საქართველოს უზენაესი სასამართლო

გ ა ნ ჩ ი ნ ე ბ ა

საქართველოს სახელით

საქმე №ბს-385(2კ-25) 9 სექტემბერი, 2025 წელი

ქ. თბილისი

ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

ბადრი შონია (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

მოსამართლეები: ქეთევან ცინცაძე, გენადი მაკარიძე

საქმის განხილვის ფორმა - ზეპირი მოსმენის გარეშე

კასატორი (მოპასუხე) - ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის საკრებულო

კასატორი (მესამე პირი) - სსიპ ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის ტრანსპორტისა და ურბანული განვითარების სააგენტო

მოწინააღმდეგე მხარე (მოსარჩელე) - ზ. ს-ა

მესამე პირი - ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მთავრობა

გასაჩივრებული განჩინება - თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2024 წლის 20 ნოემბრის განჩინება

დავის საგანი - ნორმატიულ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის ნაწილობრივ ბათილად ცნობა

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

2019 წლის 22 აპრილს ზ. ს-ამ სარჩელით მიმართა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიას მოპასუხეების - ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს, ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მთავრობის, ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის სსიპ ქონების მართვის სააგენტოს, საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს და შპს „ა...ს“ მიმართ, მესამე პირი - სსიპ ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის ტრანსპორტისა და ურბანული განვითარების სააგენტო, შემდეგი სასარჩელო მოთხოვნებით: 1. ბათილად იქნეს ცნობილი №... საკადასტრო კოდის მქონე მიწის ნაკვეთთან დაკავშირებით, სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს მიერ რეგისტრაციის შესახებ 2015 წლის 25 მაისის №... გადაწყვეტილება, 2018 წლის 06 მარტის №... განცხადებაზე თანდართულ საკადასტრო აზომვით ნახაზზე მოცემულ 424 კვ.მ. ფართობის მქონე მიწის ნაკვეთთან გადაფარვის ნაწილში. 2. ბათილად იქნეს ცნობილი ,,ქ. თბილისში, ...ს ქუჩასა და ...ს შორის არსებული მიწის ნაკვეთების პირდაპირი მიყიდვის ფორმით პრივატიზების შესახებ“ ქალაქ თბილისის მთავრობის 2012 წლის 21 აგვისტოს №21.30.824 დადგენილება, №№... საკადასტრო კოდის მქონე მიწის ნაკვეთის იმ ნაწილთან დაკავშირებით, რომელიც გადაფარვაშია 2018 წლის 06 მარტის №... განცხადებაზე თანდართულ საკადასტრო აზომვით ნახაზზე, 424 კვ/მ ფართობის მქონე მიწის ნაკვეთთან; 3. ბათილად იქნეს ცნობილი ,,ქ. თბილისის თვითმმართველი ერთეულის საკუთრებაში არსებული უძრავი ქონების პირდაპირი მიყიდვის ფორმით ნასყიდობის შესახებ“ 2012 წლის 26 სექტემბერს დადებული ხელშეკრულება №№... საკადასტრო კოდის მქონე მიწის ნაკვეთის იმ ნაწილთან დაკავშირებით, რომელიც გადაფარვაშია 2018 წლის 06 მარტის №... განცხადებაზე თანდართულ საკადასტრო აზომვით ნახაზზე, 424 კვ/მ ფართობის მქონე მიწის ნაკვეთთან; 4. ბათილად იქნეს ცნობილი №..., ..., ..., ..., ..., ... საკადასტრო კოდის მქონე მიწის ნაკვეთებზე ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის/თვითმმართველი ერთეულის საკუთრების უფლების რეგისტრაციის საფუძვლად გამოყენებული სსიპ ქონების მართვის სააგენტოს 2011 წლის 23 მაისის №06-8/5667 წერილი; 5. ბათილად იქნეს ცნობილი სსიპ ქონების მართვის სააგენტოს 2011 წლის 24 მაისის 06-8/5733 წერილი; 6. ბათილად იქნეს ცნობილი სსიპ ქონების მართვის სააგენტოს 2011 წლის 20 ივლისის №06-8/8819 წერილი; 7. ბათილად იქნეს ცნობილი სსიპ ქონების მართვის სააგენტოს 2011 წლის 19 სექტემბრის 06-8/11271 წერილი; 8. ბათილად იქნეს ცნობილი სსიპ ქონების მართვის სააგენტოს 2012 წლის 19 ივნისის №06/6841 წერილი; 9. ბათილად იქნეს ცნობილი სსიპ ქონების მართვის სააგენტოს 2012 წლის 20 ივნისის №06-8/6870 წერილი; 10. ბათილად იქნეს ცნობილი სსიპ ქონების მართვის სააგენტოს 2012 წლის 11 ივლისის №06-8/7567 წერილი; 11. ბათილად იქნეს ცნობილი სსიპ ქონების მართვის სააგენტოს 2012 წლის 06 დეკემბრის №პ-3629 საკუთრების დამადასტურებელი მოწმობა იმ ნაწილში, რომელ ნაწილშიც მასში ასახული მიწის ნაკვეთები გადაფარვაშია ზ. ს-ას მიერ სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნულ სააგენტოში 2018 წლის 06 მარტის №... განცხადებით წარდგენილ (424 კვ/მ ფართობის მქონე) მიწის ნაკვეთთან; 12. ბათილად იქნეს ცნობილი ,,დედაქალაქის მიწათსარგებლობის გენერალური გეგმის დამტკიცების შესახებ’’ ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს 2019 წლის 15 მარტის N 39-18 დადგენილება იმ ნაწილში, რომლითაც ზ. ს-ას საკუთრებაში არსებულ ... საკადასტრო კოდის მქონე მიწის ნაკვეთს და ასევე ზ. ს-ას მიერ სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნულ სააგენტოში 2018 წლის 06 მარტის N ... განცხადებით წარდგენილი 424 კვ.მ. მიწის ნაკვეთს მიენიჭა სარეკრეაციო ზონა 2-ის სტატუსი.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2021 წლის 17 თებერვლის განჩინებით, ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის მე-16 მუხლის მე-2 ნაწილის შესაბამისად, საქმეში მესამე პირად ჩაბმული იქნა სსიპ ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის ტრანსპორტისა და ურბანული განვითარების სააგენტო.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2021 წლის 25 თებერვლის განჩინებით, ძირითადი საქმიდან ცალკე წარმოებად გამოიყო ზ. ს-ას სარჩელი (მოთხოვნა), მოპასუხე - ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს მიმართ, მესამე პირი - სსიპ ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის ტრანსპორტისა და ურბანული განვითარების სააგენტო, იმ ნაწილში, რომლითაც მოსარჩელე ითხოვდა ,,დედაქალაქის მიწათსარგებლობის გენერალური გეგმის დამტკიცების შესახებ’’ ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს 2019 წლის 15 მარტის №39-18 დადგენილების ნაწილობრივ ბათილად ცნობას, მის საკუთრებაში არსებულ N ... საკადასტრო კოდის მქონე მიწის ნაკვეთისთვის სარეკრეაციო ზონა 2-ის სტატუსის მინიჭების ნაწილში. გამოყოფილ საქმეს მიენიჭა ახალი სააღრიცხვო ნომერი.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2021 წლის 14 დეკემბრის განჩინებით, ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის მე-16 მუხლის მე-2 ნაწილის შესაბამისად, საქმეში მესამე პირად ჩაბმული იქნა ქალქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მთავრობა.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2023 წლის 25 ივლისის გადაწყვეტილებით ზ. ს-ას სარჩელი დაკმაყოფილდა; ბათილად იქნა ცნობილი „დედაქალაქის მიწათსარგებლობის გენერალური გეგმის დამტკიცების შესახებ’’ ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს 2019 წლის 15 მარტის №39-18 დადგენილება იმ ნაწილში, რომლის თანახმადაც მოსარჩელის საკუთრებაში არსებულ მიწის ნაკვეთზე ს/კ: №... გავრცელდა სარეკრეაციო ზონა 2 (რზ2); ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს დაევალა გადაწყვეტილების სარეზოლუციო ნაწილის გამოქვეყნება იმავე წესით, რა წესითაც გამოქვეყნდა ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს 2019 წლის 15 მარტის №39-18 დადგენილებით დამტკიცებული დედაქალაქის მიწათსარგებლობის გენერალური გეგმა.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2023 წლის 25 ივლისის გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრეს ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის საკრებულომ და სსიპ ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის ტრანსპორტისა და ურბანული განვითარების სააგენტომ. აპელანტებმა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა მოითხოვეს.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2024 წლის 20 ნოემბრის განჩინებით ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის საკრებულოსა და ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის სსიპ ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის ტრანსპორტისა და ურბანული განვითარების სააგენტოს სააპელაციო საჩივრები არ დაკმაყოფილდა; უცვლელად დარჩა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2023 წლის 25 ივლისის გადაწყვეტილება.

