საქართველოს უზენაესი სასამართლო

გ ა ნ ჩ ი ნ ე ბ ა

საქართველოს სახელით

№ბს-909(კ-24) 28 თებერვალი, 2025 წელი ქ. თბილისი

ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატამ

შემდეგი შემადგენლობით:

გენადი მაკარიძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

ქეთევან ცინცაძე, ბადრი შონია

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლისა და 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის საფუძველზე, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 408-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, ზეპირი განხილვის გარეშე, შეამოწმა შ. ა-ეის საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საფუძვლების არსებობა თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2024 წლის 12 ივნისის განჩინების გაუქმების თაობაზე (მოწინააღმდეგე მხარე - №... პატიმრობისა და განსაკუთრებული რისკის თავისუფლების აღკვეთის დაწესებულება).

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

1. შ. ა-ემ სარჩელით მიმართა რუსთავის საქალაქო სასამართლოს მოპასუხე №... პატიმრობისა და განსაკუთრებული რისკის თავისუფლების აღკვეთის დაწესებულების მიმართ.

მოსარჩელემ მოითხოვა - მის მიმართ არაადამიანური, დამამცირებელი, პატივისა და ღირსების შემლახველი მოპყრობის დადგენა, მოპასუხისათვის მოსარჩელის ისეთი ინფრასტრუქტურის გარემოში განთავსების დავალება, სადაც დაცული იქნება მოსარჩელის უფლებები და მორგებული იქნება მის რეაბილიტაცია-რესოციალიზაციაზე. მორალური ზიანის 5025 ლარის ოდენობით ანაზღაურება.

2. რუსთავის საქალაქო სასამართლოს 2023 წლის 10 მაისის გადაწყვეტილებით შ. ა-ეის სარჩელი არ დაკმაყოფილდა.

აღნიშნული გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გასაჩივრდა შ. ა-ეის მიერ.

3. თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2024 წლის 12 ივნისის განჩინებით შ. ა-ეის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა. უცვლელად დარცა რუსთავის საქალაქო სასამართლოს 2023 წლის 10 მაისის გადაწყვეტილება.

4. თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2024 წლის 12 ივნისის განჩინება საკასაციო წესით გასაჩივრდა შ. ა-ეის მიერ.

კასატორის მოსაზრებით, გასაჩივრებული გადაწყვეტილებით დადასტურებულ ფაქტად არის მიჩნეული, რომ საცხოვრებელი სივრცე (საწოლის ჩათვლით), სადაც შ. ა-ე იმყოფებოდა 6 თვის განმავლობაში, სრულად ექცეოდა საკანში დამონტაჟებული 2 ცალი ვიდეოკამერის მეთვალყურეობის არეში. სააპელაციო სასამართლომ სადავოდ არც ის ფაქტი მიიჩნია, რომ საპირფარეშოს დიდი ნაწილიც ექცეოდა ვიდეოკამერის მეთვალყურეობის არეში. ასევე დადგენილია, რომ კასატორის პირადი საცხოვრებლისა და საპირფარეშოს მეთვალყურეობას ახორციელებდნენ მდედრობითი სქესის წარმომადგენლები. სააპელაციო სასამართლო იზიარებს მოსარჩელესთან მიმართებით კანონის დარღვევის არსებობის ფაქტს, მაგრამ სიმწვავის შესამსუბუქებლად, ქალების მხრიდან ვიდეომეთვალყურეობის განხორციელებასთან დაკავშირებით კანონისმიერი მოწესრიგების არარსებობაზე მიუთითებს.

კასატორის განმარტებით, სისხლის სამართლის კანონმდებლობით ცალკეული საპროცესო მოქმედების ჩატარებასთან დაკავშირებით განსაზღვრულია ასეთი მოქმედების განმახორციელებელ პირთა სქესი, რაც ანალოგიით/სამართალგანვრცობით შესაძლებელია გამოყენებულ იქნეს აღნიშნულ შემთხვევაზეც. საკანონმდებლო მოწესრიგების ნაკლი შეიძლება შეივსოს ანალოგიის, ანუ სხვა მოწესრიგების ანალოგიური გამოყენების გზითაც. ანალოგიის გამოყენება ნიშნავს, რომ სამართლის ნორმა მისი ნამდვილი გავრცელების მიღმაც გამოიყენება.

5. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2024 წლის 1 ნოემბრის განჩინებით, საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად წარმოებაში იქნა მიღებული შ. ა-ეის საკასაციო საჩივარი.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლო საქმის მასალების შესწავლის და საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საკითხის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ შ. ა-ეის საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მოთხოვნებს და არ ექვემდებარება დასაშვებად ცნობას შემდეგ გარემოებათა გამო:

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილი განსაზღვრავს საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის ამომწურავ საფუძვლებს, კერძოდ, აღნიშნული ნორმის თანახმად, საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მიერ საკასაციო საჩივარი დაიშვება, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ: ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია; გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება; დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოთ მითითებული საფუძვლით.

საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სააპელაციო სასამართლოს განჩინების საკასაციო სასამართლოს მიერ დამკვიდრებული პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით და ამასთან, არ არსებობს საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღების ვარაუდი. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება ასევე არ ეწინააღმდეგება ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს. ამასთან, საქმის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს მიერ საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების თვალსაზრისით.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ კასატორი ვერ ასაბუთებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვას მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით. კასატორი საკასაციო საჩივარში ვერ აქარწყლებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს და დასკვნებს.

საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ ადამიანის უფლებათა ევროპული კონვენციის მე-6 მუხლის პირველი ნაწილი ავალდებულებს სასამართლოს, დაასაბუთოს თავისი გადაწყვეტილება, რაც არ უნდა იქნეს გაგებული თითოეულ არგუმენტზე დეტალური პასუხის გაცემად (იხ. ჯღარკავა საქართველოს წინააღმდეგ, №7932/03; Van de Hurk v. Netherlands, par.61, Garcia Ruiz v. Spain [GC] par.26; Jahnke and Lenoble v France (dec.); Perez v France [GC], par. 81).

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლის მე-2 ნაწილის შესაბამისად, თუ ამ კოდექსით სხვა რამ არ არის დადგენილი, ადმინისტრაციულ სამართალწარმოებაში გამოიყენება საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის დებულებანი. სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 404-ე მუხლის პირველი ნაწილის პირველი წინადადების თანახმად, საკასაციო სასამართლო გადაწყვეტილებას ამოწმებს საკასაციო საჩივრის ფარგლებში.

საქმეზე დადგენილია შემდეგი ფაქტობრივი გარემოებები: ა) შ. ა-ე №... პენიტენციური დაწესებულების №68 საკანში სასჯელს იხდიდა 2021 წლის 12 ივნისიდან, დაახლოებით, 6 თვის მანძილზე; ბ) №... პენიტენციურ დაწესებულებაში ყოფნისას საკანში, სადაც შ. ა-ე სასჯელს იხდიდა, ხორციელდებოდა მუდმივი ვიდეომეთვალყურეობა, რომელსაც უმეტესწილად ახორციელებდნენ ქალები; გ) საქმეში წარმოდგენილი დისკის შესწავლით დგინდება, რომ საკანში განთავსებული იყო ორი ვიდეოკამერა, რომელთაგან ერთ-ერთი განთავსებული იყო საპირფარეშოს პირდაპირ და მასში აისახებოდა საპირფარეშოს ტერიტორია, საკნის თავისუფალი სივრცე (საწოლი, სასადილო მაგიდა, ფანჯარა). ასევე, ამავე ვიდეოკამერაში ფიქსირდებოდა საპირფარეშოს ტერიტორია, რომელშიც დაფარულია ის ადგილი, სადაც სავარაუდოდ ადამიანი უნდა იმყოფებოდეს ბუნებრივი ფიზიოლოგიური მოთხოვნილების დაკმაყოფილების დროს. საპირფარეშოს კარის დახურვის შემთხვევაში, კამერის ხედვის არე იფარებოდა, იატაკიდან ზევით, კარის ღიობის დაახლოებით 2/3 ნაწილი. მეორე კამერა განთავსებული იყო საწოლის ზემოთ კუთხეში და თითქმის მთელ საკანს აფიქსირებდა, გარდა იმ კუთხისა, სადაც საწოლი იდგა (ტ.2, ს.ფ 75-76).

საკასაციო სასამართლო პირველ რიგში განმარტავს, რომ როგორც მოსარჩელის მიერ, ასევე მოპასუხე ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ საქმეში არ არის წარმოდგენილი ქვემდგომი ინსტანციის სასამართლოთა მიერ დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებების საწინააღმდეგო მტკიცებულებები. შესაბამისად, საკასაციო სასამართლო იზიარებს მოცემულ საქმეზე სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს და ნაწილობრივ იზიარებს ამ გარემოებებთან დაკავშირებით გაკეთებულ სამართლებრივ შეფასებებს, თუმცა მიიჩნევს, რომ სააპელაციო სასამართლომ არსებითად სწორად გადაწყვიტა მოცემული დავა.

განსახილველ შემთხვევაში მოსარჩელის სასარჩელო მოთხოვნა ეფუძნება მის მიმართ არაადამიანური, დამამცირებელი, პატივისა და ღირსების შემლახველი მოპყრობის დადგენას, რაც მისი მოსაზრებით, მოპასუხისათვის მორალური ზიანის ანაზღაურების დაკისრების საფუძველია.

საკასაციო სასამართლო მიუთითებს საქართველოს კონსტიტუციის მე-18 მუხლის მე-4 პუნქტზე, რომლის თანახმად, ყველასათვის გარანტირებულია სახელმწიფო, ავტონომიური რესპუბლიკის ან ადგილობრივი თვითმმართველობის ორგანოსაგან ან მოსამსახურისაგან უკანონოდ მიყენებული ზიანის სასამართლო წესით სრული ანაზღაურება შესაბამისად სახელმწიფო, ავტონომიური რესპუბლიკის ან ადგილობრივი თვითმმართველობის სახსრებიდან.

საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 208-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, სახელმწიფო ადმინისტრაციული ორგანოს, აგრეთვე მისი თანამდებობის პირის ან ამ ორგანოს სხვა სახელმწიფო მოსამსახურის ან საჯარო მოსამსახურის (გარდა ამ მუხლის მე-2 ნაწილით განსაზღვრული საჯარო მოსამსახურისა) მიერ თავისი სამსახურებრივი მოვალეობის შესრულებისას მიყენებული ზიანისათვის პასუხისმგებელია სახელმწიფო.

ამასთან, იმის გათვალისწინებით, რომ ადმინისტრაციული ორგანოს ზიანის მიყენება არსებითად არ განსხვავდება კერძო პირის ანალოგიური ქმედებისაგან, საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 207-ე მუხლით განისაზღვრა კერძო სამართალში დადგენილი პასუხისმგებლობის ფორმებისა და პრინციპების გავრცელება სახელმწიფოს პასუხისმგებლობის შემთხვევებზეც, რაც გამოიხატა პასუხისმგებლობის სახეების დადგენით სამოქალაქო კოდექსზე მითითებით, იმ გამონაკლისის გარდა, რაც თავად ამ კოდექსით არის გათვალისწინებული.

