საქართველოს უზენაესი სასამართლო

გ ა ნ ჩ ი ნ ე ბ ა

საქართველოს სახელით

ბს-202(კ-23) 12 ივნისი, 2025წ.

ქ. თბილისი

ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატამ

შემდეგი შემადგენლობით:

ნუგზარ სხირტლაძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

მოსამართლეები: გიორგი გოგიაშვილი, ქეთევან ცინცაძე

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლისა და 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის საფუძველზე, ზეპირი განხილვის გარეშე, განიხილა ო. მ. ბ. ბ-ის საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საფუძვლები თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 19.12.2022წ. განჩინებაზე.

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი :

ო. მ. ბ. ბ-იმა სარჩელით მიმართა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიას მოპასუხე სსიპ სახელმწიფო სერვისების განვითარების სააგენტოს მიმართ და მოითხოვა მოპასუხის მიერ ო. მ. ბ. ბ-ის მიმართ მუდმივი ცხოვრების ნებართვის გაცემის შესახებ ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის ძალადაკარგულად გამოცხადების თაობაზე სსიპ სახელმწიფო სერვისების განვითრების სააგენტოს 31.05.2019წ. №1000395711/5 გადაწყვეტილების ბათილად ცნობა და მოპასუხისათვის ახალი ინდივიდუალურ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემის დავალება მოსარჩელის მიმართ საქართველოში მუდმივი ცხოვრების ნებართვის გაცემის თაობაზე.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 02.08.2019წ. გადაწყვეტილებით, ო. მ. ბ. ბ-ის სარჩელი არ დაკმაყოფილდა.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 02.08.2019წ. გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გასაჩივრდა ო. მ. ბ. ბ-ის მიერ.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 31.01.2020წ. განჩინებით ო. მ. ბ. ბ-ის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, უცვლელად დარჩა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 02.08.2019წ. გადაწყვეტილება.

სააპელაციო სასამართლომ მიუთითა „უცხოელთა და მოქალაქეობის არმქონე პირთა სამართლებრივი მდგომარეობის შესახებ“ კანონის მე-14, მე-15, მე-18 და 21-ე მუხლებზე, საქართველოს მთავრობის 01.09.2014წ. №520 დადგენილებით დამტკიცებულ „საქართველოში ბინადრობის ნებართვის გაცემის საკითხის განხილვისა და გადაწყვეტის წესის“ პირველ, მე-10, მე-13, მე-15 მუხლებზე, სზაკ-ის მე-6 მუხლზე, „კონტრადაზვერვითი საქმიანობის შესახებ“ კანონზე და აღნიშნა, რომ სააგენტოს სადავო გადაწყვეტილებას საფუძვლად ედო გასაიდუმლოებული საქმიანობის შედეგად მოპოვებული ინფორმაციის დამუშავების შედეგები, რაც არცერთი მხარის მიერ არ შეიძლებოდა გამოყენებულიყო სამართალდაცვითი მიზნებისათვის. სააპელაციო პალატამ კანონით დადგენილი წესით გამოითხოვა საიდუმლო ინფორმაცია, რაც საფუძვლად დაედო ო. მ. ბ. ბ-ისათვის მინიჭებული მუდმივი ცხოვრების ნებართვის ძალადაკარგულად გამოცხადებას. ინფორმაციის გაცნობის შედეგად, სააპელაციო პალატამ მიიჩნია, რომ არ დასტურდებოდა მოპასუხე ადმინისტრაციული ორგანოს მხრიდან დისკრეციული უფლებამოსილების განხორციელების კანონით დადგენილი ფარგლების გადაცილება ან/და იმ მიზნის უგულებელყოფა, რის მისაღწევადაც მას მინიჭებული ჰქონდა იგი. ამდენად, პალატის მოსაზრებით, სააგენტოს სადავო გადაწყვეტილების მოტივირება „უცხოელთა და მოქალაქეობის არმქონე პირთა სამართლებრივი მდგომარეობის შესახებ“ საქართველოს კანონის 21-ე მუხლის პირველი ნაწილით, შეესაბამებოდა კანონმდებლობას და წინააღმდეგობაში არ მოდიოდა მოცემული ურთიერთობის მარეგულირებელ სამართლებრივ ნორმებთან. სააპელაციო პალატის მითითებით, საქალაქო სასამართლომ სწორად გადაწყვიტა, რომ მოპასუხე ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ არ მომხდარა ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსით გათვალისწინებული მოთხოვნების დარღვევა, ამდენად, არ არსებობდა სააგენტოს 31.05.2019წ. №1000395711/5 გადაწყვეტილების ბათილად ცნობის კანონიერი საფუძველი.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 31.01.2020წ. განჩინება საკასაციო წესით გასაჩივრდა ო. მ. ბ. ბ-ის მიერ.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს 03.11.2022წ. გადაწყვეტილებით ო. მ. ბ. ბ-ის საკასაციო საჩივარი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ, გაუქმდა თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 31.01.2020წ. განჩინება და საქმე ხელახლა განსახილველად დაუბრუნდა იმავე სასამართლოს.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 19.12.2022წ. განჩინებით, ო. მ. ბ. ბ-ის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, უცვლელად დარჩა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 02.08.2019წ. გადაწყვეტილება.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს 03.11.2022წ. Nბს-474(კ-20) გადაწყვეტილებით განსაზღვრული მითითების შესრულების მიზნით, სააპელაციო პალატამ დაადიგნა, რომ ო. მ. ბ. ბ-ის და მის მეუღლეს ნ. ბ-ის (ქორწინებამდელი ნ. დ-ი), ქორწინების შემდეგ შეეძინათ ორი შვილი, ... წლის ...ს ლ. ბ-ი და ... წლის ...ს - დ. ბ-ი. სააპელაციო პალატამ მიუთითა „კონტრადაზვერვითი საქმიანობის შესახებ“ კანონის მე-6 მუხლის 1-ელ და მე-2 პუნქტებზე და აღნიშნა, რომ კონტრდაზვერვითი საქმიანობა გასაიდუმლოებულია. ამ საქმიანობის ამსახველი დოკუმენტები, მასალები და სხვა მონაცემები წარმოადგენს სახელმწიფო საიდუმლოებას. კონტრდაზვერვითი საქმიანობის შედეგად მოპოვებული ინფორმაციის საფუძველზე, სახელმწიფო უსაფრთხოების სამსახური, თავისი დისკრეციის ფარგლებში გამოსცემს დასკვნას, სახელმწიფოს ან/და საზოგადოებრივი უსაფრთხოების გათვალისწინებით უცხოელის მიმართ საქართველოში ცხოვრების ნებართვის გაცემის მიზანშეწონილობის შესახებ. თბილისის სააპელაციო სასამართლოს მიერ გამოთხოვილ იქნა ინფორმაცია სახელმწიფო უსაფრთხოების სამსახურის კონტრდაზვერვის დეპარტამენტიდან, იმის დასადგენად თუ რა დაედო საფუძვლად სსიპ სახელმწიფო სერვისების განვითარების სააგენტოს 31.05.2019წ. N1000395711/5 გადაწყვეტილებას. სააპელაციო პალატის ფაქტობრივ-სამართლებრივი შეფასებით, სახელმწიფო უსაფრთხოების სამსახურის კონტრდაზვერვის დეპარტამენტიდან შემოსული საიდუმლო ინფორმაციის მხედველობაში მიღებით, პროპორციულობის პრინციპის შესაბამისად, ერთმანეთთან შეპირისპირდა ო. მ. ბ. ბ-ის არასრულწლოვანი შვილების საუკეთესო ინტერესები და სახელმწიფოს უსაფრთხოების მიზნებისათვის მოსარჩელისათვის ბინადრობის ნებართვის გაუქმების აუცილებლობა. აღნიშნულის საფუძველზე, სააპელაციო პალატამ მიიჩნია, რომ საქმეში წარმოდგენილი მტკიცებულებებისა და სახელმწიფო უსაფრთხოების სამსახურის მიერ მიწოდებული ინფორმაციის საფუძველზე, საჯარო და კერძო ინტერესების პროპორციულობის გათვალისწინებით, სსიპ სახელმწიფო სერვისების განვითარების სააგენტომ თავისი დისკრეციული უფლებამოსილება ო. მ. ბ. ბ-ისათვის ბინადრობის ნებართვის ძალადაკარგულად გამოცხადების საკითხის განხილვისას სწორად გამოიყენა.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 19.12.2022წ. განჩინება საკასაციო წესით გასაჩივრდა ო. მ. ბ. ბ-ის მიერ.