სააპელაციო სასამართლოს მითითებით, მოცემულ შემთხვევაში სადავო იყო არა ,,დედაქალაქის მიწათსარგებლობის გენერალური გეგმის დამტკიცების შესახებ’’ ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს 2019 წლის 15 მარტის №39-18 დადგენილების ფორმალური კანონიერების საკითხი, არამედ ზ. ს-ას საკუთრებაში არსებულ მიწის ნაკვეთზე ს/კ №... სარეკრეაციო ზონა 2 (რზ2)-ის გავრცელების საკითხი შედავებული იყო მიზანშეწონილობის თვალსაზრისით, მისი მატერიალურ კანონმდებლობასთან შესაბამისობის გათვალისწინებით.

სააპელაციო პალატამ მიუთითა ,,სივრცითი მოწყობისა და ქალაქმშენებლობითი საფუძვლების შესახებ" საქართველოს კანონზე, ,,საქართველოს სივრცის დაგეგმარების, არქიტექტურული და სამშენებლო საქმიანობის კოდექსზე”, ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს 2016 წლის 24 მაისის №14-39 დადგენილებით დამტკიცებულ „ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის ტერიტორიების გამოყენებისა და განაშენიანების რეგულირების წესებზე“ და განმარტა, რომ უფლებრივი ზონირების განხორციელების მიზნით დედაქალაქის ტერიტორია იყოფა მიწათსარგებლობის გენერალური გეგმის გადაწყვეტების შესაბამის ზოგად ფუნქციურ ზონებად და განაშენიანების რეგულირების გეგმების გადაწყვეტების შესაბამის კონკრეტულ ფუნქციურ ზონებად (ქვეზონებად). სარეკრეაციო ზონა 2 (რზ-2) არის სარეკრეაციო ქვეზონა, რომელიც მოიცავს თბილისის განაშენიანებული ტერიტორიების საზღვრებში არსებულ/დაგეგმილ გამწვანებულ ტერიტორიებს: პარკს, ღია სათამაშო მოედნებს და მსგავსი ტიპის სხვა ტერიტორიებს, ხოლო წესების მე-16 მუხლის „დ“ ქვეპუნქტის თანახმად, აღნიშნულ ზონაში დაუშვებელია ყოველგვარი მშენებლობა, გარდა ამ წესების დანართი-1-ით განსაზღვრული ძირითადი და სპეციალური (ზონალური) შეთანხმებით დაშვებული სახეობებისა.

სააპელაციო სასამართლომ მიუთითა ,,დედაქალაქის მიწათსარგებლობის გენერალური გეგმის დამტკიცების შესახებ” ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს 2019 წლის 15 მარტის N39-18 დადგენილების (დანართი N2), პირველი მუხლის პირველი პუნქტზე, რომლის თანახმად, დედაქალაქის მიწათსარგებლობის გენერალური გეგმა – ქალაქთმშენებლობითი დოკუმენტი, განსაზღვრავს დასახლებათა ტერიტორიების გამოყენების (მიწათსარგებლობის) და განაშენიანების ძირითად პარამეტრებს, კეთილმოწყობის, გარემოსა და უძრავი კულტურული მემკვიდრეობის დამცავ ტერიტორიულ-სტრუქტურულ პირობებს, საინჟინრო, სატრანსპორტო და სოციალური ინფრასტრუქტურის, ასევე ეკონომიკური განვითარების სივრცით ასპექტებს და განსახლების ტერიტორიულ საკითხებს. ამავე დადგენილების მე-2.4 მუხლის თანახმად, დედაქალაქის მიწათსარგებლობის გენერალური გეგმა, როგორც ქალაქთმშენებლობითი დოკუმენტი, განსაზღვრავს ტერიტორიების გამოყენების (მიწათსარგებლობის) და განაშენიანების ძირითად პარამეტრებს, კეთილმოწყობის, გარემოსა და უძრავი კულტურული მემკვიდრეობის დამცავ სივრცით და ტერიტორიულ პირობებს, სატრანსპორტო, საინჟინრო და სოციალური ინფრასტრუქტურის, ეკონომიკური განვითარების სივრცით ასპექტებს, აგრეთვე განსახლების ტერიტორიულ საკითხებს. საქართველოს კანონმდებლობის მოთხოვნათა შესაბამისად ის ექვემდებარება სრულ რევიზიას 5 და 10-წლიან ნიშნულებზე. ამავე მუხლის მე-13 პუნქტი ადგენს, რომ მიწათსარგებლობის გენერალური გეგმა ქალაქის ტერიტორიების განვითარებითი მიმართულებების დადგენისას ეყრდნობა და გამოყოფს შემდეგ ძირითად კონცეპტუალურ მოსაზრებებს: ა) კომპაქტური ქალაქი; ბ) მწვანე ქალაქი; გ) კარგად შეკავშირებული ქალაქი; დ) მედეგი ქალაქი.

