საქართველოს უზენაესი სასამართლო

გ ა ნ ჩ ი ნ ე ბ ა

საქართველოს სახელით

საქმე №ბს-1273(2კ-24) 19 მაისი, 2025 წელი

ქ. თბილისი

ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

ბადრი შონია (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

მოსამართლეები: გენადი მაკარიძე, გოჩა აბუსერიძე

საქმის განხილვის ფორმა - ზეპირი მოსმენის გარეშე

კასატორები (მოპასუხეები) - ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერია, სსიპ ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის არქიტექტურის სამსახური

მოწინააღმდეგე მხარე (მოსარჩელე) - ლ. ნ-ი- მ-ე

მესამე პირი - სსიპ ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის ტრანსპორტისა და ურბანული განვითარების სააგენტო

გასაჩივრებული განჩინება - თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2024 წლის 11 ივნისის განჩინება

კასატორის მოთხოვნა - გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა

დავის საგანი - ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტების ბათილად ცნობა, ახალი ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემის დავალება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი

2021 წლის 11 ოქტომბერს ლ. ნ-ი- მ-ემ სასარჩელო განცხადებით მიმართა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიას, მოპასუხეების - ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიისა და სსიპ ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის არქიტექტურის სამსახურის მიმართ.

მოსარჩელემ სსიპ ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურის სამსახურის 2021 წლის 12 ივლისის №5496963 გადაწყვეტილებისა და ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის მუნიციპალური ინსპექციის 2021 წლის 19 აგვისტოს №1212 ბრძანების ბათილად ცნობა და ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის არქიტექტურის სამსახურისათვის მიწის ნაკვეთის (ს/კ ...) სამშენებლოდ გამოყენების პირობების დადგენის თაობაზე ახალი ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემის დავალება მოითხოვა.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2022 წლის 11 ივლისის განჩინებით საქმეში, საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის მე-16 მუხლის მე-2 ნაწილის შესაბამისად, მესამე პირად ჩაება სსიპ ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის ტრანსპორტისა და ურბანული განვითარების სააგენტო.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2023 წლის 24 მაისის გადაწყვეტილებით ლ. ნ-ი- მ-ის სარჩელი დაკმაყოფილდა; ბათილად იქნა ცნობილი ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის სსიპ ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურის სამსახურის 2021 წლის 12 ივლისის №5496963 გადაწყვეტილება; ბათილად იქნა ცნობილი ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის 2021 წლის 19 აგვისტოს №1212 ბრძანება. ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის არქიტექტურის სამსახურს დაევალა გამოსცეს ახალი ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი - მიწის ნაკვეთის (ს/კ ...) სამშენებლოდ გამოყენების პირობების დადგენის თაობაზე, რაც მოპასუხეებმა სააპელაციო წესით გაასაჩივრეს და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა მოითხოვეს.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2024 წლის 11 ივნისის განჩინებით ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიისა და სსიპ ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის არქიტექტურის სამსახურის სააპელაციო საჩივრები არ დაკმაყოფილდა; უცვლელად დარჩა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2023 წლის 24 მაისის გადაწყვეტილება.