კასატორი მიუთითებს საქმეში დაცულ მასალებზე, 09.06.2020წ. წარმოდგენილ საკასაციო საჩივარში მოხმობილ არგუმენტეციაზე და აღნიშნავს, რომ მოპასუხის მიერ დისკრეციული უფლებამოსილების განხორციელებისას ადგილი ჰქონდა კანონით დადგენილი ფარგლების გადაცილებას, რომელიც არასწორად იქნა შეფასებული სააპელაციო სასამართლოს მიერ. სააპელაციო სასამართლომ საქმის გარემოებების გამოკვლევისა და ურთიერთშეჯერების გარეშე, მხოლოდ „უცხოელთა და მოქალაქეობის არმქონე პირთა სამართლებრივი მდგომარეობის შესახებ“ საქართველოს კანონის 21-ე მუხლზე დაყრდნობითა და კასატორისათვის სრულიად უცნობი, კონტრდაზვერვის სადავო დასკვნის საფუძველზე მიიღო გადაწყვეტილება. სააპელაციო სასამართლოს ევალებოდა საქართველოს უზენაესი სასამართლოს შესასრულებლად სავალდებულო მითითებების შესაბამისად მოქმედება. სააპელაციო სასამართლომ დაარღვია პროპორციულობის პრინციპი, ვერ დაიცვა გონივრული უფლებრივი წონასწორობა ოჯახის ერთიანობის, ბავშვის საუკეთესო ინტერესების დაცვის უფლებასა და ეროვნული უშიშროებისა და საზოგადოებრივი უსაფრთხოების მიზნებისათვის პირის ამ უფლებაში ჩარევის აუცილებლობას შორის. ამ თვალსაზრისით, კასატორის მოსაზრებით, აგრეთვე, ადგილი ჰქონდა „ბავშვის უფლებების შესახებ“ კონვენციის მე-9 მუხლის დარღვევას. კასატორი აღნიშნავს, რომ მას ესპობა საკუთარ ოჯახთან ცხოვრების შესაძლებლობა. კასატორისთვის სრულად უცნობია კონტრდაზვერვის დასკვნის შინაარსი, იგი როგორც კეთილსინდისიერი, კანონმორჩილი და პატიოსანი მოქალაქე, არასდროს ყოფილა შემჩნეული კანონსაწინააღმდეგო საქმიანობასა და ქმედებაში, მოკლებულია შესაძლებლობას იცოდეს და ეფექტიანად შეედავოს იმ ფაქტობრივ საფუძვლებს, რომლითაც სააპელაციო პალატის გადაწყვეტილებაში მოყვანილი არგუმენტაციით ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ დისკრეციული უფლებამოსილების განხორციელება კანონიერად ჩათვალა.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლო გასაჩივრებული განჩინების გაცნობის, საქმის მასალების შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ ო. მ. ბ. ბ-ის საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მოთხოვნებს და არ ექვემდებარება დასაშვებად ცნობას შემდეგ გარემოებათა გამო:

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილი განსაზღვრავს საკასაციო საჩივრის განსახილველად დაშვების ამომწურავ საფუძვლებს, კერძოდ, აღნიშნული ნორმის თანახმად, საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მიერ საკასაციო საჩივარი დაიშვება, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ: ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია; გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება; დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოთ მითითებული საფუძვლით.

საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების საკასაციო სასამართლოს მიერ დამკვიდრებული პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით და ამასთან, არ არსებობს საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღების ვარაუდი. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება არ ეწინააღმდეგება ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს. ამასთან, საქმის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს მიერ საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების თვალსაზრისით.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ კასატორი ვერ ასაბუთებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვას მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, ვერ აქარწყლებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებსა და დასკვნებს.

საკასაციო სასამართლო იზიარებს მოცემულ საქმეზე სააპელაციო ინსტანციის სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს და მიიჩნევს, რომ სააპელაციო სასამართლომ არსებითად სწორად გადაწყვიტა მოცემული დავა.

საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ სახელმწიფოებს აქვთ უფლება აკონტროლონ თავიანთ ტერიტორიაზე უცხოელთა შესვლის, ბინადრობისა და გაძევების საკითხები (ევროპული სასამართლოს 16.05.2024წ. გადაწყვეტილება საქმეზე, Mirzoyan v. the Czech Republic, App. Nos. 15117/21 და 15689/21, §76). ევროკონვეცია არ უზრუნველყოფს უცხოელის უფლებას კონკრეტულ ქვეყანაში შესვლაზე ან მასში ბინადრობაზე (ევროპული სასამართლოს გადაწყვეტილება 15.10.2020წ. საქმეზე გადაწყვეტილება საქმეზე Case of Muhammad and Muhammad v. Romania, App. No. 80982/12, §114.), იგი არც სახელმწიფოს აკისრებს რაიმე თანმდევ ზოგად ვალდებულებას დაუშვას საკუთარ ტერიტორიაზე უცხო ქვეყნის მოქალაქის ბინადრობა (ევროპული სასამართლოს დიდი პალატის 03.10.2014წ. გადაწყვეტილება საქმეზე Case of Jeunesse v. The Netherlands, App. No. 12738/10, §100), ან მასზე გასცეს რომელიმე კონკრეტული სახეობის ბინადრობის ნებართვა (იხ., mutatis mutandis, ევროპული სასამართლოს 29.04.2003წ. განჩინება საქმეზე Dremlyuga v. Latvia (dec.), App. No. 66729/01). ბინადრობა არის ნებართვის შინაარსის და არა ადამიანის უნივერსალური უფლების ნორმატიული კატეგორია, იმ უცხოელებთან მიმართებით, რომლებსაც უკვე ოფიციალურად ჰქონდათ მინიჭებული ბინადრობის ნებართვა (ე.წ. “settled migrants”), აღნიშნული უფლებების შემდგომი გაუქმება ქმნის ევროკონვენციის მე-8 მუხლით განმტკიცებული პირადი და ოჯახური ცხოვრების უფლებით დაცულ სფეროში ჩარევად მიჩნევის საკმარის იურიდიულ საფუძველს (ევროპული სასამართლოს 16.05.2024წ. გადაწყვეტილება საქმეზე, Mirzoyan v. the Czech Republic, App. Nos. 15117/21 და 15689/21, §76). საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ უფლებით დაცულ სფეროში ჩარევა ავტომატურად არ ნიშნავს მის დარღვევას, უფლების დარღვევას წარმოადგენს მხოლოდ უფლებაში გაუმართლებელი ჩარევა, ამდენად, გასარკვევია ჩარევის გამამართლებელი საფუძვლების არსებობა.