სააპელაციო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ განსახილველ შემთხვევაში, სადავო ნორმატიული აქტით - „დედაქალაქის მიწათსარგებლობის გენერალური გეგმის დამტკიცების შესახებ“ ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს 2019 წლის 15 მარტის №39-18 დადგენილებით, მოსარჩელის საკუთრებაში არსებულ უძრავ ქონებას, საკადასტრო კოდით №... განესაზღვრა სარეკრეაციო ზონა 2 (რზ2).

სააპელაციო პალატამ დაუსაბუთებლად მიიჩნია საკუთრების უფლებით სარგებლობის შეზღუდვა, იმ გარემოებაზე აპელირებით, რომ მიწის ნაკვეთზე გავრცელებული სარეკრეაციო ზონა 2 (რზ2) არ წარმოადგენს სრულად მზღუდავ ფუნქციურ ზონას და გარკვეული სახის მშენებლობა ამ ზონაში დასაშვებია და განმარტა, რომ ადმინისტრაციული ორგანო ვალდებულია ყოველ ცალკეულ შემთხვევაში, მით უფრო, როდესაც საკითხი ეხება კონსტიტუციით დაცულ ისეთ ფუნდამენტურ უფლებას, როგორიცაა საკუთრების უფლება, პირველ რიგში, იმსჯელოს არა რაიმე სახის სავარაუდო უფლებაზე, არამედ კერძო პირის უფლების შეზღუდვის კანონიერებასა და მართლზომიერებაზე, ვინაიდან ქალაქ თბილისისათვის, უდავოდ საუკეთესო - ,,მწვანე ქალაქის“ კონცეფცია, თავისთავად არ გულისხმობს სხვისი უფლების ისეთ დაუსაბუთებლად შეზღუდვას, რა დროსაც არ არის განხილული და დასაბუთებული ორი უმნიშვნელოვანესი - კერძო და საჯარო ინტერესის ურთიერთშეპირისპირების შედეგი, რომელიმეს პრიორიტეტულობა და მეორეს რაიმე ფორმით კომპენსირება. ადმინისტრაციული ორგანოს სადავო აქტი ეჭვქვეშ აყენებს საკუთრების უფლების არსს და შინაარსს უკარგავს მას, რადგან საკუთრების უფლების ამგვარი შეზღუდვა მას მხოლოდ ფორმალურად რეგისტრირებულ უფლებად აქცევს. პალატამ ყურადღება გაამახვილა იმ გარემოებაზე, რომ მოცემულ მიწის ნაკვეთზე პირს უკვე აქვს აშენებული საცხოვრებელი ფუნქციის მქონე შენობა და მისი დამხმარე ნაგებობები. მოცემული უფლებრივი შეზღუდვა კი ერთის მხრივ ეჭვქვეშ აყენებს უკვე არსებული შენობის სამართლებრივ საფუძვლებს, ამასთან ქმნის დამატებით ადმინისტრაციულ დაბრკოლებებს სამომავლოდ მისი რეკონსტრუქციის ან ამ ტერიტორიის თავისუფლად განკარგვის ან განვითარების თვალსაზრისით.

სააპელაციო პალატამ გაიზიარა პირველი ინსტანციის სასამართლოს დასკვნა, რომ სადავო აქტი ზ. ს-ას საკუთრების ობიექტზე სარეკრეაციო ზონა 2-ის გავრცელების ნაწილში დაუსაბუთებელია. ვინაიდან სათანადო ყურადღება არ არის გამახვილებული იმ გარემოებაზე, რომ დასახელებულ ტერიტორიაზე წინამორბედი მიწათსარგებლობის გენერალური გეგმის თანახმად, ვრცელდებოდა საცხოვრებელი ზონა და მხოლოდ მცირე მონაკვეთს ჰქონდა სარეკრეაციო ზონის სტატუსი. არ ირკვევა რამ განაპირობა აღნიშნული ცვლილების მიზანშეწონილობა, განსაკუთრებით იმ პირობებში, როდესაც სადავო უძრავი ქონების ირგვლივ არსებობს აქტიური განაშენიანება- მათ შორის საცხოვრებელი კორპუსები, ხოლო მოცემულ ტერიტორიაზე შემზღუდავი ფუნქციური ზონის გავრცელებისას უკვე არსებობდა საცხოვრებელი სახლი. პალატის შეფასებით, ნორმატიული აქტის სადავო ნაწილის მოქმედებით, იზღუდება მოსარჩელის საკუთრების უფლება, ვინაიდან საქმე ეხება საკუთრების უფლების განკარგვის მზღუდავი პირობების დაწესებას. შეზღუდვა ეხება სარგებლობის უფლებას, რაც საკუთრების უფლების უმნიშვნელოვანეს ელემენტს წარმოადგენს.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2024 წლის 20 ნოემბრის განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრეს ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის საკრებულომ და სსიპ ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის ტრანსპორტისა და ურბანული განვითარების სააგენტომ, რომლებმაც გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა მოითხოვეს.