საკასაციო სასამართლო მიუთითებს საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 1005-ე მუხლის პირველ ნაწილზე, რომლის თანახმად, თუ სახელმწიფო მოსამსახურე ან საჯარო მოსამსახურე განზრახ ან უხეში გაუფრთხილებლობით არღვევს თავის სამსახურებრივ მოვალეობას სხვა პირის მიმართ, სახელმწიფო (მუნიციპალიტეტი) ან ის ორგანო, რომელშიც აღნიშნული მოსამსახურე მუშაობს, ვალდებულია აანაზღაუროს მიყენებული ზიანი. განზრახვის ან უხეში გაუფრთხილებლობის დროს სახელმწიფო მოსამსახურე ან საჯარო მოსამსახურე სახელმწიფოსთან (მუნიციპალიტეტთან) ერთად, სოლიდარულად აგებს პასუხს.

საკასაციო პალატა განმარტავს, რომ ზიანის ანაზღაურების დაკისრებისთვის უნდა დადასტურდეს ნორმატიულად განსაზღვრული შემდეგი წინაპირობების კუმულატიურად არსებობა: სახელმწიფო ორგანოს თანამშრომლის ქმედების უკანონობა; პირისთვის ზიანის მიყენება; მიზეზშედეგობრივი კავშირის არსებობა დამდგარ შედეგსა და სახელმწიფო ორგანოს მართლსაწინააღმდეგო ქმედებას შორის, ასევე, სახელმწიფო მოსამსახურის ბრალეულობა.

საკასაციო პალატა მიუთითებს, რომ მორალური ზიანის ანაზღაურების ფარგლებს საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 413-ე მუხლი ადგენს, რომლის პირველი ნაწილის თანახმად, არაქონებრივი ზიანისათვის ფულადი ანაზღაურება შეიძლება მოთხოვნილ იქნეს მხოლოდ კანონით ზუსტად განსაზღვრულ შემთხვევაში, გონივრული და სამართლიანი ანაზღაურების სახით. თავის მხრივ, კანონით გათვალისწინებული შემთხვევები შეიძლება უკავშირდებოდეს პატივს, ღირსებას, საქმიან რეპუტაციას, სიცოცხლეს, ჯანმრთელობას, პირადი ცხოვრების ხელშეუხებლობას და სხვა. მორალური ზიანის ანაზღაურების ვალდებულება დაკავშირებულია არაქონებრივ უფლებათა დარღვევასთან. არაქონებრივი უფლებები სამოქალაქო სამართლის ისეთ ობიექტს წარმოადგენს, რომლის სპეციფიკის გათვალისწინებით მისი ხელყოფის შედეგად დამდგარ ზიანს ქონებრივი ექვივალენტი არ გააჩნია. ამდენად, არაქონებრივი ზიანის მოთხოვნის წარმოშობისათვის საკმარისია არსებობდეს არაქონებრივი უფლების (პატივი, ღირსება, საქმიანი რეპუტაცია, პირადი ხელშეუხებლობა) ხელყოფის ფაქტი. მორალური ზიანის ანაზღაურების შემთხვევაში არ ხდება ხელყოფილი უფლების რესტიტუცია, რადგან მიყენებულ ზიანს ფულადი ეკვივალენტი არ გააჩნია. შეუძლებელია ფულადი ფორმით ამგვარი განცდებით გამოწვეული მორალური ზიანის შეფასება, კომპენსაციის მიზანია მორალური ზიანით გამოწვეული ტკივილების, ნეგატიური განცდების შემსუბუქება, დადებითი ემოციების გამოწვევა, რომელიც ეხმარება დაზარალებულს სულიერი გაწონასწორების მიღწევაში, სოციალურ ურთიერთობებში ჩართვაში, რაც მორალური (არაქონებრივი) ზიანის ანაზღაურების სატისფაქციურ ფუნქციას შეადგენს.

საკასაციო პალატა მიუთითებს საქართველოს კონსტიტუციის მე-15 მუხლის პირველ პუნქტზე, რომლის საფუძველზეც ადამიანის პირადი და ოჯახური ცხოვრება ხელშეუხებელია. ამ უფლების შეზღუდვა დასაშვებია მხოლოდ კანონის შესაბამისად, დემოკრატიულ საზოგადოებაში აუცილებელი სახელმწიფო ან საზოგადოებრივი უსაფრთხოების უზრუნველყოფის ან სხვათა უფლებების დაცვის მიზნით. ამავე მუხლის მე-2 პუნქტით ადამიანის პირადი სივრცე და კომუნიკაცია ხელშეუხებელია. არავის აქვს უფლება შევიდეს საცხოვრებელ ან სხვა მფლობელობაში მფლობელი პირის ნების საწინააღმდეგოდ, აგრეთვე ჩაატაროს ჩხრეკა. ამ უფლებათა შეზღუდვა დასაშვებია მხოლოდ კანონის შესაბამისად, დემოკრატიულ საზოგადოებაში აუცილებელი სახელმწიფო ან საზოგადოებრივი უსაფრთხოების უზრუნველყოფის ან სხვათა უფლებების დაცვის მიზნით, სასამართლოს გადაწყვეტილებით ან მის გარეშეც, კანონით გათვალისწინებული გადაუდებელი აუცილებლობისას. გადაუდებელი აუცილებლობისას უფლების შეზღუდვის შესახებ არაუგვიანეს 24 საათისა უნდა ეცნობოს სასამართლოს, რომელიც შეზღუდვის კანონიერებას ადასტურებს მიმართვიდან არაუგვიანეს 24 საათისა.

ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის ევროპული კონვენციის მე-8 მუხლის მიხედვით, (1) ყველას აქვს უფლება, რომ დაცული იყოს მისი პირადი და ოჯახური ცხოვრება, საცხოვრისი და მიმოწერა; (2) დაუშვებელია ამ უფლების განხორციელებაში საჯარო ხელისუფლების ჩარევა, გარდა ისეთი შემთხვევისა, როდესაც ასეთი ჩარევა ხორციელდება კანონის შესაბამისად და აუცილებელია დემოკრატიულ საზოგადოებაში ეროვნული უშიშროების, საზოგადოებრივი უსაფრთხოების, ქვეყნის ეკონომიკური კეთილდღეობის ინტერესებისათვის, უწესრიგობისა თუ დანაშაულის თავიდან ასაცილებლად, ჯანმრთელობისა ან მორალის, ანდა სხვათა უფლებებისა და თავისუფლებების დასაცავად. საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ სახელმწიფოს მიერ უფლებების დაცვა უზრუნველყოფილი უნდა იქნეს პირის პატიმრობის შემთხვევაშიც. სასამართლო განაჩენის საფუძველზე პირისათვის თავისუფლების აღკვეთა არ ართმევს პირს საქართველოს კონსტიტუციითა და საერთაშორისო აქტებით გარანტირებულ უფლებებს, თუმცა პატიმრებთან მიმართებით შესაძლოა განხორციელდეს ლეგიტიმური მიზნითა და კანონით დადგენილი საფუძვლებით აღნიშნული უფლებების შეზღუდვა. პირის, მათ შორის, პატიმრის პირადი და ოჯახური ცხოვრების, მისი საცხოვრებლის პატივისცემის უფლება ექცევა საქართველოს კონსტიტუციის მე-15 მუხლის პირველი პუნქტითა და ადამიანის უფლებათა ევროპული კონვენციის მე-8 მუხლით დაცულ სფეროში, თუმცა ორივე შემთხვევაში გათვალისწინებულია უფლებით დაცულ სფეროში ჩარევის შესაძლებლობა. საყურადღებოა, რომ უწესრიგობისა და დანაშაულის თავიდან აცილების მიზნით გამართლებულად შეიძლება ჩაითვალოს პატიმართან მიმართებაში უფრო ფართო ჩარევის განხორციელება, ვიდრე თავისუფლებაში მყოფი პირის შემთხვევაში. ევროსასამართლოს პრაქტიკის თანახმად, უფლების შეზღუდვა დაშვებული უნდა იყოს კანონით, უფლებაში ჩარევა უნდა ემსახურებოდეს კანონიერ მიზანს, გამოყენებული საშუალება უნდა იყოს მისაღწევი მიზნის პროპორციული, შეზღუდვა აუცილებელი უნდა იყოს დემოკრატიულ საზოგადოებაში (25.03.1983 წ. გადაწყვეტილება ,,სილვერი და სხვები გაერთიანებული სამეფოს წინააღმდეგ“, Silver and others v the United Kingdom, 25.03.1983წ., §84). კანონით დადგენილი წესის დარღვევით უფლებაში ჩარევა განიხილება საკმარის ფაქტორად კონვენციის მე-8 მუხლის დარღვევის დასადგენად (28.09.2000წ., №25498/94 გადაწყვეტილება საქმეზე ,,მესინა იტალიის წინააღმდეგ“, Messina v. Italy (№2), §83, აგრეთვე დიდი პალატის 01.03.2000წ. №26772/95 გადაწყვეტილება საქმეზე „ლაბიტა იტალიის წინააღმდეგ“, Labita v. Italy, §176,179,184). კანონთან შესაბამისობის შემოწმებისას მოწმდება არა მხოლოდ კანონმდებლობის მოთხოვნების დაცულობა, არამედ აგრეთვე ეროვნული კანონმდებლობის ხარისხი, მისი შესაბამისობა ევროკონვენციასთან (16.02.2000წ., №27798/95 გადაწყვეტილება საქმეზე ,,ამანი შვეიცარიის წინააღმდეგ, Amann v. Switzerland, §56).

საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის მე-18 მუხლის მე-2 ნაწილის მიხედვით, პირს უფლება აქვს სასამართლოს მეშვეობით, კანონით დადგენილი წესით დაიცვას საკუთარი პატივი, ღირსება, პირადი ცხოვრების საიდუმლოება, პირადი ხელშეუხებლობა ან საქმიანი რეპუტაცია შელახვისაგან.

საქართველოს კონსტიტუციის მე-9 მუხლის 1-ლი პუნქტის თანახმად, ადამიანის ღირსება ხელშეუვალია და მას იცავს სახელმწიფო. ამავე მუხლის მე-2 პუნქტის საფუძველზე დაუშვებელია ადამიანის წამება, არაადამიანური ან დამამცირებელი მოპყრობა, არაადამიანური ან დამამცირებელი სასჯელის გამოყენება.

