საქართველოს უზენაესი სასამართლო

გ ა ნ ჩ ი ნ ე ბ ა

საქართველოს სახელით

№ბს-366(კ-24) 17 მარტი, 2025 წელი

ქ. თბილისი

ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატამ

შემდეგი შემადგენლობით:

გენადი მაკარიძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

მოსამართლეები: ქეთევან ცინცაძე, ბადრი შონია

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლისა და 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის საფუძველზე, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 408-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, ზეპირი განხილვის გარეშე, შეამოწმა ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერთან არსებული თვითნებურად დაკავებულ მიწაზე საკუთრების უფლების აღიარების კომისიის საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საფუძვლების არსებობა თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2023 წლის 12 დეკემბრის განჩინების გაუქმების თაობაზე.

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

1. მ.ც-ემ სასარჩელო განცხადებით მიმართა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიას, მოპასუხის - ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერთან არსებული თვითნებურად დაკავებულ მიწაზე საკუთრების უფლების აღიარების კომისიის მიმართ.

მოსარჩელემ მოითხოვა: ა) ბათილად იქნეს ცნობილი ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერთან არსებული თვითნებურად დაკავებულ მიწაზე საკუთრების უფლების აღიარების კომისიის 2022 წლის 1 ნოემბრის №2572 განკარგულება; ბ) დაევალოს მოპასუხე ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერთან არსებული თვითნებურად დაკავებულ მიწაზე საკუთრების უფლების აღიარების კომისიას გამოსცეს ახალი ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი მ.ც-ის საკუთრების უფლების აღიარების შესახებ ქ. თბილისში, ...ის ქუჩა №...-ში მდებარე 328 კვ.მ მიწის ნაკვეთსა და მასზე მდგომ შენობა-ნაგებობაზე; გ) მ.ც-ე ცნობილ იქნეს ქ. თბილისის თვითმმართველი ერთეულის სახელზე აღრიცხული 710 კვ.მ-დან საკუთრების უფლებით აღიარებულ თვითნებურად დაკავებული 328 კვ.მ ფართის მიწის ნაკვეთისა და მასზე მდგომი შენობა-ნაგებობის (ს/კ ...) მესაკუთრედ.

2. თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2023 წლის 17 მაისის განჩინებით, საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 16.2 მუხლის საფუძველზე, საქმეში მესამე პირებად ჩაებნენ ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერია და ა(ა)იპ ....

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2023 წლის 3 ივლისის გადაწყვეტილებით მ.ც-ის სარჩელი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ. ბათილად იქნა ცნობილი ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერთან არსებული თვითნებურად დაკავებულ მიწაზე საკუთრების უფლების აღიარების კომისიის 2022 წლის 1 ნოემბრის №2572 განკარგულება. მოპასუხეს - ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერთან არსებული თვითნებურად დაკავებულ მიწაზე საკუთრების უფლების აღიარების კომისიას დაევალა გამოსცეს ახალი ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი - მ.ც-ის საკუთრების უფლების აღიარების შესახებ მიწის ნაკვეთზე, მდებარე ქ. თბილისი, ...ის ქუჩა №..., საერთო ფართობი - 328 კვ.მ. დანარჩენ ნაწილში სასარჩელო მოთხოვნები არ დაკმაყოფილდა.

3. თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2023 წლის 3 ივლისის გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერთან არსებული თვითნებურად დაკავებულ მიწაზე საკუთრების უფლების აღიარების კომისიამ.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2023 წლის 12 დეკემბრის განჩინებით ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერთან არსებული თვითნებურად დაკავებულ მიწაზე საკუთრების უფლების აღიარების კომისიის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა. უცვლელად დარჩა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2023 წლის 03 ივლისის გადაწყვეტილება.

4. თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2023 წლის 12 დეკემბრის განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერთან არსებული თვითნებურად დაკავებულ მიწაზე საკუთრების უფლების აღიარების კომისიამ.

კასატორის განმარტებით, საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2022 წლის 16 მარტის გადაწყვეტილების აღსრულების მიზნით, აღიარების კომისიამ მ.ც-ის 2015 წლის 6 ნოემბრის განცხადებისა და „სახელმწიფო პროექტის ფარგლებში მიწის ნაკვეთებზე უფლებათა სისტემური და სპორადული რეგისტრაციის სპეციალური წესისა და საკადასტრო მონაცემების სრულყოფის შესახებ“ საქართველოს კანონის 9.1 მუხლის საფუძველზე, საქართველოს იუსტიციის სამინისტროს სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს 2020 წლის 22 ნოემბრის №464564 წერილობითი მომართვის საფუძველზე, კომისიაში გადაგზავნილ განცხადებასთან დაკავშირებით დაიწყო ადმინისტრაციული წარმოება. განმცხადებლის მიერ წარმოდგენილი დოკუმენტაციისა და საქმის გარემოებების სრულყოფილად შესწავლის შედეგად, კომისიის მიერ დადგენილ იქნა, რომ უფლებაასაღიარებელი მიწის ნაკვეთის შენობებით დაკავებული ნაწილი მოქცეულია №... საკადასტრო ერთეულის საზღვრებში, რომელზეც სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს მონაცემებით რეგისტრირებულია ა(ა)იპ ...ის საკუთრების უფლება. შესაბამისად, მოთხოვნილ მიწის ნაკვეთზე მ.ც-ის საკუთრების უფლების აღიარება ეწინააღმდეგება „ფიზიკური და კერძო სამართლის იურიდიული პირების მფლობელობაში (სარგებლობაში) არსებულ მიწის ნაკვეთებზე საკუთრების უფლების აღიარების შესახებ“ საქართველოს კანონის მოთხოვნებს. საყურადღებოა, რომ საკუთრების უფლება დადასტურებულია საჯარო რეესტრის ამონაწერით, რაც დასახელებული კანონის მიზნებისათვის წარმოადგენს აღიარებაზე უარის თქმის საფუძველს და თუკი სასამართლომ გასაჩივრებული გადაწყვეტილებით დაადგინა, რომ მიწის ქვეშ ვრცელდება მხოლოდ კერძო საკუთრება, აღნიშნული, თავის მხრივ, წარმოადგენს აღიარებაზე უარის თქმის დამატებით საფუძველს, დასახელებული კანონის მე-3 მუხლის მე-2 პუნქტის „ი“ ქვეპუნქტის გათვალისწინებით.

