საქართველოს უზენაესი სასამართლო

გ ა ნ ჩ ი ნ ე ბ ა

საქართველოს სახელით

საქმე №ბს-635(კ-25) 18 სექტემბერი, 2025 წელი

ქ. თბილისი

ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

მაია ვაჩაძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

მოსამართლეები: გოჩა აბუსერიძე, ბიძინა სტურუა

საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე

კასატორი (მოპასუხე) – ქალაქ რუსთავის მუნიციპალიტეტის მერია

მოწინააღმდეგე მხარე (მოსარჩელე) – ლ. შ-ი

მესამე პირები - სსიპ სახელმწიფო ქონების ეროვნული სააგენტო, ა. ა-ი, ლ. ს-ო, ლა. შ-ი

გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2024 წლის 16 დეკემბრის განჩინება

დავის საგანი – ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის ბათილად ცნობა, ახალი ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემის დავალება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი :

2023 წლის 13 იანვარს ლ. შ-იმა სასარჩელო განცხადებით მიმართა რუსთავის საქალაქო სასამართლოს, მოპასუხის - ქალაქ რუსთავის მუნიციპალიტეტის მერიის მიმართ.

მოსარჩელის განმარტებით, მან 8.11.2022წ. მიმართა ქ.რუსთავის მუნიციპალიტეტის მერიას განცხადებით, რომლითაც მოითხოვა ქ. რუსთავში, ...ს ქუჩა №...-ში მდებარე ბინის პრივატიზაცია. ქ. რუსთავის მუნიციპალიტეტის მერიის 16.12.2022წ. გადაწყვეტილებით მოსარჩელეს უარი ეთქვა მოთხოვნილი ბინის პრივატიზებაზე იმ დასაბუთებით, რომ მის მიერ წარდგენილი არ იყო კანონიერი სარგებლობის დამადასტურებელი დოკუმენტის დედანი ან სათანადოდ დამოწმებული ასლი. მოსარჩელე აღნიშნავს, რომ საქართველოს მთავრობის 2014 წლის 20 თებერვლის N189 დადგენილებით დამტკიცებული წესის მე-4 მუხლის მე-3 პუნქტის “ა” ქვეპუნქტით განსაზღვრულია არაპრივატიზებული საცხოვრებელი და არასაცხოვრებელი (იზოლირებული და არაიზოლირებული) ფართობის კანონიერი სარგებლობის დამადასტურებელი დოკუმენტები. ზემოაღნიშნული წესის შესაბამისად, მართლზომიერი მფლობელობა შეიძლება ასევე დადასტურდეს დადგენილებაში კონკრეტულად მიუთითებელი, სხვა დოკუმენტით. რუსთავის მუნიციპალიტეტის მერიას ევალებოდა მოსარჩელის მიერ წარდგენილი დოკუმენტების სათანადოდ შეფასება და იმ გარემოების გათვალისწინებინა, რომ ზემოაღნიშნულ საცხოვრებელ ბინაზე არ იკვეთებოდა სხვა საჯარო თუ კერძო პირთა ინტერესები. მოსარჩელე აღნიშნავს, რომ სადავო მისამართზე ცხოვრობს 2003 წლიდან. ზემოხსენებულ მისამართზე ლ. შ-ი რეგისტრირებულია, ასევე იხდის კომუნალურ გადასახადებს.

ამდენად, მოსარჩელემ მოითხოვა საცხოვრებელი ბინის პრივატიზაციაზე უარის თქმის შესახებ ქალაქ რუსთავის მუნიციპალიტეტის მერის პირველი მოადგილის 2022 წლის 16 დეკემბრის №... გადაწყვეტილების ბათილად ცნობა და ქ.რუსთავში, ...ს ქ. №...-ში მდებარე საცხოვრებელი ბინის მის საკუთრებაში უსასყიდლოდ გადაცემის თაობაზე, მოპასუხისთვის ახალი აქტის გამოცემის დავალება მოითხოვა.

რუსთავის საქალაქო სასამართლოს 2023 წლის 27 იანვრის განჩინებით მოცემულ საქმეზე მესამე პირად ჩაბმულ იქნა სსიპ სახელმწიფო ქონების ეროვნული სააგენტო.

რუსთავის საქალაქო სასამართლოს 2023 წლის 11 აპრილის განჩინებით მოცემულ საქმეზე მესამე პირებად ჩაბმულ იქნენ: ლა. შ-ი, ა. ა-ი და ლ. ს-ო.