საკასაციო პალატის მითითებით, ადამიანის უფლებათა დაცვის საერთაშორისო სასამართლომ არაერთ საქმეზე განმარტა, რომ ყველა ტიპის უხეში მოპყრობა არ ხვდება მე-3 მუხლით დაცულ სფეროში, ვინაიდან არასათანადო მოპყრობამ უნდა მიაღწიოს მინიმალურ ზღვარს იმისათვის, რათა შეილახოს მე-3 მუხლით გარანტირებული უფლება. ამასთან, აღსანიშნავია, რომ ერთი მხრივ, უხეშ მოპყრობასა და მეორე მხრივ, მე-3 მუხლის დარღვევას შორის გამყოფი ზღვარი რთული დასადგენია. მე-3 მუხლთან დაკავშირებით სასამართლომ ერთ-ერთ საქმეში (Ireland v. the United Kingdom) განმარტა, რომ სისასტიკის მინიმალური ზღვრის შეფასება ფარდობითია: იგი დამოკიდებულია საქმის ისეთ გარემოებაზე, როგორიცაა მოპყრობის ხანგრძლივობა, ფიზიკური და სულიერი შედეგები, ზოგიერთ შემთხვევაში მსხვერპლის სქესი, ასაკი და ჯანმრთელობის მდგომარეობა. სტანდარტი, რომელსაც სასამართლო ადგენს მე-3 მუხლის დარღვევასთან დაკავშირებით, წარმოდგენილ მტკიცებულებებთან მიმართებაში მდგომარეობს გონივრული ეჭვის მიღმა. ასეთი მტკიცებულება შესაძლოა გამომდინარეობდეს საკმარისად ძლიერი, ნათელი და ერთმნიშვნელოვანი მინიშნებების თანაარსებობის ან ფაქტის ანალოგიური გაუქარწყლებელი პრეზუმფციიდან.

საკასაციო სასამართლო დამატებით აღნიშნავს, რომ ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს დამკვიდრებული პრაქტიკით, კონვენციის მე-3 მუხლი სახელმწიფოს აკისრებს ვალდებულებას, დარწმუნდეს, რომ თითოეული პატიმარი დაპატიმრებულია იმ პირობებში, რომლებიც არ ლახავს მათ ადამიანურ ღირსებას და რომ სასჯელის აღსრულების მეთოდები არ აყენებს დაპატიმრებულს ტკივილს ან ტანჯვას ისეთი ინტენსივობით, რომელიც აღემატება პატიმრობისთვის დამახასიათებელი ტანჯვის დონეს და რომ თავისუფლების აღკვეთის პრაქტიკული მოთხოვნების გათვალისწინებით, პატიმრის ჯანმრთელობა და კეთილდღეობა სათანადოდ არის უზრუნველყოფილი. ამგვარად, სახელმწიფოს ეკისრება პოზიტიური ვალდებულება, უზრუნველყოს პირის მიერ სასჯელის მოხდა ადამიანის ღირსების პატივისცემის პირობებში ისე, რომ სასჯელის აღსრულებამ არ გამოიწვიოს განსაცდელი და ტანჯვა. სასჯელის მოხდა არ უნდა ქმნიდეს საფრთხეს ადამიანის ჯანმრთელობისათვის. პირისთვის კანონმდებლობით დადგენილი საფუძვლებითა და წესით თავისუფლების შეზღუდვის შემთხვევაში სახელმწიფოს ეკისრება ვალდებულება, იზრუნოს თავისუფლებააღკვეთილ პირზე, შეუქმნას მას სათანადო პირობები, დაიცვას მისი სიცოცხლისა და ჯანმრთელობის უფლება, უზრუნველყოს მისი ღირსების პატივისცემა. საკასაციო პალატა მოიხმობს ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს 2009 წლის 13 იანვრის გადაწყვეტილებას (Aliev v. Georgia, № 522/04, §71, 13.01.2009წ.), სადაც განმარტებულია, რომ კონვენციის მე-3 მუხლი სახელმწიფოს აკისრებს პოზიტიურ ვალდებულებას, უზრუნველყოს, რომ თითოეული პატიმარი იმყოფებოდეს მისი ადამიანური ღირსების პატივისცემის პირობებში, რომ სასჯელის აღსრულებამ არ გამოიწვიოს განსაცდელი ან ტანჯვა, რომლის ინტენსივობაც გადააჭარბებს პატიმრობის თანმდევ, გარდაუვალ ტანჯვას.

საკასაციო პალატა მიუთითებს სადავო პერიოდში მოქმედი პატიმრობის კოდექსის (ძალადაკარგულია - 15.12.2023, №3988) მე-10 მუხლის მე-2 ნაწილზე, რომლის მიხედვით, თავისუფლების აღკვეთის დაწესებულებებია: ა) გათავისუფლებისთვის მომზადების თავისუფლების აღკვეთის დაწესებულება; ბ) დაბალი რისკის თავისუფლების აღკვეთის დაწესებულება; გ) ნახევრად ღია ტიპის თავისუფლების აღკვეთის დაწესებულება; დ) დახურული ტიპის თავისუფლების აღკვეთის დაწესებულება; ე) განსაკუთრებული რისკის თავისუფლების აღკვეთის დაწესებულება; ვ) არასრულწლოვანთა სარეაბილიტაციო დაწესებულება; ზ) ქალთა სპეციალური დაწესებულება. ამავე კოდექსის 12¹ მუხლის თანახმად, (1) განსაკუთრებული რისკის თავისუფლების აღკვეთის დაწესებულება არის განსაკუთრებულად დაცული, შეიარაღებული დაცვით უზრუნველყოფილი, სპეციალური დამცავი ზღუდეებით გარშემორტყმული დაწესებულება, რომელშიც მიღებულია უსაფრთხოების განსაკუთრებული ზომები და უზრუნველყოფილია მსჯავრდებულთა მუდმივი მეთვალყურეობა; (2) განსაკუთრებული რისკის თავისუფლების აღკვეთის დაწესებულებაში მსჯავრდებულები განთავსებული არიან სპეციალურ საკნებში, სადაც მათზე მუდმივად ხორციელდება ვიზუალური ან/და ელექტრონული საშუალებით მეთვალყურეობა და კონტროლი. აუდიოსაშუალებებით მეთვალყურეობისა და კონტროლის განხორციელება დასაშვებია საქართველოს კანონმდებლობით გათვალისწინებულ შემთხვევაში.