სააპელაციო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ მოსარჩელის საკუთრებაში არსებული მიწის ნაკვეთი მოქცეული იყო საცხოვრებელ ზონა 1-ში (სზ-1), ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ მიღებული იყო სადავო ნაკვეთის მიმდებარედ არსებულ მიწის ნაკვეთებზე გადაწყვეტილებები სამშენებლოდ გამოყენების პირობების დადგენასა თუ მშენებლობის ნებართვის გაცემასთან დაკავშირებით. ამასთან, საქმეში წარმოდგენილი იყო ფოტო და ვიდეო მასალა, რომელიც ასახავდა ლ.ნ-ი.მ-ის საკუთრებაში არსებულ მიწის ნაკვეთთან მიმართებით არსებულ ფაქტობრივ მდგომარეობას, კონკრეტულად კი, მოსარჩელის საკუთრებაში არსებულ მომიჯნავე მიწის ნაკვეთში განთავსებული იყო შენობა - ნაგებობები (მათ შორის საცხოვრებელი სახლი); მართალია, მიწის ნაკვეთის მომიჯნავედ არსებულ მიწის ნაკვეთისგან განსხვავებით, №... საკადასტრო კოდით რეგისტრირებულ მიწის ნაკვეთს არ ემიჯნებოდა სატრანსპორტო ზონა 1 (ტზ-1), რომელთანაც, ასევე გზის სარგებლობის უფლებით დატვირთულ 139 კვ.მ. მიწის ნაკვეთს არ ჰქონდა კავშირი, თუმცა ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის სსიპ ქონების მართვის სააგენტო 2022 წლის 8 აპრილის №61-0122098726 და სსიპ ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის ტრანსპორტისა და ურბანული განვითარების სააგენტოს 2022 წლის 3 მაისის №16-0122123779 წერილებში არ იყო უარყოფილი №... საკადასტრო კოდით რეგისტრირებულ მიწის ნაკვეთთან მისასვლელი გზის მოწყობა ლ. ნ-ი- მ-ის მხრიდან წარდგენილი ფაქტობრივი გარემოებების ამსახველი დოკუმენტების საფუძველზე. სსიპ ქონების მართვის სააგენტოს დასახელებული წერილის მიხედვით, ნაკვეთს ჩრდილო-აღმოსავლეთით ემიჯნებოდა დაურეგისტრირებელი სივრცე, რომელიც შესაძლოა განხილული ყოფილიყო მისასვლელ გზად.

პალატამ აღნიშნა, რომ მოპასუხის მითითება მოსარჩელის საკუთრებაში არსებული მიწის ნაკვეთის სამშენებლოდ გამოყენების პირობების დადგენისათვის საჭირო იყო ტერიტორიის სამშენებლოდ განვითარება რეგულირების გეგმის (გრგ) ფარგლებში, ლახავდა მოსარჩელის საკუთრების უფლებას იმგვარად, რომ მას ეზღუდებოდა უფლება ფლობდეს, სარგებლობდეს და განკარგავდეს საკუთრებაში არსებულ ქონებას. აღნიშნულიდან გამომდინარე, მოსარჩელის მოთხოვნა მის საკუთრებაში არსებული მიწის ნაკვეთის სამშენებლოდ გამოყენების პირობების დადგენის თაობაზე საფუძვლიანი იყო.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2024 წლის 11 ივნისის განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრეს ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიამ და სსიპ ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის არქიტექტურის სამსახურმა.

კასატორები აღნიშნავენ, რომ არქიტექტურის სამსახურის ოფიციალურ ვებ-გვერდზე განთავსებული ინტერაქტიული რუკის მეშვეობით დადგენილია, რომ ქ. თბილისში, ..., სოფელი ..., ... საკადასტრო კოდით რეგისტრირებულ მიწის ნაკვეთი „დედაქალაქის მიწათსარგებლობის გენერალური გეგმის დამტკიცების შესახებ“ ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს 2019 წლის 15 მარტის №39-18 დადგენილებით (შემდგომში ,,N°39-18 დადგენილება“) დამტკიცებული მიწათსარგებლობის გენერალური გეგმის თანახმად მოქცეულია საცხოვრებელ ზონა 1-ში (სზ-1).