კასატორის განმარტებით, ყურადღება უნდა გამახვილდეს მოთხოვნილ მიწის ნაკვეთზე არსებული შენობის ტიპზე. ის ფაქტი, რომ მოსარჩელე სადავო ტერიტორიაზე ცხოვრობს, ამ კანონის მიზნებისათვის არ არის საკმარისი. დღეს დავის საგანს არ წარმოადგენს ცხოვრების ფაქტის დადგენა. ფლობა-სარგებლობისთვის კანონის იმპერატიულ დათქმას წარმოადგენს მოთხოვნილ მიწის ნაკვეთზე კაპიტალური შენობის არსებობა. ამასთან, საქმეში წარმოდგენილია ...ის რაიონული სასამართლოს 12.07.2003წ. კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილება, რომლითაც დადგენილია, რომ მ.ც-ე ცხოვრობდა ...ის ქ. №...-ში მდებარე მიწის ნაკვეთზე განთავსებულ ...ში. რაც შეეხება მოწმეთა ჩვენებებს, ისინი არ შეიძლება მიჩნეულ იქნეს მიწის ნაკვეთის ფლობის ფაქტის დადგენისთვის საკმარის მტკიცებულებად. მოწმის ჩვენება შეიძლება იყოს დამატებითი მტკიცებულება, რამდენადაც ემყარება პირის სუბიექტურ დამოკიდებულებებს სადავო საკითხთან მიმართებაში. საქმეში წარმოდგენილ ორთოფოტოსა და მოწმეთა ჩვენებებს შორის ურთიერთწინააღმდეგობისას უპირატესობა უნდა მიენიჭოს ორთოფოტოს, როგორც ფაქტების ობიექტურობის უფრო მაღალი ხარისხით უზრუნველმყოფ მტკიცებულებას.

5. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2024 წლის 29 მარტის განჩინებით, საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად წარმოებაში იქნა მიღებული ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერთან არსებული თვითნებურად დაკავებულ მიწაზე საკუთრების უფლების აღიარების კომისიის საკასაციო საჩივარი.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის ტერიტორიაზე თვითნებურად დაკავებულ მიწაზე საკუთრების უფლების აღიარების კომისიის საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მოთხოვნებს და არ ექვემდებარება დასაშვებად ცნობას შემდეგ გარემოებათა გამო:

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილი განსაზღვრავს საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის ამომწურავ საფუძვლებს, კერძოდ, აღნიშნული ნორმის თანახმად, საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მიერ საკასაციო საჩივარი დაიშვება, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ: ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია; გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება; დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოთ მითითებული საფუძვლით.

საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სააპელაციო სასამართლოს განჩინების საკასაციო სასამართლოს მიერ დამკვიდრებული პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით და ამასთან, არ არსებობს საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღების ვარაუდი. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება ასევე არ ეწინააღმდეგება ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს. ამასთან, საქმის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს მიერ საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების თვალსაზრისით.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ კასატორი ვერ ასაბუთებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვას მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით. კასატორი საკასაციო საჩივარში ვერ აქარწყლებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს და დასკვნებს.

საკასაციო სასამართლო იზიარებს მოცემულ საქმეზე სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს და ამ გარემოებებთან დაკავშირებით გაკეთებულ სამართლებრივ შეფასებებს და მიიჩნევს, რომ სააპელაციო სასამართლომ არსებითად სწორად გადაწყვიტა მოცემული დავა.

საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ ადამიანის უფლებათა ევროპული კონვენციის მე-6 მუხლის პირველი ნაწილი ავალდებულებს სასამართლოს, დაასაბუთოს თავისი გადაწყვეტილება, რაც არ უნდა იქნეს გაგებული თითოეულ არგუმენტზე დეტალური პასუხის გაცემად (იხ. ჯღარკავა საქართველოს წინააღმდეგ, №7932/03; Van de Hurk v. Netherlands, par.61, Garcia Ruiz v. Spain [GC] par.26; Jahnke and Lenoble v France (dec.); Perez v France [GC], par. 81).

განსახილველ შემთხვევაში, დავის საგანს წარმოადგენს ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერთან არსებული თვითნებურად დაკავებულ მიწაზე საკუთრების უფლების აღიარების კომისიის 2022 წლის 1 ნოემბრის №2572 განკარგულების კანონიერების შემოწმება და მოპასუხისთვის ქ. თბილისში, ...ის ქუჩა №...-ში მდებარე 328 კვ.მ მიწის ნაკვეთსა და მასზე მდგომ შენობა-ნაგებობაზე მ.ც-ის საკუთრების უფლების აღიარების შესახებ ახალი ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემის დავალება.

