვითგამორკვევის პირობების შექმნას, ნორმა მოხელეს ანიჭებს სამსახურიდან გათავისუფლების შესახებ პირადი განცხადების განუხილველად დატოვების უფლებას დროის შეზღუდული (14 დღე) მონაკვეთის ფარგლებში. შესაბამისად, საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ „საჯარო სამსახურის შესახებ“ კანონის 109-ე მუხლის მე-3 პუნქტის მიზანი ეფუძნება ერთგვარ პრეზუმირებას იმისა, რომ არსებობს საჯარო სამსახურში საქმიანობის გაგრძელების თანმიმდევრული განზრახვა, რაც ნიშნავს იმას, რომ ასეთი უფლების მართლზომიერად განხორციელების პირობები განისაზღვრება იმ მოვალეობების ჭრილში, რომლებიც განსაზღვრავენ საჯარო სამსახურის მთლიან სისტემას, ერთგულება გულისხმობს იმას, რომ საჯარო მოსამსახურეს, როგორც მინიმუმ ფაქტიურად შეეძლოს საჯარო სამსახურში სრულ განაკვეთზე მუშაობა. საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ „საჯარო სამსახურის შესახებ“ კანონის 109-ე მუხლის მე-3 პუნქტის შინაარსი უნდა შეფასდეს როგორც ნორმის ტექსტის, ისე მისი მიზნის გათვალისწინებით, საჯარო სამსახურის სისტემის ზოგადი პრინციპების კონტექსტში. შესაბამისი უფლება მაშინ შეიძლება იყოს დაცული „საჯარო სამსახურის შესახებ“ კანონის 109-ე მუხლის მე-3 პუნქტით, უკეთუ საჯარო მოხელის მიერ გამოვლენილი ნების იმანენტური თვისება - მისი თანმიმდევრულობა - განსაზღვრავს თავად გამოვლენილი ნების ნამდვილობას, ანუ როდესაც საჯარო მოხელე გამოხატავს მართლზომიერ და პატივსადებ ნებას გააგრძელოს საჯარო სამსახურის ფუნქციების შესრულება. როდესაც დაკავებულ თანამდებობაზე დარჩენის საჯარო მოხელის მიერ გაცხადებული სურვილი პირდაპირ ეწინააღმდეგება საჯარო მოხელის ობიექტურ ქცევას (კერძო სექტორში საქმიანობას რომელიც შეუთავსებელია საჯარო სამსახურში სრულ განაკვეთზე მუშაობასთან) სახეზეა გამოვლენილი ნების ნამდვილობის უხეში ნაკლი. საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლოს განმარტებით, „კერძო და საჯარო ინტერესთა კონფლიქტის ნებისმიერ ვითარებაში, ეს კონფლიქტი უნდა მოიხსნას და არჩევანი გაკეთდეს რომელიმე ინტერესის სასარგებლოდ. თანამდებობის პირის ვალდებულება - შორს დაიჭიროს თავი ინტერესთა კონფლიქტისაგან, წარმოადგენს მის არა მარტო სამართლებრივ, არამედ ეთიკურ-ზნეობრივ ვალდებულებასაც, რაც მისი საქმიანობის განსაკუთრებული ხასიათიდან გამომდინარეობს. ამაზე მიანიშნებს იმ ნორმატიული აქტების სახელწოდებანიც (,,ქცევის კოდექსი“, ,,ოფიციალური ქცევის კოდექსი“, ,,სახელმწიფო მოსამსახურეთა ეთიკის შესახებ“ კანონები), რომლითაც წესრიგდება ინტერესთა შეუთავსებლობა სხვადასხვა ქვეყნებში. საჯარო სამსახური ავალდებულებს პიროვნებას, აცნობიერებდეს აღნიშნული ვალდებულების არსს და მოქმედებდეს მის შესაბამისად“ (იხ., საკონსტიტუციო სასამართლოს 13.07.2006წ. გადაწყვეტილება N1/2/378 საქმეზე „საქართველოს მოქალაქე ვალერი გელაშვილი საქართველოს პარლამენტის წინააღმდეგ“, გვ.10. §II.). ამდენად, ამგვარი შემთხვევის „საჯარო სამსახურის შესახებ“ კანონის 109-ე მუხლის მე-3 პუნქტით დაცულ სფეროში მოქცევა და მისი განზოგადება საჯარო სამსახურის მთლიან სისტემაში, გამოიწვევს საჯარო სამსახურის სისტემის რღვევას. საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ ის ფუძემბდებლური ნორმატიული პრინციპები, რომლებიც მხარს უჭერს თვით „საჯარო სამსახურის შესახებ“ კანონის 109-ე მუხლის მე-3 პუნქტით გათვალისწინებული უფლების ნორმატიულ ლეგიტიმურობას, უარყოფილი იქნებოდა მოხელის ასეთი ქცევა „საჯარო სამსახურის შესახებ“ კანონის 109-ე მუხლის მე-3 პუნქტით რომ იყოს დაცული. შესაბამისად, ასეთ დროს საჯარო მოხელის მიერ გამოვლენილი ნება არათანმიმდევრულია, იგი შეიცავს შინაგან, გადაულახავ წინააღმდეგობას. ნორმით დაცული უფლება, რომლის მართლზომიერი რეალიზება ეფუძნება საჯარო სამსახურში საქმიანობის გაგრძელების სურვილს და ამდენად საჯარო ფუნქციების განხორციელების შესაძლებლობას, ვერ იარსებებს საჯარო მოსამსახურის ისეთი ობიექტური ქცევის პარალელურად, რომელიც გამორიცხავს კერძო სამსახურში საქმიანობის საფუძვლით საჯარო სამსახურში სრულ განაკვეთზე მუშაობის ფაქტობრივ შესაძლებლობას. აღნიშნული ვერ ჩაითვლება საჯარო სამსახურში საქმიანობის პრაქტიკის ჩვეულ ნორმად. ამდენად, საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ უფლება, რომელიც