არქიტექტურის სამსახურის 2021 წლის 12 ივლისის №5496963 გადაწყვეტილებით არ დაკმაყოფილდა ლ. ნ-ი- მ-ის 2021 წლის 25 ივნისის განცხადება იმ საფუძვლით, რომ საპროექტო მიწის ნაკვეთი და მიმდებარე ტერიტორია გაუნაშენიანებელია, შესაბამისად, საჭიროა მისი სამშენებლოდ განვითარება განხორციელდეს განაშენიანების რეგულირების გეგმის (გრგ) ფარგლებში, რომელიც დაადგენს აღნიშნული ტერიტორიისათვის სამშენებლოდ განვითარების პირობებს და საჭირო ინფრასტრუქტურას. კასატორების მითითებით, №14-39 დადგენილების მე-4 მუხლის პირველი პუნქტის „ვ²“ ქვეპუნქტის თანახმად, გაუნაშენიანებელი ტერიტორია არის ქალაქის ნაწილი, რომელიც არ მიეკუთვნება განაშენიანებულ ტერიტორიას, უმეტესად მწვანე საფარითაა (ლანდშაფტი, ტყეები, სასოფლო-სამეურნეო მიწები და სხვა) დაფარული და მასზე შესაძლებელია განთავსებული იყოს დროებითი შენობა-ნაგებობები ან/და ხასიათდებოდეს მეჩხერი განაშენიანებით. ამავე დადგენილების მე-3 მუხლის მე-2 პუნქტის თანახმად „გაუნაშენიანებელი ტერიტორიების ათვისება დაიშვება, მხოლოდ განაშენიანებული ტერიტორიების ქალაქგანვითარების პოტენციალის ამოწურვის ან/და საზოგადოებრივი ინტერესებიდან გამომდინარე, საქართველოს კანონმდებლობითა და განაშენიანების რეგულირების წესებით განსაზღვრული პროცედურებით მიღებული ქალაქთმშენებლობითი დოკუმენტებით“. ამავე დადგენილების მე-3 მუხლის მე-5 პუნქტის თანახმად, გაუნაშენიანებელი ტერიტორიების განაშენიანება დასაშვებია მხოლოდ სათანადო საინჟინრო, სატრანსპორტო და მწვანე ინფრასტრუქტურით უზრუნველყოფის პირობით

კასატორები აღნიშნავენ, რომ იმის დასადგენად, მდებარეობს თუ არა საპროექტო მიწის ნაკვეთი გაუნაშენიანებელი ტერიტორიის ფარგლებში, ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის სსიპ - ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის ტრანსპორტისა და ურბანული განვითარების სააგენტოში გაგზავნილ იქნა ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის იურიდიული საქალაქო სამსახურის 2021 წლის 2 აგვისტოს №10-01212141408 წერილი, რომლითაც სააგენტოს ეთხოვა ინფორმაციის მოწოდება იმის თაობაზე, .... საკადასტრო კოდით რეგისტრირებული მიწის ნაკვეთი, ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის ტერიტორიაზე მოქმედი სამშენებლო სფეროს მარეგულირებელი კანონმდებლობის მიზნებისთვის და ქალაქგეგმარებითი თვალსაზრისით, წარმოადგენდა განაშენიანებულ თუ გაუნაშენიანებელ ტერიტორიას და იყო თუ არა იგი უზრუნველყოფილი სათანადო სატრანსპორტო და საინჟინრო ინფრასტრუქტურით. მიმართვის პასუხად, ტრანსპორტისა და ურბანული განვითარების სააგენტომ განმარტა, რომ საპროექტო მიწის ნაკვეთი (ს/კ №...) მდებარეობს სამშენებლოდ განვითარებად ტერიტორიაზე, თუმცა მის მიმდებარედ არქიტექტურის სამსახურის მიერ გაცემული მიწის ნაკვეთის სამშენებლოდ გამოყენების პირობების და მშენებლობის ნებართვების მიუხედავად, ტერიტორიას არ გააჩნია ჩამოყალიბებული გეგმარებითი სტრუქტურა და დღეისათვის არსებული მდგომარეობით, მოცემული არეალი წარმოადგენს გაუნაშენიანებელ ტერიტორიას. ამდენად, ადმინისტრაციული ორგანოები განმარტავენ, რომ განსახილველ შემთხვევაში, სადავო მიწის ნაკვეთის განაშენიანებასთან დაკავშირებით საქმეში წარმოდგენილია ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის ტერიტორიაზე განაშენიანების რეგულირების გეგმის პროექტის მომზადებასა და, შესაბამისად, ამა თუ იმ საპროექტო არეალის განაშენიანების შეფასებაზე უფლებამოსილი ორგანოს ტრანსპორტისა და ურბანული განვითარების სააგენტოს განმარტება, რომლის თანახმადაც, საპროექტო მიწის ნაკვეთი წარმოადგენს გაუნაშენიანებელ ტერიტორიას. შესაბამისად, დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებებისა და ტრანსპორტისა და ურბანული განვითარების სააგენტოს ზემოხსენებული პოზიციის მხედველობაში მიღებით, სადავო გადაწყვეტილების გამოცემისას არქიტექტურის სამსახურის მიერ საქმეზე ფაქტობრივი გარემოებები სრულყოფილად იქნა დადგენილი და მათ მიეცა სწორი სამართლებრივი შეფასება. კერძოდ, გამომდინარე იქიდან, რომ საპროექტო მიწის ნაკვეთი გაუნაშენიანებელია, განმცხადებელს კანონშესაბამისად ეთქვა უარი მიწის ნაკვეთის სამშენებლოდ გამოყენების პირობების დადგენაზე და მართებულად განემარტა, რომ ხსენებული მიწის ნაკვეთის სამშენებლოდ განვითარებისთვის საჭიროა განაშენიანების რეგულირების გეგმის დამუშავება, რომელიც დაადგენს აღნიშნული ტერიტორიისთვის სამშენებლოდ განვითარების პირობებს და საჭირო ინფრასტრუქტურას..