კასატორის - ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს განმარტებით, მოსარჩელის მოთხოვნა არის დაუსაბუთებელი, ვინაიდან სადავო ტერიტორიაზე მიწის ნაკვეთს ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს 2014 წლის 30 დეკემბრის N20-105 დადგენილებითაც მინიჭებული ჰქონდა სარეკრეაციო ზონა 2. შესაბამისად, ამ ტერიტორიაზე ზონის ცვლილებას ადგილი არ ჰქონია. ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს 2019 წლის 15 მარტის №39-18 დადგენილებით სადავო ტრიტორიაზე ასევე ვრცელდება სარეკრეაციო ზონა 2, რომელიც სპეციალური ზონალური შეთანხმებით იძლევა მიწის ნაკვეთის განაშენიანების შესაძლებლობას. ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს 2016 წლის 24 მაისის №14-39 დადგენილების მე-15 მუხლის მე-2 პუნქტის ,,დ’’ ქვეპუნქტის თანახმად, სარეკრეაციო ზონა 2 არის სარეკრეაციო ქვეზონა, რომელიც მოიცავს თბილისის განაშენიანებული ტერიტორიების საზღვრებში არსებულ/დაგეგმილ ტერიტორიებს: პარკს, ღია სათამაშო მოედნებს და მსგავსი ტიპის სხვა ტერიტორიებს. ხოლო მე-16 მუხლის ,,დ’’ ქვეპუნქტის შესაბამისად, რზ -2 დაუშვებელია ყოველგვარი მშენებლობა, გარდა ამ წესების დანართ 1-ით განსაზღვრული ძირითადი და სპეციალური (ზონალური) შეთანხმებით დაშვებული სახეობებისა. სასამართლოს მსჯელობა იმასთან დაკავშირებით, რომ მიწის ნაკვეთზე სარეკრეაციო ზონა 2-ის მინიჭებით ხდება საკუთრების უფლების იმ ხარისხით შეზღუდვა, რომ შინაარს უკარგავს მას, როგორც ობიექტურ ღირებულებას, რაც წინააღმდეგობაში მოდის საქართველოს კონსტიტუციის მე-19 მუხლთან, აბსოლიტურად დაუსაბუთებელია. ,,დედაქალაქის მიწათსარგებლობის გენერალური გეგმის დამტკიცების შესახებ’’ ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს მიერ №39-18 დადგენილების მიზანი არის თბილისის სივრცითი და ტერიტორიული განვითარების ფორმირება და ამისთვის სამართლებრივი საფუძვლების შექმნა, მიწათსარგებლობის ზოგადი პირობების დადგენის გზით.

კასატორი განმარტავს, რომ მოსარჩელე ვერ ასაბუთებს კერძო ინტერესის უპირატესობას საჯარო ინტერესთან. სადავო ტერიტორიაზე ვრცელდება სარეკრეაციო ზონა 2 და გამომდინარე იქიდან, რომ ქალაქის ეკოლოგიური მდგომარეობის გაუმჯობესების მიზნით სასიცოცხლოდ მნიშვნელოვანია სარეკრეაციო სივრცეებისა და გამწვანებული ტერიტორიების შენარჩუნება და დაცვა, ადმინისტრაციული ორგანო მიიჩნევს, რომ აღნიშნული საჯარო ინტერესი აღმატებული დაცვის ღირსი სიკეთეა, შესაბამისად №39-18 დადგენილება მიღებულია დისკრეციული უფლებამოსილების ფარგლებში და ამავე ფარგლების დაცვით.

კასატორის - თბილისის ტრანსპორტისა და ურბანული განვითარების სააგენტოს განმარტებით, ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს 2014 წლის 30 დეკემბრის N20-105 დადგენილებით, სადავო ტერიტორიის უდიდეს ნაწილს მინიჭებული ჰქონდა საცხოვრებელი ზონის სტატუსი, ხოლო მცირე ნაწილზე ვრცელდებოდა სარეკრეაციო ზონა 2. ,,დედაქალაქის მიწათსარგებლობის გენერალური გეგმის დამტკიცების შესახებ’’ ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს მიერ №39-18 დადგენილებით, ტერიტორიას განესაზღვრა სარეკრეაციო ზონის სტატუსი. სასამართლომ გადაწყვეტილების მიღებისას არ გაითვალისწინა ის გარემოება, რომ №... საკადასტრო ერთეული და მის მიმდებარედ არსებული ტერიტორია წარმოადგენს აქტიურად გამწვანებულ ტერიტორიას და მასზე ფიქსირდება მწვანე ხე-ნარგავები. ,,დედაქალაქის მიწათსარგებლობის გენერალური გეგმის დამტკიცების შესახებ’’ ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს მიერ №39-18 დადგენილებით გათვალისწინებული ‘’მწვანე ქალაქის’’ კონცეფციით განსაზღვრული ამოცანების შესრულების მიზნით, სასიცოცხლოდ მნიშვნელოვანია გამოირიცხოს მწვანე სივრცეების ხარჯზე უკონტროლო და ქაოტური ურბანული განვითარება, რომელიც იწვევს გარემოს დეგრადირებასა და საქალაქო სტრუქტურების არახელსაყრელ განაწილებას. განსახილველ ტერიტორიაზე მოქმედი სარეკრეაციო ზონის სამშენებლო ზონით ცვლილება და შემდგომში მისი სამშენებლოდ განვითარება გამოიწვევს ზონებს შორის არსებული კონტურის რღვევას და შექმნის სარეკრეაციო სივრცეების ხარჯზე ქაოტური განაშენიანების კიდევ ერთ პრეცედენტს.

კასატორის მითითებით, სასამართლომ მხედველობაში არ მიიღო ასევე ის გარემოებაც, რომ საპროექტო ტერიტორია წარმოადგენს ბუნებრივი ლანდშაფტის ნაწილს და მტკვრისპირა სარეკრეაციო სისტემამ უნდა უზრუნველყოს ქალაქის ცენტრალური ნაწილი მდინარისპირა ურბანული სარეკრეაციო სივრცეებით, რომლებიც ქალაქის განიავებისა და გაგრილების დერეფნების ფუნქციასაც შეასრულებს.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2025 წლის 15 აპრილის და 2025 წლის 29 აპრილის განჩინებებით, საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად, წარმოებაში იქნა მიღებული ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის საკრებულოსა და სსიპ ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის ტრანსპორტისა და ურბანული განვითარების სააგენტოს საკასაციო საჩივრები.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრების დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის საკრებულოსა და სსიპ ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის ტრანსპორტისა და ურბანული განვითარების სააგენტოს საკასაციო საჩივრები არ აკმაყოფილებს საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მოთხოვნებს და არ ექვემდებარება დასაშვებად ცნობას შემდეგ გარემოებათა გამო:

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილი განსაზღვრავს საკასაციო საჩივრის განსახილველად დასაშვებობის ამომწურავ საფუძვლებს, კერძოდ, აღნიშნული ნორმის თანახმად, საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მიერ საკასაციო საჩივარი დაიშვება, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ: ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია; გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება; დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივრები არ არის დასაშვები საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოთ მითითებული საფუძვლით.