საკასაციო სასამართლო მიუთითებს საქმეზე დადგენილ შემდეგ გარემოებებზე: ა) 2015 წლის 6 ნოემბერს მ.ც-ის წარმომადგენელმა განცხადებით მიმართა ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს ფიზიკური და კერძო სამართლის იურიდიული პირების მფლობელობაში არსებულ მიწის ნაკვეთებზე საკუთრების უფლების აღიარების კომისიას და ქალაქ თბილისში, ...ის ქუჩა №...-ში მდებარე 328 კვ.მ მიწის ნაკვეთზე საკუთრების უფლების აღიარება მოითხოვა (ს.ფ. 232); ბ) ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერთან არსებული თვითნებურად დაკავებულ მიწაზე საკუთრების უფლების აღიარების კომისიის 2018 წლის 1 თებერვლის №643 სხდომაზე მიღებული გადაწყვეტილების საფუძველზე, აღნიშნული კომისიის 2018 წლის 12 მარტის №401 განკარგულებით არ დაკმაყოფილდა მ.ც-ის განცხადება თბილისში, ...ის ქუჩა №...-ში მდებარე 328 კვ.მ მიწის ნაკვეთზე საკუთრების უფლების აღიარების თაობაზე იმაზე მითითებით, რომ მიწის ნაკვეთზე „ფიზიკური და კერძო სამართლის იურიდიული პირების მფლობელობაში (სარგებლობაში) არსებულ მიწის ნაკვეთებზე საკუთრების უფლების აღიარების შესახებ“ საქართველოს კანონის ამოქმედებამდე განთავსებული იყო დროებითი შენობა-ნაგებობა (ტ.1, ს.ფ. 133-138, 121-129, 47-55, 171-172, 180); გ) თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2018 წლის 30 ოქტომბრის გადაწყვეტილებით მ.ც-ის სარჩელი არ დაკმაყოფილდა (ტ.1. ს.ფ. 133-138); თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2020 წლის 28 თებერვლის განჩინებით მ.ც-ის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, უცვლელად დარჩა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2018 წლის 30 ოქტომბრის გადაწყვეტილება (ტ.1. ს.ფ. 121-129); საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2022 წლის 16 მარტის გადაწყვეტილებით მ.ც-ის საკასაციო საჩივარი დაკმაყოფილდა. გაუქმდა თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2020 წლის 28 თებერვლის განჩინება და საქმეზე მიღებულ იქნა ახალი გადაწყვეტილება. მ.ც-ის სარჩელი დაკმაყოფილდა. ბათილად იქნა ცნობილი ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერთან არსებული თვითნებურად დაკავებულ მიწაზე საკუთრების უფლების აღიარების კომისიის 2018 წლის 1 თებერვლის №643 სხდომაზე მიღებული გადაწყვეტილების საფუძველზე, აღნიშნული კომისიის 2018 წლის 12 მარტის №401 განკარგულება და ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერთან არსებული თვითნებურად დაკავებულ მიწაზე საკუთრების უფლების აღიარების კომისიას დაევალა საქმისათვის არსებითი მნიშვნელობის მქონე გარემოებების გამოკვლევისა და შეფასების შემდეგ, ახალი ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემა (ტ.1, ს.ფ. 47-55); დ) ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერთან არსებული თვითნებურად დაკავებულ მიწაზე საკუთრების უფლების აღიარების კომისიის 2022 წლის 1 ნოემბრის №2572 განკარგულებით მ.ც-ეს უარი ეთქვა მიწის ნაკვეთზე (მის: ქ. თბილისი, ...ის ქუჩა №..., საერთო ფართობი - 328 კვ.მ) საკუთრების უფლების აღიარებაზე იმ საფუძვლით, რომ საკუთრების უფლებაასაღიარებელი მიწის ნაკვეთის შენობებით დაკავებული ნაწილი მოქცეულია №... საკადასტრო ერთეულის საზღვრებში, რომელზეც სსიპ საჯარო რეესტრის მონაცემებით, რეგისტრირებულია ა(ა)იპ ,,...ის‘’ საკუთრების უფლება. შესაბამისად, მოთხოვნილ მიწის ნაკვეთზე მ.ც-ის საკუთრების უფლების აღიარება ეწინააღმდეგება ,,ფიზიკური და კერძო სამართლის იურიდიული პირების მფლობელობაში (სარგებლობაში) არსებულ მიწის ნაკვეთებზე საკუთრების უფლების აღიარების შესახებ’’ საქართველოს კანონის მოთხოვნებს, ვინაიდან აღნიშნული ნორმატიული აქტით დასაშვებია მხოლოდ სახელმწიფო საკუთრებაში არსებულ მიწის ნაკვეთზე საკუთრების უფლების მოპოვება (ტ.1, ს.ფ.16-21); ე) საქმეში დაცული სიტუაციური ნახაზით ირკვევა, რომ ა(ა)იპ „ ...ის“ საკუთრებაში ... საკადასტრო კოდით რეგისტრირებული მიწისქვეშა ნაგებობა (...-...) ექცევა საკუთრების უფლებაასაღიარებელი მიწის ნაკვეთზე განთავსებულ შენობების ნაწილის ქვეშ 53 კვ.მ ფართის ფარგლებში. ამასთან, წარმოდგენილი სიტუაციური ნახაზით ირკვევა, რომ იმ ტერიტორიაზე, სადაც განთავსებულია ა(ა)იპ „...ის“ ..., მიწის ზემოთ განთავსებულია არაერთი შენობა-ნაგებობა, რომელსაც ასევე მოიცავს და კვეთს აღნიშნული ... თავისი კონფიგურაციით მიწის ქვეშ (ტ.1, ს.ფ. 294-296); ვ) საჯარო რეესტრის ამონაწერის თანახმად, საკადასტრო კოდზე..., მისამართი ქ. თბილისი, ქუჩა..., №..., ნაკვ. №..., მიწისქვეშა ნაგებობა (...) 3986.00 კვ.მ, რეგისტრირებულია ა(ა)იპ „...ის“ საკუთრების უფლება (ტ.1, ს.ფ. 56).