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2024 წლის 28 ნოემბრის განჩინებით, საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად წარმოებაში იქნა მიღებული ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიისა და სსიპ ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის არქიტექტურის სამსახურის საკასაციო საჩივრები.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიისა და სსიპ ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის არქიტექტურის სამსახურის საკასაციო საჩივრები არ აკმაყოფილებს საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მოთხოვნებს და არ ექვემდებარება დასაშვებად ცნობას შემდეგ გარემოებათა გამო:

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილი განსაზღვრავს საკასაციო საჩივრის განსახილველად დასაშვებობის ამომწურავ საფუძვლებს, კერძოდ, აღნიშნული ნორმის თანახმად, საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მიერ საკასაციო საჩივარი დაიშვება, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ: ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია; გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება; დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივრები არ არის დასაშვები საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოთ მითითებული საფუძვლით.

საკასაციო საჩივრები არ არის დასაშვები სააპელაციო სასამართლოს განჩინების საკასაციო სასამართლოს მიერ დამკვიდრებული პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით და ამასთან, არ არსებობს საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღების ვარაუდი. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება არ ეწინააღმდეგება ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს. ამასთან, საქმის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს მიერ საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების თვალსაზრისით.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ კასატორები ვერ ასაბუთებენ სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვას მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით. კასატორები საკასაციო საჩივრებში ვერ აქარწყლებენ სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებსა და დასკვნებს.

საკასაციო სასამართლო იზიარებს მოცემულ საქმეზე სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს და ამ გარემოებებთან დაკავშირებით გაკეთებულ სამართლებრივ შეფასებებს და მიიჩნევს, რომ სააპელაციო სასამართლომ არსებითად სწორად გადაწყვიტა მოცემული დავა.

საკასაციო პალატა თავდაპირველად მიუთითებს საქმეზე დადგენილად ცნობილ შემდეგ ფაქტობრივ გარემოებებზე:

2019 წლის 5 ივლისს, საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს მიერ განხორციელებული რეგისტრაციის შედეგად, ქ. თბილისში, სოფელ ...ში მდებარე სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების 417.00 კვ.მ. მიწის ნაკვეთზე (საკადასტრო კოდი №...) რეგისტრირებულია ლ.ნ-ის საკუთრების უფლება. ამონაწერით საჯარო რეესტრიდან დგინდება, რომ ქ. თბილისში, ..., სოფელ ...ში მდებარე სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების 139.00 კვ.მ. მიწის ნაკვეთზე (საკადასტრო კოდი №...) ვრცელდება სერვიტუტის უფლება №... საკადასტრო კოდის სასარგებლოდ.