გამომდინარეობს „საჯარო სამსახურის შესახებ“ კანონის 109-ე მუხლიდან, მართლზომიერად ხორციელდება მხოლოდ მაშინ, როდესაც მოხელის ნების გამოვლენა საჯარო სამსახურში დარჩენასთან დაკავშირებით, თავსებადია იმ ძირეულ ვალდებულებებთან, რომელიც განსაზღვრავს საჯარო სამსახურის სისტემისადმი მოხელის ერთგულების მიზანს. ნორმის ობიექტური მიზნებისათვის, აღნიშნული მოთხოვნა არ ექვემდებარება დაკმაყოფილებას, როდესაც საჯარო მოსამსახურის პარალელური ქცევა - კერძო სექტორში დასაქმება, რომელიც შეუძლებელს ხდის საჯარო მოვალეობების არათუ ჯეროვნად, არამედ საერთოდ შესრულებას - ასეთი მოთხოვნის საფუძვლად არსებულ ნების გამოვლენას აქცევს არათანმიმდევრულს, ქმნის უფლების ბოროტად გამოყენებისა და ასევე საჯარო სამსახურის ნორმალური ფუნქციონირებისათვის საფრთხის შემცველ რისკებს. ამდენად, როდესაც საჯარო მოხელის ობიექტური ქცევა ცხადად ეწინააღმდეგება ერთგულების პრინციპით ნაკარნახევ საჯარო სამსახურის მოვალეობების შესრულების ლეგიტიმურ მიზანს, უფლების შინაარსი მოკლებულია ნებელობის შესატყვის თანმიმდევრულობას და არ არის მოცული „საჯარო სამსახურის შესახებ“ კანონის 109-ე მუხლის მე-3 პუნქტით დაცული სფეროთი. უკეთუ როგორც ინტერესთა კონფლიქტს, ისე ფაქტობრივ სამსახურებრივ შეუთავსებლობას საფუძვლად უდევს სწორედ ზემოაღნიშნული პრინციპის დარღვევა, ნორმის ამგვარ განმარტებას სისტემურად ესადაგება „საჯარო სამსახურის შესახებ“ კანონის 113-ე მუხლის 1-ლი პუნქტის დანაწესიც, რომლის მიხედვით „კორუფციის წინააღმდეგ ბრძოლის შესახებ“ კანონის მოთხოვნების დარღვევა შესაძლებელია გახდეს მოხელის სამსახურიდან გათავისუფლების საფუძველი.

საკასაციო პალატა ხაზგასმით აღნიშნავს, რომ ზოგადი წესის თანახმად, საჯარო სამსახურში საქმიანობის წესების შესაბამისი დარღვევები ექვემდებარება „საჯარო სამსახურის შესახებ“ კანონის X თავით დეტალურად რეგლამენტირებულ დისციპლინურ წარმოებას, თუმცა, აღნიშნული არ გამორიცხავს „საჯარო სამსახურის შესახებ“ კანონის 109-ე მუხლის მე-3 პუნქტით დადგენილი დებულების საჯარო სამსახურის პრინციპების შუქზე განმარტებას, უკეთუ ასეთი ვლდებულებები ექცევა სტრუქტურულ ვალდებულებათა რიცხვში, რომელიც საჯარო მოხელეს ისედაც ბოჭავს მათი დარღვევის ფაქტებზე რეაგირების მიუხედავად. საკასაციო პალატა მიუთითებს, რომ ასეთ დროს ადმინისტრაციული ორგანოს უმოქმედობა ინსტუტიციურ ხარვეზს წარმოადგენს, თუმცა იგი არ ათავისუფლებს საჯარო მოხელეს შესაბამისი პრინციპების დაცვის ვალდებულებისგან. ამასთან, ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ დისციპლინური წარმოების განუხორციელებლობა საფუძვლად ვერ დაედება „საჯარო სამსახურის შესახებ“ კანონის 109-ე მუხლის მე-3 პუნქტის ნორმატიული შინაარსით საჯარო უფლების არამართლზომიერად განხორციელების დაცვას. ამდენად, ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ დისციპლინური წარმოების განუხორციელებლობა საჯარო მოხელის შეუსაბამო ქცევას არ ხდის მართებულს. საკასაციო პალატა მიუთითებს, რომ „საჯარო სამსახურის შესახებ“ კანონის 109-ე მუხლის მე-3 პუნქტის ტელეოლოგიური განმარტება ატარებს მკაცრად გამოკვეთილ საგამონაკლისო ხასიათს და მისი გამოყენება დასაბუთებულია მხოლოდ იმ შემთხვევაში, როდესაც საჯარო მოხელის ობიექტური ქცევა, უფლების რეალიზებისას წარმოადგენს საჯარო სამსახურის პრინციპებთან ისეთ ცხად, აშკარა და ერთმნიშვნელოვან წინააღმდეგობას, რომ ასეთი განცხადების დაკმაყოფილების შედეგად საქმიანობის გაგრძელება იმთავითვე შეუთავსებელია საჯარო სამსახურეობრივ ვალდებულებებთან. თუ ადმინისტრაციული ორგანო მიიჩნევს, რომ უფლების რეალიზება არ ექვემდებარება დაკმაყოფილებას მოხელის ქცევის საჯარო სამსახურის პრინციპებთან ერთმნიშვნელოვანი (არა სადავო, სავარაუდო ან/და ორაზროვანი) შეუთავსებლობის საფუძვლით, ამ უკანასკნელს, „საჯარო სამსახურის შესახებ“ კანონის 109-ე მუხლის მე-2 და მე-4 პუნქტების შესაბამისად, ეკისრება მოთხოვნის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის წერილობითი დასაბუთების ვალდებულება სზაკ-ით დადგენილი წესის მიხედვით. საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ სზაკ-ით გათვალისწინებული უფლებადაცვითი გარანტიები წარმოადგენს წონასწორობის მიღწევის მექანიზმს ინდივიდის უფლებების დაცვასა და ინსტიტუციურ ქმედითობას შორის.