საკასაციო პალატა მიუთითებს საქართველოს სასჯელაღსრულებისა და პრობაციის მინისტრის 2015 წლის 27 აგვისტოს №108 ბრძანებით დამტკიცებულ „საქართველოს სასჯელაღსრულებისა და პრობაციის სამინისტროს №... პენიტენციური დაწესებულების დებულებაზე“, რომელიც განსაზღვრავს საქართველოს სასჯელაღსრულებისა და პრობაციის სამინისტროს №... პენიტენციური დაწესებულების სტრუქტურას, საქმიანობის წესს, ადგენს დაწესებულებისა და მისი სტრუქტურული ერთეულების ამოცანებსა და ფუნქციებს, აწესრიგებს დაწესებულებაში პატიმრობისა და სასჯელის სახით თავისუფლების აღკვეთის აღსრულებასთან დაკავშირებულ ურთიერთობებს. მითითებული დებულების მე-2 მუხლის მე-2 პუნქტის თანახმად, დაწესებულება არის განსაკუთრებულად დაცული, შეიარაღებული დაცვით უზრუნველყოფილი, სპეციალური დამცავი ზღუდეებით გარშემორტყმული პატიმრობისა და განსაკუთრებული რისკის თავისუფლების აღკვეთის დაწესებულება, რომელშიც მიღებულია უსაფრთხოების განსაკუთრებული ზომები და უზრუნველყოფილია ბრალდებულთა/მსჯავრდებულთა მუდმივი მეთვალყურეობა. ამავე მუხლის მე-3 პუნქტის შესაბამისად, დაწესებულების ტერიტორია იყოფა პატიმრობისა და განსაკუთრებული რისკის თავისუფლების აღკვეთის ნაწილებად, რომელსაც დაწესებულების დირექტორის წარდგინებით განსაზღვრავს დეპარტამენტის დირექტორი. დაწესებულების ტერიტორიაზე განთავსებულია კორპუსები, რომლებიც სართულების მიხედვით იყოფა დანაყოფებად. თითოეულ დანაყოფზე და ასევე დაწესებულების დარჩენილ ტერიტორიაზე განთავსებულია საგუშაგოები. საგუშაგოები, დანაყოფები და კორპუსები განისაზღვრება დაწესებულების დირექტორის ბრძანებით. მითითებული დებულების მე-14 მუხლის 1-ლი პუნქტის თანახმად, დაწესებულებაში სასჯელის მოსახდელად თავსდება საშიშროების მაღალი რისკის მსჯავრდებული. აგრეთვე, ბრალდებული, რომელსაც სასამართლოს მიერ აღკვეთის ღონისძიების სახით შეეფარდა პატიმრობა ან/და პატიმრობის დაწესებულებაში გადაყვანილია პატიმრობის კოდექსის 55¹ მუხლის შესაბამისად. ამავე მუხლის მე-2 პუნქტის თანახმად, დაწესებულებაში მსჯავრდებული განთავსებულია საკანში, სადაც მასზე მუდმივად ხორციელდება ვიზუალური ან/და ელექტრონული საშუალებით მეთვალყურეობა და კონტროლი. აუდიოსაშუალებებით მეთვალყურეობისა და კონტროლის განხორციელება დასაშვებია საქართველოს კანონმდებლობით გათვალისწინებულ შემთხვევაში.

სადავო პერიოდში მოქმედი პატიმრობის კოდექსის 54-ე მუხლის 1-ლი ნაწილით დასაბუთებული ვარაუდის არსებობისას პენიტენციური დაწესებულების დირექტორის გადაწყვეტილებით, ბრალდებულის/მსჯავრდებულის ან სხვა პირთა უსაფრთხოების უზრუნველყოფისა და სხვა კანონიერი ინტერესებიდან გამომდინარე − თვითმკვლელობის, თვითდაზიანების, მის ან სხვა პირთა მიმართ ძალადობის, ქონების დაზიანების, აგრეთვე სხვა დანაშაულისა და სამართალდარღვევის თავიდან ასაცილებლად შესაძლებელია განხორციელდეს ვიზუალური ან/და ელექტრონული საშუალებით მეთვალყურეობა და კონტროლი. ელექტრონული საშუალებით მეთვალყურეობა ხორციელდება აუდიო-, ვიდეოსაშუალებით ან/და კონტროლის სხვა ტექნიკური საშუალებით. სამსახური უფლებამოსილია განახორციელოს ელექტრონული საშუალებით მეთვალყურეობისა და კონტროლის და ამ პროცესის შედეგად მიღებული ინფორმაციის ჩაწერა. ამავე მუხლის მე-9 ნაწილის საფუძველზე ვიზუალური ან/და ელექტრონული საშუალებით მეთვალყურეობისა და კონტროლის განხორციელების, ჩანაწერების შენახვის, წაშლისა და განადგურების წესს განსაზღვრავს მინისტრი.