2021 წლის 25 ივნისს, ლ.ნ-მა განცხადებით მიმართა თბილისის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურის სამსახურს და სადავო მიწის ნაკვეთზე, ინდივიდუალური ერთბინიანი საცხოვრებელი სახლის განთავსების მიზნით, მიწის ნაკვეთის სამშენებლოდ გამოყენების პირობების დადგენა მოითხოვა. განმცხადებელმა მიუთითა, რომ მიწის ნაკვეთი საცხოვრებელ ზონა 1-ში მდებარეობს და არის განაშენიანების კონტურში, აქვს მისასვლელი გზა,. მომიჯნავედ მდებარე 139 კვ.მ. მიწის ნაკვეთი (საკადასტრო კოდი №...) დატვირთული აქვს სერვიტუტით, გზის სარგებლობის უფლებით. სადავო ტერიტორია არის საცხოვრებელი დასახლების მომიჯნავე მიწის ნაკვეთი, მიწის ნაკვეთს და საცხოვრებელ სახლს საერთო ღობე ჰყოფს.

ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურის სამსახურის 2021 წლის 12 ივლისის №5496963 გადაწყვეტილებით ლ.ნ-ის 2021 წლის 25 ივნისის განცხადება არ დაკმაყოფილდა. გადაწყვეტილებით განიმარტა, რომ ვინაიდან მოცემული და მიმდებარე ტერიტორია გაუნაშენიანებელია, საჭიროა მისი სამშენებლოდ განვითარება განხორციელდეს განაშენიანების რეგულირების გეგმის (გრგ) ფარგლებში, რომელიც დაადგენს აღნიშნული ტერიტორიისთვის სამშენებლოდ განვითარების პირობებს და საჭირო ინფრასტრუქტურას.

საქმეში დაცულია სსიპ ქალაქ თბილისის ტრანსპორტისა და ურბანული განვითარების სააგენტოს №16-01212222984 წერილი, რომლის თანახმად, სადავო მიწის ნაკვეთი (საკადასტრო კოდი №...) მდებარეობს დედაქალაქის მიწათსარგებლობის გეგმით გათვალისწინებულ განაშენიანების კონტურში. №... საკადასტრო ერთეული მდებარეობს სამშენებლოდ განვითარებად ტერიტორიაზე, თუმცა, საკადასტრო ერთეულის მიმდებარედ, ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის - ქ. თბილისის არქიტექტურის სამსახურის მიერ გაცემული მიწის ნაკვეთის სამშენებლოდ გამოყენების პირობებისა და მშენებლობის ნებართვების მიუხედავად, ტერიტორიას არ გააჩნია ჩამოყალიბებული გეგმარებითი სტრუქტურა და არსებული მდგომარეობით, მოცემული არეალი წარმოადგენს გაუნაშენიანებელ ტერიტორიას. ამასთან, ვინაიდან მოცემულ არეალში მიწის ნაკვეთები წარმოქმნილია ქაოტური გამიჯვნებისა და უსისტემო რეგისტრაციების შედეგად, ტერიტორიას არ გააჩნია ჩამოყალიბებული გეგმარებითი სტრუქტურა, რაც მომავალში შეუძლებელს გახდის მიწის ნაკვეთების გამოყენების და განაშენიანების რეგლამენტის დადგენას და რადგან მისი უმეტესი ნაწილი გაუნაშენიანებელია, საჭიროა ტერიტორიის სამშენებლოდ განვითარება განხორციელდეს განაშენიანების რეგულირების გეგმის (გრგ) ფარგლებში, რომელიც დაადგენს ტერიტორიაზე ფუნქციურ ზონებს, გეგმარებით სტრუქტურას (საკადასტროების განაწილებას) და მისი განვითარების სხვა საჭირო ინფრასტრუქტურას.

ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის სსიპ ქონების მართვის სააგენტოს 2022 წლის 8 აპრილის №61-0122098726 წერილის მიხედვით, სსიპ ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის ტრანსპორტისა და ურბანული განვითარების სააგენტოს 2022 წლის 7 თებერვლის №16-01220382700 პოზიციის თანახმად, მიწის ნაკვეთს (ს.კ №...) არ ემიჯნება სატრანსპორტო ზონა 1 (ტზ-1). ასევე, მომიჯნავედ სამხრეთ-აღმოსავლეთით არსებული სერვიტუტი ვერ ჩაითვლება მისასვლელ გზად, ვინაიდან, არ აქვს ფაქტობრივ გზასთან (სატრანსპორტო ზონა 1) კავშირი. ამასთან, საკადასტრო ერთეულს ჩრდილო- აღმოსავლეთით ემიჯნება დაურეგისტრირებელი სივრცე, რომელიც შესაძლოა განხილული იქნას მისასვლელ გზად, თუმცა ვინაიდან არ არის წარმოდგენილი არსებული სიტუაციის ამსახველი ფოტოსურათები ვერ ხერხდება საკითხის სრულყოფილი შესწავლა და სააგენტო მოკლებულია შესაძლებლობას დააფიქსიროს პოზიცია.