საკასაციო სასამართლო მიუთითებს „ფიზიკური და კერძო სამართლის იურიდიული პირების მფლობელობაში (სარგებლობაში) არსებულ მიწის ნაკვეთებზე საკუთრების უფლების აღიარების შესახებ“ საქართველოს კანონზე, რომლის მიზანია მართლზომიერ მფლობელობაში (სარგებლობაში) არსებულ, აგრეთვე თვითნებურად დაკავებულ სახელმწიფო საკუთრების მიწაზე ფიზიკური, კერძო სამართლის იურიდიული პირების ან კანონით გათვალისწინებული სხვა ორგანიზაციული წარმონაქმნების საკუთრების უფლების აღიარებით სახელმწიფო საკუთრებაში არსებული მიწის ფონდის ათვისება და მიწის ბაზრის განვითარების ხელშეწყობა. აღნიშნული კანონის მე-2 მუხლის „გ“ ქვეპუნქტის თანახმად, თვითნებურად დაკავებული მიწა არის ამ კანონის ამოქმედებამდე ფიზიკური პირის მიერ თვითნებურად დაკავებული სახელმწიფო საკუთრების სასოფლო ან არასასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის ნაკვეთი, რომელზედაც განთავსებულია საცხოვრებელი სახლი (აშენებული, მშენებარე ან დანგრეული) ან არასაცხოვრებელი დანიშნულების შენობა (აშენებული, მშენებარე ან დანგრეული), აგრეთვე დაინტერესებული ფიზიკური პირის საკუთრებაში ან მართლზომიერ მფლობელობაში არსებული მიწის ნაკვეთის მომიჯნავე, თვითნებურად დაკავებული მიწის ნაკვეთი (შენობით ან მის გარეშე), რომელთა ჯამური ფართობი ბარში არ აღემატება 1.25 ჰექტარს, ხოლო „მაღალმთიანი რეგიონების განვითარების შესახებ“ საქართველოს კანონის შესაბამისად განსაზღვრულ მაღალმთიან დასახლებაში − 5 ჰექტარს; კერძო სამართლის იურიდიული პირის საკუთრებაში ან მართლზომიერ მფლობელობაში არსებული მიწის ნაკვეთის მომიჯნავე, თვითნებურად დაკავებული მიწის ნაკვეთი, რომელზედაც განთავსებულია არასაცხოვრებელი დანიშნულების შენობა (აშენებული), რომლის ფართობიც ნაკლებია საკუთრებაში ან მართლზომიერ მფლობელობაში არსებული მიწის ნაკვეთის ფართობზე და რომელიც საკუთრების უფლების აღიარების მოთხოვნის მომენტისთვის სახელმწიფოს მიერ განკარგული არ არის, გარდა ამ მუხლის „ა“ ქვეპუნქტით გათვალისწინებული შემთხვევებისა.