საკასაციო პალატა მიუთითებს სიღნაღის რაიონული სასამართლოს საგარეჯოს მუნიციპალიტეტში მაგისტრატი სასამართლოს 01.03.2023წ. გადაწყვეტილებაზე, სასამართლომ მიიჩნია, რომ მოსარჩელის მიერ განხორციელებული მოქმედებები, თავისი შინაარსით, უთანაბრდებოდა მოსარჩელის ნებას გაეგრძელებინა საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის საკრებულოში საქმიანობა, რაც წარმოშობდა მოსარჩელის 16.05.2018წ. განცხადების განუხილველად დატოვების საფუძველს (გვ.14-19.). ამავდროულად, თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 17.10.2023წ. გადაწყვეტილებით მიჩნეულ იქნა, რომ 16.05.2018წ. განცხადების დაწერის წინაპირობები უკავშირდებოდა სამსახურში შექმნილ პრობლემებს, რომელიც სათავეს იღებდა მოსარჩელის კერძო დაწესებულებაში პარალელურ რეჟიმში საქმიანობის ფაქტისაგან (გვ.19-22). საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ ორივე ინსტანციის სასამართლო ვალდებული იყო შეეფასებინა ფაქტი იმასთან დაკავშირებით, თუ რამდენად განახორციელა მოსარჩელემ „საჯარო სამსახურის შესახებ“ კანონის 109-ე მუხლის მე-3 პუნქტით გათვალისწინებული მოთხოვნის უფლება. ამდენად, დასადგენი იყო მოსარჩელის მიერ გამოვლენილი ნების ნამდვილობა, კერძოდ, მოსარჩელის სამსახურში დარჩენის სურვილის არსებობა და არა მარტოოდენ იმ საკითხის გამორკვევა, თუ რა ფაქტორების ერთობლიობამ განაპირობა მოსარჩელის მიერ 16.05.2018წ. განცხადების დაწერა, შეფასებას საჭიროებდა საკითხი იმასთან დაკავშირებით, ამ ფაქტორების ერთობლიობა აკმაყოფილებდა თუ არა „საჯარო სამსახურის შესახებ“ კანონის 109-ე მუხლის მე-3 პუნქტით გათვალისწინებული ნორმის წინაპირობებს. სწორედ აღნიშნული საკითხი საჭიროებდა შეფასებას, რაც ნათლად გამომდინარეობდა სიღნაღის რაიონული სასამართლო საგარეჯოს მუნიციპალიტეტში მაგისტრატი სასამართლოს 14.01.2019წ. გადაწყვეტილებიდან (საქმე №3/15-2018წ.), თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 25.03.2020წ. განჩინებიდან (საქმე №3ბ/2698-19) და საკასაციო სასამართლოს 13.01.2022წ. განჩინებიდან (საქმე №ბს-941(2კ-20). საქმის მასალების საფუძველზე, საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ მოსარჩელე თ. ზ-ი ქ. საგარეჯოში, საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის საკრებულოს ...ის თანამდებობაზე მუშაობის პარალელურად, ამავდროულად, 2012 წლის აპრილის თვიდან, დასაქმებულია ქ. თბილისში შპს ,,თ...ში“ (ე.წ. „მ...ი“) ექიმის პოზიციაზე. „საჯარო სამსახურის შესახებ“ კანონის მე-60 მუხლის მე-2 პუნქტის თანახმად, მოხელისათვის დადგენილია 5-დღიანი სამუშაო კვირა, მოხელის სამუშაო დროის ხანგრძლივობა დღეში არ უნდა აღემატებოდეს 8 საათს, ხოლო კვირაში – 40 საათს. ამავე მუხლის 1-ლი პუნქტის მიხედვით, მოხელის სამუშაო დრო არის კალენდარული დროის ნაწილი, რომლის განმავლობაშიც მოხელე ვალდებულია განახორციელოს თავისი სამსახურებრივი უფლებამოსილება. ამასთან, საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის საკრებულოში მოსარჩელე დასაქმებული იყო სრულ განაკვეთზე, რომელიც კანონით განსაზღვულ სამუშაო საათებს მოიცავს. აღსანიშნავია, რომ საქმის მასალები არ შეიცავს ცნობებს განსხვავებულ გრაფიკთან დაკავშირებით დამსაქმებელთან სპეციალური შეთანხმების არსებობის ფაქტის თაობაზე. მოსარჩელე არ ყოფილა დასაქმებული ნახევარ განაკვეთზე, „საჯარო სამსახურის შესახებ“ კანონის 61-ე მუხლის მე-4 და მე-5 პუნქტების შესაბამისად, აღნიშნული უფლება მოხელეს შეიძლება მიეცეს ჯანმრთელობის მდგომარეობის გათვალისწინებით, 1 წლამდე ასაკის ბავშვის აღზრდის, აგრეთვე ორსულობის პერიოდში, მისივე მოთხოვნის საფუძველზე. სააპელაციო პალატის მიერ შპს ,,თ...