ასევე დადგენილია, რომ სსიპ ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის ტრანსპორტისა და ურბანული განვითარების სააგენტოს 2022 წლის 3 მაისის №16-0122123779 წერილით ლ. ნ-ი- მ-ეს მიწის ნაკვეთთან (ს.კ №...) წარდგენილი სახით მისასვლელი გზის მოწყობასთან დაკავშირებით აცნობა, რომ სააგენტოს შესაძლებლად მიაჩნია მიწის ნაკვეთთან (ს.კ №...) დანართად წარდგენილი ტერიტორიის მისასვლელი გზად გამოყენება. ამასთან, მიწის ნაკვეთი მდებარეობს დაუგეგმარებელი/მოუწესრიგებელი, ჩამოუყალიბებელი ტერიტორიის ფარგლებში. მიმდებარე ტერიტორიაზე არსებული საკადასტრო ერთეულები წარმოქმნილია ქაოტური რეგისტრაციების შედეგად, ფიქსირდება მოუწესრიგებელი გეგმარებითი სტრუქტურა, შესაბამისად, მიწის ნაკვეთების არასწორი გამიჯვნების დინამიკის გათვალისწინებით, რომ არ მოხდეს ტერიტორიის ქაოტური სამშენებლოდ განვითარება და ერთიანი სივრცითი გადაწყვეტის დარღვევა, რაც შემდგომში იწვევს მისასვლელი გზების და ქალაქის შესაბამისი ინფრასტრუქტურის არ მქონე მიწის ნაკვეთების ჩამოყალიბებას და მათ უსისტემო განაშენიანებას, სააგენტოს ქალაქგეგმარებითი კუთხით და ტერიტორიის ეფექტური განაშენიანებისთვის, მიზანშეწონილად მიაჩნია დაინტერესებაში არსებული და მიმდებარე ტერიტორიის ერთიანი პროექტის ფარგლებში (გრგ) განვითარება, რომელიც განსაზღვრავს ამ ტერიტორიის ქალაქთმშენებლობითი განვითარების სტრატეგიულ მიმართულებას, დაზუსტებულ ზონებს და ქვეზონებს, მიწის ნაკვეთის განაწილების (გამიჯვნის) გეგმას, ძირითად სატრანსპორტო მაგისტრალებს, მათ მიმართულებებს, კავშირებსა და კატეგორიებს, ნორმალური საცხოვრებელი გარემოს უზრუნველსაყოფად ტერიტორიის ინფრასტრუქტურული და საზოგადოებრივი ობიექტებით უზრუნველყოფას.

საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ წინამდებარე დავის საგანს ქ. თბილისში, სოფელ ...ში მდებარე სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების 417.00 კვ.მ. მიწის ნაკვეთის სამშენებლოდ გამოყენების პირობების დადგენაზე უარის თქმის კანონიერება წარმოადგენს.

საკასაციო პალატა განმარტავს, რომ საქართველოს კონსტიტუციის მე-19 მუხლით განმტკიცებული საკუთრების უფლება არ არის მხოლოდ დეკლარაციული ხასიათის. საკუთრების უფლებით სრულყოფილად სარგებლობა და მისი ეფექტური დაცვა სახელმწიფოს ერთ-ერთი მთავარი ვალდებულებაა. საკუთრების უფლების ნებისმიერი ფორმით შეზღუდვის შემთხვევაში, წინასწარ, ყოველ კონკრეტულ შემთხვევაში ინდივიდუალურად უნდა შეფასდეს შეზღუდვის პროპორციულობა და დაცული სამართლებრივი სიკეთის მნიშვნელობა, ვინაიდან დაუშვებელია ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტებით იმდაგვარად შეიზღუდოს საკუთრების უფლება, რომ ფაქტობრივად სრულად დაუკარგოს მას არსი.