საქმეში დაცული მასალებით დასტურდება, რომ მოსარჩელე 2014 წლის 06 თებერვლიდან რეგისტრირებულ ქორწინებაში იმყოფება საქართველოს მოქალაქე ნ. დ-ითან, რომლის ქორწინების შემდგომი გვარი განისაზღვრა მეუღლის გვარით - “ბ-ი.” მოსარჩელე აღნიშნავს, რომ იგი დასაქმებულია ონლაინ რეჟიმში, საქმიანობას ახორციელებდა საქართველოდან და უფიქსირდება შემოსავალი. თანაცხოვრების პერიოდში, მოსარჩელეს და ნ. ბ-ის (დ-ი) შეეძინათ ორი შვილი ლ. ბ-ი, დაბადებული ...წ. და ...წ. დაბადებული დ. ბ-ი. სახელმწიფო სერვისების განვითარების სააგენტოს 24.09.2014წ. №1000395711 გადაწყვეტილებით არ დაკმაყოფილდა მოსარჩელის 25.08.2014წ. №1000395711 განცხადება საქართველოს მოქალაქესთან რეგისტრირებულ ქორწინებაში ყოფნის საფუძვლით მისთვის მუდმივი ცხოვრების ნებართვის გაცემასთან დაკავშირებით, აღნიშნული გადაწყვეტილება ბათილად იქნა ცნობილი თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის მიერ №3/3888-14 ადმინისტრაციულ საქმეზე მიღებული 24.03.2015წ. გადაწყვეტილებით, ხსენებული გადაწყვეტილების აღსრულების მიზნით ჩატარებული ადმინისტრაციული წარმოების გათვალისწინებით, სააგენტოს 20.05.2015წ. №1000395711 გადაწყვეტილებით დაკმაყოფილდა მოსარჩელის 25.08.2014წ. №1000395711 განცხადება მისთვის მუდმივი ცხოვრების ნებართვის გაცემის შესახებ, თუმცაღა, სააგენტოს 13.02.2018წ. №1000395711/5 გადაწყვეტილებით ძალადაკარგულად გამოცხადდა აღნიშნული 20.05.2015წ. №1000395711 ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი, სააგენტოს გადაწყვეტილება კვლავ ბათილად იქნა ცნობილი თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის მიერ №3/1534-18 საქმეზე 21.08.2018წ. გამოტანილი გადაწყვეტილებით. ხსენებული გადაწყვეტილების აღსრულების მიზნით ჩატარებული ადმინისტრაციული წარმოების საფუძველზე, სააგენტოს 31.05.2019წ. N1000395711/5 გადაწყვეტილებით კვლავ ძალადაკარგულად იქნა ცნობილი მუდმივი ცხოვრების ნებართვის გაცემის შესახებ 20.05.2015წ. №1000395711 ადმინისტრაციული აქტი, „უცხოელთა და მოქალაქეობის არმქონე პირთა სამართლებრივი მდგომარეობის შესახებ“ კანონის 21-ე მუხლის 1-ელ პუნქტზე მითითებით. საკასაციო პალატა მიუთითებს, რომ მოსარჩელემ საერთო ჯამში სულ სამჯერ მიმართა სასამართლოს, აღნიშნულზე მოწმობს №3/3888-14 და №3/1534-18 ადმინისტრაციულ საქმეებზე პირველი ინსტანციის სასამართლოს ადმინისტრაციულ სამქეთა კოლეგიის სხვადასხვა შემადგენლობის მიერ 24.03.2015წ. და 21.08.2018წ. მიღებული გადაწყვეტილებები, აგრეთვე წინამდებარე საქმესთან დაკავშირებული ადმინისტრაციული სამართალწარმოება საქართველოს საერთო სასამართლოების სამივე ინსტანციაში, რომელშიც სადავოა სააგენტოს 31.05.2019წ. №1000395711/5 გადაწყვეტილება 20.05.2015წ. №1000395711 ადმინისტრაციული აქტის 2019 წლის 31 მაისიდან ძალადაკარგულად გამოცხადებასთან დაკავშირებით. ამავდროულად, თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 24.03.2015წ., 21.08.2018წ. გადაწყვეტილებებით სააგენტოს აქტები (24.09.2014წ. N1000395711, 13.02.2018წ. N1000395711/5), რომლითაც მოსარჩელეს უარს ეუბნებოდნენ მუდმივი ცხოვრების ნებართვის გაცემაზე, ბათილად იქნა ცნობილი სასამართლოების მიერ სადავო საკითხის გადაუწყვეტლად (სასკ-ის 32.4. მუხ.), სსიპ სახელმწიფო სერვისების განვითარების სააგენტოს ევალებოდა საქმისათვის მნიშვნელობის მქონე გარემოებების დამატებითი გამოკვლევა და შეფასება, რაც არ გამორიცხავდა ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ იგივე გადაწყვეტილების მიღების შესაძლებლობას. ამდენად, მოსარჩელის მოსაზრება იმასთან დაკავშირებით, რომ სააგენტომ სადავო გადაწყვეტილება მიიღო სასამართლო გადაწყვეტილების საწინააღმდეგოდ, არ არის დასაბუთებული. შესაბამისად, მიუხედავად იმისა, რომ მასპინძელ სახელმწიფოში ოფიციალური სტატუსის მოპოვებამდე ოჯახური ცხოვრების არსებობის ფაქტის დადასტურებას საკვანძო მნიშვნელობა გააჩნია, იშვიათი და მკაცრად განსაზღვრული საგამონაკლისო შემთხვევების გარდა, ოჯახური ცხოვრების იმ ვითარებაში შექმნა, როდესაც მასში მონაწილე პირები აცნობიერებდნენ, რომ ერთ-ერთი მათგანის საიმიგრაციო სტატუსიდან გამომდინარე აღნიშნული ოჯახური ცხოვრების გაგრძელება მასპინძელ სახელმწიფოში საფუძველშივე მერყევი (არამდგრადი) იქნებოდა, არ ექცევა ევროკონვენციის მე-8 მუხლის დაცვის სფეროში (ევროსასამართლოს დიდი პალატის 09.07.2021წ. გადაწყვეტილება საქმეზე Case of M.A. v. Denmark, App. No. 6697/18, §134 (i).). შესაბამისად, კასატორის მოსაზრების საფუძვლიანობა არ დასტურდება საქმეზე Jeunesse v. the Netherlands (App. No. 12738/10) ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს დიდი პალატის გადაწყვეტილებაზე მითითებით, ვინაიდან აღნიშნულ საქმეში განმცხადებლის მასპინძელ სახელმწიფოში ყოფნა კარგად იყო ცნობილი ეროვნული ხელისუფლებისათვის, რომლებიც 16 წლის განმავლობაში ტოლერანტურად იყვნენ განწყობილნი განმცხადებლის სახელმწიფოში უკანონოდ ყოფნის მიმართ, და სწორედ მასპინძელ სახელმწიფოში ასეთმა ხანგრძლივმა პერიოდმა შექმნა მყარი ნიადაგი ძლიერი ოჯახური, სოციალური და კულტურული კავშირების დამყარებისა და განვითარებისთვის. მოცემულ შემთხვევაში, კასატორის მასპინძელ სახელმწიფოში ყოფნის ხანგრძლივობა არ აღწევს, არ უთანაბრდება ამგვარ ხანგრძლივ ოდენობას, საქართველოსთან მისი კულტურული და სოციალური კავშირები არსებობა არ დგინდება, დასტურდება კასატორის მიერ საქართველოს საზღვრის ათეულობით კვეთა, ამასთანავე, Jeunesse-ის შემთხვევაში სახელმწიფო ტოლერანტული დამოკიდებულებით გამოირჩეოდა განმცხადებლის ქვეყანაში ყოფნის მიმართ, ხოლო, კასატორზე გაცემული მუდმივი ცხოვრების ნებართვის კანონიერება სადავო იყო, ამ ფონზე კასატორს არ შეიძლებოდა ჰქონოდა საქართველოსთან მყარი კავშირების ჩამოყალიბების გონივრული მოლოდინი, რამდენადაც მისი საიმიგრაციო სტატუსი იმთავითვე მერყევი იყო, ზემოაღნიშნულ საქმეში სახეზე არ ყოფილა სახელმწიფო უსაფრთხოების საკითხის არსებობა.

საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ მოსარჩელის ევროკონვენციის მე-8 მუხლით დაცულ სფეროში ჩარევის აუცილებლობა მაშინ არსებობს დემოკრატიულ საზოგადოებაში, მაშინ არის იგი გამართლებული, დასაბუთებული და თანაზომიერი, თუ დაცულია სამართლიანი ბალანსი მოსარჩელის ევროკონვენციის მე-8 მუხლით დაცულ უფლებასა და იმ ფაქტობრივ-სამართლებრივ წინაპირობებს შორის, რომელიც საფუძვლად უდევს პირის ბინადრობის ნებართვის გაუქმებას (ევროპული სასამართლოს 16.05.2024წ. გადაწყვეტილება საქმეზე Mirzoyan v. the Czech Republic, App. Nos. 15117/21 და 15689/21, §76). სამართლიანი წონასწორობის მიღწევის საჭიროება, პირველ რიგში, მოითხოვს იმას, რომ სახელმწიფოს მიერ უცხოელთა მიმართ განხორციელებული ქმედებები სათანადო ნორმატიულ საფუძველს ეფუძნებოდეს (იხ. სუსგ., Nბს-631(კ-21), 06.04.2023წ.). საქართველოში უცხოელთა შემოსვლის, ყოფნის და საქართველოდან გასვლის სამართლებრივ საფუძვლებსა და მექანიზმებს, აგრეთვე უცხოელთა და მოქალაქეობის არ მქონე პირთა უფლებებსა და მოვალეობებს არეგულირებს „უცხოელთა და მოქალაქეობის არმქონე პირთა სამართლებრივი მდგომარეობის შესახებ“ კანონი, საქართველოში შემოსვლის და ყოფნის ერთ-ერთი საფუძველია ბინადრობის ნებართვა (მე-5 მუხ. „ბ“ ქვ.პ.), მისი გაცემა ხდება საქართველოში კანონიერი საფუძვლით მყოფ უცხოელზე, უკეთუ იგი კანონით განსაზღვრულ წინაპირობებს აკმაყოფილებს (14.1 მუხ.). კანონის მე-15 მუხლი ადგენს ბინადრობის სახეებსა და კონკრეტული სახის ბინადრობის ნეაბრთვის გაცემის ფორმალურ წინაპირობებს. ფორმალური თვალსაზრისით, ბინადრობის ნებართვა არის გარკვეული პირობების ნორმატიულად განსაზღვრული ერთობლიობა, რომელთა სრულად დაკმაყოფილების შემთხვევაში, ფიზიკურ პირს ენიჭება საქართველოში ცხოვრების ნებართვა. ეს პირობები სახელმწიფოს საიმიგრაციო პოლიტიკის სხვადასხვა ეკონომიკურ, სოციალურ, პოლიტიკურ ან/და ჰუმანიტარულ მიზნებს ისახავს, ხოლო ბინადრობის ნებართვის ცალკეული სახე ამ განსხვავებული მიზნების ალტერნატიულ ან კუმულატიურ გამოვლინებას წარმოადგენს. ამდენად, ბინადრობის ნებართვის გაცემის შესახებ განცხადების დასაშვებობის წინაპირობების ოფიციალური შემოწმება არის წარმოების წინამძღვარი, რომელიც საჯარო ინტერესით არის დეტერმინირებული, საჯარო ინტერესი გამოვლენას იმაში პოულობს, რომ განცხადებას მხოლოდ მაშინ შეიძლება მოჰყვეს შედეგი, უკეთუ კანონით გათვალისწინებული ყველა წანამძღვარი სახეზეა. ორგანო ვალდებულია შეამოწმოს განცხადების დასაშვებობა, ვინაიდან უწყებრივად ქვემდებარე ყველა განცხადება როდია დასაშვები. ბინადრობის ნებართვის გაცემის პროცედურა, კერძოდ, სააგენტოში წარდგენილი განცხადების საფუძვლიანობის შემოწმება შესაძლებელია ორ ნაწილად დაიყოს. პირველ ეტაპზე უნდა დადგინდეს „უცხოელთა და მოქალაქეობის არმქონე პირთა სამართლებრივი მდგომარეობის შესახებ“ კანონით განსაზღვრულ ფორმალურ მოთხოვნათა დაცულობა, როგორებიცაა: უფლებამოსილი პირის მიერ განცხადების წარდგენა, სააგენტოში განცხადების კანონით დადგენილი ფორმით შეტანა, ასევე ბინადრობის ნებართვის კონკრეტული სახის გაცემისთვის საჭირო კანონით დადგენილი დოკუმენტაციის წარდგენა. (საქართველოში ბინადრობის ნებართვის გაცემის საკითხი განიხილება და წყდება საქართველოს მთავრობის მიერ დადგენილი წესით (კანონის 17.10 მუხ.), მუდმივი ცხოვრების ნებართვის მოსაპოვებლად წარსადგენი დოკუმენტების ნუსხის ჩამონათვალი მოცემულია საქართველოს მთავრობის 01.09.2014წ. N520 დადგენილებით დამტკიცებული „საქართველოში ბინადრობის ნებართვის გაცემის საკითხის განხილვისა და გადაწყვეტის წესის“ მე-10 მუხლში). თუ სააგენტოში წარდგენილი განცხადება არ აკმაყოფილებს ნორმატიულად დადგენილ ფორმალურ წინაპირობებს, აღნიშნული დამოუკიდებლად ქმნის ბინადრობის ნებართვის გაცემაზე უარის თქმის საფუძველს (კანონის 18.1. მუხ. „ი“ ქვ.პ.) ისე, რომ შემოწმებას აღარ საჭიროებს განცხადების შინაარსობრივი მხარე, კონკრეტულ პირზე ბინადრობის ნებართვის გაცემის მიზანშეწონილობა, ბინადრობის ნებართვის გაცემის გავლენა სახელმწიფო ან/და საზოგადოებრივი უსაფრთხოებისა თუ წესრიგის დაცვაზე. უკეთუ აღნიშნული წინაპიროები სახეზეა და არ არსებობს ბინადრობის ნებართვის გაცემის დამაბრკოლებელი ფორმალური საფუძვლები, მეორე ეტაპზე მოწმდება „უცხოელთა და მოქალაქეობის არმქონე პირთა სამართლებრივი მდგომარეობის შესახებ“ კანონის მე-18 მუხლის 1-ლი ნაწილის „ა“, „გ“, „დ“ და „ე“ ქვეპუნქტებით გათვალისწინებული საფუძვლების არსებობა, რომელიც მოიცავს სახელმწიფო ან/და საზოგადოებრივი უსაფრთხოების და წესრიგის დაცვის უზრუნველყოფის საკითხებს. საქართველოში ბინადრობის ნებართვის გაცემაზე უარის თქმის საფუძვლების გამოსავლენად სააგენტო უფლებამოსილია, ხოლო კანონის მე-18 მუხლის პირველი პუნქტის „ა“, „გ“, „დ“ და „ე“ ქვეპუნქტებით გათვალისწინებული საფუძვლების გამოსავლენად, ვალდებულია განცხადების მიღებიდან 3 დღეში გამოითხოვოს შესაბამისი ინფორმაცია საქართველოს სახელმწიფო ორგანოებისაგან („წესის“ 13.5. მუხ.). საქართველოში ბინადრობის ნებართვა ავტომატურად უქმდება მისი მოქმედების ვადის ამოწურვისას. სააგენტო უფლებამოსილია შეუწყვიტოს უცხოელს საქართველოში ბინადრობის ნებართვის მოქმედების ვადა, თუ მისთვის ცნობილი გახდება კანონის 21-ე მუხლით განსაზღვრული საქართველოში ყოფნის ვადის შეწყვეტის საფუძვლების არსებობის შესახებ („წესის“ 15.1. მუხ.). საკასაციო პალატა მიუთითებს, რომ სახელმწიფოებს არ ეკრძალებათ უცხოელთა ქვეყანაში შესვლისა და იქ დარჩენის ხანგრძლივობის რეგულირება, თუმცა მნიშვნელოვანია, რომ ინდივიდთა უფლებებში ჩარევა იყოს აუცილებელი და მისაღწევი ლეგიტიმური მიზნის პროპორციული (21.06.1988წ. „Berrehab v. The Netherlands“ (§28)), კონვენციის მე-8 მუხლით დაცულ ოჯახური ცხოვრების პატივისცემის უფლებაში ჩარევა უნდა გამართლდეს უკიდურესი სოციალური საჭიროებით და იყოს მისაღწევი მიზნის თანაზომიერი (24.04.1996წ. „Boughanemi v. France“ (§41)). ამასთანავე, სახელმწიფო უსაფრთხოების სფეროში გადაწყვეტილების მიღებისას სახელმწიფოს დისკრეციის ფარგლები განსაკუთრებით ფართოა (26.03.1987წ. „Leander v. Sweden“), სახელმწიფოს აქვს ფართო დისკრეცია იმის დასადგენად თუ რა წარმოადგენს საფრთხეს სახელმწიფო უშიშროებისთვის (06.12.2007წ. „Liu v. Russia“ (§57)), მაგრამ ეს არ გამორიცხავს აუცილებლობისა და პროპორციულობის საკითხებზე მსჯელობის, საჯარო და კერძო ინტერესის ურთიერთშეპირისპირების საჭიროებას. დისკრეციული უფლებამოსილების ფარგლებში გადაწყვეტილების მიღება არ გულისხმობს ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ გადაწყვეტილების საქმის გარემოებათა სათანადო გამოკვლევის გარეშე მიღების შესაძლებლობას. დისკრეციის ფარგლებში გამოცემული აქტით გათვალისწინებულმა ზომებმა არ უნდა გამოიწვიოს პირის კანონიერი უფლებებისა და ინტერესების დაუსაბუთებელი შეზღუდვა (სზაკ-ის 7.2 მუხ.). სზაკ-ის 53-ე მუხლის მე-4 ნაწილის მიხედვით, თუ ადმინისტრაციული ორგანო ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემისას მოქმედებდა დისკრეციული უფლებამოსილების ფარგლებში, წერილობით დასაბუთებაში მიეთითება ყველა ის ფაქტობრივი გარემოება, რომელსაც არსებითი მნიშვნელობა ჰქონდა ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემისას, დისკრეციული უფლებამოსილება სამართლებრივად შებოჭილი თავისუფლებაა, იგი შეზღუდულია დისკრეციული უფლებამოსილების დამდგენი ნორმის მიზნითა და ფარგლებით. ეროვნული უშიშროებისათვის საფრთხის არსებობის შემთხვევაშიც კი, გადაწყვეტილებები, რომლებმაც პირის უფლებებში ჩარევა გამოიწვია, უნდა დაექვემდებაროს სათანადო კონტროლს, რომელიც უნდა განხორციელდეს დამოუკიდებელი, კომპეტენტური ორგანოს მეშვეობით, რომელსაც საჭიროების შემთხვევაში საიდუმლო ინფორმაციის გამოყენება შეეძლება (20.06.2002წ. „Al-Nashif v. Bulgaria“ (§123, 124), 15.11.1996წ. „Chahal v. The United Kingdom“ (§127, 145)). ამდენად, ევროპული სასამართლო არ უარყოფს სახელმწიფოს მიერ უცხოელის თავის ტერიტორიაზე შესვლის უფლების შეზღუდვის შესაძლებლობას, თუმცა იმ პირობით, რომ სახელმწიფო ორგანოს გადაწყვეტილებას ექნება შესაბამისი ფაქტობრივი და სამართლებრივი საფუძველი და რომ მასზე ქმედითი კონტროლი განხორციელდება. განსახილველ შემთხვევაში დასტურდება საკითხზე გადაწყვეტილების მიმღები ორგანოს - სსიპ სახელმწიფო სერვისების განვითარების სააგენტოს მიერ კონტრდაზვერვის დეპარტამენტის წერილის საფუძვლად არსებული საიდუმლო ინფორმაციის გამოთხოვა, შესწავლა, საქმისათვის მნიშვნელობის მქონე სხვა გარემოებებთან ერთობლიობაში განხილვა, ამავდროულად, სადავო აქტის მართლზომიერების გამოკვლევის მიზნით, განხორციელდა სასამართლოს რეალური და ქმედითი კონტროლიც. მოსარჩელეს მიეცა სსიპ სახელმწიფო სერვისების განვითარების სააგენტოს უარყოფითი გადაწყვეტილებების სასამართლოში გასაჩივრების შესაძლებლობა, თავის მხრივ სასამართლოს აქვს ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ მიღებული გადაწყვეტილების კანონიერებაზე სრული კონტროლის განხორციელების კომპეტენცია: იგი გამოითხოვს კონტრდაზვერვის დეპარტამენტში დაცულ საიდუმლო ინფორმაციას, ეცნობა მას და საქმეში არსებულ სხვა მტკიცებულებებთან ერთობლიობაში შეფასების შედეგად იღებს გადაწყვეტილებას ადმინისტრაციული ორგანოს დასკვნის გაზიარების თუ მის გაზიარებაზე უარის თქმის შესახებ. განსახილველ შემთხვევაში, დგინდება, რომ სადავო აქტის მიმართ სასამართლო კონტროლის აღნიშნული წინაპირობები სახეზეა, როგორც ქვედა ინსტანციის სასამართლოებმა, აგრეთვე საკასაციო პალატამ გამოითხოვა სადავო აქტის გამოცემის საფუძვლად არსებული სახელმწიფო უსაფრთხოების სამსახურის კონტრდაზვერვის დეპარტამენტში დაცული ინფორმაცია და შეაფასა საქმეში დაცულ მტკიცებულებებთან, მხარეთა ზეპირ და წერილობით ახსნა-განმარტებებთან ერთობლიობაში. საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ საქართველოში უცხოელის დაშვების დამაბრკოლებელი გარემოებების დამდგენი მონაცემები შესაძლოა არ აკმაყოფილებდეს სისხლის სამართლის საქმეზე გამოსატანი განაჩენის „გონივრულ ეჭვს მიღმა“ სტანდარტს. მთავარია საიდუმლო ინფორმაციაში ასახული მონაცემების ერთობლიობა ქმნიდეს სავარაუდოობის გარკვეულ ხარისხს, რაც შექმნის გონივრულ ეჭვს, დასაბუთებულ მოლოდინს უცხოელის საქართველოს ტერიტორიაზე შემოსვლის მიზანშეუწონლობის შესახებ. საკასაციო პალატა თვლის, რომ სასამართლოში წარმოდგენილი საიდუმლო ინფორმაციის შინაარსი აკმაყოფილებს აღნიშნულ სტანდარტს. ამდენად, განსახილველ შემთხვევაში, მოსარჩელესთან მიმართებით ევროპული სასამართლოს მიერ დადგენილი სტანდარტი სრულად დაცულია, ადმინისტრაციული ორგანოსადმი მინიჭებული დისკრეციის ბოროტად გამოყენებისგან დასაცავად სასამართლოს მხრიდან განხორციელდა „ადეკვატური და ქმედითი“ პროცედურები საქმის „ეფექტიანი განხილვის“ მიზნით (08.06.2006წ. „Lupsa v. Romania“ (§34)). მართალია უშუალოდ მხარე ვერ გაეცნო სადავო აქტის საფუძვლად არსებულ მონაცემებს, თუმცა აღნიშნული ინფორმაცია შესწავლილი და შეფასებული იქნა სასამართლოს მიერ. საკასაციო პალატა ყურადღებას ამახვილებს იმ გარემოებაზე, რომ უკეთუ სასამართლო, მათ შორის საკასაციო პალატა, სახელმწიფო უსაფრთხოების სამსახურიდან მიღებულ მონაცემებს არასარწმუნოდ და შესაბამისად, მოსარჩელისთვის ბინადრობის ნებართვის გაცემაზე უარის თქმას დაუსაბუთებლად მიიჩნევდა, იგი მიიღებდა მოსარჩელის სასარგებლო გადაწყვეტილებას, თუმცა როგორც ზემოთ აღინიშნა კონტრდაზვერვის დეპარტამენტიდან მოწოდებული საიდუმლო ინფორმაციის შინაარსის გათვალისწინებით სადავო აქტით დამდგარი სამართლებრივი შედეგი მართებულია. მართალია, კერძო პირის სახელმწიფო საიდუმლოების შემცველ ინფორმაციასთან დაშვება არ ხდება, თუმცა სადავო გადაწყვეტილებები დაექვემდებარა სრულ სასამართლო კონტროლს, რა დროსაც სასამართლომ მოახდინა საჯარო და კერძო ინტერესების შეპირისპირება. ასეთ დროს პირის მიერ კონკრეტულ ფაქტობრივ გარემოებებთან მიმართებით სათანადო შესაგებლის წარდგენის შეუძლებლობის მიუხედავად, უცხო ქვეყნის მოქალაქის უფლება დაცვის გარეშე არ რჩება, რადგან სასამართლო აფასებს არა მხოლოდ საჯარო ინტერესს, არამედ კერძო პირის ინტერესებსაც, რის შემდეგაც იღებს შესაბამის გადაწყვეტილებას, თუმცა ინფორმაციის საიდუმლოების გათვალისწინებით სათანადო დასაბუთების ასახვა გადაწყვეტილების ტექსტში არ ხდება. „კონტრდაზვერვითი საქმიანობის შესახებ“ კანონის მე-6 მუხლის 1-ლი პუნქტის მიხედვით, კონტრდაზვერვითი საქმიანობა გასაიდუმლოებულია. ამ საქმიანობის ამსახველი დოკუმენტები, მასალები და სხვა მონაცემები წარმოადგენს სახელმწიფო საიდუმლოებას. საიდუმლოების დაცვა ილუზორული იქნებოდა, თუ საიდუმლოების შემცველი ინფორმაცია სასამართლოს გადაწყვეტილების ტექსტის გაცნობით გახდებოდა ცნობილი. ამასთანავე, სამართლებრივი დაცვის საშუალებების ეფექტიანად მიჩნევა არ არის დამოკიდებული მოსარჩელის სასარგებლო შედეგის დადგომაზე, ეფექტიანი სამართლებრივი დაცვის მოთხოვნა გულისხმობს, რომ სულ მცირე, კომპეტენტური დამოუკიდებელი ორგანო ინფორმირებული იყოს გადაწყვეტილების საფუძვლებზე, მათ შორის იმ შემთხვევაში, როდესაც ეს მონაცემი არ არის საჯაროდ ხელმისაწვდომი, ამასთანავე, მითითებული ორგანო აღჭურვილი უნდა იყოს აღმასრულებელი ხელისუფლების მოსაზრებების უარყოფის შესაძლებლობით, თუ იგი ამ მოსაზრებებს დაუსაბუთებლად და თვითნებურად ჩათვლის (ადამიანის უფლებათა ევროპულ სასამართლოს გადაწყვეტილება საქმეზე „Al-Nashif v. Bulgaria“, §132, 137). განსახილველ შემთხვევაში, ასეთი ორგანო სასამართლოა, რადგან იგი დამოუკიდებელია აღმასრულებელი ხელისუფლებისგან, აღჭურვილია ქვეყანაში უცხოელის დაშვებასა და ყოფნაზე უარის თქმის შესახებ გადაწყვეტილების საფუძვლად არსებული საიდუმლო ინფორმაციის შესწავლის და არასარწმუნოობისა თუ დაუსაბუთებლობის შემთხვევაში საიდუმლოდ მიჩნეულ ინფორმაციაში ასახული მონაცემების გაზიარებაზე უარის თქმის, ადმინისტრაციული ორგანოს გადაწყვეტილების ბათილად ცნობის უფლებამოსილებით, რის გამო საკასაციო პალატა თვლის, რომ მოსარჩელემ ისარგებლა თავისი უფლების დაცვის ეფექტიანი საშუალებით. ამასთანავე, ის გარემოება, რომ კოტნრდაზვერვის დეპარტამენტიდან გამოთხოვილი საიდუმლო ინფორმაცია ქვედა ინსტანციის სასამართლოებმა დასაბუთებულად მიიჩნიეს, საკასაციო პალატას არ უზღუდავს აღნიშნული ინფორმაციის გადამოწმების შესაძლებლობას, რადგან საკასაციო პალატა, როგორც ადმინისტრაციულ საქმეთა განმხილველი უმაღლესი ინტანციის სასამართლო, არა მხოლოდ უფლებამოსილი, არამედ რიგ შემთხვევებში ვალდებულიც არის შეამოწმოს ქვედა ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილების (განჩინების) სამართლებრივი შეფასებების მართებულობა. მაშინ, როდესაც დავა სახელმწიფო და საზოგადოებრივი უსაფრთხოებისა თუ წესრიგის ინტერესების დაცვას ეხება და ბინადრობის მაძიებელი პირი, სადავო აქტის გამოცემის საფუძვლების გასაიდუმლოების გამო, სადავო აქტის კანონიერებასა თუ ქვედა ინსტანციის სასამართლოების გადაწყვეტილებათა დასაბუთებებთან მიმართებით ვერ ახდენს სრულყოფილი პრეტენზიის წარდგენას, სააპელაციო პალატის მოსაზრებები კონკრეტული მტკიცებულების, მათი თანამდევი სამართლებრივი შედეგების შესახებ, ექვემდებარება მკაცრ კასაციურ კონტროლს. წინააღმდეგ შემთხვევაში სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების (განჩინების) საკასაციო წესით გასაჩივრება ფაქტობრივად აზრს დაკარგავდა. შესაბამისად, სადავო აქტის კანონიერებაზე კონტროლის განმახორციელებელმა ორგანომ - სასამართლომ მოახდინა კონტრდაზვერვის დეპარტამენტში დაცული საიდუმლო ინფორმაციის გამოთხოვა, გაცნობა და მისი სხვა მტკიცებულებებთან ერთობლიობაში შეფასება, რამაც დაადასტურა ადმინისტრაციული წარმოების შედეგი მოსარჩელისათვის მუდმივი ცხოვრების ნებართვის ძალადაკარგულად გამოცხადებასთან დაკავშირებით.