დადგენილია, რომ საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2022 წლის 16 მარტის კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილებით მ.ც-ის საკასაციო საჩივარი დაკმაყოფილდა. გაუქმდა თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2020 წლის 28 თებერვლის განჩინება და საქმეზე მიღებულ იქნა ახალი გადაწყვეტილება. მ.ც-ის სარჩელი დაკმაყოფილდა. ბათილად იქნა ცნობილი ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერთან არსებული თვითნებურად დაკავებულ მიწაზე საკუთრების უფლების აღიარების კომისიის 2018 წლის 1 თებერვლის №643 სხდომაზე მიღებული გადაწყვეტილების საფუძველზე, აღნიშნული კომისიის 2018 წლის 12 მარტის №401 განკარგულება და ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერთან არსებული თვითნებურად დაკავებულ მიწაზე საკუთრების უფლების აღიარების კომისიას დაევალა საქმისათვის არსებითი მნიშვნელობის მქონე გარემოებების გამოკვლევისა და შეფასების შემდეგ, ახალი ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემა.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2022 წლის 16 მარტის №ბს-1008(კ-20) გადაწყვეტილებაში აღნიშნულია შემდეგი, „საკასაციო პალატა ყურადღებას ამახვილებს აგრეთვე საქმეში დაცულ, 2011წ. შედგენილ ტექნიკური ექსპერტიზის დასკვნაზე, რომლის თანახმად, ნაკვეთში განთავსებულია ლითონის ელემენტებისაგან შედგენილი საცხოვრებელი შენობა-ნაგებობა, ხის ელემენტებისაგან შესრულებული შენობა-ნაგებობა, რომელიც ასრულებს სამზარეულოს დანიშნულებას და კაპიტალური შენობა-ნაგებობა, რომელშიც მოწყობილია მოქმედი სველი წერტილი; ნაკვეთი შემოსაზღვრულია ნაწილობრივ ლითონისა და ხის ელემენტებისგან შესრულებული კონსტრუქციით, ხოლო ნაწილობრივ კაპიტალური ღობით, ნაკვეთში არის განსხვავებული ასაკის ხეხილის მრავალსახეობა (ორი კაკლის ხე, გარგარი, კომში, ქლიავი და სხვ.), ნაკვეთზე გაშენებულია ვაზის მრავალწლიანი ტალავერი. დასკვნის თანახმად, ნაკვეთის შემომზღუდავი ლითონის ელემენტები მნიშვნელოვნად კოროზირებულია წლების განმავლობაში ღია გარემოში მდებარეობის შედეგად, ასევე გამოყენებულ ბეტონის ელემენტებზე აღინიშნება მნიშვნელოვანი განშრევებების უბნები წლების განმავლობაში ღია გარემოში ტემპერატურული ცვალებადობის გამო, მიწაზე ფიქსირდება წლების მანძილზე დამუშავების კვალი. ექსპერტმა მოახდინა ნაკვეთში მდებარე ლითონის ელემენტების აპარატული დამუშავება კოროზიულობის ხარისხის დადგენის მიზნით და მიიჩნია, რომ ჟანგვის ხარისხი დასაშვებ მნიშვნელობას აღემატება, რაც მიუთითებს აგრესიულ გარემოში წლების მანძილზე განთავსებაზე. დასკვნაში აღნიშნულია, რომ საკვლევი ობიექტის ასაკი საშუალოდ 15-18 წლის დიაპაზონით განისაზღვრება. დასკვნის შესავალი ნაწილის მიხედვით, ექსპერტის საკვლევი ობიექტი იყო ნაკვეთის შემომზღუდავი კონსტრუქციის ელემენტებისა და ნაკვეთში განთავსებული საცხოვრებელი შენობა-ნაგებობების ხანდაზმულობის შეფასება. ამდენად, ექსპერტის 2011წ. დასკვნის თანახმად, საცხოვრებელი შენობა-ნაგებობის ასაკი შეადგენდა 15-18 წელს. საქმეში დაცულია აგრეთვე სამი პირის ნოტარიულად დამოწმებული ახსნა-განმარტება, რომლითაც ისინი ადასტურებენ, რომ მ.ც-ის ოჯახი 1980 წლიდან ფლობს და სარგებლობს ...ის ქ. №...-ში მდებარე ნაკვეთითა და მასზე განთავსებული შენობა-ნაგებობით. გასათვალისწინებელია, რომ ნოტარიუსის მითითებით აღნიშნული პირები აგრეთვე ცხოვრობენ ქ. თბილისში, ...ის ქუჩაზე. ... კომისიის მოსაზრება, რომ 2005წ. ორთოფოტოზე ჩანს მხოლოდ დროებითი შენობა-ნაგებობა, აგრეთვე არ არის დასაბუთებული. მოსარჩელე აღნიშნავს, რომ 2005წ. ორთოფოტოზე აღბეჭდილია ორი ნაგებობა: ერთი საცხოვრებელი დანიშნულების შენობა და მეორე - მის მიმდებარედ არსებული კაპიტალური სველი წერტილი. მ.ც-ე ორთოფოტოზე მიანიშნებს აღნიშნულ ნაგებობათა კონკრეტულ მდებარეობაზე. აღნიშნულის მიუხედავად, კომისიას არ დაუსაბუთებია მ.ც-ის მოსაზრების გაზიარებაზე უარი, მისი მოსაზრების არასარწმუნოობა, არ უმსჯელია ორთოფოტოზე არსებულ ობიექტებზე.“