განსახილველ შემთხვევაში, სადავო აქტებით მესაკუთრეს უარი ეთქვა მიწის ნაკვეთის სამშენებლოდ გამოყენების პირობების დადგენაზე იმ საფუძვლით, რომ ნაკვეთი წარმოადგენდა გაუნაშენიანებელ ტერიტორიას.

ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს 2016 წლის 24 მაისის №14-39 დადგენილებით დამტკიცებული „ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის ტერიტორიების გამოყენებისა და განაშენიანების რეგულირების წესების“ პირველი მუხლის პირველი პუნქტის „ვ²“ ქვეპუნქტის თანახმად, გაუნაშენიანებელი ტერიტორია არის ქალაქის ნაწილი, რომელიც არ მიეკუთვნება განაშენიანებულ ტერიტორიას, უმეტესად მწვანე საფარითაა (ლანდშაფტი, ტყეები, სასოფლო-სამეურნეო მიწები და სხვა) დაფარული და მასზე შესაძლებელია განთავსებული იყოს დროებითი შენობა-ნაგებობები ან/და ხასიათდებოდეს მეჩხერი განაშენიანებით. „ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის ტერიტორიების გამოყენებისა და განაშენიანების რეგულირების წესების“ მე-3 მუხლის მე-2 პუნქტის თანახმად, გაუნაშენიანებელი ტერიტორიების ათვისება დაიშვება, მხოლოდ განაშენიანებული ტერიტორიების ქალაქგანვითარების პოტენციალის ამოწურვის ან/და საზოგადოებრივი ინტერესებიდან გამომდინარე, საქართველოს კანონმდებლობითა და განაშენიანების რეგულირების წესებით განსაზღვრული პროცედურებით მიღებული ქალაქთმშენებლობითი დოკუმენტებით. ამავე მუხლის მე-5 პუნქტის თანახმად, გაუნაშენიანებელი ტერიტორიების განაშენიანება დასაშვებია მხოლოდ სათანადო საინჟინრო, სატრანსპორტო და მწვანე ინფრასტრუქტურით უზრუნველყოფის პირობით.

განსახილველ შემთხვევაში, დადგენილია, რომ არქიტექტურის სამსახურის ოფიციალურ ვებ-გვერდზე (www....) განთავსებული ინტერაქტიული რუკის შესაბამისად, ქ. თბილისში, ..., სოფელი ..., №... საკადასტრო კოდით რეგისტრირებული მიწის ნაკვეთი „დედაქალაქის მიწათსარგებლობის გენერალური გეგმის დამტკიცების შესახებ“ ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს 2019 წლის 15 მარტის №39-18 დადგენილებით დამტკიცებული მიწათსარგებლობის გენერალური გეგმის თანახმად, მოქცეულია საცხოვრებელ ზონა 1-ში (სზ-1). ამასთან, სსიპ ქალაქ თბილისის ტრანსპორტისა და ურბანული განვითარების სააგენტოს №16-01212222984 წერილი, მოსარჩელის საკუთრებაში არსებული მიწის ნაკვეთი მდებარეობს დედაქალაქის მიწათსარგებლობის გეგმით გათვალისწინებულ განაშენიანების კონტურში, სამშენებლოდ განვითარებად ტერიტორიაზე.

„ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის ტერიტორიების გამოყენებისა და განაშენიანების რეგულირების წესების“ მე-15 მუხლის მე-5 პუნქტის „თ“ ქვეპუნქტის თანახმად, საცხოვრებელი ზონა 1 (სზ-1) არის დაბალი ინტენსივობის ერთგვაროვანი საცხოვრებელი ქვეზონა, რომელიც მოიცავს მხოლოდ არსებულ/დაგეგმილ სასოფლო-სააგარაკო განაშენიანებული ტერიტორიების საზღვრებში არასასოფლო-სამეურნეო ან/და საკარმიდამო გამოყენების სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის ნაკვეთებს. ხოლო მე-16 მუხლის პირველი პუნქტის „ი“ ქვეპუნქტის მიხედვით სზ-1-ში განაშენიანების დომინირებული სახეობაა ინდივიდუალური საცხოვრებელი სახლები.