საკასაციო პალატა მიუთითებს საქართველოს სასჯელაღსრულებისა და პრობაციის მინისტრის 2015 წლის 19 მაისის №35 ბრძანებით დამტკიცებულ „ვიზუალური ან/და ელექტრონული საშუალებით მეთვალყურეობისა და კონტროლის განხორციელების, ჩანაწერების შენახვის, წაშლისა და განადგურების წესზე“, რომელიც პატიმრობის კოდექსის შესაბამისად, განსაზღვრავს საქართველოს სასჯელაღსრულებისა და პრობაციის სამინისტროს პენიტენციურ დაწესებულებაში ვიზუალური ან/და ელექტრონული საშუალებით მეთვალყურეობისა და კონტროლის განხორციელების, ჩანაწერების შენახვის, წაშლისა და განადგურების წესს (1.1 მუხლი). მითითებული წესის მე-2 მუხლის საფუძველზე დასაბუთებული ვარაუდის არსებობისას, დაწესებულების ადმინისტრაციას უფლება აქვს, ბრალდებულის/მსჯავრდებულის ან სხვა პირთა უსაფრთხოებისა და სხვა კანონიერი ინტერესებიდან გამომდინარე – თვითმკვლელობის, თვითდაზიანების, მის ან სხვა პირთა მიმართ ძალადობის, ქონების დაზიანების, აგრეთვე სხვა დანაშაულისა და სხვა სამართალდარღვევის თავიდან ასაცილებლად განახორციელოს ვიზუალური ან/და ელექტრონული საშუალებით მეთვალყურეობა და კონტროლი. ელექტრონული მეთვალყურეობა ხორციელდება აუდიო-ვიდეო საშუალებებით ან/და კონტროლის სხვა ტექნიკური საშუალებებით. ადმინისტრაცია უფლებამოსილია განახორციელოს ელექტრონული საშუალებით მეთვალყურეობის, კონტროლის და ამ პროცესის შედეგად მიღებული ინფორმაციის ჩაწერა.

საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ საქართველოს კონსტიტუციის მე-15 მუხლზე საუბრისას მნიშვნელოვანია იმის აღნიშვნა, თუ რა შემთხვევაში შეიძლება ამ მუხლით გათვალისწინებულ უფლებაში ჩარევა და მისი შეზღუდვა. ამ მხრივ საყურადღებოა საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლოს განმარტება, ზოგადად ადამიანის უფლებებში ჩარევის ფარგლებში შესახებ. საკონსტიტუციო სასამართლომ საქმეზე „საქართველოს მოქალაქე ლევან სირბილაძე საქართველოს პარლამენტის წინააღმდეგ“ მიღებულ გადაწყვეტილებაში განმარტა, რომ ,,ნებისმიერი კონსტიტუციური უფლების შინაარსის განსაზღვრისას, არსებითი მნიშვნელობა აქვს უფლებაში ჩარევის ფორმასა და ფარგლებს. ყველა უფლებაში ჩარევა ვერ იქნება ერთნაირი, რაც ერთმნიშვნელოვნად იკითხება კიდეც კონსტიტუციის მეორე თავიდან. ბუნებრივია, ცალკეულ უფლებებში ჩარევის განსხვავებული ფარგლები არ მიუთითებს ამა თუ იმ უფლების უფრო მეტ მნიშვნელობაზე სხვებთან შედარებით. უფლებაში ჩარევის განსხვავებული ფორმა, შინაარსი თუ ინტენსივობა მიუთითებს ყოველ კონკრეტულ შემთხვევაში განსხვავებულ საჯარო ინტერესზე, რომლის მისაღწევადაც აუცილებელია უფლებაში ამა თუ იმ ფორმით ჩარევა.“

განსახილველ შემთხვევაში, როგორც ზემოაღნიშნული საკანონმდებლო ნორმების ანალიზით ირკვევა, განსაკუთრებული რისკის თავისუფლების აღკვეთის დაწესებულებაში მსჯავრდებულთა მუდმივი მეთვალყურეობის უზრუნველყოფა განპირობებულია, როგორც თავად მსჯავრდებულთა, ასევე სხვა პირთა უსაფრთხოების უზრუნველყოფისა და სხვა კანონიერი ინტერესებიდან გამომდინარე, მათ შორის, თვითმკვლელობის, თვითდაზიანების, მის ან სხვა პირთა მიმართ ძალადობის, ქონების დაზიანების, აგრეთვე სხვა დანაშაულისა და სამართალდარღვევის თავიდან ასაცილებლად. შესაბამისად, ცხადია, რომ არსებობს ისეთი დაცვის ღირსი ინტერესი, რომელიც პირადი და ოჯახური ცხოვრების ხელშეუხებლობის, ასევე საცხოვრებლის პატივისცემის გარანტირებულ უფლებაზე მაღლა დგას. ამდენად, ზემოაღნიშნული ნორმებიდან გამომდინარე, საკასაციო პალატა განმარტავს, რომ №... პენიტენციურ დაწესებულებაში, რომელიც არის განსაკუთრებული რისკის თავისუფლების აღკვეთის დაწესებულება, მოსარჩელის საკნის ვიდეომეთვალყურეობა არ შეიძლება მიჩნეულ იქნეს უკანონო ქმედებად. რაც შეეხება კასატორის მითითებას, რომ ვიდეოკონტროლს ახორციელებდნენ საპირისპირო სქესის პირები, საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ მოპყრობის ეს ფორმა საქართველოს კონსტიტუციით გათვალისწინებული ადამიანის ძირითადი უფლებების საწინააღმდეგო შეიძლება იყოს მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუ ირღვევა პირის პატივი, ღირსება, პირადი ცხოვრების საიდუმლოება, პირადი ხელშეუხებლობა ან საქმიანი რეპუტაცია. განსახილველ შემთხვევაში, მოსარჩელის ძირითადი უფლებების დარღვევას ადგილი არ აქვს, ვინაიდან, როგორც საქმის მასალებით ირკვევა ვიდეომეთვალყურეობის განხორციელებისას დაფარული იყო ის ადგილი, სადაც სავარაუდოდ პირი უნდა იმყოფებოდეს ბუნებრივი ფიზიოლოგიური მოთხოვნილების დაკმაყოფილების დროს, ხოლო სხვა გარემოებაზე, რომლიც მისი უფლების დარღვეულად მიჩნევას განაპირობებდა, კასატორს საქმის განხილვის არცერთ ეტაპზე არ მიუთითებია. შესაბამისად, აღნიშნული შედავება, მისი დადასტურების პირობებშიც, არ ქმნის კასატორის უფლების დარღვეულად მიჩნევისა და მორალური ზიანის ანაზღაურების საფუძველს.