ყოველივე ზემოაღნიშნულის გათვალისწინებით, სსიპ სახელმწიფო სერვისების განვითარების სააგენტოს პოზიცია სადავო აქტის მართლზომიერებასთან დაკავშირებით ეფუძნება იმ გარემოებას, რომ სახელმწიფო უსაფრთხოების სამსახურის კონტრდაზვერვის დეპარტამენტის მიერ გაცემული უარყოფითი დასკვნის პირობებში, სახელმწიფო უსაფრთხოებისა და საზოგადოებრივი წესრიგის დაცვის უპირატესი მნიშვნელობიდან გამომდინარე, სააგენტო ვალდებული იყო ძალადაკარგულად გამოეცხადებინა მოსარჩელეზე გაცემული მუდმივი ცხოვრების ნებართვა. სააგენტოს 31.05.2019წ. N1000395711/5 გადაწყვეტილების კანონიერების შესახებ თბილისის საქალაქო სასამართლოს 02.08.2019წ. გადაწყვეტილებასა და თბილისის სააპელაციო სასამართლოს 31.01.2020წ. განჩინებაში განვითარებული მსჯელობის საერთო შინაარსის შესაბამისად, სააგენტომ კანონმდებლობით მისთვის მინიჭებული დისკრეციული უფლებამოსილება განახორციელა სახელმწიფო უსაფრთხოების დაცვის მოტივით დეტერმინირებული საჯარო ინტერესის მხედველობაში მიღებით. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს 03.11.2022წ. გადაწყვეტილებაში ჩამოყალიბებული სააპელაციო სასამართლოსათვის სავალდებულო სამართლებრივი შეფასების თანახმად, განსახილველი დავის სწორად გადაწყვეტისათვის არსებითი მნიშვნელობა ჰქონდა შემდეგი იურიდიული საკითხების სრულყოფილად გამოკვლევას: ა) მოსარჩელისა და მისი შვილების ოჯახური ცხოვრების უფლებებით გამოხატული კერძო ინტერესის განსაზღვრას; ბ) ხსენებული კერძო ინტერესით დაცული სიკეთის იურიდიული ვალიდურობის შეფასებას; გ) საჯარო ინტერესით დაცული სიკეთის იდენტიფიცირებას, აგრეთვე მისი დაცვის იურიდიული რელევანტურობის გამოკვლევას საქართველოს სახელმწიფო უსაფრთხოების სამსახურის კონტრდაზვერვის დეპარტამენტის წერილში გადმოცემული დასკვნისა და მის საფუძვლად არსებული ფაქტობრივი მონაცემების სრულყოფილად გამოკვლევის საჭიროების გათვალისწინებით; დ) იდენტიფიცირებული საჯარო და კერძო ინტერესების შეპირისპირების საფუძველზე, სამართლებრივი დაცვის ღირსი უფრო აღმატებული სიკეთის გამოვლენას. თბილისის სააპელაციო სასამართლოს 19.12.2022წ. განჩინებაში ჩამოყალიბებული ანალიზი ერთმნიშვნელოვნად ცხადყოფს იმას, რომ მოსარჩელის ოჯახური ცხოვრების კერძო ინტერესით დაცული სიკეთე არ აღმოჩნდა საკმარისი საზოგადოებრივი უსაფრთხოების დაცვის მოტივით მოსარჩელეზე გაცემული მუდმივი ცხოვრების ნებართვის გაუქმებით დაცული საჯარო ინტერესის გადასაწონად. საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ იმიგრაციის სფეროში ევროკონვენციის მე-8 მუხლი არ უწესებს სახელმწიფოს რაიმე ზოგად ვალდებულებას პრიორიტეტი მიანიჭოს დაქორწინებული წყვილის არჩევანს მათი ოჯახური ცხოვრების წარმართვისათვის სასურველ ადგილსამყოფელთან დაკავშირებით ან დაუშვას რომელიმე პირი საკუთარ ტერიტორიაზე საცხოვრებლად ოჯახის ერთიანობის მიღწევის მიზნით; ამასთანავე, იმ საქმეებში, რომლებიც უკავშირდება ოჯახური ცხოვრებისა და იმიგრაციის თანაკვეთას, სახელმწიფოს ვალდებულების ხარისხი დაუშვას მასპინძელ სახელმწიფოში კანონიერად მცხოვრები ადამიანის ნათესავები განსხვავდება საქმის ინდივიდუალური გარემოებებისა და შესაბამისი ზოგადი საჯარო ინტერესის გათვალისწინებით, რაც საჭიროებს სამართლიანი ბალანსის მიღწევას კონკურენციაში მყოფ სხვადასხვა ლეგიტიმურ ინტერესს შორის (ევროსასამართლოს დიდი პალატის 09.07.2021წ. გადაწყვეტილება საქმეზე Case of M.A. v. Denmark, App. No. 6697/18, §132.).