საკასაციო საჩივრები არ არის დასაშვები სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების საკასაციო სასამართლოს მიერ დამკვიდრებული პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით და ამასთან, არ არსებობს საკასაციო საჩივრების განხილვის შედეგად მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღების ვარაუდი. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული გადაწყვეტილება არ ეწინააღმდეგება ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს. ამასთან, საქმის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს მიერ საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების თვალსაზრისით.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ კასატორები ვერ ასაბუთებენ სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვას მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით. კასატორები საკასაციო საჩივარში ვერ აქარწყლებენ სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებსა და დასკვნებს.

საკასაციო სასამართლო იზიარებს მოცემულ საქმეზე სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს და ამ გარემოებებთან დაკავშირებით გაკეთებულ სამართლებრივ შეფასებებს და მიიჩნევს, რომ სასამართლომ არსებითად სწორად გადაწყვიტა მოცემული დავა.

საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ მოცემულ საქმეში, დავის საგანს წარმოადგენს ,,დედაქალაქის მიწათსარგებლობის გენერალური გეგმის დამტკიცების შესახებ’’ ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს 2019 წლის 15 მარტის №39-18 დადგენილების კანონიერების შემოწმება იმ ნაწილში, რომლითაც ზ. ს-ას საკუთრებაში არსებულ მიწის ნაკვეთზე ს/კ №... გავრცელდა სარეკრეაციო ზონა 2 (რზ2).

საკასაციო სასამართლო მიუთითებს საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის მე-2 მუხლის 1-ლი ნაწილის „ე“ ქვეპუნქტზე, რომლის თანახმად ნორმატიული ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი არის უფლებამოსილი ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ საკანონმდებლო აქტის საფუძველზე გამოცემული სამართლებრივი აქტი, რომელიც შეიცავს მისი მუდმივი ან დროებითი და მრავალჯერადი გამოყენების ქცევის ზოგად წესს. ამავე კოდექსის 60¹ მუხლის 1-ლი და მე-2 ნაწილების თანახმად კი, ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი ბათილია, თუ იგი ეწინააღმდეგება კანონს ან არსებითად დარღვეულია მისი მომზადების ან გამოცემის კანონმდებლობით დადგენილი სხვა მოთხოვნები. ხოლო, ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის მომზადების ან გამოცემის წესის არსებით დარღვევად ჩაითვლება ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემა ამ კოდექსის 32-ე ან 34-ე მუხლით გათვალისწინებული წესის დარღვევით ჩატარებულ სხდომაზე ან კანონით გათვალისწინებული ადმინისტრაციული წარმოების სახის დარღვევით, ანდა კანონის ისეთი დარღვევა, რომლის არარსებობის შემთხვევაში მოცემულ საკითხზე მიღებული იქნებოდა სხვაგვარი გადაწყვეტილება.

საკასაციო სასამართლო ასევე მიუთითებს „ნორმატიული აქტების შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-7 მუხლის მე-9 პუნქტზე, რომლის თანახმად, თუ ამ კანონით სხვა რამ არ არის დადგენილი, კანონქვემდებარე ნორმატიული აქტის მიღება (გამოცემა) შეიძლება მიმღები (გამომცემი) ორგანოს (თანამდებობის პირის) მიერ მისი კომპეტენციის ფარგლებში, მხოლოდ საკანონმდებლო აქტის შესასრულებლად და იმ შემთხვევაში, თუ ეს პირდაპირ არის გათვალისწინებული საკანონმდებლო აქტით. კანონქვემდებარე ნორმატიულ აქტში მითითებული უნდა იყოს, რომელი საკანონმდებლო აქტის საფუძველზე და რომლის შესასრულებლად იქნა მიღებული (გამოცემული) იგი. აღნიშნული დანაწესიდან გამომდინარეობს იმ კანონქვემდებარე ნორმატიული აქტის საკანონმდებლო აქტთან შესაბამისობის ვალდებულება, რომლის შესასრულებლადაც იგი იქნა გამოცემული. განსახილველ შემთხვევაში კი, სადავო ნორმატიული აქტი გამოცემულია საქართველოს კანონის „ადგილობრივი თვითმმართველობის კოდექსის“ და „სივრცითი მოწყობისა და ქალაქმშენებლობის საფუძვლების შესახებ“ საქართველოს კანონის (ძალადაკარგულია - 20.07.2018, №3213 კანონით) საფუძველზე.

საქართველოს კონსტიტუციის მე-7 მუხლის მე-4 პუნქტის თანახმად, საქართველოს მოქალაქეები ადგილობრივი მნიშვნელობის საქმეებს აწესრიგებენ ადგილობრივი თვითმმართველობის მეშვეობით, საქართველოს კანონმდებლობის შესაბამისად სახელმწიფო ხელისუფლებისა და თვითმმართველი ერთეულების უფლებამოსილებათა გამიჯვნა ეფუძნება სუბსიდიარობის პრინციპს (მსგავსი შინაარსის სამართლებრივი ნორმა გათვალისწინებული იყო საქართველოს კონსტიტუციის სადავო პერიოდში მოქმედი რედაქციის მე-2 მუხლის მე-4 პუნქტით). საქართველოს ორგანული კანონის ადგილობრივი თვითმმართველობის კოდექსის სადავო პერიოდში მოქმედი რედაქციის მე-16 მუხლის 1-ლი ნაწილის თანახმად, ამ მუხლის მე-2 პუნქტით განსაზღვრული მუნიციპალიტეტის საკუთარი უფლებამოსილებები ექსკლუზიური უფლებამოსილებებია. ამ კანონის შესაბამისად მუნიციპალიტეტის საკუთარი უფლებამოსილების მოცულობა (ფარგლები) და განხორციელების წესი შეიძლება განისაზღვროს მხოლოდ საკანონმდებლო აქტის საფუძველზე, გარდა იმ შემთხვევისა, როდესაც ეს კანონი პირდაპირ მიუთითებს საქართველოს კანონმდებლობის შესაბამისად საკუთარი უფლებამოსილების განხორციელების რეგულირების შესაძლებლობაზე. ამავე მუხლის მე-2 პუნქტის „ე“ ქვეპუნქტი კი მუნიციპალიტეტის ერთ-ერთ საკუთარ უფლებამოსილებად განსაზღვრავს მუნიციპალიტეტის სივრცის დაგეგმარების გეგმების, გენერალური გეგმებისა და განაშენიანების გეგმების/განაშენიანების დეტალური გეგმების შემუშავებას და დამტკიცებას საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი წესით. აღსანიშნავია, რომ საქართველოს ორგანული კანონის, ადგილობრივი თვითმმართველობის კოდექსის 61-ე მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, მუნიციპალიტეტის საკრებულოს ნორმატიული ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტია საკრებულოს დადგენილება, ხოლო ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტია საკრებულოს განკარგულება.