იდან“ გამოთხოვილი ცნობების მიხედვით, 2017 წლის ნოემბრიდან 2018 წლის მაისის ჩათვლით და დღემდე, მოსარჩელის სამუშაო გრაფიკი დამოკიდებულია მ...ის სამუშაო სპეციფიკაზე, თავად ... ოპერირებს სეზონური პერიოდების მიხედვით, პარკში მუშაობა იწყება დღის 12:00 სთ-ზე, ხოლო სრულდება მ...ის დაკეტვასთან ერთად, არაუგვიანეს 23:00 სთ-ზე. გამოთოხოვილი ინფორმაცია შეიცავს დასაქმებულთა ნამუშევარი დროის აღრიცხვის ყოველთვიურ დოკუმენტსაც, აღნიშნულ დოკუმენტში ცარიელი ველების არსებობა გულისხმობს დასაქმებულის დასვენების დღეებს ან/და შვებულება/ბიულეტინზე ყოფნის პერიოდს. აღნიშნული დოკუმენტის მიხედვით: ა) 2017 წლის ნოემბერში ნამუშევარი დღეების რაოდენობა არის 22, თავისუფალია 8 გრაფა; ბ) 2017 წლის დეკემბერში იმავე წლის დეკემბერში ნამუშევარი დღეების ოდენობაა 17, ხოლო თავისუფალია 14 გრაფა; გ) 2018 წლის იანვარში ნამუშევარი დღეების რაოდენობა არის 11, ხოლო თავისუფალია 20 გრაფა; დ) 2018 წლის თებერვალში ნამუშევარი დღეების რაოდენობა არის 14, ხოლო თავისუფალია 14 გრაფა; ე) 2018 წლის მარტში ნამუშევარი დღეების რაოდენობა არის 13, ხოლო თავისუფალია 18 გრაფა; ვ) 2018 წლის აპრილში, ნამუშევარი დღეების რაოდენობა არის 15, ხოლო თავისუფალია 15 გრაფა; ზ) 2018 წლის მაისში ნამუშევარი დღეების რაოდენობა არის 13, ხოლო თავისუფალია 18 გრაფა. აღნიშნული დოკუმენტის შინაარსის ანალიზის საფუძველზე, საკასაციო პალატა იზიარებს სააპელაციო პალატის შეფასებას მასზედ, რომ სამუშაო დღეები უმეტესწილად მიყოლებითაა და მხოლოდ შაბათ-კვირას ან დასვენების დღეებს არ მოიცავს. საკასაციო პალატა მართებულად მიიჩნევს, ასევე, სააპელაციო პალატის მოსაზრებას, რომ მოსარჩელის მიერ შპს ,,თ...ში“ სამუშაო დღეებში (შაბათ-კვირისა და უქმე დღეების გამოკლებით) ნამუშევარი დღეების რაოდენობა აღემატება საჯარო მოსამსახურის კუთვნილი შვებულების დღეების საერთო რაოდენობას, „საჯარო სამსახურის შესახებ“ კანონის 62-ე მუხლის 1-ლი პუნქტის მიხედვით, მოხელისთვის დადგენილია ყოველწლიური ანაზღაურებადი შვებულება 24 სამუშაო დღის ოდენობით. გასათვალისწინებელია ისიც, რომ მოსარჩელე თ. ზ-ი 14.05.2018წ.-24.05.2018წ. იმყოფებოდა საავადმყოფო ფურცელზე, თუმცა, შპს ,,თ...ში,“ 2018 წლის მაისში ნამუშევარი დღეების რაოდენობიდან (სულ 13), 2018 წლის 18, 19 და 20 მაისი ფიქსირდება "დასაქმებულთა ნამუშევარი დროის აღრიცხვის“ ყოველთვიურ დოკუმენტში. ამასთანავე, საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის საკრებულოსათვის წარდგენილი 10.05.2018წ. მოსარჩელის ახსნა-განმარტების მიხედვით, მოსარჩელემ 30.04.2018წ.-04.05.2018წ. სამსახურში გამოუცხადებლობის ფაქტთან მიმართებით აღნიშნა, რომ 30 აპრილს და 01 მაისს ისარგებლა შვებულების გამოუყენებელი დღეებით, ხოლო დანარჩენი 3 დღის შესახებ არ ჩაუყენებია საქმის კურსში ხელმძღვანელობა და ითხოვა გამოჩენილი უპასუხისმგებლობის პატიება და გაცდენილი დღეების საპატიოდ ჩათვლა. უკეთუ მეორე სამსახურის ტერიტორიული მდებარეობა და სამუშაო საათები გამორიცხავდა პირის გამოცხადებას სხვა მუნიციპალიტეტში არსებულ სამუშაო ადგილზე, საკასაციო პალატას, სსკ-ის 105-ე მუხლის მე-2 ნაწილის საფუძველზე, ჩამოუყალიბდა შინაგანი რწმენა იმასთან დაკავშირებით, რომ მოსარჩელე არამხოლოდ საჯარო სამსახურის გაცდენის ხარჯზე მუშაობდა მეორე სამსახურში ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტში, არამედ, საჯარო სამსახურში მუშაობის გრაფიკს „არგებდა“ და „უთავსებდა“ შპს ,,თ...ში“ მუშაობის გრაფიკს.