საქმის მასალების მიხედვით ერთმნიშვნელოვნად დგინდება მოსარჩლის კერძო ინტერესის არსებობა, თუმცა, საკასაციო პალატა მიუთითებს, რომ მოცემული საქმის მართებულად გადაწყვეტის მიზნით, უნდა გაირკვეს სამართლიანი ბალანსის დაცულობის საკითხი კონკურენციაში მყოფ შემდეგ ინტერესებს შორის: ერთი მხრივ, ოჯახური ცხოვრების უფლებით გამოხატულ კერძო ინტერესსა და მეორე მხრივ, სახელმწიფოს საჯარო ინტერესს შორის ქმედითი საიმიგრაციო კონტროლის გატარებას შორის, რათა არ იქნეს დაშვებული საქართველოს ტერიტორიაზე ისეთი პირის მუდმივად ცხოვრება, რომელიც საფრთხეს უქმნის საქართველოს სახელმწიფო უსაფრთხოებას. თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 19.12.2022წ. გადაწყვეტილებაში განვითარებული მსჯელობის მიხედვით, სააგენტოს მიერ დისკრეციული უფლებამოსილება განხორციელდა კანონის მოთხოვნათა სრული დაცვით, მოსარჩელის საქართველოში ყოფნა საფრთხეს უქმნიდა სახელმწიფოს უსაფრთხოებას. საკასაციო პალატა მიუთითებს სასამართლოს ერთგვაროვან პრაქტიკაში დამკვიდრებულ შეფასების სტანდარტზე იმასთან დაკავშირებით, თუ როგორ უნდა მოხდეს კონტრდაზვერვის დეპარტამენტიდან გამოთხოვილი საიდუმლო ინფორმაციის შეფასება, მასში აღწერილი საფრთხეების გამოვლენა, იდენტიფიცრება, მათი აბსტრაქტულობისა თუ კონკრეტულობის ხარისხის განსაზღვრა, ამ მეთოდოლოგიით საჯარო ინტერესების ვალიდურობის დადგენა და ასეთი ინტერესების კერძო ინტერესებთან შეპირისპირება კონკურენციაში მყოფ ინტერესებს შორის სამართლიანი წონასწორობის მიღწევის მიზნით (იხ. სუსგ., ბს-631(კ-21), 06.04.2023წ. იხ. აგრეთვე., სუსგ., ბს-67(კ-22), 05.10.2023წ.). საკასაციო პალატა თვლის, რომ მის მიერ მოსარჩელესთან დაკავშირებით კონტრდაზვერვის დეპარტამენტიდან გამოთხოვილი ინფორმაცია იმთავითვე ადასტურებს ბინადრობის ნებართვის გაცემის დამაბრკოლებელი სათანადო საფუძვლების არსებობას. ოჯახური ცხოვრების ფაქტის არსებობით განპირობებული მოსარჩელის კერძო ინტერესი ვერ ისარგებლებს ნორმატიული პრიმატით სახელმწიფო უსაფრთხოების არსებით ინტერესთან მიმართებით, რომელიც საფრთხის საფუძვლად მოყვანილი გარემოებების გათვალისწინებით, სრულად აკმაყოფილებს კონკრეტიკასა და არგუმენტებით გამყარებული დასაბუთების ხელშესახებ ხარისხს. სახელმწიფო უსაფრთხოების კონტრდაზვერვის დეპარტამენტის უარყოფითი დასკვნის საფუძვლად არსებულ საიდუმლო ინფორმაციაში ასახული საფრთხეების იდენტიფიცირება შესაბამისი კონკრეტიკით არის წარმოდგენილი, ეს უკანასკნელი ადასტურებს მიღებული ინფორმაციის დასაბუთებულობას, სარწმუნოობასა და საფრთხის შინაარსის გათვალისწინებით მისი რეალიზების მოსალოდნელობას. საქმის მასალებით და გამოთხოვილი ინფორმაციით დასტურდება და სააპელაციო პალატის გასაჩივრებული განჩინებიდან იკვეთება ბავშვისა და მისი მშობლების ინტერესების შეფასების კუთხით საქმისათვის მნიშვნელობის მქონე გარემოებების გამოკვლევა, მოსარჩელის საქართველოში ყოფნით სახელმწიფო უსაფრთხოებისთვის საფრთხის შექმნის დასაბუთებულობა, დაპირისპირებულ ინტერესთან პროპორციულობაზე მსჯელობა. საქმეში დაცული მასალების მიხედვით დაპირისპირებულ ინტერესთა პროპორციულობის შეფასება ავლენს ისეთ გარემოებებს, რომლებიც სახეზე იყო როგორც მოსარჩელის სახელზე ბინადრობის ნებართვის გაცემის შემდგომ პერიოდში, კონტრდაზვერვის დეპარტამენტის მიერ მითითებული გარემოებები მოსარჩელის სახელზე ბინადრობის ნებართვის გაცემის დროსაც არსებობდა, ამგვარი ფაქტობრივი მოცემულობის არსებობის პირობებში, საკასაციო პალატა სარწმუნოდ მიიჩნევს კონტრდაზვერვის დასკვნაში მითითებული საჯარო ინტერესის არსებობას. საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ მოსარჩელის კერძო ინტერესის დაცვის აღმატებული აუცილებლობა ვერ იჩენს თავს იმ ფონზე, როდესაც სახელმწიფო უსაფრთხოების დაცვის მოტივით იდენტიფიცირებული საჯარო ინტერესი იმდენად არსებითია, რომ მისი უგულვებელყოფამ შესაძლოა ზიანი მიაყენოს საჯარო ინტერესის დაცვას. მოსარჩელის კერძო ინტერესი, მიუხედავად იმისა, რომ მოცემულ შემთხვევაში მოსარჩელეს მართლაც გააჩნია ასეთი კერძო ინტერესი, თავისი ნორმატიული მასშტაბის გათვალისწინებით ვერ გადაწონის იმ კატეგორიის საჯარო ინტერესს, რომლის ვალიდურობაც სათანადო წესით დგინდება. საიმიგრაციო კონტროლთან და სახელმწიფო უსაფრთხოებასთან დაკავშირებული ამგვარი გარემოებები წარმოადგენს თვითკმარ იურიდიულ საფუძველს და ქმნის შესატყვისი იურიდიული არგუმენტაციით გაჯერებულ ფაქტობრივ-სამართლებრივ დასაბუთებას, რათა მოსარჩელეს დასაბუთებულად ეთქვას უარი საქართველოში, როგორც მასპინძელ სახელმწიფოში, საკუთარ ოჯახთან ერთად, მუდმივი ცხოვრების ნებართვის გაცემის გზით ცხოვრებაზე. საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ სააპელაციო სასამართლოს ფაქტობრივ-სამართლებრივი მიდგომა აკმაყოფილებს ასეთ საქმეებზე გადაწყვეტილების მიღებისათვის განსაზღვრულ შეფასების საკანონმდებლო სტანდარტს. საკასაციო პალატა ხაზგასმით მიუთითებს, რომ სააპელაციო პალატა ვალდებული იყო სრულად და ყოველმხრივ შეეფასებინა საქმეში სათანადოდ დაცული მასალები, გამოითხოვა ინფორმაცია და სათანადოდ შეაფასა იგი, სააპელაციო პალატამ განახორციელა აღნიშნული ვალდებულება და საკმარისი ნორმატიული და არგუმენტაციული წონა მიეკუთვნა მოსარჩელის ოჯახური ცხოვრებით და ბავშვის საუკეთესო ინტერესებით ნაგულვებ კერძო ინტერესებს, თუმცა, საჯარო ინტერესის დაცვის აუცილებლობიდან გამომდინარე, უპირატესობა მიანიჭა საჯარო ინტერესებს, რომლის უგულვებელყოფასაც შესაძლოა გამოუსწორებელი ეფექტი ჰქონოდა საჯარო ინტერესის დაცულობაზე.

საკასაციო პალატა ასკვნის, რომ მოსარჩელის ოჯახური ცხოვრების ინტერესები, მათ შორის, ბავშვის საუკეთსო ინტერესები, რომლებიც თავისი შინაარსით ქმნის კერძო ინტერესის საგანს, ვერ გადაწონის საჯარო ინტერესით დეტერმინირებული სახელმწიფო უსაფრთხოების ისეთ მოტივებს, რომლებიც ალბათობის მაღალი ხარისხის საკმარისი სიზუსტით არის იდენტიფიცირებული. საკასაციო პალატა ამასთანავე აღნიშნავს, რომ ოჯახური ცხოვრების ინტერესების რეალიზებას შესაძლებელია ადგილი ჰქონდეს არა მასპინძელ, არამედ მოსარჩელის წარმოშობის სახელმწიფოში. საქმის მასალები არ შეიცავს რაიმე ცნობას იმასთან დაკავშირებით, რომ მოსარჩელე მნიშვნელოვან გამოწვევებს ან/და სხვა რაიმე გადაულახავი წინაღობის წინაშე აღმოჩნდება წარმოშობის სახელმწიფოში ცხოვრების შემთხვევაში, რაც აბსოლუტურად აუცილებელს გახდიდა მასპინძელ სახელმწიფოში მოსარჩელის ცხოვრების მუდმივი ცხოვრების ნებართვის მინიჭებას. კასატორის მოსაზრების საფუძვლიანობას არ ადასტურებს ევროპული სასამართლოს 28.06.2011წ. გადაწყვეტილება საქმეზე Nunez v. Norway, (App. No. 55597/09), აღნიშნულ საქმეში განმცხადებელი და მისი (ყოფილი) მეუღლე, განმცხადებლის შვილების მამა, განშორებულები იყვნენ ერთმანეთთან, ამასთანავე, ბავშვების მამას მიეკუთვნა მეურვეობა. აღნიშნულს ადგილი არ ჰქონია მოცემულ შემთხვევაში, საქმის მასალებით არ დასტურდება კასატორსა და კასატორის მეუღლეს შორის დაძაბული ურთიერთობა, განცალკევებით ცხოვრება ან ბავშვის ადგილსამყოფელის განსაზღვრასთან დაკავშირებით დავა, შესაბამისად, ლოგიკურია, რომ კასატორს შეუძლია საკუთარ ოჯახთან ერთად წარმოშობის სახელმწიფოში გადასვლა.

ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებების გათვალისწინებით საკასაციო პალატა თვლის, რომ კასატორის მიერ მითითებული გარემოებები არ ქმნის საკასაციო საჩივრის დასაშვებად ცნობის საფუძველს. საკასაციო სასამართლო თვლის, რომ მოცემულ საქმეს არ გააჩნია პრინციპული მნიშვნელობა სასამართლო პრაქტიკისათვის, ხოლო საკასაციო საჩივარს - წარმატების პერსპექტივა. ამდენად, არ არსებობს საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით რეგლამენტირებული არც ერთი საფუძველი, რის გამოც ო. მ. ბ. ბ-ის საკასაციო საჩივარი არ უნდა იქნეს დაშვებული განსახილველად. საკასაციო პალატა მიუთითებს საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მე-4 ნაწილზე და აღნიშნავს, რომ ვინაიდან საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად არის მიჩნეული, პირს უნდა დაუბრუნდეს მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70 პროცენტი.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლით, 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. ო. მ. ბ. ბ-ის საკასაციო საჩივარი მიჩნეულ იქნეს დაუშვებლად;

2. უცვლელად დარჩეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 19.12.2022წ. განჩინება;

3. მოსარჩელე (პასპორტის №...) ო. მ. ბ. ბ-ის დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე მისი წარმომადგენლის ე. გ-ის (პ/ნ ...) მიერ 22.02.2023წ. სს „თიბისი ბანკში“ №7006 საგადასახადო დავალებით გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 300 ლარის 70%, - 210 ლარი, შემდეგი ანგარიშიდან: ქ. თბილისი, სახელმწიფო ხაზინა, ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის №200122900, სახაზინო კოდი №300773150;

4. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.

თავმჯდომარე: ნ. სხირტლაძე

მოსამართლეები: გ. გოგიაშვილი

ქ. ცინცაძე