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2022 წლის 16 მარტის №ბს-1008(კ-20) გადაწყვეტილების მიხედვით, „საქმეში დაცულ 2005წ. გაცემულ ორთოფოტოზე საცხოვრებელი დანიშნულების ნაგებობის გარდა ჩანს აგრეთვე შედარებით მცირე ზომის ნაგებობაც ნაკვეთის შემომსაზღვრავი ღობის მიმდებარედ, რაც კომისიას გადაწყვეტილების მიღებისას არ გაუთვალისწინებია. კანონმდებლობა ითვალისწინებს საკუთრების უფლების აღიარებას არა მხოლოდ იმ ნაკვეთზე, რომელზედაც განთავსებულია საცხოვრებელი სახლი, არამედ აგრეთვე იმ ნაკვეთზე, რომელზედაც არასაცხოვრებელი დანიშნულების შენობაა განთავსებული. უგულებელყოფილია აგრეთვე კომისიაში კანონის ამოქმედებიდან რამდენიმე თვეში - 25.12.2007წ. მ.ც-ის მიერ წარდგენილი განცხადება, რომელშიც მოსარჩელე უთითებდა ასაღიარებელ ნაკვეთზე ორი ნაგებობის არსებობაზე. კომისიის მოსაზრება, რომ ორთოფოტოთი შეუძლებელია ნაგებობათა სტატუსის, მათი მუდმივ თუ დროებით ნაგებობად მიჩნევის შესაძლებლობა, არ ასაბუთებს სარჩელის უსაფუძვლობას. კომისიამ უგულებელყო ის გარემოება, რომ ერთმნიშვნელოვნად დასტურდება კანონის ამოქმედებამდე (სულ მცირე 2003 წლამდე) მ.ც-ის მიერ ქ. თბილისში, ...ის (ყოფ. ...ის) ქ. №...-ში მდებარე ნაკვეთის თვითნებურად დაკავების ფაქტი, ასევე მასზე ისეთი ნაგებობის არსებობა, რომელიც გამოიყენებოდა მ.ც-ის ოჯახის საცხოვრებელი მიზნით. აღნიშნული გარემოება დასტურდება არა მხოლოდ მოწმეთა ჩვენებებითა და ექსპერტიზის დასკვნით, არამედ აგრეთვე სასამართლოს კანონიერ ძალაში მყოფი გადაწყვეტილებით. საქმეში დაცულ 2005 წლის შემდგომ გაცემულ ორთოფოტოებსა და საკადასტრო ნახაზებზე კვლავ ფიქსირდება 2005 წლის ორთოფოტოზე არსებული ნაგებობები, ამასთანავე, კომუნალური გადახდის ქვითრები, კონკრეტულ მისამართზე მ.ც-ის რეგისტრაცია, ნაკვეთისა და მასზე მდებარე ნაგებობების ფოტოსურათები ადასტურებს, რომ მ.ც-ეს ნაკვეთის ფლობა არ შეუწყვიტავს, იგი დღემდე ცხოვრობს სადავო ნაკვეთზე განთავსებულ საცხოვრებელ ფართში. .... .... .... ფიზიკური და კერძო სამართლის იურიდიული პირების მფლობელობაში (სარგებლობაში) არსებულ მიწის ნაკვეთებზე საკუთრების უფლების აღიარების კომისიაში ჯერ კიდევ 25.12.2007წ. წარდგენილ განცხადებაში მ.ც-ე უთითებდა, რომ მისი ოჯახი ფლობს და სარგებლობს თვითნებურად დაკავებული მიწის ნაკვეთით და მასზე განთავსებული საცხოვრებელი ნაგებობით. ამდენად, საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ განსახილველ შემთხვევაში, საქმის მასალებით უტყუარად დგინდება კანონის ამოქმედებამდე მ.ც-ის მიერ სადავო ნაკვეთის თვითნებურად დაკავების ფაქტი. თავად სადავო აქტშიც მითითებულია, რომ დადასტურდა კანონის ამოქმედებამდე მიწის ნაკვეთზე ნაგებობის არსებობა. საკასაციო პალატა ყურადღებას ამახვილებს აგრეთვე საქმეში დაცულ ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს 20.06.2016წ. წერილზე, რომლის თანახმად, ქ. თბილისის საკრებულოს ფიზიკური და კერძო სამართლის იურიდიული პირების მფლობელობაში (სარგებლობაში) არსებულ მიწის ნაკვეთებზე საკუთრების უფლების აღიარების კომისიამ განიხილა საკუთრების უფლების აღიარების შესახებ მ.ც-ის განცხადება და 23.05.2016წ. №503 ოქმით მიიღო გადაწყვეტილება დაინტერესებაში არსებულ უძრავ ქონებაზე საკუთრების უფლების აღიარების თხოვნის დაკმაყოფილების თაობაზე იმ შემთხვევაში, თუ ეს უძრავი ქონება გათავისუფლდება ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის სახელზე არსებული რეგისტრაციისაგან. აღნიშნული წერილის მიხედვით, კომისია აფიქსირებს დადებით პოზიციას მ.ც-ის საკუთრების უფლების აღიარებასთან დაკავშირებით და არ უთითებს საკუთრების უფლების აღიარების რაიმე დამაბრკოლებელ გარემოებაზე ნაკვეთზე მუნიციპალური საკუთრების გავრცელების გარდა. აღნიშნულის გათვალისწინებით მით უფრო გაურკვეველია აღიარებაზე უარი იმ საფუძვლით, რომ კანონის ამოქმედებამდე ნაკვეთზე განთავსებული იყო დროებითი ნაგებობა’’.

დადგენილია, რომ საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2022 წლის 16 მარტის კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილების აღსრულების მიზნით ჩატარებული ადმინისტრაციული წარმოების შედეგად ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ მიღებულ იქნა 2022 წლის 1 ნოემბრის №2572 განკარგულება, რომლითაც განმცხადებელს კვლავ უარი ეთქვა მოთხოვნის დაკმაყოფილებაზე, თუმცა ამჯერად იმ არგუმენტითა და დასაბუთებით, რომ „საკუთრების უფლებაასაღიარებელი მიწის ნაკვეთის შენობებით დაკავებული ნაწილი მოქცეულია ... საკადასტრო ერთეულის საზღვრებში, რომელზეც სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს მონაცემებით, რეგისტრირებულია ა(ა)იპ ...ის (ს/ნ... საკუთრების უფლება. შესაბამისად, მოთხოვნილ მიწის ნაკვეთზე მ.ც-ის საკუთრების უფლების აღიარება ეწინააღმდეგება კანონის მოთხოვნას, ვინაიდან, როგორც უკვე იქნა განმარტებული აღნიშნული ნორმატიული აქტით დასაშვებია მხოლოდ სახელმწიფო საკუთრებაში არსებულ მიწის ნაკვეთზე საკუთრების უფლების მოპოვება“. ამდენად, ირკვევა, რომ ხელახალი წარმოების ფარგლებში ადმინისტრაციულმა ორგანომ სადავო აღარ გახადა უზენაესი სასამართლოს გადაწყვეტილებაში მითითებული გარემოებები და ამჯერად სულ სხვა არგუმენტით არ დააკმაყოფილა მოსარჩელის მოთხოვნა.

ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერთან არსებული თვითნებურად დაკავებულ მიწაზე საკუთრების უფლების აღიარების კომისიის 2022 წლის 1 ნოემბრის №2572 განკარგულებით მოთხოვნის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის საფუძველთან მიმართებით საკასაციო სასამართლო მნიშვნელოვნად მიიჩნევს შეაფასოს მიწისქვეშა ნაგებობა და მის ზედაპირზე არსებული მიწა შეიძლება თუ არა იყოს ცალ-ცალკე უფლების ობიექტი, რის შედეგადაც დადგინდეს კონკრეტულ შემთხვევაში, ... საკადასტრო კოდზე, მისამართი: ქ. თბილისი, ქუჩა ..., №..., ნაკვ. №..., ა(ა)იპ „...ის“ საკუთრების უფლებით რეგისტრირებულ 3986.00 კვ.მ მიწისქვეშა ნაგებობის (...) ზემოთ/ზედაპირზე არსებულ მიწის ნაკვეთზე (მოცემულ შემთხვევაში 53 კვ.მ ფართის ნაწილში) დასაშვებია თუ არა საკუთრების უფლების აღიარება.