საკასაციო პალატა თვლის, რომ ზემოაღნიშნული გარემოებების ერთობლიობა ქმნის „საჯარო სამსახურის შესახებ“ კანონის 109-ე მუხლის მე-3 პუნქტით დადგენილ წინაპირობებს. მოსარჩელე პარალელურ რეჟიმში სადღეისოდაც დასაქმებულია კერძო ორგანიზაციაში, რაც საფუძველშივე აცლის ყოველგვარ არსს ნების გამოვლენის თანმიმდევრულობას. მოსარჩელის შინაგანი განზრახვა (ნებელობა) და მისი გარეგანი გამოხატულება (ობიექტური ქცევა) ურთიერთგამომრიცხავია, არ შეიძლება მოსარჩელე ერთდროულად მიზნად ისახავდეს საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის საკრებულოში საქმიანობას და იმავდროულად, მუშაობდეს ისეთ დაწესებულებაში, რომელიც პირდაპირ გამორიცხავს იმ დაწესებულებაში საქმიანობას, რომელშიც დარჩენის სურვილსაც იგი აცხადებს. მოსარჩელე შებოჭილია საჯარო სამსახურის პრინციპებით, რომლებიც აყალიბებენ „საჯარო სამსახურის შესახებ“ კანონის 109-ე მუხლის მე-3 პუნქტით გათვალისწინებული უფლების მართლზომიერად განხორციელების პირობებს, მოსარჩელის ნების გამოვლენა საჯარო სამსახურში დარჩენასთან დაკავშირებით, ვერ ამჟღავნებს პატივისცემას საჯარო სამსახურის სისტემის ელემენტარული მოთხოვნების მიმართ. მოსარჩელის ობიექტური ქცევა ამართლებს „საჯარო სამსახურის შესახებ“ კანონის 109-ე მუხლის მე-3 პუნქტის საგამონაკლისო წესით გამოყენების არსს, ნორმით გათვალისწინებული უფლების განხორციელება არამართლზომიერია მისი ერთგულების პრინციპთან შეუსაბამობის საფუძვლით, რომელიც გამორიცხავს განცხადების განუხილველად დატოვების მოთხოვნის დაკმაყოფილების შესაძლებლობას. კასატორის მითითება საქართველოს უზენაესი სასამართლოს 13.01.2022წ. განჩინებაში (საქმე №ბს-941(2კ-20) ასახულ თეზისზე („საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის საკრებულოს მითითება მოსარჩელის მიერ სამსახურის არასაპატიო მიზეზით გაცდენის, სხვა სამსახურში მუშაობასა და სხვ. ფაქტებზე, არ წარმოადგენდა სადავო აქტის გამოცემის საფუძველს“) არ ასაბუთებს მისი მოთხოვნის საფუძვლიანობას. აღნიშნული იდენტურად იმეორებს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 25.03.2020წ. განჩინებაში (საქმე №3ბ/2698-19) მოხმობილ თეზისს (გვ.13). მისი განჩინებაში ასახვის მიზანი იყო სასკ-ის 32-ე მუხლის მე-4 ნაწილის თანახმად მოსარჩელის მიერ სამსახურის დატოვების განმაპირობებელი გარემოებების გამოკვლევა და მოცემულთან დაკავშირებით მოსარჩელის მიერ გამოვლენილი ნების ნამდვილობის სრულყოფილად გარკვევა. ზოგადად, სასკ-ის 32.4. მუხლის საფუძველზე სადავო საკითხის გადაუწყვეტლად გასაჩივრებული ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის ბათილად ცნობა და ადმინისტრაციული ორგანოსათვის საქმის გარემოებათა გამოკვლევის შემდეგ ახალი აქტის გამოცემის დავალება იმთავითვე არ გულისხმობს წარმოების ხელახლა ჩატარების შედეგად მოსარჩელის სასარგებლო გადაწყვეტილების მიღებას, თუმცა მნიშვნელოვანია, რომ მოპასუხის მიერ ადმინისტრაციული აქტის გამოცემა მოხდეს სასამართლოს მითითებების გათვალისწინებით. საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის საკრებულოს თავმჯდომარის 16.05.2018წ. №61 ბრძანების კანონიერება, რომელიც წინა სამართალწარმოების საგანს წარმოადგენდა და საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის საკრებულოს 06.05.2022წ. ბ53.5322126001 ბრძანების ბათილად ცნობა, რომელიც სამართალწარმოების ამჟამინდელ საგანს წარმოადგენს, ერთიანდება „საჯარო სამსახურის შესახებ“ კანონის 109-ე მუხლით გათვალისწინებულ სამართლებრივ ჩარჩოში. „საჯარო სამსახურის შესახებ“ კანონის 109-ე მუხლის ოთხი პუნქტისგან შედგება, თითოეული მათგანი უკავშირდება ერთმანეთთან მჭიდროდ დაკავშირებულ, თუმცა, შესაბამისი უფლების განხორციელების დამოუკიდებელ სამართლებრივ რეჟიმს. შესაბამისად, საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ ორივე სამართალწარმოება (როგორც დასრულებული, ისე ამჟამინდელი) განსხვავებული სამართლებრივი