საკასაციო სასამართლო ასევე მიუთითებს სადავო აქტის გამოცემის პერიოდში მოქმედ „სივრცითი მოწყობისა და ქალაქთმშენებლობის საფუძვლების შესახებ“ საქართველოს კანონზე, რომელიც ქვეყნის მდგრადი განვითარებისა და მოსახლეობის ჯანსაღი და უსაფრთხო საცხოვრებელი და სამოღვაწეო გარემოთი უზრუნველყოფის მიზნით არეგულირებდა სივრცითი მოწყობისა და ქალაქთმშენებლობის პროცესს, მათ შორის, განსახლების, დასახლებათა, ინფრასტრუქტურის განვითარებას, კულტურული მემკვიდრეობისა და გარემოს დაცვის მოთხოვნათა გათვალისწინებით, და ადგენდა ამ სფეროში სახელმწიფო ხელისუფლების ორგანოების, ფიზიკური და იურიდიული პირების უფლებებსა და მოვალეობებს. ამასთან, დასახელებული კანონი ადგენდა სივრცითი მოწყობისა და ქალაქთმშენებლობის საგანს, პრინციპებს, პრიორიტეტებს, მიზნებსა და ამოცანებს, სივრცით-ტერიტორიული დაგეგმვისა და დაგეგმვის დოკუმენტების ფორმებსა და როლს საქართველოს ტერიტორიის განვითარებასა და განაშენიანებაში. კანონის მე-2 მუხლის „მ“ ქვეპუნქტის თანახმად, მიწათსარგებლობის გენერალური გეგმა განსაზღვრულია, როგორც ქალაქთმშენებლობითი დოკუმენტი, რომელიც განსაზღვრავს დასახლებათა ტერიტორიების გამოყენების (მიწათსარგებლობის) და განაშენიანების ძირითად პარამეტრებს, კეთილმოწყობის, გარემოსა და უძრავი კულტურული მემკვიდრეობის დაცვის სივრცით-ტერიტორიულ პირობებს, სატრანსპორტო, საინჟინრო და სოციალური ინფრასტრუქტურის, ასევე ეკონომიკური განვითარების სივრცით ასპექტებს და განსახლების ტერიტორიულ საკითხებს. აღნიშნული კანონის მე-6 მუხლის მე-2 პუნქტი განსაზღვრავდა სივრცითი მოწყობისა და ქალაქთმშენებლობის სფეროში კერძო ინტერესებს, რომელსაც განეკუთვნებოდა ფიზიკურ და იურიდიულ პირთა ინტერესები, დაკავშირებული მათ საკუთრებაში არსებული უძრავი ქონების (ობიექტების) სივრცით-ტერიტორიულ დაგეგმვასთან და განვითარებასთან, ჯანსაღ და უსაფრთხო გარემოში არსებობასთან. სივრცით-ტერიტორიული დაგეგმვის სფეროში ფიზიკურ და იურიდიულ პირთა საქმიანობა შეიძლება შეზღუდულიყო იმ შემთხვევაში, თუ იგი წინააღმდეგობაში მოდიოდა კანონმდებლობასთან, საჯარო ინტერესებთან, ხელყოფდა სხვათა უფლებებს. ამავე მუხლის მე-3 პუნქტის თანახმად კი, სივრცითი მოწყობისა და ქალაქთმშენებლობის პროცესში საჯარო და კერძო ინტერესების შეთანხმებას უზრუნველყოფდა საქართველოს აღმასრულებელი ხელისუფლების, აფხაზეთისა და აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკების ხელისუფლებისა და ადგილობრივი თვითმმართველობის ორგანოები.

საკასაციო სასამართლო ასევე მიუთითებს, რომ ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს 2016 წლის 24 მაისის №14-39 დადგენილებით დამტკიცებულია „ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის ტერიტორიების გამოყენებისა და განაშენიანების რეგულირების წესები“, რომლის მე-15 მუხლის პირველი პუნქტის თანახმად, უფლებრივი ზონირების განხორციელების მიზნით დედაქალაქის ტერიტორია იყოფა მიწათსარგებლობის გენერალური გეგმის გადაწყვეტების შესაბამის ზოგად ფუნქციურ ზონებად და განაშენიანების რეგულირების გეგმების გადაწყვეტების შესაბამის კონკრეტულ ფუნქციურ ზონებად (ქვეზონებად). სარეკრეაციო ზონა 2 (რზ-2) არის სარეკრეაციო ქვეზონა, რომელიც მოიცავს თბილისის განაშენიანებული ტერიტორიების საზღვრებში არსებულ/დაგეგმილ გამწვანებულ ტერიტორიებს: პარკს, ღია სათამაშო მოედნებს და მსგავსი ტიპის სხვა ტერიტორიებს, ხოლო წესების მე-16 მუხლის „დ“ ქვეპუნქტის თანახმად, აღნიშნულ ზონაში დაუშვებელია ყოველგვარი მშენებლობა, გარდა ამ წესების დანართი-1-ით განსაზღვრული ძირითადი და სპეციალური (ზონალური) შეთანხმებით დაშვებული სახეობებისა.