რუსთავის საქალაქო სასამართლოს 2023 წლის 28 ივლისის გადაწყვეტილებით ლ. შ-ის სარჩელი დაკმაყოფილდა; ბათილად იქნა ცნობილი საცხოვრებელი ბინის პრივატიზაციაზე უარის თქმის შესახებ ქალაქ რუსთავის მუნიციპალიტეტის მერიის 2022 წლის 16 დეკემბრის №... გადაწყვეტილება და მოპასუხეს დაევალა ქ. რუსთავში, ...ს ქუჩა №...-ში მდებარე საცხოვრებელი ბინის მოსარჩელისთვის უსასყიდლოდ საკუთრებაში გადაცემის თაობაზე, ახალი ინდივიდუალურ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემა.

რუსთავის საქალაქო სასამართლოს 2023 წლის 28 ივლისის გადაწყვეტილება სააპელაციო საჩივრით გაასაჩივრა ქალაქ რუსთავის მუნიციპალიტეტის მერიამ, რომელმაც გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა მოითხოვა.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2024 წლის 16 დეკემბრის განჩინებით ქალაქ რუსთავის მუნიციპალიტეტის მერიის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა; უცვლელად დარჩა რუსთავის საქალაქო სასამართლოს 2023 წლის 28 ივლისის გადაწყვეტილება.

სააპელაციო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ რუსთავის მშრომელთა დეპუტატების საქალაქო (რაიონული) საბჭოს აღმასრულებელი კომიტეტის 1977 წლის 17 მაისის №611 ორდერის ყუის მიხედვით, ლ. ს-ოს გადაეცა ქ. რუსთავში, ...ს ქ. №...-ში მდებარე სახლი.

საბინაო მეურნეობის ტრესტთან არსებული ბინების პირადი ბარათების გადაფორმების კომისიის 1985 წლის 28 ოქტომბრის №40 ოქმით, საქართველოს სსრ საბინაო კოდექსის 98-ე მუხლის საფუძელზე გაფორმდა ...ს ქ. №...-ში მდებარე ბინის პირადი ბარათი ა. ზ.-ს ძე შ-ის სახელზე. ოჯახის შემადგენლობა ოთხი სული (თვითონ, ორი შვილი და ყოფილი მეუღლე).

N221416392 სამკვიდრო მოწმობის გაცემის თაობაზე 2022 წლის 18 ოქტომბრის სანოტარო აქტის თანახმად, ლ. შ-იმა, როგორც ა. შ-ის პირველი რიგის მემკვიდრემ (შვილი), მიიღო სამკვიდრო, საქართველოს სამოქალაქო კოდექსით დადგენილი წესით, ფაქტობრივი ფლობით, სამკვიდრო ქონებაში შემავალი აქტივებითა და პასივებით.

2022 წლის 8 ნოემბერს ლ. შ-იმა განცხადებით მიმართა რუსთავის მუნიციპალიტეტის მერიას ქ. რუსთავში, ...ს ქ. №...-ში მდებარე ბინის პრივატიზაციის მოთხოვნით. ქალაქ რუსთავის მუნიციპალიტეტის მერის პირველი მოადგილის 2022 წლის 16 დეკემბრის №... გადაწყვეტილებით მოთხოვნა არ დაკმაყოფილდა იმ საფუძვლით, რომ განმცხადებლის მიერ საპრივატიზაციო ბინაზე ვერ იქნა წარდგენილი სარგებლობის დამადასტურებელი დოკუმენტის დედანი.

საქმეში დაცული 2023 წლის 12 იანვრის აქტის თანახმად, ერთი მხრივ, ქ. რუსთავის მუნიციპალიტეტის მერის წარმომადგენელი ...ს სახელობის ადმინისტრაციულ ერთეულში გ. კ-ე და მეორე მხრივ, მოქალაქეები ნ. ჩ-ი და ქ. მ-ი ადგილზე გასვლით ადგენენ აქტს მასზედ, რომ ქ. რუსთავში, ...ს ქუჩა, კორპ N..., ბინა N..., სამსართულიანი კორპუსის ... სადარბაზოს, მესამე სართულის სამ ოთახიან ბინაში ცხოვრობენ მოქალაქეები: ა. შ-ი, ნ. შ-ი, ა. ა-ი, ლ. შ-ი, ზ. შ-ი, ნ. დ-ა, ნ. ა-ე და დ. ა-ე.

სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს 2023 წლის 20 თებერვლის N... წერილის თანახმად, ქ. რუსთავში, ...ს ქუჩა, კორპ N..., ბინა N...-ში საკუთრების უფლება რეგისტრირებული არ არის. ტექნიკური აღრიცხვის არქივის მონაცემებით, ქ. რუსთავში, ...ს ქუჩა N...-ში მდებარე უძრავი ნივთის სააღრიცხვო მასალა სხვადასხვა ბინებზე და ინდივიდუალურ მესაკუთრეებზე წარმოდგენილია ცალ-ცალკე ტექნიკური პასპორტების სახით. ბინა N...-თან მითითებით, ტექნიკური პასპორტი და უფლების დამდგენი დოკუმენტი წარმოდგენილი არ არის.

სააპელაციო სასამართლომ მიუთითა "კანონიერი მოსარგებლეებისათვის გადასაცემი არაპრივატიზებული საცხოვრებელი და არასაცხოვრებელი (იზოლირებული და არაიზოლირებული) ფართობის ადგილობრივი თვითმმართველობის აღმასრულებელი ორგანოების მიერ კანონიერი მოსარგებლეებისათვის უსასყიდლოდ საკუთრებაში გადაცემის წესის დამტკიცების შესახებ" საქართველოს მთავრობის 2014 წლის 20 თებერვლის N189 დადგენილების მე-2 და მე-4 მუხლებზე. სააპელაციო სასამართლოს განმარტებით, მითითებული ნორმატიული აქტით დადგენილი მიზნებისათვის, კანონიერ მოსარგებლედ მიიჩნევა პირი, რომლის მიმართაც არსებობს კანონიერი სარგებლობის თაობაზე უფლებამოსილი ორგანოს მიერ გაცემული დოკუმენტი და რომელიც ფაქტობრივად სარგებლობს საცხოვრებელი და არასაცხოვრებელი ფართობით. ამ ორი წინაპირობის ერთდროულად არსებობა აუცილებელია იმისთვის, რომ პირი ჩაითვალოს კანონიერ მოსარგებლედ და წარმოეშვას მის მიერ დაკავებული ფართობის უსასყიდლოდ საკუთრებაში გადაცემის მოთხოვნა. ზემოაღნიშნული „წესის“ მე-4 მუხლის მე-5 პუნქტის თანახმად, განმცხადებელს უფლება აქვს განცხადებას დაურთოს ასევე სხვა დოკუმენტი, რომელიც შეიძლება საფუძვლად დაედოს განმცხადებლის მიერ მოთხოვნილი საკითხის გადაწყვეტას. ამგვარი დოკუმენტი, თავის მხრივ შეიძლება იყოს, როგორც რაიმე სხვა წერილობითი დოკუმენტი, ასევე ფაქტობრივი გარემოებებისა და სხვა მტკიცებულებების ერთობლიობაც, რომლებიც უტყუარად ადასტურებენ მოსარჩელის კანონიერი სარგებლობის ფაქტს საცხოვრებელ ბინაზე.

სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნა, რომ სადავო საკითხზე მსჯელობისას ადმინისტრაციული ორგანო შემოიფარგლა მხოლოდ საქართველოს მთავრობის 20.02.2014წ. N189 დადგენილებაში მითითებულ კონკრეტულ დოკუმენტთა ჩამონათვალით და მხედველობაში არ მიიღო კანონმდებლის ნება მასზედ, რომ კანონიერი სარგებლობა შესაძლოა დასტურდებოდეს რაიმე სხვა დოკუმენტით ან გარემოებათა ერთობლიობითაც, რომელიც შესაძლოა დადგენილებაში სახელდებით არ იყოს მოხსენიებული.

პალატამ მიუთითა, რომ სადავო ფართზე მოსარჩელის საკუთრების უფლების მოპოვების ლეგიტიმური მოლოდინი გამომდინარეობს ხანგრძლივი პერიოდის მანძილზე - 1985 წლიდან დღემდე ფლობითა და მასზე მზრუნველობით. ამასთან, სადავო უძრავ ქონებაზე არ არსებობდა და არც ამჟამად არსებობს სხვა, საჯარო თუ კერძო პირთა ინტერესი.