პრობლემატიკით ხასიათდება, თითოეული - ზემოაღნიშნული კანონის 109-ე მუხლით დადგენილ განსხვავებულ სამართლებრივ რეჟიმს ეხება. პირველ რიგში, სადღეისოდ უკვე დასრულებულ სამართალწარმოებაში, საკასაციო პალატამ შეაფასა პირადი განცხადების საფუძველზე მოხელის სამსახურიდან გათავისუფლების კანონიერება. აღნიშნული შეფასება განხორციელდა „საჯარო სამსახურის შესახებ“ კანონის 109-ე მუხლის 1-ლი და მე-2 პუნქტების შუქზე, კერძოდ: ა) ხსენებული მუხლის 1-ლი პუნქტის თანახმად, მოხელე პირადი განცხადების საფუძველზე თავისუფლდება სამსახურიდან; ბ) ხსენებული მუხლის მე-2 პუნქტის მიხედვით, ამ მუხლის პირველი პუნქტით გათვალისწინებულ შემთხვევაში მოხელის სამსახურიდან გათავისუფლების შესახებ ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი გამოიცემა სამსახურიდან გათავისუფლების თაობაზე განცხადების რეგისტრაციიდან 14 სამუშაო დღის გასვლის შემდეგ, გარდა იმ შემთხვევისა, როდესაც მოხელე სამსახურიდან დაუყოვნებლივ გათავისუფლებას ითხოვს და მისი გათავისუფლება საფრთხეს არ უქმნის საჯარო დაწესებულების ნორმალურ ფუნქციონირებას. უკვე დასრულებული სამართალწარმოების ფარგლებში სამივე ინსტანციის სასამართლოს მიერ დადგინდა, რომ მოპასუხე ადმინისტრაციულ ორგანოს არ შეუმოწმებია მოსარჩელის ნების გამოვლენის ნამდვილობა, ამდენად, სამართლებრივი თვალსაზრისით, აღნიშნული გულისხმობდა „საჯარო სამსახურის შესახებ“ კანონის 109-ე მუხლის 1-ლი და მე-2 პუნქტით გათვალისწინებული პროცედურის დაცვის აუცილებლობას. საკასაციო პალატის მიერ ზემოაღნიშნული თეზისის მოხმობის საჭიროება განპირობებული იყო საქმეში არსებული იმ ფაქტობრივი გარემოებების ანალიზის საჭიროებით, რომლებიც გათვალისწინებული იყო „საჯარო სამსახურის შესახებ“ კანონის 109-ე მუხლის 1-ლი და მე-2 პუნქტებით. შესაბამისად, აღნიშნულ კონტექსტში სრულად ირელევანტური იყო მოსარჩელის მიერ სამსახურის არასაპატიო მიზეზით გაცდენისა და სხვა სამსახურში მუშაობის ფაქტების შეფასება. სასკ-ის 32-ე მუხლის მე-4 ნაწილით საქმის ადმინისტრაციული ორგანოსათვის ხელახლა დაბრუნება მიზნად ისახავდა „საჯარო სამსახურის შესახებ“ კანონის 109-ე მუხლის მე-3 პუნქტით გათვალისწინებული წინაპირობების შემოწმებას, უკეთუ აღნიშნული დანაწესი წარმოადგენს ამავე მუხლის 1-ლი პუნქტის მიხედვით გამოვლენილი ნების ნამდვილობის, მისი უტყუარობის განსაზღვრის კრიტერიუმს. „საჯარო სამსახურის შესახებ“ კანონის 109-ე მუხლის მე-3 პუნქტის მიხედვით, სამსახურიდან გათავისუფლების თაობაზე განცხადების რეგისტრაციიდან სამსახურიდან გათავისუფლების შესახებ ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემამდე მოხელეს უფლება აქვს, მოითხოვოს განცხადების განუხილველად დატოვება. ეს მოთხოვნა უნდა დაკმაყოფილდეს. ამდენად, უკვე ამჟამინდელი სამართალწარმოების მიზნებისთვის, საჯარო მოხელის ნების გამოვლენის ნამდვილობის გამორკვევა საჭიროებს საჯარო მოხელის შინაგანი ნების (განზრახვის) და გარეგანი ქცევის თანხვედრის დადგენას. საკასაციო პალატა მიუთითებს, რომ საქართველოს საკასაციო სასამართლოს 13.01.2022წ. განჩინებით (საქმე №ბს-941(2კ-20) უცვლელად დარჩა თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 25.03.2020წ. განჩინება (საქმე №3ბ/2698-19), რომლითაც, თავის მხრივ, უცვლელად დარჩა სიღნაღის რაიონული სასამართლოს საგარეჯოს მუნიციპალიტეტში მაგისტრატი სასამართლოს 14.01.2019წ. გადაწყვეტილება (საქმე №3/15-2018წ.). შესაბამისად, შინაარსობრივად, საკასაციო პალატა დაეთანხმა საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის საკრებულოს თავმჯდომარის 16.05.2018წ. №61 ბრძანების სასკ-ის 32-ე მუხლის მე-4 ნაწილის საფუძველზე ბათილად ცნობას. მოსარჩელის პირვანდელ სამუშაოზე აღდგენას ადგილი არ ჰქონია, ხელახალი ადმინისტრაციული წარმოების ფარგლებში გამოკვლევას საჭიროებდა „საჯარო სამსახურის შესახებ“ კანონის 109-ე მუხლის მე-3 პუნქტით დადგენილი უფლების რეალიზება, ვინაიდან, დადგინდა, რომ ადგილი ჰქონდა ამავე მუხლის 1-ლი და მე-2 პუნქტების დარღვევას. შესაბამისად, უკვე მოცემული სამართალწარმოების დავის უშუალო საგანს, სამართლებრივი თვალსაზრისით, შეადგენს „საჯარო სამსახურის შესახებ“ კანონის 109-ე მუხლის მე-3 პუნქტზე მსჯელობა, რომელიც უკავშირდება პირადი განცხადების საფუძველზე მოხელის სამსახურიდან გათვისუფლების შემთხვევაში ასეთი განცხადების განუხილველად დატოვების მოთხოვნის უფლების მართლზომიერად რეალიზებას. თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 25.03.2020წ. განჩინების (საქმე №3ბ/2698-19) მიხედვით, შესაფასებელ მოცემულობას წარმოადგენდა სამსახურიდან გათავისუფლების შესახებ განცხადებაში ასახული ნების ნამდვილობა, კანონშესაბამისი ადმინისტრაციული წარმოების ჩატარება და შედეგის მართლზომიერება. საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ მოცემულ შემთხვევაში, საკვანძო სამართლებრივი საკითხი უკავშირდება ზემოაღნიშნული უფლების მართლზომიერად რეალიზებასთან დაკავშირებით გამოვლენილი ნების საჯარო სამსახურის სისტემის ინსტიტუციურ მოთხოვნებთან შესაბამისობის გამორკვევას სწორედ „საჯარო სამსახურის შესახებ“ კანონის 109-ე მუხლის მე-3 პუნქტის მოთხოვნათა მიზნებისათვის. მოცემული დავის ფარგლებში, აღნიშნული საკითხი, მიეკუთვნება სამართლებრივ შედეგზე უშუალოდ ზეგავლენის მქონე გადასაწყვეტ საკითხთა რიცხვს, ხსენებული პირდაპირ საჭიროებს შესაძლო ინტერესთა კონფლიქტის ან/და სამსახურებრივი შეუთავსებლობის ფაქტების შეფასებას. მოცემული თვალსაზრისით, საკასაციო პალატა, ასევე, დაუსაბუთებლად მიიჩნევს კასატორის შეფასებას იმასთან დაკავშირებით, რომ იგი სამსახურში აღდგენის შემთხვევაში აღარ იმუშავებდა შპს „თ...ში“ ექიმის პოზიციაზე. საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ საჯარო სამსახურის პრინციპებთან შეუთავსებელი ქცევა - კერძო დაწესებულებაში საქმიანობა - არსებობდა შესაბამისი უფლების რეალიზების მომენტში, „საჯარო სამსახურის შესახებ“ კანონის 109-ე მუხლის მე-3 პუნქტის მიზანი გამორიცხავს კასატორის პირობის გაზიარებას, ერთგულების პრინციპი არა მოლაპარაკების საგანი, არამედ, საჯარო სამსახურის სისტემის მსაზღვრელი ბაზისური საკანონმდებლო პირობაა. საკასაციო პალატა დამატებით მიუთითებს იმაზეც, რომ განსახილველ შემთხვევაში კასატორის მიერ შესაძლოა ადგილი ჰქონდეს „კორუფციის წინააღმდეგ ბრძოლის შესახებ“ კანონის მე-13 მუხლის მე-2 პუნქტის მოთხოვნათა დარღვევას. აღნიშნული ნორმის მიხედვით, საჯარო მოსამსახურეს არ აქვს უფლება, ასრულებდეს რაიმე ანაზღაურებად სამუშაოს, გარდა სამეცნიერო, პედაგოგიური, ან შემოქმედებითი საქმიანობისა, ამავდროულად, ასეთ პირს არ აქვს უფლება, ეკავოს სხვა თანამდებობა რომელიმე კერძო სამართლის იურიდიულ პირში, ხოლო, საჯარო მოსამსახურის მიერ შეთავსებით ანაზღაურებადი სამუშაოს შესრულება დასაშვებია მხოლოდ იმავე საჯარო დაწესებულების სისტემაში. ამდენად, კერძო დაწესებულების სამედიცინო სფეროში დასაქმება არ არის დაცული აღნიშნილი ნორმით, თუმცა, აღნიშნული დარღვევაც რომ გამოირიცხოს, მოცემულ შემთხვევაში, კერძო დაწესებულებაში საქმიანობის გრაფიკი ფაქტიურად, პირდაპირ გამორიცხავს საჯარო დაწესებულებაში სრულ განაკვეთზე დატვირთვით საქმიანობას. კასატორის მიერ წარმოდგენილი საჯარო სამსახურის ბიუროს 29.05.2018წ. №გ55512 წერილის მიხედვით, როდესაც „კორუფციის წინააღმდეგ ბრძოლის შესახებ“ კანონის მე-13 მუხლის მე-2 პუნქტით გათვალისწინებულ საგამონაკლისო პირობებში პირდაპირ არ არის მითითებული მსგავსი (საექიმო) საქმიანობის განხორციელების შესაძლებლობა და არსებობს შესაბამისი ეჭვები ნორმის განმარტებასთან დაკავშირებით, „ყოველთვის გათვალისწინებული უნდა იქნეს საჯარო დაწესებულების ინტერესი, რათა არ შეფერხდეს საჯარო დაწესებულების ფუნქციონირება და ზიანი არ მიადგეს საჯარო ინტერესს.“ ამდენად, კასატორის მიერ მოხმობილი ცნობა კი არ ამყარებს, არამედ საფუძველს აცლის მის მოსაზრებას.

საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ სსკ-ის 266-ე მუხლისა და ამავე კოდექსის 106-ე მუხლის „ბ“ ქვეპუნქტის შინაარსი იცავს პრინციპს „დავა გადაწყვეტილია“ (res judicata). ამდენად, კასატორი სადავოდ ვერ გახდის პრეიუდიციულად მიჩნეულ ფაქტს იმასთან დაკავშირებით, რომ 16.05.2018წ. პირადი განცხადება სამსახურიდან გათავისუფლების შესახებ არაა მის მიერ დაწერილი და ხელმოწერილი. აღნიშნული ფაქტობრივი გარემოება ერთნიშვნელოვნად არის დადგენილი სიღნაღის რაიონული სასამართლოს საგარეჯოს მუნიციპალიტეტში მაგისტრატი სასამართლოს 14.01.2019წ. გადაწყვეტილებით (საქმე №3/15-2018), თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 25.03.2020წ. განჩინებით (საქმე №3ბ/2698-19) და საქართველოს უზენაესი სასამართლოს 13.01.2022წ. განჩინებით (საქმე №ბს-941(2კ-20). აღნიშნული ფაქტის პრეიუდიციულობა საფუძველს აცლის კასატორის ყოველგვარ მტკიცებას მასზედ, რომ განცხადება სწორედ მოსარჩელის ადგილას საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის საკრებულოს ხელმძღვანელობისათვის სასურველი სხვა კადრის განმწესებას ისახავდა მიზნად. აღნიშნული თვალსაზრისით, საკსაციო პალატა არ ეთანხმება კასატორის მითითებას 16.05.2018წ. პირადი განცხადების ზეწოლის ან/და იძულების ფონზე დაწერის ფაქტთან დაკავშირებით. აღსანიშნავია, რომ საგარეჯოს მუნიციპალიტეტში მაგისტრატი სასამართლოს 14.01.2019წ. გადაწყვეტილებით (საქმე №3/15-2018.) განისაზღვრა ზეწოლის ან/და იძულების ფაქტის გამოკვლევის აუცილებლობა, თუმცაღა, მოსარჩელეს არც ადმინისტრაციული წარმოების და არც უკვე მიმდინარე სამართალწარმოების განმავლობაში არ წარმოუდგენია აღნიშნული ფაქტობრივი გარემოების დამადასტურებელი განკუთნვადი მტკიცებულება, რომლის შესაძლებლობაც მას არაერთგზის მიენიჭა. საკასაციო პალატა მიუთითებს, რომ ამ კუთხით გასაზიარებელია სააპელაციო პალატის პოზიცია იმასთან დაკავშირებით, რომ 16.05.2018წ. განცხადების დაწერის წინაპირობები უკავშირდებოდა სწორედ მოსარჩელის მიერ სხვა კერძო დაწესებულებაში მუშაობისა და საჯარო სამსახურებრივ მოვალეობებთან შეუთავსებლობის ფაქტებს.

ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებების გათვალისწინებით საკასაციო პალატა თვლის, რომ კასატორის მიერ მითითებული გარემოებები არ ქმნის საკასაციო საჩივრის დასაშვებად ცნობის საფუძველს. საკასაციო სასამართლო თვლის, რომ საკასაციო საჩივარს არ გააჩნია წარმატების პერსპექტივა. ამდენად, არ არსებობს საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის სასკ-ის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით რეგლამენტირებული არც ერთი საფუძველი, რის გამოც თ. ზ-ის მომსახურების სააგენტოს საკასაციო საჩივარი არ უნდა იქნეს დაშვებული განსახილველად.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლით, 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. თ. ზ-ის საკასაციო საჩივარი მიჩნეულ იქნეს დაუშვებლად;

2. უცვლელად დარჩეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 17.10.2023წ. გადაწყვეტილება;

3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.

თავმჯდომარე: ნ. სხირტლაძე

მოსამართლეები: თ. ოქროპირიძე

გ. გოგიაშვილი