განსახილველ შემთხვევაში დადგენილია, რომ 2009 წლის 19 ნოემბერს, ქ. თბილისში, ...ს ქ. №... კორპუსის მიმდებარედ არსებულ 487 კვ.მ. მიწის ნაკვეთზე, ქ. თბილისის საკრებულოს მიერ ზ. ს-ას სახელზე გაიცა №3145 საკუთრების უფლების მოწმობა. საჯარო რეესტრის ამონაწერის თანახმად (მომზადების თარიღი: 01/12/2009) ქ. თბილისში, ...ს ქ. №... კორპუსის მიმდებარედ არსებული უძრავი ქონება, საკადასტრო კოდით: №..., საკუთრების უფლებით აღირიცხა ზ. ს-ას სახელზე (ნაკვეთის საკუთრების ტიპი - საკუთრება, ნაკვეთის ფუნქცია - არასასოფლო-სამეურნეო, დაზუსტებული ფართობი: 487.00კვ.მ., ნაკვეთის წინა ნომერი: 2, შენობა-ნაგებობის ჩამონათვალი: №1, №2, №3).

2019 წლის 15 მარტს, ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს მიერ მიღებულ იქნა დადგენილება №39-18 ,,დედაქალაქის მიწათსარგებლობის გენერალური გეგმის დამტკიცების შესახებ’’, რომლითაც ზ. ს-ას საკუთრებაში არსებულ მიწის ნაკვეთზე ს/კ №... გავრცელდა სარეკრეაციო ზონა 2 (რზ2).

საქმეში არსებული ელექტრონული რუკებით დასტურდება, რომ უძრავ ნივთს №... საკადასტრო კოდით, 2014-2018 წლებში მინიჭებული ჰქონდა საცხოვრებელი ზონის სტატუსი, ხოლო 2019 წელს მას მიენიჭა სარეკრეაციო ზონა 2 (რზ-2).

ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს 2019 წლის 15 მარტის N39-18 დადგენილებით დამტკიცებული დედაქალაქის მიწათსარგებლობის გენერალური გეგმის ტექსტური ნაწილის 53-ე მუხლის თანახმად, სარეკრეაციო ზონა-2 (რზ-2) მოიცავს თბილისის განაშენიანებული ტერიტორიების საზღვრებში ან მის გარეთ არსებულ/დაგეგმილ გამწვანებულ ტერიტორიებს: პარკს, ღია სათამაშო მოედნებს და მსგავსი ტიპის სხვა ტერიტორიებს. აღნიშნული სამართლებრივი რეჟიმი გამორიცხავს აღნიშნულ ზონაში ყოველგვარ მშენებლობას, გარდა ამ წესების დანართი-1-ით განსაზღვრული ძირითადი და სპეციალური (ზონალური) შეთანხმებით დაშვებული სახეობებისა.

საკასაციო სასამართლო მიუთითებს საქართველოს კონსტიტუციის მე-19 მუხლზე, რომლის პირველი პუნქტის თანახმად, საკუთრებისა და მემკვიდრეობის უფლება აღიარებული და უზრუნველყოფილია. აღსანიშნავია, რომ საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლოს განმარტებით, ზემოაღნიშნული კონსტიტუციური დებულებით „აღიარებულია საკუთრების ინსტიტუტის, როგორც დემოკრატიული საზოგადოების ერთ-ერთ საფუძვლად არსებული ღირებულების კონსტიტუციური მნიშვნელობა, რომელიც ინდივიდის პიროვნული თავისუფლებისა და ინდივიდუალური თვითრეალიზების ერთ-ერთ უმნიშვნელოვანეს კომპონენტს წარმოადგენს“ (საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლოს 2017 წლის 29 დეკემბრის №3/7/679 გადაწყვეტილება საქმეზე შპს სამაუწყებლო კომპანია რუსთავი 2“ და „შპს ტელეკომპანია საქართველო“ საქართველოს პარლამენტის წინააღმდეგ, II-13). ამასთან, საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლოს განმარტებით, „საკუთრების უფლება ადამიანის არა მარტო არსებობის ელემენტარული საფუძველია, არამედ უზრუნველყოფს მის თავისუფლებას, მისი უნარისა და შესაძლებლობების ადეკვატურ რეალიზაციას, ცხოვრების საკუთარი პასუხისმგებლობით წარმართვას. ყოველივე ეს კანონზომიერად განაპირობებს ინდივიდის კერძო ინიციატივებს ეკონომიკურ სფეროში, რაც ხელს უწყობს ეკონომიკური ურთიერთობების, თავისუფალი მეწარმეობის, საბაზრო ეკონომიკის განვითარებას, ნორმალურ, სტაბილურ სამოქალაქო ბრუნვას“ (საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლოს 2007 წლის 2 ივლისის №1/2/384 გადაწყვეტილება საქმეზე „საქართველოს მოქალაქეები – დავით ჯიმშელეიშვილი, ტარიელ გვეტაძე და ნელი დალალიშვილი საქართველოს პარლამენტის წინააღმდეგ“, II-5).

აღნიშნული მიმართულებით მნიშვნელოვანია საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის მსჯელობაც, რომ: „საკუთრების უფლება არ არის მხოლოდ დეკლარაციული ხასიათის. იგი წარმოადგენს მთელი რიგი ქონებრივი ურთიერთობებისა და სხვაგვარი სამართლებრივი შედეგების წარმოშობის უმთავრეს წინაპირობას. ამასთან, საკუთრების უფლების დაცულობის უზრუნველყოფის საჭიროება არ არის ფორმალური და სწორედ აღნიშნული წარმოადგენს დემოკრატიული სახელმწიფოს ქვაკუთხედს, რამდენადაც საკუთრების უფლების დაცვით მიღწეული უფლების ქმედით რეალიზებაზეა დამოკიდებული საქართველოს კონსტიტუციით რეგლამენტირებული ადამიანის მთელ რიგ უფლებათა შემდგომი განხორციელება. საკუთრების უფლების გარანტირებულობა და მისი კონსტიტუციური მოწესრიგება განაპირობებს, მათ შორის, პირის შესაძლებლობას, საკუთარი სურვილის შესაბამისად, თავისუფალი ნების საფუძველზე განკარგოს და შეიძინოს ქონებრივი უფლებები... სახელმწიფო კისრულობს, ერთი მხრივ, პოზიტიურ ვალდებულებას, თავისუფალი შეთანხმებების აღსრულებისათვის სათანადო ფაქტობრივი თუ სამართლებრივი გარანტიების შექმნის გზით უზრუნველყოს თავისუფალი ნების გამოხატვის საფუძველზე ქონებრივ უფლებათა განკარგვის შესაძლებლობა, ხოლო, მეორე მხრივ, სახელმწიფო ნეგატიური ვალდებულების ფარგლებში, ვალდებულია თავად არ ხელყოს ეროვნული და საერთაშორისო კანონმდებლობით გათვალისწინებული საკუთრების უფლება (სუსგ №ბს-1322(კ-19), 25.03.2021წ).

საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ საქართველოს კონსტიტუციით გარანტირებული საკუთრების უფლება თავის თავში მოიაზრებს როგორც საკუთრების ჩამორთმევისგან პირის დაცვას და ჩამორთმევის საგამონაკლისო წინაპირობების რეგლამენტაციას, ასევე სახელმწიფოს ვალდებულებას შესაბამისი საფუძვლების გარეშე არ შეუზღუდოს პირს მისი საკუთრების განკარგვა/გამოყენება. ამდენად, საკუთრებით სარგებლობის შეზღუდვის ყველა შემთხვევაში, უფლებაში ჩარევა უნდა განხორციელდეს საჯარო და კერძო ინტერესების შეპირისპირების შედეგად, ემსახურებოდეს მხოლოდ მკაფიოდ განსაზღვრულ ლეგიტიმურ მიზანს, იყოს მიზნის მიღწევისთვის აუცილებელი და თანაზომიერი საშუალება. შესაბამისად, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ განსახილველ შემთხვევაში ერთმანეთთან შეპირისპირებულია კერძო და საჯარო ინტერესები, ასეთ დროს კი ნებისმიერ ადმინისტრაციულ ორგანოს, როგორც შესაბამის სფეროში სახელმწიფოს წარმომადგენელს და სახელმწიფო ფუნქციების შემსრულებელ პირს, ევალება განსაკუთრებული სიფრთხილის და გულისხმიერების გამოჩენა, რამდენადაც მმართველობითი ღონისძიების ფარგლებში ადმინისტრაციული ორგანოს მოქმედების ფართო არეალი იმთავითვე კერძო ინტერესების დაუსაბუთებელი შეზღუდვის რისკის მატარებელია.

განსახილველ შემთხვევაში, საკასაციო პალატა ყურადღებას გაამახვილებს იმ გარემოებებზე, რომ დასახელებულ ტერიტორიაზე, ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს 2014 წლის 30 დეკემბრის N20-105 დადგენილებით (მიწათსარგებლობის გენერალური გეგმის თანახმად), ვრცელდებოდა საცხოვრებელი ზონა და მხოლოდ მცირე მონაკვეთს ჰქონდა სარეკრეაციო ზონის სტატუსი, სადავო უძრავი ქონების ირგვლივ არსებობს აქტიური განაშენიანება - მათ შორის საცხოვრებელი კორპუსები, ასევე მოცემულ ტერიტორიაზე შემზღუდავი ფუნქციური ზონის გავრცელებისას, პირს უკვე ჰქონდა აშენებული საცხოვრებელი ფუნქციის მქონე შენობა და მისი დამხმარე ნაგებობები.

საკასაციო სასამართლოს მითითებით, განსახილველ შემთხვევაში სადავო აქტით დაცულია მხოლოდ საჯარო ინტერესები, გადაწყვეტილების მიღებისას საჯარო და კერძო ინტერესთა თანაფარდობის დროს არ იქნა გათვალისწინებული ზ. ს-ას საკუთრების უფლება. საქმეზე სათანადო გადაწყვეტილების მიღება კი სწორედ ინტერესთა თანაფარდობისა და შესაბამისი ბალანსის დაცვის შედეგად უნდა იქნეს მიღებული. ადმინისტრაციული ქმედების დროს საჭიროა ურთიერთსაპირისპირო ინტერესების ერთმანეთთან სწორი ურთიერთშეფარდება. განსახილველ შემთხვევაში, მოსარჩელის საკუთრებაში არსებულ უძრავ ქონებაზე სარეკრეაციო ზონა 2 (რზ-2)-ის არსებობითა და აღნიშნული ფუნქციური ზონით გათვალისწინებული შეზღუდვებით ეჭვქვეშ დგას საკუთრების უფლების არსი და შინაარსი. ასეთ ვითარებაში გადამწყვეტი მნიშვნელობა აქვს საჯარო და კერძო ინტერესების შეპირისპირებისას მიღებული გადაწყვეტილების დასაბუთების ხარისხს. გასაჩივრებული ნორმატიული აქტით კი ვერ დგინდება მოსარჩელის საკუთრების უფლების შეზღუდვის თანაზომიერი ლეგიტიმური მიზანი, რომელიც ერთმნიშვნელოვნად გამორიცხავდა მოსარჩელის საკუთრების უფლების დაცვის ინტერესს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ მოცემულ საქმეს არ გააჩნია არავითარი პრინციპული მნიშვნელობა სასამართლო პრაქტიკისათვის, ხოლო საკასაციო საჩივარს - წარმატების პერსპექტივა. შესაბამისად, არ არსებობს საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით რეგლამენტირებული არც ერთი საფუძველი, რის გამოც, საკასაციო საჩივარი არ უნდა იქნეს დაშვებული განსახილველად.

ამასთან, საკასაციო სასამართლო მიუთითებს საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მე-4 ნაწილზე და აღნიშნავს, რომ თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება მიჩნეული, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70%.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლით, 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის საკრებულოსა და სსიპ ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის ტრანსპორტისა და ურბანული განვითარების სააგენტოს საკასაციო საჩივრები მიჩნეულ იქნეს დაუშვებლად;

2. უცვლელად დარჩეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2024 წლის 20 ნოემბრის განჩინება;

3. სსიპ ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის ტრანსპორტისა და ურბანული განვითარების სააგენტოს (ს/ნ 205393689) დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე 23.04.2025წ. №04423 საგადახდო მოთხოვნით გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის - 300 ლარის 70% - 210 ლარი, შემდეგი ანგარიშიდან: ქ. თბილისი, სახელმწიფო ხაზინა, ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის №200122900, სახაზინო კოდი №300773150;

4. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.

თავმჯდომარე ბ. შონია

მოსამართლეები: ქ.ცინცაძე

გ. მაკარიძე