სააპელაციო პალატამ გაიზიარა რუსთავის საქალაქო სასამართლოს მოტივაცია მასზედ, რომ საბინაო მეურნეობის ტრესტთან არსებული ბინების პირადი ბარათების გადაფორმების კომისიის 1985 წლის N40 ოქმის მხოლოდ ასლის სახით არსებობა არ შეიძლება მოსარჩელის საკუთრების უფლების შეზღუდვის საფუძველი გახდეს ვინაიდან, საქმეში არსებული გარემოებების ერთობლიობა იძლევა ლ. შ-ის დაინტერესებაში მყოფი უძრავი ქონების იდენტიფიცირებისა და კანონიერად სარგებლობის ფაქტში დარწმუნების საფუძველს. სააპელაციო პალატის მითითებით, 1985 წლის 28 ოქტომბრის №40 ოქმი, ასევე ოჯახის მიერ კომუნალური გადასახადების გადახდის ფაქტის დადასტურების შესახებ ინფორმაცია და ის გარემოება, რომ 1985 წლიდან დღემდე ოჯახი უწყვეტად ფლობს უძრავ ქონებას, ამასთან უფლებრივი თვალსაზრისით შედავება არავის წარუდგენია, მიჩნეულ უნდა იქნეს მოსარჩელის საპრივატიზაციო ბინაში ცხოვრების დამადასტურებელ გარემოებებად, ამასთან, „სხვა დოკუმენტად", რაც სადავო უძრავი ქონების პრივატიზების საკმარის საფუძველს წარმოადგენს.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2024 წლის 16 დეკემბრის განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა ქ. რუსთავის მუნიციპალიტეტის მერიამ, რომელმაც გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა მოითხოვა.

კასატორი მიიჩნევს, რომ ქვედა ინსტანციის სასამართლოთა მიერ გაკეთებული სამართლებრივი შეფასებები არ შეესაბამება საქართველოს მთავრობის 2014 წლის 20 თებერვლის N189 დადგენილებას. მითითებული დადგენილების მიზანს მართალია წარმოდგენს ფიზიკური პირებისთვის ბინების პრივატიზების პროცესის გამარტივება, თუმცა აღნიშნული კანონით დადგენილი წესითა და შესაბამისი წინაპირობების დაცვით უნდა განხორციელდეს. კასატორი უსაფუძვლოდ მიიჩნევს სასამართლოთა განმარტებას მასზედ, რომ მოცემულ შემთხვევაში სახეზეა ზემოხსენებულ დადგენილებაში მითითებული კანონიერი სარგებლობის „სხვა“ დოკუმენტი. კასატორი აღნიშნავს, რომ საბჭოთა კავშირის დაშლის შემდეგ წინა პლანზე გადმოინაცვლა კერძო საკუთრების დაცვის აუცილებლობამ. ბუნებრივია, კანონმდებელი ვერ უზრუნველყოფდა ყველა იმ დოკუმენტის კონკრეტიზაციას, რომლის არსებობის შემთხვევაშიც პირი უფლებამოსილი იქნებოდა მოეთხოვა ბინის პრივატიზება. კასატორი მიიჩნევს, რომ წარმოებისას ადმინისტრაციულმა ორგანომ გამოიკვლია საქმისთვის არსებითი მნიშვნელობის მქონე გარემოებები, თუმცა სადავო ბინაზე ვერ დადგინდა ლ. შ-ის კანონიერი სარგებლობის უფლება. კასატორი აღნიშნავს, რომ ადმინისტრაციული წარმოებისას გამოიკვეთა სხვა პირის, კერძოდ, ლ. ს-ოს კანონიერი სარგებლობის უფლება და მის სახელზე გაცემული დოკუმენტი. კასატორი აღნიშნავს, რომ ლ. შ-ის სადავო ქონებაზე კანონიერი სარგებლობის უფლების დამადასტურებელი დოკუმენტის დედნის სახით არარსებობის საფუძვლით უარი ეთქვა მოთხოვნილი ბინის პრივატიზებაზე.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2025 წლის 23 ივნისის განჩინებით საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად წარმოებაში იქნა მიღებული ქალაქ რუსთავის მუნიციპალიტეტის მერიის საკასაციო საჩივარი.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ ქალაქ რუსთავის მუნიციპალიტეტის მერიის საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მოთხოვნებს და არ ექვემდებარება დასაშვებად ცნობას შემდეგ გარემოებათა გამო:

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილი განსაზღვრავს საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის ამომწურავ საფუძვლებს, კერძოდ, აღნიშნული ნორმის თანახმად, საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მიერ საკასაციო საჩივარი დაიშვება, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ: ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია; გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება; დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოთ მითითებული საფუძვლით.

საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სააპელაციო სასამართლოს განჩინების საკასაციო სასამართლოს მიერ დამკვიდრებული პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით და ამასთან, არ არსებობს საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღების ვარაუდი. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება ასევე არ ეწინააღმდეგება ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს. ამასთან, საქმის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს მიერ საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების თვალსაზრისით.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ კასატორი ვერ ასაბუთებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვას მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით. კასატორი საკასაციო საჩივარში ვერ აქარწყლებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს და

საკასაციო სასამართლო იზიარებს მოცემულ საქმეზე ქვედა ინსტანციის სასამართლოების მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს, ამ გარემოებებთან დაკავშირებით გაკეთებულ სამართლებრივ შეფასებებს და მიიჩნევს, რომ სასამართლოებმა არსებითად სწორად გადაწყვიტეს მოცემული დავა.

დავის საგანს წარმოადგენს საცხოვრებელი ბინის პრივატიზაციაზე უარის თქმის შესახებ ქალაქ რუსთავის მუნიციპალიტეტის მერის პირველი მოადგილის 2022 წლის 16 დეკემბრის №... გადაწყვეტილების კანონიერება და ქ. რუსთავში, ...ს ქ. №...-ში მდებარე ბინის მოსარჩელის საკუთრებაში გადაცემის შესახებ მოპასუხისთვის ახალი ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემის დავალება.

საქმის მასალებით დადგენილია, რომ რუსთავის მშრომელთა დეპუტატების საქალაქო (რაიონული) საბჭოს აღმასრულებელი კომიტეტის მიერ 1977 წლის 17 მაისს ლ. ს-ოს სახელზე გაიცა ორდერის ყუა №611, რომლითაც ორდერის მიმღებს გადაეცა სახლი, მდებარე: ქ. რუსთავი, ...ს ქ. №...-ში.

საბინაო მეურნეობის ტრესტთან არსებული ბინების პირადი ბარათების გადაფორმების კომისიის 1985 წლის 28 ოქტომბრის №40 ოქმით, საქართველოს სსრ საბინაო კოდექსის 98-ე მუხლის საფუძელზე გაფორმდა ...ს ქ. №...-ში მდებარე ბინის პირადი ბარათი ა. ზ.-ს ძე შ-ის სახელზე, ოჯახის შემადგენლობა ოთხი სული (თვითონ, ორი შვილი და ყოფილი მეუღლე).

ლ. შ-ი აწ გარდაცვლილი ა. შ-ის პირველი რიგის მემკვიდრეა (შვილი). მან როგორც პირველი რიგის მემკვიდრემ საკუთრებაში მიიღო სრულად სამკვიდრო ქონებაში შეამავალი აქტივები და პასივები.

მოსარჩელე 1986 წლიდან ფაქტობრივად ცხოვრობს ქ. რუსთავში, ...ს ქ. №...-ში მდებარე ბინაში, ხოლო ჩაწერილია 2003 წლიდან. მითითებულ ბინაზე მოსარჩელე იხდის კომუნალურ გადასახადებს.

2022 წლის 8 ნოემბერს მოსარჩელემ მიმართა ქალაქ რუსთავის მუნიციპალიტეტის მერიას ქ. რუსთავში, ...ს ქ. №...-ში მდებარე ბინის პრივატიზაციის მოთხოვნით. ქალაქ რუსთავის მუნიციპალიტეტის მერის პირველი მოადგილის 2022 წლის 16 დეკემბრის №... გადაწყვეტილებით ლ. შ-ის მოთხოვნა არ დაკმაყოფილდა იმ საფუძვლით, რომ განმცხადებლის მიერ საპრივატიზაციო ბინაზე ვერ იქნა წარდგენილი კანონიერი სარგებლობის დამადასტურებელი დოკუმენტის დედანი.