საკასაციო სასამართლო მიუთითებს „საჯარო რეესტრის შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-2 მუხლის „ა“ ქვეპუნქტზე, რომლის მიხედვით, უძრავი ნივთი განიმარტება, როგორც მიწის ნაკვეთი მასზე არსებული შენობა-ნაგებობით ან მის გარეშე, შენობა-ნაგებობა (მშენებარე, აშენებული ან დანგრეული), შენობა-ნაგებობის ერთეული (მშენებარე, აშენებული ან დანგრეული) და ხაზობრივი ნაგებობა. საკასაციო სასამართლო ასევე მიუთითებს ,,მიწის ნაკვეთებზე უფლებათა სისტემური და სპორადული რეგისტრაციის წესისა და საკადასტრო მონაცემების სრულყოფის შესახებ’’ საქართველოს კანონის მე-12 მუხლის პირველ პუნქტზე, რომლის თანახმად, საჯარო რეესტრში შენობა-ნაგებობაზე რეგისტრირებული საკუთრების უფლება ვრცელდება ამ შენობა-ნაგებობის მიერ დაკავებული მიწის ნაკვეთის განაშენიანების ფართობზე. რეგისტრირებულ მონაცემებში ცვლილება რეგისტრირდება მიწის ნაკვეთის საკადასტრო აგეგმვითი/აზომვითი ნახაზის შესაბამისად. ამავე მუხლის მე-2 პუნქტის შესაბამისად, თუ უფლებამოსილი სახელმწიფო ორგანოს მიერ განკარგულია მხოლოდ შენობა-ნაგებობა, მიწის ნაკვეთზე დაინტერესებული პირის საკუთრების უფლება რეგისტრირდება ამ შენობა-ნაგებობის მიერ დაკავებული მიწის ნაკვეთის განაშენიანების ფართობის შესაბამისად. აღნიშნული კანონის მე-3 მუხლის „უ“ ქვეპუნქტის მიხედვით, მიწის ნაკვეთის განაშენიანების ფართობი არის მიწის ნაკვეთის შენობა-ნაგებობებით დაფარული, განაშენიანებული ზედაპირის ფართობი. ამგვარადვე განმარტავდა მიწის ნაკვეთის განაშენიანების ფართობს ამჟამად ძალადაკარგული „სივრცითი მოწყობისა და ქალაქმშენებლობის საფუძვლების შესახებ“ საქართველოს კანონი, რომლის მე-2 მუხლის „ჯ“ ქვეპუნქტის თანახმად, მიწის ნაკვეთის განაშენიანების ფართობი განმარტებული იყო, როგორც მიწის ნაკვეთის კაპიტალური შენობა-ნაგებობებით დაფარული, განაშენიანებული ზედაპირის ფართობი. „მშენებლობის ნებართვის გაცემის წესისა და სანებართვო პირობების შესახებ“ საქართველოს მთავრობის №57 დადგენილების (ძალადაკარგულია საქართველოს მთავრობის 03/02/2020 №139 დადგენილებით) მე-3 მუხლის 41-ე პუნქტის თანახმად კი, მიწის ნაკვეთის განაშენიანების ფართობს წარმოადგენდა მიწის ნაკვეთის შენობა-ნაგებობებით დაფარული, განაშენიანებული ზედაპირის ორთოგონალური პროექციის ფართობი; რაც შეეხება მიწისქვეშა შენობას, ამავე დადგენილების მე-3 მუხლის 38-ე პუნქტის საფუძველზე განმარტებული იყო როგორც შენობა, რომელსაც არ გააჩნია მიწისპირა ან მიწისზედა სართული. აღნიშნული ნორმების ერთობლივი ანალიზის შედეგად, საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ მიწისქვეშა შენობა, რომელსაც არ გააჩნია მიწისზედა განაშენიანება, შესაძლებელია წარმოადგენდეს ცალკე უფლების ობიექტს მის ზედა სივრცეზე განთავსებული მიწის ნაკვეთისგან დამოუკიდებლად. განსახილველ შემთხვევაში დადგენილია, რომ მიწის ნაკვეთი ცალკე რეგისტრირებულია ადგილობრივი თვითმმართველობის სახელზე საკუთრების უფლებით, კერძოდ, ქალაქ თბილისის თვითმმართველი ერთეულის საკუთრებაშია ლაბორატორიის ზემოთ არსებული მიწის ნაკვეთი საკადასტრო კოდით .... ამასთან, დადგენილია, რომ მითითებული ნაგებობის ფართობი შეადგენს 3986.00 კვ.მ-ს და მის ზედა ნაწილზე განთავსებულია არაერთი კერძო საკუთრების შენობა-ნაგებობები, მათ შორის მრავალსართულიანი საცხოვრებელი სახლები (კორპუსები).

საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ საქმეზე დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებების გათვალისწინებით ქვემდგომი ინსტანციის სასამართლოთა მიერ მართებულად გამახვილდა ყურადღება იმ გარემოებაზე, რომ საქმეში დაცული სიტუაციური ნახაზის მიხედვით (ს.ფ. 294-296), საკუთრების უფლებაასაღიარებელი მიწის ნაკვეთის შენობების ნაწილი 53 კვ.მ ფართის ფარგლებში ემთხვევა ა(ა)იპ ,,...ის’’ საკუთრებაში ... საკადასტრო კოდით რეგისტრირებული მიწისქვეშა ნაგებობის (...) ნაწილს. ამასთან, წარმოდგენილი სიტუაციური ნახაზით ირკვევა, რომ იმ ტერიტორიაზე, სადაც განთავსებულია ...-..., არსებობს მიწის ზემოთ არაერთი შენობა-ნაგებობა, რომელსაც მიწის ქვეშ ასევე კვეთს აღნიშნული .... შესაბამისად, მართებულად დადგინდა ქვემდგომი ინსტანციის სასამართლოთა მიერ, რომ მიწის ქვეშ არსებულ უძრავ ქონებაზე საკუთრების უფლების არსებობა არ ქმნის სახელმწიფო საკუთრებაში არსებულ მიწის ნაკვეთზე განსხვავებული სამართლებრივი რეგულაციების დადგენის საფუძველს, თუ კანონმდებლობა სპეციალურ წესს არ ითვალისწინებს, რომელიც გამორიცხავს კერძო საკუთრებაში მისი აღიარების შესაძლებლობას ამ პირობის არსებობისას.

ამდენად, გათვალისწინებით იმისა, რომ საქმეში არ არის წარმოდგენილი საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2022 წლის 16 მარტის კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილებაში მითითებული მტკიცებულებების - მოწმეთა ჩვენებების, ექსპერტიზის დასკვნის და 2005 წლის აეროფოტოგადაღების მონაცემების, გამაბათილებელი მტკიცებულება, საკასაციო სასამართლო იზიარებს სააპელაციო პალატის დასკვნას, რომ საქმეში წარმოდგენილი მასალები ერთობლიობაში ქმნის სადავო მიწის ნაკვეთზე მ.ც-ის საკუთრების უფლების აღიარების საფუძველს. კერძოდ, საქმის მასალების ურთიერთშეჯერებით დგინდება, რომ მოსარჩელე წლების მანძილზე ფლობდა და სარგებლობდა უფლებაასაღიარებელი ტერიტორიით და მასზე არსებული შენობით. ამასთან, თვითნებურად დაუფლებული მიწის ნაკვეთის მიმართ დაინტერესებული პირის საკუთრების უფლების აღიარების შესაძლებლობას არ გამორიცხავს ა(ა)იპ ,,...ის’’ საკუთრების უფლება ...-...ზე, რომელიც ასევე კვეთს მოსარჩელის შენობის გარკვეულ ნაწილს (მიწის ქვეშ). აქედან გამომდინარე, საკუთრების უფლების აღიარების კომისიამ უსაფუძვლოდ მიიღო უარყოფითი გადაწყვეტილება საკუთრების უფლების აღიარებაზე უარის თქმის შესახებ.

რაც შეეხება ასაღიარებელი მიწის ნაკვეთის თვითმმართველი ერთეულის სახელზე რეგისტრაციას, საკასაციო პალატის მითითებით, აღნიშნული არ გამორიცხავს მოთხოვნის დაკმაყოფილების შესაძლებლობას, რასთან დაკავშირებითაც საყურადღებოა საქართველოს უზენაესი სასამართლოს 2019 წლის 28 ოქტომბრის №ბს-504-501(კ-17) გადაწყვეტილება, სადაც განიმარტა, რომ „სახელმწიფოს მიზანს შეადგენდა ქვეყნის მასშტაბით არსებული ფიზიკური და კერძო სამართლის იურიდიული პირების მიერ რეალურად დაკავებული, დაურეგისტრირებელი მიწების ოდენობის დადგენა, აღრიცხვა და მათი რეგისტრირება, რაც თავისთავად გულისხმობს არა მხოლოდ სახელმწიფო საკუთრებაში, არამედ თვითმმართველი ერთეულის საკუთრებაში არსებულ მიწებსაც... ადგილობრივი თვითმმართველობა სრულიად არ არის მოწყვეტილი სახელმწიფოს. ადგილობრივი თვითმმართველობა რთული და კომპლექსური მოვლენაა, ის ადგილობრივი საჯარო ხელისუფლებაა და არა მოსახლეობის თვითორგანიზაციის მარტივი ფორმა... სახელმწიფო ქონების ადგილობრივი თვითმმართველობისათვის გადაცემა წარმოადგენს ხელისუფლების ორგანოებს შორის ქონების განაწილებას, სახელმწიფო ხელისუფლების ერთი ორგანიზაციული ნაწილიდან სხვა ნაწილზე გადაცემა ვერ გახდება ქონებაზე საკუთრების აღიარების უფლების გაუქმების საფუძველი“.

ამდენად, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ მოცემულ საქმეს არ გააჩნია არავითარი პრინციპული მნიშვნელობა სასამართლო პრაქტიკისათვის, ხოლო საკასაციო საჩივარს - წარმატების პერსპექტივა.

ზემოთქმულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ არ არსებობს საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით რეგლამენტირებული არც ერთი საფუძველი, რის გამოც საკასაციო საჩივარი არ უნდა იქნეს დაშვებული განსახილველად.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლით, 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერთან არსებული თვითნებურად დაკავებულ მიწაზე საკუთრების უფლების აღიარების კომისიის საკასაციო საჩივარი მიჩნეულ იქნეს დაუშვებლად;

2. უცვლელად დარჩეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2023 წლის 12 დეკემბრის განჩინება;

3. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.

თავმჯდომარე გ. მაკარიძე

მოსამართლეები: ქ. ცინცაძე

ბ . შონია