საკასაციო პალატა ყურადღებას მიაქცევს, იმ გარემოებას რომ საქმეში წარმოდგენილი ფოტო და ვიდეო მასალით დასტურდება, რომ მოსარჩელის საკუთრებაში არსებული ტერიტორიის მომიჯნავე მიწის ნაკვეთში განთავსებულია შენობა - ნაგებობები (მათ შორის საცხოვრებელი სახლი). ამასთან, მიმდებარე ტერიტორიაზე არაერთ საკადასტრო კოდზე ინდივიდუალური საცხოვრებელი სახლის მშენებლობის მიზნით, მიწის ნაკვეთის სამშენებლოდ გამოყენების პირობების დადგენაზე გაცემულია თანხმობები. ამასთანავე, აღსანიშნავია, რომ ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის სსიპ ქონების მართვის სააგენტოს 2022 წლის 8 აპრილის №61-0122098726 და სსიპ ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის ტრანსპორტისა და ურბანული განვითარების სააგენტოს 2022 წლის 3 მაისის №16-0122123779 წერილებში არ არის უარყოფილი, რომ შესაძლებელია №... საკადასტრო კოდით რეგისტრირებულ მიწის ნაკვეთთან მისასვლელი გზის მოწყობა ლ.ნ-ი-მ-ის მხრიდან წარდგენილი ფაქტობრივი გარემოებების ამსახველი დოკუმენტების საფუძველზე; სსიპ ქონების მართვის სააგენტოს წერილის მიხედვით, ნაკვეთს ჩრდილო-აღმოსავლეთით ემიჯნება დაურეგისტრირებელი სივრცე, რომელიც შესაძლოა განხილული იქნას მისასვლელ გზად.

ზემოაღნიშნული გარემოებების გათვალისწინებით, დაუსაბუთებელია მოპასუხე ადმინისტრაციულ ორგანოთა მითითება, რომ სადავო მიწის ნაკვეთი წარმოადგენს გაუნაშენიანებელ ტერიტორიას. უფრო მეტიც, საქმეში წარმოდგენილი მტკიცებულებები უტყუარად ადასტურებს ტერიტორიაზე საცხოვრებელი სახლების განთავსების ფაქტს. ამდენად, მოპასუხეები შესაბამისი მტკიცებულებებით ვერ ადასტურებენ, რომ მოსარჩელის საკუთრების უფლების შეზღუდვა გამართლებულია უკეთესი სამართლებრივი სიკეთის დაცვის მიზნით.

ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, მართებულია სააპელაციო სასამართლოს დასკვნა სასარჩელო მოთხოვნის დაკმაყოფილების ფაქტობრივი და სამართლებრივი საფუძვლების არსებობის შესახებ.

ამდენად, საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ კასატორის მიერ მითითებული გარემოებები არ ქმნის საკასაციო საჩივრის დასაშვებად ცნობის საფუძველს, მოცემულ საქმეს არ გააჩნია არავითარი პრინციპული მნიშვნელობა სასამართლო პრაქტიკისათვის, ხოლო საკასაციო საჩივარს - წარმატების პერსპექტივა.

ზემოთქმულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ არ არსებობს საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით რეგლამენტირებული არც ერთი საფუძველი, რის გამოც საკასაციო საჩივარი არ უნდა იქნეს დაშვებული განსახილველად.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლით, 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიისა და სსიპ ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის არქიტექტურის სამსახურის საკასაციო საჩივრები მიჩნეულ იქნეს დაუშვებლად;

2. უცვლელად დარჩეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2024 წლის 11 ივნისის განჩინება;

3. . სსიპ ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის არქიტექტურის სამსახურს (ს/კ 205270053) დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე 15.10.2024წ. №01664 საგადახდო მოთხოვნით გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის - 300 ლარის 70 პროცენტი - 210 ლარი შემდეგი ანგარიშიდან: ქ. თბილისი, სახელმწიფო ხაზინა, ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის №200122900, სახაზინო კოდი №300773150;

4. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.

თავმჯდომარე ბ. შონია

მოსამართლეები: გ. მაკარიძე

გ. აბუსერიძე