საკასაციო სასამართლო მიუთითებს საქართველოს მთავრობის 2014 წლის 20 თებერვლის №189 დადგენილებით დამტკიცებულ „კანონიერი მოსარგებლეებისათვის გადასაცემი არაპრივატიზებული საცხოვრებელი და არასაცხოვრებელი (იზოლირებული და არაიზოლირებული) ფართობის ადგილობრივი თვითმმართველობის აღმასრულებელი ორგანოების მიერ კანონიერი მოსარგებლეებისათვის უსასყიდლოდ საკუთრებაში გადაცემის წესზე“, რომელიც არეგულირებს სახელმწიფო საბინაო ფონდში საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის ამოქმედებამდე და ადგილობრივი თვითმმართველი ერთეულის საცხოვრებელ ფონდში არსებული, მათ შორის 2007 წლის 2 თებერვლამდე დროებით გადაცემული, არაპრივატიზებული საცხოვრებელი და არასაცხოვრებელი (იზოლირებული და არაიზოლირებული) ფართობის კანონიერი მოსარგებლისათვის უსასყიდლოდ საკუთრებაში გადაცემის წესსა და პირობებს, ამ პროცესში წარმოშობილ ურთიერთობებს და განსაზღვრავს წესით გათვალისწინებული ურთიერთობის მხარეებსა და მათ უფლებამოსილებებს. მითითებული „წესის“ მე-2 მუხლის პირველი პუნქტის „ე“ ქვეპუნქტის მიხედვით, კანონიერ მოსარგებლეს წარმოადგენს ფიზიკური პირი, რომელიც უფლებამოსილი ორგანოს მიერ გაცემული დოკუმენტის (ინდივიდუალურ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი, ბინის ორდერი, საბინაო წიგნი და სხვ.) საფუძველზე კანონიერად სარგებლობს საცხოვრებელი და არასაცხოვრებელი (იზოლირებული ან არაიზოლირებული) ფართობით, ხოლო კანონიერი მოსარგებლის გარდაცვალების შემთხვევაში, მისი მემკვიდრე. ხსენებული წესის მე-4 მუხლის მე-3 პუნქტის „ა“ ქვეპუნქტის თანახმად, არაპრივატიზებული საცხოვრებელი და არასაცხოვრებელი (იზოლირებული და არაიზოლირებული) ფართობის საკუთრებაში გადაცემის თაობაზე წარდგენილ განცხადებას უნდა დაერთოს: არაპრივატიზებული საცხოვრებელი და არასაცხოვრებელი (იზოლირებული და არაიზოლირებული) ფართობის კანონიერი სარგებლობის დამადასტურებელი დოკუმენტი (ინდივიდუალურ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი, ბინის ორდერი, საბინაო წიგნი და სხვ.); კანონიერი მოსარგებლის გარდაცვალების შემთხვევაში, აგრეთვე მემკვიდრეობის დამადასტურებელი შესაბამისი დოკუმენტი. წესის მე-4 მუხლის მე-5 პუნქტის თანახმად, განმცხადებელს უფლება აქვს განცხადებას დაურთოს ასევე სხვა დოკუმენტი, რომელიც შეიძლება საფუძვლად დაედოს განმცხადებლის მიერ მოთხოვნილი საკითხის გადაწყვეტას. შესაბამისად, ყოველ კონკრეტულ მოთხოვნაზე მსჯელობისას, ადმინისტრაციულმა ორგანომ სათანადოდ უნდა შეაფასოს წარდგენილი დოკუმენტები და საქმის ფაქტობრივი გარემოებები.

ამდენად, იმისათვის, რომ პირი ჩაითვალოს კანონიერ მოსარგებლედ, მითითებული „წესი“ მოითხოვს კუმულაციურად ორი პირობის არსებობას - 1. პირს უნდა ჰქონდეს უფლებამოსილი ორგანოს მიერ გაცემული სარგებლობის უფლებაწარმომშობი დოკუმენტი (ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი, ბინის ორდერი, საბინაო წიგნი და სხვა) და 2. ამ დოკუმენტის საფუძველზე კანონიერად უნდა სარგებლობდეს სადავო ფართით.

საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ პირის მიერ უძრავი ქონების სარგებლობის კანონიერება შეიძლება დადასტურდეს არამარტო ისეთი კონკრეტული, კანონით პირდაპირ გათვალისწინებული დოკუმენტებით, როგორიც არის ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი, ბინის ორდერი ან საბინაო წიგნი, არამედ სხვა წერილობითი დოკუმენტებითაც. სამართლის ნორმა იმგვარად არის ფორმულირებული, რომ მასში ასახულია დოკუმენტების არასრული ჩამონათვალი, რაც თავის მხრივ, ქმნის ყოველ კონკრეტულ შემთხვევაში, სათანადო საფუძვლების არსებობისას, ასეთი ჩამონათვალის განვრცობის, ანუ ნორმის განმარტების შესაძლებლობას. შესაბამისად, უფლებამოსილმა ორგანომ ყოველ კონკრეტულ შემთხვევაში ფაქტობრივი და სამართლებრივი გარემოებების გათვალისწინებით სათანადო შეფასება უნდა მისცეს წარდგენილ დოკუმენტებს, ფაქტობრივ გარემოებებს და ისე მიიღოს გადაწყვეტილება კანონიერი სარგებლობის ფაქტის დადასტურებულად მიჩნევის თაობაზე. ამდენად, ადმინისტრაციულ ორგანოს აქვს უფლებამოსილება, დაეყრდნოს უძრავი ქონების კანონიერი სარგებლობის დამადასტურებელ სხვა დოკუმენტსაც.

საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ საკანონმდებლო დანაწესი, კერძოდ არასრული ჩამონათვალის მითითება განპირობებულია სწორედ მოწესრიგებული სამართლებრივი ურთიერთობის სპეციფიკით, კერძოდ, გათვალისწინებულია ის გარემოება, რომ უშუალოდ სარგებლობაში გადაცემის თაობაზე უფლებამოსილი ორგანოს მიერ გაცემული დოკუმენტი სიძველის გამო ან სხვა გარემოებებიდან გამომდინარე, შესაძლოა, არ იყოს შემონახული საარქივო დოკუმენტაციაში, შესაბამისად, იმის გათვალისწინებით, რომ საკითხი შეეხება უმნიშვნელოვანესი კონსტიტუციური უფლების - საკუთრების უფლების წარმოშობის საფუძვლებს, ნორმატიული მოწესრიგება შესაძლებლობას აძლევს ადმინისტრაციულ ორგანოს, საკუთრებაში გადაცემა განახორციელოს არა მხოლოდ კანონით ზუსტად განსაზღვრული, არამედ სხვა დოკუმენტების საფუძველზეც, რაც ადასტურებს კანონიერ სარგებლობაში საცხოვრებელი ფართის ქონას. ყოველ კონკრეტულ შემთხვევაში წარდგენილი დოკუმენტები უნდა შეფასდეს ერთობლიობაში და უნდა დადგინდეს, ქმნის თუ არა კანონმდებლობით დადგენილ საფუძვლებს ქონების საკუთრებაში გადაცემისთვის.

მოცემულ შემთხვევაში დადგენილია, რომ გასაჩივრებულ გადაწყვეტილებას ლ. შ-ის მოთხოვნის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის თაობაზე საფუძვლად დაედო ადმინისტრაციული ორგანოს მითითება მასზედ, რომ მოსარჩელის მიერ მიერ წარდგენილი დოკუმენტებით არ დადასტურდა საცხოვრებელ ფართზე განმცხადებლის კანონიერი სარგებლობის უფლება.

განსახილველ შემთხვევაში, სადავო უძრავი ქონებით მოსარჩელის კანონიერად სარგებლობის ფაქტთან დაკავშირებით, რაც საცხოვრებელი ფართობის უსასყიდლოდ საკუთრებაში გადაცემისთვის აუცილებელ წინაპირობას წარმოადგენს, სააპელაციო პალატამ მართებულად მიუთითა საქმეში წარმოდგენილ საბინაო მეურნეობის ტრესტთან არსებული ბინების პირადი ბარათების გადაფორმების კომისიის 1985 წლის 28 ოქტომბრის №40 ოქმზე. საკასაციო პალატა იზიარებს სააპელაციო სასამართლოს მოსაზრებას მასზედ, რომ ადმინისტრაციულ ორგანოში იმ დოკუმენტის დედნის სახით მოძიების შეუძლებლობის უარყოფით შედეგებზე პასუხისმგებლობა არ შეიძლება დაეკისროს მოსარჩელეს.