რაც შეეხება მოსარჩელის მითითებას, რომ საკნის წინ არსებული შენობა ხელს უშლიდა საკანში ჰაერისა და ბუნებრივი განათების შემოსვლას, საკასაციო პალატა მიუთითებს სადავო პერიოდში მოქმედი პატიმრობის კოდექსის (ძალადაკარგულია - 15.12.2023, №3988) მე-15 მუხლის მე-4 ნაწილზე, რომლის თანახმად, ბრალდებულის/მსჯავრდებულის საცხოვრებელს უნდა ჰქონდეს ფანჯარა, რომელიც უზრუნველყოფს ბუნებრივ განათებას. ბრალდებული/მსჯავრდებული აგრეთვე უზრუნველყოფილი უნდა იყოს გათბობით. ბრალდებულის/მსჯავრდებულის საცხოვრებელი უზრუნველყოფილი უნდა იყოს ბუნებრივი ან/და ხელოვნური ვენტილაციით. მოცემულ შემთხვევაში საქმეში წარმოდგენილი მტკიცებულებით - ფოტო და ვიდეომასალით, დადგენილია, რომ შ. ა-ეის საკანს ჰქონდა ფანჯარა და უზრუნველყოფილი იყო ბუნებრივი განათება. ამასთან, საქმის მასალებით არ დასტურდება საკნის წინ არსებული მშენებლობის უკანონობა და მოპასუხის მხრიდან მოსარჩელის საცხოვრებლის ვენტილაციით უზრუნველყოფის ვალდებულების დარღვევა. შესაბამისად, არ არსებობს მოსარჩელის ზემოაღნიშნული შედავების გაზიარების საფუძველი.

რაც შეეხება კასატორის მიერ 2025 წლის 26 თებერვლის განცხადებაში მითითებულ გარემოებას, რომ სააპელაციო სასამართლომ არ გამოიყენა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 6.2 მუხლი (თუ საქმის განმხილველი სასამართლო მიიჩნევს, რომ კანონი, რომელიც ამ საქმისათვის უნდა იქნეს გამოყენებული, არ შეესაბამება ან ეწინააღმდეგება კონსტიტუციას, სასამართლო კონსტიტუციური წარდგინებით მიმართავს საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლოს სადავო ნორმის კონსტიტუციურობის საკითხის შესამოწმებლად. ამავდროულად, სასამართლო შეაჩერებს საქმის განხილვას ამ საკითხზე საკონსტიტუციო სასამართლოს მიერ გადაწყვეტილების მიღებამდე, რის შემდეგაც საქმის განხილვა განახლდება), საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ საერთო სასამართლოს მიერ დავის გადაწყვეტისათვის გამოსაყენებელი კანონის კონსტიტუციასთან შესაბამისობის თაობაზე კონსტიტუციური წარდგინებით საკონსტიტუციო სასამართლოსადმი მიმართვა სამოსამართლო დისკრეციის სფეროს განეკუთვნება. სასამართლო თავად, საკუთარი ინიციატივით წყვეტს კონსტიტუციური წარდგინების უფლებამოსილების გამოყენების აუცილებლობას და საჭიროების შემთხვევაში მიმართავს საკონსტიტუციო სასამართლოს. მითითებული უფლების რეალიზება მხარეთა შუამდგომლობაზე არ არის დამოკიდებული. ასევე, მოქმედი კანონმდებლობა არ ითვალისწინებს საკასაციო პალატის მიერ სააპელაციო სასამართლოსათვის კონსტიტუციური წარდგინებით მიმართვის დავალების შესაძლებლობას.

ზემოთქმულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ არ არსებობს საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით რეგლამენტირებული არც ერთი საფუძველი, რის გამოც საკასაციო საჩივარი არ უნდა იქნეს დაშვებული განსახილველად.

საკასაციო სასამართლო მიუთითებს საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მე-4 ნაწილზე და აღნიშნავს, რომ საკასაციო საჩივრის დაუშვებლად ცნობის შემთხვევაში პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70 პროცენტი.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლით, 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მე-4 ნაწილით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. შ. ა-ეის საკასაციო საჩივარი მიჩნეულ იქნეს დაუშვებლად;

2. უცვლელად დარჩეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2024 წლის 12 ივნისის განჩინება;

3. შ. ა-ეს (პ/ნ ...) დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე 01.10.2024წ. №5179842263 საგადახდო დავალებით მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 300 ლარის 70% - 210 ლარი, შემდეგი ანგარიშიდან: ქ. თბილისი, სახელმწიფო ხაზინა, ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის №200122900, სახაზინო კოდი №300773150;

4. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.

თავმჯდომარე: გ. მაკარიძე

მოსამართლეები: ქ. ცინცაძე

ბ. შონია