საკასაციო სასამართლო განსაკუთრებულ ყურადღებას ამახვილებს იმ გარემოებებზე, რომ საქმეში დაცული ქალაქ რუსთავის მუნიციპალიტეტის მერიის 2023 წლის 12 სექტემბერს ადგილზე გასვლის აქტით, დასტურდება, რომ ლ. შ-ი ქ. რუსთავში, ...ს ქუჩა N...-ში, ბინა N...-ში ცხოვრობს 1986 წლიდან დღემდე. ზემოაღნიშნულ მისამართზე მოსარჩელე რეგისტრირებულია 22.10.2003 წლიდან, ამასთან, იგი 2007 წლიდან იხდის კომუნალურ გადასახადებს. საკასაციო სასამართლო უსაფუძვლოდ მიიჩნევს კასატორის აპელირებას თითქოსდა მოცემულ ბინაზე უფლებაწარმომშობი დოკუმენტები გააჩნია სხვა პირს - ლ. ს-ოს, რაც გამორიცხავს იმავე ბინაზე მოსარჩელის კანონიერი სარგებლობის უფლებას. საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ საქმეში მესამე პირად ჩაბმული - ლ. ს-ო, ქვედა ინსტანციის სასამართლოთა მიერ კანონით დადგენილი ზომების მიღების მიუხედავად ვერ იქნა მოძიებული და არც საქმის მასალებით არ იკვეთება ის გარემოება, რომ მოსარჩელის მიერ სადავო ბინით სარგებლობა მესამე პირების მხრიდან ოდესმე სადავოდ ყოფილიყოს გამხდარი ან ამ უკანასკნელთ ბინის მათ ფაქტობრივ ბატონობაში გადაცემა მოეთხოვათ.

საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 96-ე მუხლის პირველი ნაწილის შესაბამისად, ადმინისტრაციული ორგანოს ვალდებულებას წარმოადგენს საქმისათვის მნიშვნელობის მქონე გარემოებათა გამოკვლევა, სწორედ საქმის გარემოებათა შეფასებისა და ურთიერთშეჯერების საფუძველზე უნდა იქნეს ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ გადაწყვეტილება მიღებული. საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ სადავო აქტის მიღებისას პრივატიზების განმახორციელებელი ორგანოს მიერ ადმინისტრაციული აქტის საფუძვლად არსებული გარემოებების სათანადოდ გამოკვლევა და შეფასება არ მომხდარა.

საკასაციო პალატა ეთანხმება სააპელაციო სასამართლოს განმარტებას მასზედ, რომ მოპასუხე ადმინისტრაციულ ორგანოს ერთობლიობაში უნდა შეეფასებინა განმცხადებლის მიერ წარდგენილი სხვა დოკუმენტები და ემსჯელა საბინაო მეურნეობის ტრესტთან არსებული ბინების პირადი ბარათების გადაფორმების კომისიის 1985 წლის 28 ოქტომბრის №40 ოქმის მტკიცებულებით ძალაზე.

ამდენად, საკასაციო პალატა იზიარებს სააპელაციო სასამართლოს მოსაზრებას მასზედ, რომ საბინაო მეურნეობის ტრესთან არსებული ბინების ბარათების გადაფორმების კომისიის 28.10.1985წ. N40 ოქმის დედნის სახით წარდგენის შეუძლებლობამ არ შეიძლება ხელყოს მოსარჩელის საკუთრების უფლების შეძენის ლეგიტიმური მოლოდინი, რადგან საქმეში არსებული გარემოებების ერთობლიობა ქმნიდა ლ. შ-ის კანონიერ მოსარგებლედ მიჩნევის და ბინის პრივატიზების თაობაზე მისი მოთხოვნის დაკმაყოფილების საფუძველს.

ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ სადავო აქტი მართებულად იქნა ბათილად ცნობილი და სახეზე იყო მოპასუხისთვის მოსარჩელის სასარგებლოდ მის დაინტერესებაში არსებული უძრავი ნივთის უსასყიდლოდ საკუთრებაში გადაცემასთან დაკავშირებით ახალი ინდივიდუალურ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემის დავალების საფუძველი.

ამდენად, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ მოცემულ საქმეს არ გააჩნია არავითარი პრინციპული მნიშვნელობა სასამართლო პრაქტიკისათვის, ხოლო საკასაციო საჩივარს - წარმატების პერსპექტივა.

ზემოთქმულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ არ არსებობს საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით რეგლამენტირებული არც ერთი საფუძველი, რის გამოც საკასაციო საჩივარი არ უნდა იქნეს დაშვებული განსახილველად.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლით, 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. ქალაქ რუსთავის მუნიციპალიტეტის მერიის საკასაციო საჩივარი მიჩნეულ იქნეს დაუშვებლად;

2. უცვლელად დარჩეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2024 წლის 16 დეკემბრის განჩინება;

3. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.

თავმჯდომარე მ. ვაჩაძე

მოსამართლეები: გ. აბუსერიძე

ბ. სტურუა